Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2024-013643 rve ruimte en duurzaamheid

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 december 2024

Agendapunt

Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 5

Datum besluit

College 22 oktober 2024

Portefeuille

Onderwerp

Uiten van wensen en bedenkingen inzake het voorgenomen collegebesluit over het Programma Windenergie Amsterdam 2030 (PWA) en het PlanMER De gemeenteraad van Amsterdam besluit

I. Te verklaren dat de raad – overeenkomstig het bepaalde in artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet – in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over het voorgenomen collegebesluit over: Het Programma Windenergie Amsterdam 2030, met daarin:





de aanwijzing van het Havengebied ten westen van de ring A10 als versnellingsgebied voor de opwek van windenergie in de zin van Renewable Energy Directive III (REDIII), onder de voorwaarde dat geen strijd ontstaat met de landelijke wetgeving en inventarisatie van mogelijke andere versnellingsgebieden; met het bijbehorende ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam 2030';

II. Kennis te nemen van

   



de zienswijzen over het ‘ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030, het ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam’ en het voornemen het havengebied aan te wijzen als versnellingsgebied in de zin van REDIII; de gevraagde adviezen van de stadsdelen Zuidoost, Oost, Nieuw West, Noord en stadsgebied Weesp, en het ongevraagde advies van stadsdeelcommissie Zuidoost; het advies van de Commissie mer; De Nota van Beantwoording van de zienswijzen over het ‘ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030, het ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam’ en het voornemen het havengebied aan te wijzen als versnellingsgebied in de zin van REDIII; De Nota van Wijzigingen, met als belangrijkste punten

a. Het laten vervallen van het gebied Oeverrand Gaasperplas, b. Het niet nemen van besluiten met onomkeerbare gevolgen in de aangewezen gebieden in Zuidoost, totdat meer duidelijkheid bestaat over de verwachte hoeveelheid opgesteld vermogen in het Havengebied en Noorder IJ-plas; c. Het verwerken van de aanbevelingen voor vervolgbesluiten uit het advies van de Commissie mer; d. Het nemen van het initiatief door de gemeente, in de gebieden 6A, 5A en 5B,, en het voeren van regie om samen met de relevante partijen de verkenningsfase te starten conform hoofdstuk 3 in het Programma; e. Het verder invulling geven aan publiek-civiele samenwerking en te werken aan instrumenten om 1 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013643 rve ruimte en duurzaamheid

de energiegemeenschappen en initiatieven structureel te ondersteunen.

Wettelijke grondslag



Artikel 169, vierde lid, Gemeentewet

Het college van burgemeester en wethouders geeft de raad vooraf inlichtingen over de uitoefening van de bevoegdheid (..), indien de raad daarom verzoekt of indien de uitoefening ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente. In het laatste geval neemt het college geen besluit dan nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.

  

Artikel 79 en 80, Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam. Artikel 3.4, Omgevingswet Het college van B&W is bevoegd gezag voor het vaststellen van een programma

Bestuurlijke achtergrond

  





Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 Omgevingsvisie Amsterdam 2050 Op 10 februari 2021 heeft de raad bij de bespreking van 'kennisnemen van de reactienota Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid (RES NHZ) en de verwerking van de reactie nota RES 1.0 en de toezegging met betrekking tot het participatietrajecten inzake de RES” motie #35 aangenomen van het raadslid Kreuger van JA21 In het coalitieakkoord 2022 is bepaald: ‘- We willen het potentieel aan windenergie in Amsterdam benutten zonder dat hierdoor onaanvaardbare gezondheidsrisico’s ontstaan of de natuur te veel wordt belast.’ - We zetten in op het stimuleren van lokaal eigenaarschap zodat Amsterdammers mee kunnen profiteren. We gaan uit van coöperatieve vormen van duurzame energieopwekking. Wij leveren als Amsterdam een wezenlijke bijdrage aan de doelstellingen van de RES 1.o. In het collegebesluit van 22 oktober 2024 is de motie 35 van 10 februari 2021 van het lid Kreuger inzake Altijd een milieueffectrapportage (MER) afgedaan

Onderbouwing besluit

Ad I) Te verklaren dat de raad – overeenkomstig het bepaalde in artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet – in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over het voorgenomen collegebesluit. Op verzoek van het College wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld zijn wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over het Programma Windenergie Amsterdam 2030.

2 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013643 rve ruimte en duurzaamheid





Met de aanwijzing als versnellingsgebied voor de opwek van windenergie, loopt het college vooruit op de implementatie van de Renewable Energy Directive III. Een concept-wetsvoorstel wordt binnenkort verwacht. Ambtelijk is de voorgestelde aanwijzing afgestemd. Deze vindt plaats onder de voorwaarde dat geen strijd met de wet optreedt en ok niet met de landelijke inventarisatie van voorgenomen aanwijzingen als versnellingsgebied voor de opwek van duurzame energie. Deze inventarisatie (de zg. ‘mapping') is volgens planning eind mei 2025 gereed. Het plan-MER brengt de milieugevolgen van de voorgestelde aanwijzing van gebieden voor de grootschalige opwek van windenergie in beeld. Deze zijn dusdanig dat met deze aanwijzing volgens het college voldaan wordt aan het coalitieakkoord 2022-2026 dat ‘geen onaanvaardbare gezondheidsrisico’s ontstaan of de natuur teveel wordt belast’.

Ad II) Kennis te nemen van de zienswijzen over het ‘ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030, het ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam’ en het voornemen het havengebied aan te wijzen als versnellingsgebied in de zin van REDIII. Over het ‘ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030, het ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam’ en het voornemen het havengebied aan te wijzen als versnellingsgebied in de zin van REDIII, zijn ca. 2150 zienswijzen ontvangen. Amsterdammers, bewoners van buurgemeenten, overheden en bedrijven hebben hun mening met het college gedeeld door een zienswijze in te dienen. Dit laat zien dat er grote betrokkenheid is bij dit onderwerp. De reacties variëren sterk, van grote zorgen over windenergie op land, tot enthousiasme voor deze ontwikkeling in Amsterdam. Veel indieners zien de noodzaak van windenergie als bijdrage aan de energietransitie, en spraken hun steun hiervoor uit. Maar over welke gebieden in Amsterdam hiervoor geschikt zijn, zijn de meningen verdeeld. Het voorstel van het college om 4 gebieden in Zuidoost aan te wijzen, riep vragen op; er zijn veel zorgen geuit over mogelijke geluidshinder in omliggende wijken, en daarmee gepaard gaande gezondheidseffecten.

Veel werd ook geschreven over het mogelijk negatieve effect op de natuur en (mede in verband daarmee) over het mogelijke negatieve effect op recreatie in de aangewezen gebieden aan de zuidoostzijde van de stad. Voor velen doen windturbines in deze gebieden af aan het landschap en de beleving daarvan. Het aanwijzen van het Havengebied kon op een enkele zienswijze na op veel steun rekenen. Veel zienswijzen pleiten er dan ook voor om alleen hier windturbines te plaatsen. Een volledig overzicht van de zienswijzen en adviezen en hoe deze zijn behandeld, is te vinden in de Nota van Beantwoording. Hierin worden alle zienswijzen en adviezen per thema samengevat en beantwoord. Hier is ook een overzicht opgenomen van de aantallen zienswijzen die het eens zijn met de in het ontwerp-PWA voorgestelde aanwijzing van gebieden voor de opwek van windenergie, en die het oneens zijn met voorgestelde gebieden. Bij de laatste categorie zijn soms meerdere zienswijzen per persoon ingediend, dit is niet meegenomen in deze aantallen. Ook zijn er een tiental blanco zienswijzen ontvangen. Het meeste draagvlak is voor de aanwijzing van het havengebied. Over de aanwijzing als versnellingsgebied zijn 15 zienswijzen ontvangen, waarvan één negatieve. De reacties hebben geleid tot een aantal wijzigingen in het Programma.



Kennis te nemen van de gevraagde adviezen van de stadsdelen Zuidoost, Oost, Nieuw West, Noord en stadsgebied Weesp, en het ongevraagde advies van stadsdeelcommissie Zuidoost;

Tijdens de terinzagelegging heeft het college de Amsterdamse stadsdeelbesturen om advies gevraagd. De uitgebrachte adviezen zijn afkomstig van stadsdeel Nieuw-West, Zuidoost, Noord, Oost en stadsgebied Weesp. De adviezen zijn opgenomen als bijlage in de Nota van Beantwoording. 3 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013643 rve ruimte en duurzaamheid

In hun adviezen tonen de stadsdeelbesturen variërende standpunten over de locaties voor windturbines. Weesp is kritisch over de gebieden buiten het Havengebied, met zorgen over gezondheid en landschap. Zuidoost pleit voor de plaatsing van zoveel mogelijk windturbines in het Havengebied. Ook Holendrecht zien zij als geschikt. Het bestuur verzoekt met klem om de Oeverrand Gaasperplas niet aan te wijzen. Ook Noord ziet het Havengebied als de meest geschikte locatie voor windturbines, maar erkent dat alternatieven in Zuidoost mogelijk nodig zijn. Oost en Nieuw-West steunen grotendeels de plannen. Alle stadsdelen benadrukken het belang van bewonersparticipatie en financiële voordelen voor de omgeving.



Kennis te nemen van Het advies van de Commissie mer;

De Commissie mer heeft op 10 september 2024 advies uitgebracht over het ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam 2030’. Zij is van mening dat het plan-MER de essentiële informatie bevat om te kunnen besluiten over het PWA en over de aanwijzing als versnellingsgebied in de zin van REDIII. Bij het laatste heeft zij meegewogen dat momenteel een project-MER in voorbereiding is voor negen posities in het Havengebied. Verder zijn in het advies aanbevelingen voor vervolgbesluitvorming opgenomen. Deze zijn verwerkt in het voorliggende Programma Windenergie Amsterdam 2030. Het advies is opgenomen als bijlage.



Kennis te nemen van de Nota van Beantwoording van de zienswijzen over het ‘ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030, het ‘PlanMER Programma Windenergie Amsterdam’ en het voornemen het havengebied aan te wijzen als versnellingsgebied in de zin van REDIII; en de Nota van Wijzigingen,

Alle zienswijzen en adviezen zijn samengevat en beantwoord in de Nota van Beantwoording. Daarbij is tevens aangegeven of de zienswijzen aanleiding tot wijziging hebben gegeven. De Nota van Beantwoording maakt onderdeel uit van het PWA. In de Nota van Wijzigingen is aangegeven welke wijzigingen zijn doorgevoerd ten opzichte van het ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030: a. De grootste wijziging is het laten vervallen van de Oeverrand Gaasperplas. Alhoewel het plan-MER en het rapport Sociale aspecten hiervoor geen aanknopingspunten geeft, heeft het college deze aanwijzing heroverwogen naar aanleiding van het stadsdeeladvies Zuidoost en stadsgebied Weesp, en de vele ingediende zienswijzen, waarin gewezen is op het belang van de Gaasperplas voor recreatie door omwonenden en de hoge aantallen bezoekers en de grote diversiteit aan gebruikersdoelgroepen. Daarbij weegt het college ook mee dat op de oeverrand Gaasperplas weinig ruimte is om de positie van de windturbine te optimaliseren. b. We nemen in de gebieden in Zuidoost geen besluiten met onomkeerbare gevolgen totdat meer duidelijkheid bestaat over de verwachte hoeveelheid opgesteld vermogen in het Havengebied en Noorder IJ-plas. De voortgang in de gebieden van het PWA wordt gemonitord om een reëel beeld te geven van hoeveel turbines er nog nodig zijn.

Het college bepaalt op basis van de onderzoeksuitkomsten en de voortgang de voorgenomen inzet in de aangewezen gebieden. c. De aanbevelingen van de Commissie mer zijn opgenomen in het aangepaste PWA en daarmee kaderstellend voor het vervolg. Tevens heeft het college in het PWA opgenomen dat in de vervolgfase over project-mer-beoordelingen een second opinion van de Commissie mer wordt gevraagd en in voorkomende gevallen een onverplicht advies over een project-MER, zie ook toelichting motie Kreuger, beslispunt III. d. Met de RES-regio heeft de raad in 2021 afgesproken dat Amsterdam in 2030 haar deel van de winddoelstelling gerealiseerd heeft. Het college wil daarom snel aan de slag in de aangewezen gebieden. Om geen tijd te verliezen, maar ook om de uitgangspunten van het programma te bewaken én de risico's voor toekomstige coöperaties als beoogd ontwikkelaar te beperken, neemt het college in de aangewezen zoekgebieden in eerste instantie een actieve, regisserende rol op zich. 4 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013643 rve ruimte en duurzaamheid

Het eerste initiatief en kosten (inclusief bijbehorende risico's) van de verkenningen, onderzoek, participatie en ontwerp in de aangewezen zoekgebieden zijn in eerste instantie voor rekening van de gemeente. Dit is om te komen tot een juridisch-planologisch kader. e. In de visie van het college op het ontwikkelen van windprojecten, spelen lokale energiecoöperaties, of energiegemeenschappen, een centrale rol. Het college onderzoekt daarom in gezamenlijk opdrachtgeverschap met de Amsterdamse Producerende EnergieCoöperaties (APEC) hoe er vormgegeven kan worden aan publiek-civiele samenwerking in de energietransitie, als volwaardig alternatief naast publiek-private samenwerking. Om verder invulling te geven aan deze samenwerking wordt er gewerkt aan instrumenten om de energiegemeenschappen en initiatieven structureel te ondersteunen. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een Energie Diensten Organisatie (EDO), die bewonersinitiatieven kan ondersteunen en helpen professionaliseren. De ervaring bij het windproject Noorder IJ-plas leert dat deze ondersteuning juist in de eerste fase van belang is. Naar verwachting zal dit voor het zomerreces van 2025 gepresenteerd worden.

Participatie

Er heeft een ter inzagelegging periode plaatsgevonden van 8 weken, van 23 mei 2024 tot en met 17 juli 2024 voor het ontwerp-Programma Windenergie Amsterdam 2030 en het Plan-MER Programma Windenergie Amsterdam. Eenieder is in de gelegenheid gebracht om zienswijzen in te dienen op beide producten. Tevens was er een webinar op 11 juni 2024 voor extra toelichting en zijn er vier informatiemarkten gehouden tijdens de ter inzagelegging in Holendrecht, Gein, Driemond en NieuwWest. Tijdens de informatiemarkten zijn bezoekers in de gelegenheid gebracht om vragen te stellen en een zienswijze in te dienen. Als onderdeel van het participatie traject heeft de Stedelijke Adviesgroep RES Amsterdam (SARA) vanuit verschillende perspectieven advies uitgebracht op het concept ontwerp-PWA en concept PlanMER. Aanvullend zijn er ook SARA bijeenkomsten gehouden met de aanwezigheid van wethouder Duurzaamheid. De participatie doelen in dit traject zijn:

 

 

Een open, transparant en navolgbaar proces waar eenieder zich kan informeren met als mogelijk gevolg meer begrip voor het proces en de urgentie voor extra windenergie in Amsterdam; Eenieder de mogelijkheid bieden om te reageren op het planMER en ontwerpPWA en daarmee komen tot verrijking en aanscherping van de stukken en daarmee een zo geïnformeerd mogelijk besluit door het College over de zoeklocaties van windenergie binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam; Informeren over de inhoud en het hoe en waarom van het PWA en de keuze voor de nieuwe zoekgebieden; en zoveel mogelijk mensen betrekken bij de terinzagelegging.

Financiële onderbouwing

Overige toelichting

Beleid in dit programma is niet direct bindend voor burgers en bedrijven. De capaciteit die de gemeente Amsterdam in het vervolgtraject inzet wordt gedekt door de middelen die voor duurzaamheid beschikbaar zijn vanuit de begroting en zijn opgenomen in de bestedingsvoorstellen

5 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013643 rve ruimte en duurzaamheid

voor 2025-2028. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-058457

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2024-066635

1. Bijlage 1.1_NRD planMER windenergie Amsterdam.pdf (pdf)

AD2024-066636

3. Bijlage 1.4 PlanMER - Technische bijlage versie 2.1.pdf (pdf)

AD2024-066637

2. Bijlage 1.2 en 1.3 PlanMER_versie2.1_incl_samenvatting.pdf (pdf) 4. Bijlage 2.1 NvB advies en zienswijzen NRD.pdf (pdf)

AD2024-066638 AD2024-066639

AD2024-066642

5. Bijlage 2.2 getekende brief Advies op hoofdlijnen SARA_reactie + Advies op hoofdlijnen SARA.pdf (pdf) 6. Bijlage 3_Rebel rapport over Financiële Participatie Wind Zon Amsterdam.pdf (pdf) 7. Bijlage 4_Antea onderzoek Sociale Aspecten zoekgebieden PWA.pdf (pdf) 8. Rapport programma windenergie amsterdam.pdf (pdf)

AD2024-066643

9. Batch_Zienswijzen_2014_2059_Geredigeerd_.pdf (pdf)

AD2024-066644

10. Geredigeerd_1.Batch_Anoniem_Zienswijzen_1_500.pdf (pdf)

AD2024-066645

AD2024-069083

11. Geredigeerd_Batch_Anoniem_Zienswijzen_501_1000.pdf (pdf) 12. Geredigeerd_Batch_Anoniem_Zienswijzen_1001_1500.pdf (pdf) 13. Geredigeerd_Batch_Anoniem_Zienswijzen_1501_2013.pdf (pdf) 15. Nota van wijzigingen programma windenergie amsterdam 2030 - 22 oktober 2024.pdf (pdf) 14. VRM24_0803 nota van beantwoording programma windenergie amsterdam.pdf (pdf) 16. Bijlage C van NvB Ontwerp PWA_ gevraagd en ongevraagde SD adviezen gebundeld versie nov 2024 (1).pdf (pdf) 17. Advies cieMER.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

AD2024-066640 AD2024-066641

AD2024-066646 AD2024-066647 AD2024-066649 AD2024-067262 AD2024-069082

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, RESAmsterdam@amsterdam.nl

6 Gegenereerd: v1.1