Gemeenteraad Voordracht (38).pdf

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Agendapunt

0

Datum besluit

1 juni 2021 1 juni 2021 Onderwerp

Kennisnemen van de tweede voortgangsrapportage Oranje Loper en beschikbaar stellen van een aanvullend voorbereidingskrediet van € 11,7 miljoen voor Bruggen Oranje Loper. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1 Kennis te nemen van de tweede voortgangsrapportage Oranje Loper, met als belangrijkste informatie: a. Programma Oranje Loper vernieuwt de Nieuwezijds Voorburgwal en de straten en bruggen van Raadhuisstraat tot Mercatorplein. Vanwege de complexiteit van de opgave werken we in drie bouwteams samen met marktpartijen; bouwteam Nieuwezijds Voorburgwal, bouwteam Kabels en Leidingen en bouwteam Bruggen en Straten (Raadhuisstraat tot Mercatorplein). Conform het advies van commissie Cloo betrekken we zo al bij de planvorming kennis uit de markt. In het bouwteam Bruggen en Straten werken we sinds april 2020 samen met aannemers Dura Vermeer en Mobilis aan een voorlopig ontwerp en uitvoeringsplan voor het vervangen van de bruggen en herinrichten van de straten. Door deze werkwijze hebben we voor het vernieuwen van de bruggen en straten tussen Raadhuisstraat en Mercatorplein in een vroeger stadium dan gebruikelijk inzicht gekregen in een aantal zaken die gevolgen hebben voor kosten, planning en uitvoeringsmethodiek. De kostenraming voor het vernieuwen van de bruggen komt op basis van het huidige voorlopig ontwerp van de bruggen € 45 - € 55 miljoen hoger uit dan eerder ingeschat (de raming was € 116 miljoen in 2019). b.

KPN heeft aangegeven meer tijd nodig te hebben voor de voorbereiding van het verleggen van KPN-kabels in met name de bruggen in stadsdeel Centrum, waardoor aanpak, fasering en uitvoeringsplanning van programma Oranje Loper moet worden herzien. c. Voor de bruggen is samen met aannemers Dura Vermeer en Mobilis in een bouwteam een voorlopig ontwerp, een uitvoeringsplanning en –fasering gemaakt. Recent is gebleken dat er tegenstrijdige eisen worden gesteld aan de bruggen (wettelijk, monumentale karakter, hoogtes bruggen, benodigde versus beschikbare ruimte voor kabels en leidingen). d. Bovenstaande ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat het integrale uitvoerings- en kredietbesluit voor de bruggen en straten van Raadhuisstraat tot Mercatorplein eind 2021 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, in plaats van in juli 2021. In dit besluit worden de consequenties van de kosten en de uitvoeringsplanning aan de gemeenteraad voorgelegd. Ook voor de Nieuwezijds Voorburgwal wordt een uitvoerings- en kredietbesluit voorbereid, voor het deel Paleis tot Martelaarsgracht. Dit leggen wij eind 2021 voor. e. De uitvoering van de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal Zuid (Paleis-Koningsplein) en aanleg van de hulpbruggen op het traject Raadhuisstraat – Mercatorplein is conform planning gestart. f.

Voor de voorbereiding van de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal Noord is een bouwteam gestart om, ten behoeve van het uitvoerings- en kredietbesluit Nieuwezijds Voorburgwal Noord, een definitief ontwerp en daarna bestek te maken. g. Voor de herinrichting van de Rozengracht is het voorlopig ontwerp samen met bewoners en ondernemers in een klankbordgroep verder uitgewerkt en daarna voorgelegd aan de omgeving.

Gegenereerd: v1.47

1

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

h. Voor de herinrichting van de Raadhuisstraat is een Nota van Uitgangspunten (NvU) en voorlopig ontwerp gemaakt dat samen met bewoners en ondernemers in een klankbordgroep is uitgewerkt en daarna is voorgelegd aan de omgeving. i. Voor de herinrichting van de De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg daartussen heeft een uitgebreid participatietraject plaatsgevonden. Naar aanleiding van de resultaten, een verkeersproef op straat en de uitkomsten van het verkeersmodel Amsterdam is de Nota van Uitgangspunten inclusief een nieuw ontwerp gemaakt. Deze worden de komende periode aan de omgeving voorgelegd en rond de zomer van 2021 afgerond. 2. Kennis te nemen van overdracht van de herinrichting Martelaarsgracht van project Entree aan project Nieuwezijds Voorburgwal Noord, omdat dit de uitvoering efficiënter maakt. De overdracht van de financiële middelen wordt geformaliseerd bij het uitvoerings- en kredietbesluit De Nieuwe Zijde Noord, eind 2021. 3. Kennis te nemen van de overdracht van de herinrichting kruispunt Marnixstraat – Rozengracht van project Binnenring aan programma Oranje Loper, aangezien het werk een geïntegreerde aanpak nodig heeft van de bruggen en deze straten en het bouwteam Bruggen en Straten van de Oranje Loper deze werkzaamheden het beste kan integreren.

De overdracht van de financiële middelen wordt geformaliseerd bij het uitvoerings- en kredietbesluit voor Bruggen en Straten Raadhuisstraat tot Mercatorplein, eind 2021. 4. Kennis te nemen van een aanvullend voorbereidingsbudget voor project herinrichting Rozengracht als onderdeel van Oranje Loper van € 0,25 miljoen ten behoeve van de verdere voorbereiding van het ontwerp tot aan het uitvoerings- en kredietbesluit en deze kosten te dekken uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds. 5. Beschikbaar stellen van een aanvullend voorbereidings- en uitvoeringskrediet van € 11,7 miljoen om in bouwteamverband de brugvervangingen inclusief integratie met de maaivelden voor te bereiden tot en met het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten. En om alvast met enkele uitvoeringswerkzaamheden te kunnen starten (zoals bestellen spoorstaven), met als dekking de reeds beschikbare kredietreserveringen ter grootte van € 116 miljoen voor het verder voorbereiden van de brugvervangingen (€ 10,7) en het Stedelijk Mobiliteitsfonds voor het vervangen van de spoorstaven (€ 1,0). 6. Kennis te nemen van de aanleg van een verkeersregelinstallatie op de Nieuwezijds Voorburgwal, ter hoogte van de voetgangersoversteekplaats nabij Magna Plaza, ten behoeve van verhoging van de verkeersveiligheid, zoals Cliëntenbelang nadrukkelijk heeft verzocht. Wettelijke grondslag

Artikel 169 lid 1 Gemeentewet Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. Artikel 189, eerste lid jo artikel 212, eerste lid van de Gemeentewet en artikel 6, lid 1 en 2 van de Financiële verordening gemeente Amsterdam; Voor alle taken en activiteiten stelt de raad jaarlijks de begroting vast (art. 189 Gemeentewet) en de raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast (art. 212 Gemeentewet). Op basis van deze verordening (art. 6 Financiële verordening) draagt het college er zorg voor, dat alle door de raad vastgestelde wijzigingen van de begroting en investeringskredieten juist en

Gegenereerd: v1.47

2

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

volledig in de budgetten van de programma's, de programmaonderdelen en de budgetten van de investeringskredieten worden verwerkt. Bestuurlijke achtergrond

29 juni 2017: Aanpassen van de reikwijdte van het project Raadhuisstraat-Rozengracht en het beschikbaar stellen van een voorbereidingsbudget € 3,1 miljoen. Hiervan is € 1,3 miljoen toebedeeld aan voorbereiding Bruggen Oranje Loper. 7 januari 2019: Collegebesluit Regeling Risicovolle Projecten waarin het college besluit programma Oranje Loper toe te voegen aan de Regeling Risicovolle Projecten (RRP), in plaats van alleen project Raadhuisstraat - Rozengracht. Onder het programma vallen vier projecten: de herinrichtingsprojecten Nieuwe Zijde (Noord en Zuid), Raadhuisstraat - Rozengracht, De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat en het project Bruggen Oranje Loper. 14 februari 2019: De gemeenteraad stemt in met Uitvoerings- en Kredietbesluit De Nieuwe Zijde Zuid van € 12,7 miljoen. 3 april 2019: Raadsbesluit inzake wijzigingen reikwijdte en aanpak programma Oranje Loper, beschikbaar stellen van voorbereidingskrediet van € 9,9 miljoen, voorbereidingsbudget van € 0,6 miljoen en Kredietreservering van € 82,3 miljoen. Programma Oranje Loper vernieuwt Nieuwezijds Voorburgwal, straten en bruggen van Raadhuisstraat tot Mercatorplein. 10 juli 2019: Het college van B en W stemt in met voorkeursbesluit voor De Nieuwe Zijde Noord en een voorbereidings- en uitvoeringsbudget van € 2,3 miljoen.

2 juni 2020: Het college van B en W stemt in met een aanvullend voorbereidingsbudget van € 0,35 miljoen en het aangepaste ontwerp voor de herinrichting van de Rozengracht. Een verlaging van de snelheid op de rijweg naar 30 km/u en behoud van zoveel mogelijk bestaande bomen op de Rozengracht zijn daarbij het uitgangspunt. Ook komt er meer ruimte voor voetgangers, worden er aparte laad- en losplekken aangelegd en worden er ondergrondse afvalcontainers geplaatst. 23 juni 2020: Het college van B en W stemt in met het toesturen van een brief aan de raad op 3 september, die de raad informeert over de integratie van besluiten die nodig zijn voor de planvorming en uitvoering van verschillende onderdelen van programma Oranje Loper. 4/5 november 2020: De gemeenteraad neemt kennis van de eerste voortgangsrapportage Oranje Loper en stemt in met een aanvullend uitvoeringskrediet van € 5,8 miljoen voor De Nieuwe Zijde Zuid en een uitvoeringskrediet van € 15,2 miljoen voor het functievrij maken (hulpbruggen en Kabels & Leidingen) van de bruggen. Onderbouwing besluit

Ad 1 Kennis te nemen van de tweede voortgangsrapportage Oranje Loper, met als belangrijkste informatie: Ad 1 a Kostenramingen Op basis van het voorlopig ontwerp van de bruggen is gebleken dat de kostenraming hoger uitkomt dan de raming uit 2019. Deze eerste raming was een inschatting op basis van een schetsontwerp gebaseerd op referentieprojecten van voor 2019, zoals de Leidsebrug, brug 116 en op kengetallen. Doordat er bij het maken van het voorlopig ontwerp in het bouwteam met uitvoeringskennis naar de locatie specifieke omstandigheden is gekeken, zijn er nu inzichten over (hogere) kosten die er in de vorige fase nog niet waren. Zo zijn in de huidige raming, in tegenstelling tot de raming van 2019, kosten opgenomen voor de werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden voor het herstellen van de vleugelwanden langs de bruggen. Daarnaast waren de kosten voor de hulpbruggen in de vorige raming alleen als een reguliere opslag opgenomen. Ook zijn de uitgangspunten voor het funderen van de landhoofden en pijlers gewijzigd, waardoor er meer en voor één van de bruggen

Gegenereerd: v1.47

3

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

ook significant langere palen nodig blijken te zijn. De BLVC kosten waren oorspronkelijk geraamd op basis van percentages van de uitvoeringskosten. In de huidige raming op basis van concrete maatregelen en inzet van verkeersregelaars, gebaseerd op de gebruikelijke manier waarop de gemeente Amsterdam de bereikbaarheid, leeaarheid en veiligheid zeker stelt tijdens de uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte.Ook is gebleken dat het kabel- en leidingenwerk nog complexer en duurder is dan aangenomen. Dit leidt ertoe dat, ondanks meerdere optimalisaties, de huidige kostenraming voor de bruggen € 45 - 55 miljoen hoger uitkomt dan de eerdere raming waarop de kredietreservering van € 116 miljoen was gebaseerd. De ramingen zijn getoetst door derden (binnen en buiten de gemeente). Er zijn nog onzekerheden in de raming omdat de kosten voor het terugleggen van de kabels en leidingen in de bruggen en straten nog niet specifiek geraamd kunnen worden. Deze kosten zijn ingeschat. Ook de kostenverdeling voor de kabels en leidingen, tussen gemeente en kabel- en leidingbedrijven, is nog niet vastgelegd. Samen met programma Bruggen en Kademuren onderzoeken we of verdere optimalisaties in de uitvoering mogelijk zijn om te komen tot een robuuste uitvoeringsplanning en realistische raming en hoe het financiële tekort vanuit het programma Bruggen en Kademuren kan worden gedekt.

Denk bij optimalisaties bijvoorbeeld aan het volledig of gedeeltelijk afsluiten van de straten of een langere afsluiting voor de trams om sneller werken mogelijk te maken. Of vervoer over de weg in plaats van over het water. De bij de Oranje Loper opgedane ervaringen kunnen lessen zijn voor vergelijkbare opgaves. In mei en juni 2021 worden bovengenoemde optimalisaties, in samenspraak met onder meer Stadsregie en de stadsdelen West en Centrum, verder uitgewerkt. Eind 2021 wordt het uitvoerings- en kredietbesluit bruggen en straten, op basis van het aangepaste voorlopig ontwerp, waarin de resultaten van mogelijke optimalisaties zijn verwerkt, voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarin worden voorstellen opgenomen over nog te maken afspraken over aanvullende financiële dekking vanuit het programma Bruggen en Kademuren. Ad 1 b opgave kabels en leidingen Half april 2021 heeft KPN aangegeven dat de doorlooptijd voor de sanering van de enorme hoeveelheid KPN-kabels meer tijd vergt dan eerder aangegeven. Dit heeft tot gevolg dat de planning en fasering van de werkzaamheden voor de Oranje Loper moeten worden herzien, ook voor de periode na deze werkzaamheden, waaronder de periode waarin de tram wordt omgeleid. Er wordt vooralsnog vanuit gegaan dat de uitvoeringsduur van programma Oranje Loper gelijk blijft, van januari 2021 tot eind 2025.

Een en ander wordt concreet in het uitvoeringplan dat we voorleggen in het uitvoerings- en kredietbesluit eind 2021. Ad 1 c ontwerpopgave bruggen Voor de vernieuwing van de bruggen en straten is samen met aannemers Dura Vermeer en Mobilis in een bouwteam een voorlopig ontwerp en een uitvoeringsplanning en –fasering gemaakt. Het ontwerpen van de bruggen blijkt technisch complex vanwege een aantal lastig te verenigen wensen en eisen. De ontwerpen van de bruggen moeten aansluiten op de ontwerpen (sporen, afwatering) van de maaivelden. Tegelijkertijd mag het aanzicht van de bruggen niet teveel veranderen vanwege het rijksmonumentale karakter, en moet het brugdek vele malen sterker (lees: dikker) worden om de huidige verkeersbelasting te kunnen dragen terwijl het straatniveau niet of slechts beperkt omhoog kan. Dit leidt ertoe dat er onvoldoende ruimte in de bruggen overblijft om alle kabels en leidingen terug te leggen. Daarnaast wordt de wens om één van de bruggen op te hogen om zo een derde hoofdvaarroute te kunnen creëren via de Keizersgracht, mede ten behoeve van de gewenste toename van transport over water de komende tijd verder uitgewerkt in afstemming met de stakeholders.Keuzes en consequenties vinden hun beslag in het voorlopig ontwerp dat de komende periode wordt uitgewerkt en wordt voorgelegd in het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten, eind 2021.

Gegenereerd: v1.47

4

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

NB: Programma Bruggen en Kademuren onderzoekt wat de restlevensduur is van de Wiegbrug, de enige beweegbare brug op het traject Raadhuisstraat tot Mercatorplein. De komende periode vindt paalonderzoek plaats. Op basis van de eerste onderzoeken is de verwachting dat deze brug niet binnen afzienbare tijd vernieuwd hoeft te worden. Wel zou het mogelijk kunnen leiden tot aanvullende levensduur verlengende maatregelen. De onderzoeksresultaten en eventuele maatregelen nemen we mee in het uitvoerings- en kredietbesluit eind 2021. Ad 1 d planning We zijn volop aan het onderzoeken wat de ontwikkelingen rond de kostenraming, KPN en het ontwerp bruggen betekenen voor de aanpak en fasering voor de Oranje Loper, evenals voor de uitvoeringsplanning, waarbij eerdere uitgangspunten mogelijk ter discussie worden gesteld. Het streven is om de met Stadsregie gemaakte afspraak dat de corridor Raadhuisstraat - Mercatorplein vanaf 2025 weer stremmingsvrij gebruikt kan worden door auto’s, tram en fietsers, na te komen. Dit is belangrijk, niet alleen voor bewoners en ondernemers in de omgeving, maar ook voor projecten in de omgeving die met hun uitvoering moeten wachten tot de Oranje Loper klaar is.

Hoe een en ander kan worden opgevangen binnen de planning en wat dit betekent voor het uitvoeringsplan, voor de periode dat de tram niet kan rijden en voor raakvlakprojecten, wordt de komende periode uitgewerkt. Bovenstaande ontwikkelingen leiden ertoe dat het integrale uitvoerings- en kredietbesluit voor de bruggen en straten (Raadhuisstraat tot Mercatorplein), met daarin de consequenties voor de kosten en de uitvoeringsplanning, eind 2021 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, in plaats van in juli 2021. Ook voor de Nieuwezijds Voorburgwal wordt een uitvoerings- en kredietbesluit voorbereid, voor het deel van Paleis tot Martelaarsgracht. Dit leggen wij eind 2021 voor. Voorafgaand aan het uitvoerings- en kredietbesluit vindt op verschillende manieren tegenspraak plaats: op uitvoeringsaanpak, kostenramingen en planningen. Onder andere door binnen de moederorganisaties van het bouwteam (aannemers en gemeente Amsterdam) reviews te organiseren met deskundigen van buiten het team, bijvoorbeeld op het gebied van techniek, uitvoering, bouwveiligheid, contracten, omgeving en kosten. Maar ook door het inschakelen van externe onaankelijke bureaus, zoals het bureau Turner & Townsend, een bureau gespecialiseerd in het opstellen en beoordelen van kostenramingen en externe planningsdeskundigen met veel ervaring op projecten in uitvoering.

Met de ontstane inzichten worden uitvoeringsplan, planning en fasering en de kostenraming aangescherpt. Daarnaast zijn bijeenkomsten georganiseerd met de projecten Vijzelstraat en De Entree waarin is gezocht naar ervaringslessen op het gebied van samenwerking met de markt, werkzaamheden kabels en leidingen, BLVC en werken met tram in (of uit) exploitatie. Ook vindt er nog een review plaats op de nieuwe programmaorganisatie Oranje Loper voor de uitvoeringsfase van de Oranje Loper, door Neerlands Diep, een kennisorganisatie voor publieke bouw- en infrastructuurprojecten. Ad 1 e uitvoering Nieuwezijds Voorburgwal en aanleg hulpbruggen In januari 2021 is de herinrichting begonnen van de Nieuwezijds Voorburgwal Zuid. Allereerst is het tramspoor vernieuwd. Dit wordt begin mei 2021 opgeleverd. Bewoners hebben bezwaar gemaakt tegen de kap van bomen en nachtwerk, ondanks de hiervoor al verleende vergunning. Na tussenkomst van de rechter is de kap doorgegaan maar het nachtwerk gestopt. Volgens planning is dit deel van de Nieuwezijds Voorburgwal halverwege 2022 klaar. De aanleg van de hulpbruggen op het traject Raadhuisstraat – Mercatorplein is in april 2021 gestart. We verwachten dat alle hulpbruggen in augustus op hun plaats liggen. Het gaat om de onderbouw van de bruggen zodat we hierna de kabels en leidingen erover kunnen omleiden. De hulpbruggen blijven een paar jaar liggen.

Daarom hebben we gekozen voor bruggen die bijdragen aan de kwaliteit van de omgeving. De kabels en leidingen worden weggewerkt in het brugdek. De hulpbruggen krijgen metalen zijpanelen met kunstwerken in perforatievorm, waar licht doorheen schijnt. Als de kabels en leidingen in de hulpbruggen liggen, worden ze afgebouwd. Zodra de bruggen worden

Gegenereerd: v1.47

5

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

vernieuwd, worden de hulpbruggen in West gecombineerde voetgangers- en fietsbruggen en in het Centrum voetgangersbruggen. Voor de hulpbruggen wordt voor de direct omwonenden een participatietraject opgezet waarin zij mee bepalen welk kunstwerk op ‘hun hulpbrug’ te zien zal zijn. Ad 1 f Bouwteam Nieuwezijds Voorburgwal Noord gestart Er is een bouwteam van gemeente met aannemer KWS gestart met de voorbereiding van de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal Noord (Paleis-Martelaarsgracht). We vragen hiervoor in het vierde kwartaal van 2021 een uitvoerings- en kredietbesluit aan. Ad 1 g tot en met i Planvorming maaivelden Raadhuisstraat tot Mercatorplein vrijwel afgerond Voor de Raadhuisstraat en Rozengracht zijn de plannen zo goed als afgerond. In juni 2020 zijn de uitgangspunten en het voorkeursontwerp voor de Rozengracht al vastgesteld. Dit najaar is het ontwerp samen met bewoners en ondernemers in een klankbordgroep verder uitgewerkt. Voor de Raadhuisstraat en Westermarkt is het de afgelopen periode een Nota van Uitgangspunten en een voorlopig ontwerp gemaakt. Bewoners en ondernemers zijn in bijeenkomsten geïnformeerd en konden vervolgens reageren op de voorstellen. Ook deze ontwerpen zijn in een klankbordgroep verder uitgewerkt. Stadsdeel Centrum heeft positief over de plannen voor de Raadhuisstraat en Westermarkt geadviseerd.

Voor de De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat hebben de uitkomsten uit de participatie, verkeersproef en -onderzoeken in het najaar van 2020 geleid tot een aangepast ontwerp. In de participatie werden twee ontwerpen voorgelegd: een fietsstraat in twee richtingen en een rijweg met fietsstrook in twee richtingen. Voor een fietsstraat zou het aantal auto’s drastisch moeten verminderen. Daarom is een proef gehouden met tijdelijke verkeersmaatregelen. Aan 22.000 omwonenden is gevraagd te reageren op de proef. De participatie en het Verkeersmodel Amsterdam hebben laten zien dat een fietsstraat in twee richtingen niet mogelijk is. Het ontwerp met rij- en fietsstrook in twee richtingen bleek niet mogelijk omdat het teveel parkeerplaatsen zou kosten (30-35). Bovendien was er weinig draagvlak voor. Een derde ontwerp vormt een combinatie van een fietsstraat stad-in en een rijweg met fietsstrook stad-uit en wordt in het tweede kwartaal 2021 voorgelegd aan de omwonenden en de stadsdeelcommissie West. De uitkomsten van deze participatie worden verwerkt en ter besluitvorming voorgelegd in het uitvoerings- en kredietbesluit bruggen en straten, eind 2021. Kortom: de ontwerpen van de straten worden in het uitvoerings- en kredietbesluit aan de gemeenteraad voorgelegd zodat de bruggen en straten straks in een integraal werk door de aannemers kunnen worden uitgevoerd.

Ad 2 Kennis te nemen van overdracht van de herinrichting Martelaarsgracht van project Entree aan project Nieuwezijds Voorburgwal Noord, omdat dit de uitvoering efficiënter maakt. De overdracht van de financiële middelen wordt geformaliseerd bij het uitvoerings- en kredietbesluit De Nieuwe Zijde Noord, eind 2021. De herinrichting van de Martelaarsgracht is onderdeel van de scope van project De Entree. Aangezien project De Nieuwe Zijde Noord in het verlengde van de Martelaarsgracht werkzaamheden heeft, is het efficiënter om de werkzaamheden van de Martelaarsgracht in het project Nieuwe Zijde Noord mee te nemen. Met project De Entree zijn afspraken gemaakt over de overdracht. We bereiden de overdracht voor onder voorwaarde dat de benodigde dekking vanuit project De Entree is geregeld. De scope-overdracht wordt bekrachtigd in het uitvoerings- en kredietbesluit in het vierde kwartaal van 2021. Ad 3 Kennis te nemen van de overdracht van de herinrichting kruispunt Marnixstraat – Rozengracht van project Binnenring aan programma Oranje Loper, aangezien het werk een geïntegreerde aanpak nodig heeft van de bruggen en deze straten en het bouwteam Bruggen en Straten van de Oranje Loper deze werkzaamheden het beste kan integreren. De overdracht van de financiële middelen wordt geformaliseerd bij het uitvoerings- en kredietbesluit voor Bruggen en Straten Raadhuisstraat tot Mercatorplein, eind 2021.

Gegenereerd: v1.47

6

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Project Binnenring bereidt de herinrichting voor van het kruispunt Marnixstraat-Rozengracht. Deze herinrichting is niet los te zien van de vernieuwing van de twee bruggen waartussen de kruising ligt, inclusief de aangrenzende maaivelden Rozengracht en de De Clercqstraat. Om die reden wordt tussen Binnenring en Oranje Loper intensief samengewerkt aan het ontwerp, op het gebied van omgevingsmanagement en van projectbeheersing. Ter voorbereiding op de uitvoering is het nu nodig toe te werken naar een scopeoverdracht. Op die manier kan het ontwerp van de bruggen, het maaiveld en de ondergrond van en tussen de bruggen over Lijnbaansgracht en Singelgracht optimaal worden voorbereid en uitgevoerd. Het ontwerp van de herinrichting Marnixstraat-Rozengracht wordt meegenomen in het uitvoerings- en kredietbesluit van de Oranje Loper eind 2021. We bereiden dit voor onder voorwaarde dat de benodigde dekking vanuit het project Binnenring is geregeld. Dit wordt geformaliseerd in hetzelfde uitvoerings- en kredietbesluit. Ad 4 Kennis te nemen van een aanvullend voorbereidingsbudget voor project herinrichting Rozengracht als onderdeel van Oranje Loper van € 0,25 miljoen ten behoeve van de verdere voorbereiding van het ontwerp tot aan het uitvoerings- en kredietbesluit en deze kosten te dekken uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds.

Op 2 juni 2020 heeft het College het voorkeursbesluit voor de herinrichting van de Rozengracht vastgesteld en een eerste voorbereidingsbudget van € 0,35 miljoen voor de verdere uitwerking van het ontwerp beschikbaar gesteld. Het college wordt gevraagd in te stemmen met een aanvullend voorbereidingsbudget van € 0,25 miljoen voor de periode tot en met het uitvoerings- en kredietbesluit voor Bruggen en Straten Raadhuisstraat tot Mercatorplein, te dekken uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds. Vanwege het verschuiven van het uitvoerings- en kredietbesluit voor de bruggen en straten van juli 2021 naar eind 2021 is een aanvullend budget nodig om het ontwerp van de herinrichting Rozengracht verder uit te werken naar definitief ontwerp en uitvoeringsontwerp. Het was de bedoeling deze producten ten laste te brengen van het hierboven genoemde uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten dat medio 2021 gepland stond, maar dat is door de verschuiving niet haalbaar en het huidige voorbereidingskrediet is niet toereikend om de periode juli tot eind 2021 te overbruggen. Voor de herinrichting van de Raadhuisstraat, De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat is nog geen voorkeursbesluit vastgesteld; deze ontwerpen zitten formeel nog in fase 2 van het PBI. Daarom hoeft voor deze maaivelden nog geen voorbereidingsbudget te worden aangevraagd.

De voorbereidingsmiddelen zijn reeds in de begroting uit het stedelijk mobiliteitsfonds beschikbaar gesteld. Na vaststelling van de beschikking draagt ook de Vervoersregio Amsterdam (VRA) bij aan de voorbereidingskosten, uit de Bijzondere Doel Uitkeringen (BDU). Met VRA zijn vergevorderde gesprekken over een bijdrage in zowel de voorbereidingskosten als de uitvoeringskosten. Er liggen reeds afspraken vast over de wijze van berekenen van de bijdrage, alleen de daadwerkelijke hoogte van de bijdrage wordt nog doorgerekend op basis van de definitieve raming. In oktober 2021 wordt het dagelijks bestuur van VRA gevraagd de bijdrage bestuurlijk te bevestigen. Ad 5 Beschikbaar stellen van een aanvullend voorbereidings- en uitvoeringskrediet van € 11,7 miljoen om in bouwteamverband de brugvervangingen inclusief integratie met de maaivelden voor te bereiden tot en met het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten. En om alvast met enkele uitvoeringswerkzaamheden te kunnen starten (zoals bestellen spoorstaven), met als dekking de reeds beschikbare kredietreserveringen ter grootte van € 116 miljoen voor het verder voorbereiden van de brugvervangingen (€ 10,7) en het Stedelijk Mobiliteitsfonds voor het vervangen van de spoorstaven (€ 1,0). Op 29 juni 2017 is een voorbereidingskrediet Raadhuisstraat-Rozengracht vastgesteld door de Gemeenteraad.

Daarvan is € 1,3 miljoen ingezet voor de voorbereiding van de Bruggen Oranje Loper. Op 3 april 2019 is het eerste specifieke voorbereidingskrediet van € 9,9 miljoen

Gegenereerd: v1.47

7

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

voor het project bruggen vastgesteld door de Gemeenteraad. Met dat krediet is het bouwteam aanbesteed en heeft het bouwteam de voorbereiding van het ontwerp van de brugvervanging ter hand genomen. Volgens de oorspronkelijke planning zou half 2021 het integrale uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten worden voorgelegd en zou de verdere uitvoeringsvoorbereiding ten laste van dat krediet worden gebracht. Vanwege de ontwikkelingen in het voorbereidingstraject van de bruggen en straten is het niet mogelijk het uitvoerings- en kredietbesluit in juli 2021 vast te laten stellen. Nadere uitwerking en detaillering zijn nodig om met voldoende zekerheid een ontwerp, planning, fasering en raming te kunnen vaststellen. Daarom is het uitvoerings- en kredietbesluit uitgesteld tot eind 2021. In de tussenliggende periode worden optimalisaties in het ontwerp voorbereid en wordt het ontwerp verder uitgewerkt. Voor deze fase is een aanvullend voorbereidingskrediet nodig van € 10,0 miljoen. De vastgestelde voorbereidingskredieten bedragen in totaal € 11,2 miljoen. De gerealiseerde kosten per maart 2021 overschrijden het huidige voorbereidingskrediet met € 0,4 miljoen. Dat wordt onder andere verklaard doordat er meer voorbereidend werk is verricht voor de complexe kabel en leiding opgave.

Daarnaast is er voor € 1,9 miljoen aan openstaande (langlopende) verplichtingen die doorlopen tot en met realisatie, dat is onder andere voor monitoring van de bruggen. Indien niet besloten wordt tot realisatie vallen deze verplichtingen vrij. Voor de periode april t/m december 2021 wordt de bouwteam capaciteit (gemeente en aannemers) flink opgeschaald en de uitvoeringsorganisatie opgestart om tijdig het definitief ontwerp gereed te hebben voor contractering voor € 7,2 miljoen. Er wordt een risicoreserve aangehouden van circa € 0,5 miljoen. Voor een optimale uitvoering(splanning) is het noodzakelijk in dit krediet al enkele voorbereidingswerkzaamheden ten behoeve van de uitvoering op te nemen. Het gaat met name om het bestellen van tramspoorstaven, die doorgaans een leveringstermijn van meer dan een jaar hebben. Andere voorbereidende uitvoeringswerkzaamheden zijn het bestellen van prefab elementen voor de brugvernieuwing, het inzetten van onderaannemers voor sloop- en funderingswerkzaamheden, voorbereiden van transport over water (Hub), contracteren wapening en vlechtwerk, contracteren restaurateur. Voor deze voorbereidende uitvoeringswerkzaamheden is een uitvoeringskrediet nodig van € 1,7 miljoen.

De dekking van deze aanvullende kredieten ligt voor de brugwerkzaamheden in de kredietreservering van € 116 miljoen en komt voor het bestellen van de spoorstaven ten laste van het SMF. In het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten Raadhuisstraat – Mercatorplein worden de beschikbare dekkingen uit het Meerjaren Vervangings Programma traminfra (MVP) van Metro en Tram en de bijdrage van de Vervoerregio meegenomen. Ad 6 Kennis te nemen van de aanleg van een verkeersregelinstallatie op de Nieuwezijds Voorburgwal, ter hoogte van de voetgangersoversteekplaats nabij Magna Plaza, ten behoeve van verhoging van de verkeersveiligheid, zoals Cliëntenbelang nadrukkelijk heeft verzocht. Achter het paleis op de Nieuwezijds Voorburgwal, ter hoogte van Magna Plaza, komt een zebrapad. Project Nieuwe Zijde heeft de Centrale Verkeers Commissie (CVC) gevraagd of hier verkeerslichten nodig zouden zijn. De CVC heeft geadviseerd dit niet te doen. De vervoerspartijen in de CVC wezen daarbij op het belang van de OV doorstroming. Deskundigen van V# en R&D gaven aan dat verkeerslichten op dit punt verkeerskundig onnodig zijn, maar dat een door een VRI geregelde oversteek niet leidt tot verminderde doorstroming OV.

De verhouding tussen de breedte van de zebra en het aantal voetgangers is dusdanig dat er voldoende hiaten in de voetgangersstroom zouden ontstaan, waardoor de tram meestal ongehinderd door kan rijden. Cliëntenbelang wil de VRI op deze plek behouden en heeft hierover een raadsbrief ingezonden waarin zij pleit voor een geregelde oversteekplaats om de blinden en slechtzienden maar ook andere mensen met een beperking tegemoet te komen. Een ongeregelde oversteek met enkel een zebrapad is voor deze doelgroep slecht bruikbaar, omdat anticiperen en oogcontact maken met andere verkeersdeelnemers niet voor iedereen mogelijk is. Participatie

Gegenereerd: v1.47

8

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Ten behoeve van de voortgangsrapportage heeft geen participatie plaatsgevonden. Voor het geïntegreerde uitvoerings- en kredietbesluit voor de herinrichting van Raadhuisstraat, Rozengracht, De Clercqstraat en de Jan Evertsenstraat en het vernieuwen van de negen bruggen op deze route wordt de participatie anders vormgegeven dan bij een gebruikelijk proces met formele inspraak en een nota van beantwoording. In plaats van een klassiek inspraaktraject is voor de maaiveldontwerpen een actief participatietraject opgezet, waarmee bewoners, ondernemers en gebruikers van de route en professionele stakeholders bij de plannen worden betrokken en de gemeenteraad met kennis van de standpunten van alle belanghebbenden besluiten kan nemen ten aanzien van de voorkeursontwerpen en NvU’s. Voor de hulpbruggen wordt voor de direct omwonenden een participatietraject opgezet waarin zij mee mogen bepalen hoe het zijaanzicht eruit komt te zien. Over de wijze van uitvoering hebben we direct contact met ondernemers en omwonenden en er is regulier overleg met de Bizzen. Financiële onderbouwing Investeringsvoorstel Tabel 1: Basisgegevens investering Investeringssom

€ 11.700.000,00

Rentepercentage

0.7%

Afschrijvingstermijn (jaar)

50

Kapitaallasten

€ 275.400,00

Aanvang kapitaallasten

3

MIP nummer

70190002

Tabel 2: Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Bruggen

2121

S

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 275.400,00

Straten

2112

I

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 0,00

€ 0,00

I

€ 0,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 0,00

€ 775.400,00

LASTEN

Kabels en Leidingen Totaal

I=Incidenteel S=Structureel Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Risico’s - Een van de belangrijkste risico’s heeft plaatsgevonden. Het functievrij maken (verleggen kabels en leidingen van de bruggen naar de hulpbruggen) ligt op het kritieke pad van de integrale planning. Inmiddels is gebleken dat de afgegeven uitvoeringsplanning van KPN voor hun werkzaamheden in de bruggen het noodzakelijk maakt de fasering en planning van de werkzaamheden van

Gegenereerd: v1.47

9

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

programma Oranje Loper te herzien, evenals de gewenste periodes en duur van de TBGN’s (de Tijdelijke Buiten Gebruikname van de tram). Beheersmaatregel: we onderzoeken in de maanden mei en juni of en hoe de renovatie van de bruggen en de herinrichting van de straten, binnen de nu geplande uitvoeringsperiode Oranje Loper van januari 2021 tot eind 2025 kan worden gerealiseerd. De uitkomsten worden bij het uitvoerings- en kredietbesluit voor Bruggen en Straten eind 2021 aan de Gemeenteraad voorgelegd. We maken een planning met reële doorlooptijden en voldoende risicobuffers. Met KPN zijn afspraken gemaakt over de voortgang van hun werkzaamheden. Andere belangrijke risico’s zijn: - De projecten hebben te maken met een complexe omgeving. Mogelijk loopt de weerstand hoger op dan verwacht. Beheersmaatregel: een integrale benadering van het gebied, met de omgeving afgestemde maatregelen op het gebied van veiligheid, bereikbaarheid en leeaarheid - Er kan zich een (grootschalige) calamiteit (verzakking of vervorming) van de bruggen of kademuren binnen Oranje Loper voordoen tijdens de voorbereidings- of uitvoeringsfase. Beheersmaatregel: monitoren van de bruggen en kademuren en samen met Programma Bruggen en Kademuren een calamiteitenplan paraat hebben.

- Het kan gebeuren dat projecten binnen het programma met de uitvoering moeten wachten op andere projecten in de omgeving en vice versa vanwege de doorstroming en verkeerscirculatie van de stad. Beheermaatregelen: Stadsregie heeft Programma Oranje Loper hoog op de lijst van uit te voeren projecten gezet en er vindt actief overleg plaats met omliggende projecten over hun voortgang en de samenhang met de uitvoeringsperiode van Oranje Loper, zoals Kinkerstraat. Hierover vindt voortdurende afstemming plaats met projecten in de omgeving. - Ondanks dat er veel aandacht is voor de BLVC-maatregelen, kan het gebeuren dat er tijdens uitvoering meer BLVC-kosten gemaakt moeten worden dan voorzien. Bijvoorbeeld wanneer de inschatting van de kosten voor hinder beperkende maatregelen te optimistisch zijn geweest, een uitvoeringswijze in een later stadium verandert waardoor er andere BLVC-maatregelen getroffen moeten worden, klachten vanuit de omgeving de rechter bereiken en het werk in het uiterste geval stilgelegd wordt, of dat er meer BLVC-kosten gemaakt moeten worden door een langere uitvoeringsduur. Beheersmaatregelen: Lessen leren van gelijkwaardige projecten in de uitvoering, meerdere scenario’s voor BLVC bedenken en deze ook van kosten voorzien.

- Bij de actualisatie van de kostenramingen voor de Nieuwe Zijde Noord en de prognose voor de Nieuwe Zijde Zuid gaan we ervanuit dat de inzet van verkeersregelaars naar beneden kan worden bijgesteld. Indien dit leidt tot onveilige situaties en er daardoor toch meer inzet van verkeersregelaars nodig is, dan kan dat leiden tot een overschrijding op de beschikbare middelen geschat op maximaal € 0,8 miljoen. Beheersmaatregel: De inzet van verkeersregelaars wordt de komende maanden nauw gemonitord bij de uitvoering van De Nieuwe Zijde Zuid. Kredieten De oorspronkelijke kredietreservering bedroeg € 116,0 miljoen. Bij raadsbesluiten is in totaal voor een bedrag van € 11,2 miljoen aan voorbereidingsmiddelen beschikbaar gesteld. Na aftrek van de voorbereidingskredieten (€ 11,2 miljoen) en de uitvoeringskredieten voor de hulpbruggen (€ 8,1 miljoen) en het verleggen van de kabel & leidingen (€ 7,1 miljoen) is nog een reservering beschikbaar van € 89,6 miljoen. De vastgestelde voorbereidingskredieten bedragen in totaal € 11,2 miljoen. Per eind maart 2021 bedraagt het totaal van de gerealiseerde kosten € 11,6 miljoen. Er is derhalve een overschrijding op het huidige voorbereidingskrediet van € 0,4 miljoen. Dat wordt onder andere verklaard doordat er meer voorbereidend werk is verricht voor de complexe kabel en leiding opgave.

Daarnaast is er voor € 1,9 miljoen aan openstaande (langlopende) verplichtingen die doorlopen tot en met realisatie. Indien niet besloten wordt tot realisatie vallen deze verplichtingen vrij. Dat betreft o.a. de restauratie architect, projectcontrol (toetsing op raming en planning) en monitoring. Voor

Gegenereerd: v1.47

10

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

de periode april t/m december 2021 wordt de bouwteam capaciteit (gemeente en aannemers) flink opgeschaald om tijdig het definitief ontwerp gereed te hebben voor contractering voor € 6,6 miljoen. Tegelijk start ook de uitvoeringsorganisatie van de aannemers met voorbereidende werkzaamheden (zoals inkoop) voor € 0,6 miljoen. Om bij de start van de uitvoering geen vertraging op te lopen is het noodzakelijk dat nu reeds een aantal materialen worden aangekocht zoals prefab elementen en spoorstaven voor een bedrag van € 1,5 miljoen. Dit in verband met de levertijden van de materialen. Er zijn bijkomende kosten voor leges en verzekering voor € 0,2 miljoen. Er wordt een risicoreserve opgenomen voor € 0,5 miljoen.

De voorbereidingskosten worden gedekt uit de reeds beschikbaar gestelde kredietreservering voor het vervangen van de bruggen Oranje Loper. De voorbereidende uitvoeringskosten komen deels ten laste van de dekking voor de bruggen, deels ten laste van een bijdrage van kabels en leiding bedrijven en deels (bestellen spoorstaven) ten laste van de dekking voor de straten. Kosten Exploitatie, Handhaving, Beheer en Onderhoud De voorbereiding voor Rozengracht en Bruggen leiden niet direct tot een wijziging in de structurele kosten voor exploitatie, handhaving, beheer en onderhoud. Bij het uitvoerings- en kredietbesluit voor de bruggen en straten zullen, eind 2021/begin 2022 eventuele wijzigingen worden voorgelegd. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

Niet van toepassing.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.47

11

Gemeenteraad

VN2021-014196 Verkeer en or

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 07 juli 2021

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-051856

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2021-060049

Voortgangsrapportage 2_Programma Oranje Loper .pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Diana van Loenen, ambtelijk opdrachtgever, Verkeer en Openbare ruimte. Telefoonnummer: 06-1459 1142, d.van.loenen@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.47

12