Gemeenteraad Voordracht

Gemeenteraad

VN2024-005999 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Portefeuille

Grond en Ontwikkeling

Agendapunt

17

Datum besluit

16 april 2024, College van B en W Onderwerp

Vaststellen van het welstandskader Nelson Mandela Buurt De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Vast te stellen het wijzigingsbesluit welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam welstandskader Nelson Mandelabuurt zoals opgenomen in bijlage 1. 2. Kennis te nemen van de beantwoording Inspraak “ontwerpbesluit welstandskader” Nelson Mandela Buurt. 3. Kennis te nemen van het positieve advies van het dagelijks bestuur van Stadsdeel Zuidoost. Wettelijke grondslag

Artikel 4.19 Omgevingswet Als in het omgevingsplan regels worden opgenomen over het uiterlijk van bouwwerken en de toepassing daarvan uitleg behoeft, stelt de gemeenteraad beleidsregels vast voor de beoordeling of een bouwwerk aan die regels voldoet. Deze beleidsregels zijn zo veel mogelijk toegesneden op de te onderscheiden bouwwerken. Artikel 4.114, eerste lid Invoeringswet Omgevingswet Een welstandsnota als bedoeld in artikel 12a, eerste lid, van de Woningwet die van kracht is, geldt als een beleidsregel als bedoeld in artikel 4.19 van de Omgevingswet. Artikel 12, Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 Het stedelijk bestuur betrekt het Dagelijks Bestuur bij het opstellen van stedelijke kaders. Bestuurlijke achtergrond

De basis voor dit plan is gelegd in de volgende besluiten: • • • •

Nota van Uitgangspunten Bijlmerpark (2002); Het Stedenbouwkundig Programma van Eisen Bijlmerpark (SPvE, 2005); Gemeente Amsterdam, Stedenbouwkundig Programma van Eisen, raadsbesluit 22-12-2005; Het bestemmingsplan ‘De Nieuwe Bijlmer’ (2007). Hierin was de nieuwe woonwijk onderdeel van een overkoepelend herinrichtingsplan voor het Bijlmerpark – in 2014 omgedoopt tot het Nelson Mandelapark. • De locatie is in Koers 2025 opgenomen als kansrijke bouwlocatie voor nieuwbouw in de stad; • Het Stedenbouwkundige Plan (SP) door het College vrijgegeven voor inzage, incl. conceptinvesteringsnota dat voorziet in het hernieuwde stedenbouwkundige plan dat is afgestemd met de gebruikers van het Nelson Mandelapark, de sportfunctie in het park en het Kwakoe festival (2022); • Vrijgave voor inspraak van het ontwerp welstandskader en beeldkwaliteitsplan Nelson Mandela Buurt (2023); Onderbouwing besluit

Gegenereerd: v1.23

1

Gemeenteraad

VN2024-005999 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Achtergrond In Amsterdam Zuidoost wordt de Nelson Mandelabuurt ontwikkeld. Dit wordt de eerste buurt in Nederland die vrijwel volledig in hout is gebouwd. De omvang van een volledige woonwijk in hout maakt dit een unieke opgave. Deze hoge ambitie past bij de prachtige locatie. De ligging is direct aan het Nelson Mandelapark. Hier past de uitstraling van hout in de gevelafwerking bij, waardoor de architectuur mooi samengaat met de groene en gezonde omgeving, en onlosmakelijk verbonden is met haar bouwwijze en het park. Het plan voorziet in de realisatie van een levendige, groene en in hout gebouwde woonwijk met circa 700 woningen en een basisschool. In de plinten is er ruimte voor maatschappelijke, culturele en commerciële voorzieningen. Een gevarieerd woningaanbod maakt de buurt aantrekkelijk voor starters, middeninkomens en doorstromers. Ook zijn er mogelijkheden voor zelouw, zoals een wooncoöperatie en collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Het woningbouwprogramma is verdeeld conform de 40 40 20 norm. Ligging/ begrenzing plangebied Het Nelson Mandelapark ligt in het gebied Bijlmer Centrum. Het vormt samen met ArenAPoort het toekomstige centrumgebied van stadsdeel Zuidoost. Het plangebied voor de Nelson Mandelabuurt ligt aan het Nelson Mandelapark (westzijde) en aan de verhoogde Gooiseweg (oostzijde).

De Gooiseweg is een belangrijke weg voor Zuidoost en is direct verbonden met de A10 en A9. De Gooiseweg ligt ongeveer 6 meter hoger dan het maaiveld. De Karspeldreef 3 meter hoger. Deze laatste doorsnijdt het plan. Fiets- en looppaden verbinden de buurt met K-buurt en de H buurt. Aan de noordkant grenst de locatie aan de woonbuurt Vogeltjeswei. Aan de zuidkant vormt Brasapark de grens van het plangebied.

Inhoud en doel Beeldkwaliteitsplan Om de ruimtelijke kwaliteit te garanderen, is er een beeldkwaliteitsplan gemaakt. Hierin staan architectonische richtlijnen voor de bebouwing. Deze vormen het kader voor de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan door ontwikkelaars en architecten. Het beeldkwaliteitsplan stelt de samenhang, ambities en uitgangspunten uit het stedenbouwkundig plan veilig. In de welstandsnota “De schoonheid van Amsterdam 2016” staan de welstandscriteria voor ruimtelijke ontwikkelingen. De beoogde beeldkwaliteit van de Nelson Mandelabuurt sluit aan op het systeem woongebieden na 1985, thematische woongebieden (8d). Het welstandsniveau heeft de categorie ‘bijzonder’. Het Beeldkwaliteitsplan geeft richtlijnen voor de overgangen van openbaar en privé, gevelplastiek, kleur en detail. Alsook de wisselwerking van daglicht vs. kunstlicht, de integratie van installaties en Natuurinclusief bouwen.

Gegenereerd: v1.23

2

Gemeenteraad

VN2024-005999 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Ad 1.) Vast te stellen het wijzigingsbesluit welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam welstandskader Nelson Mandela Buurt zoals opgenomen in bijlage 1, waarvan de belangrijkste punten zijn: Ad 1a. Dat ter plaatse van de gebiedscontour (1200 – rood omlijnd) zoals in bijlage 1 is weergegeven het ruimtelijke systeem te wijzigen van ‘Groen en Water’; gebiedstype ‘Stadsparken en begraafplaatsen’ (12a) naar ‘Woongebieden na 1985’, gebiedstype ‘Thematisch woongebied’ (8d); De Nelson Mandela Buurt wordt een groene woonomgeving. Een groot deel van de woningen grenst aan het Nelson Mandelapark. Daarom is de inrichting van de openbare ruimte een cruciaal onderdeel van het plan. De architecten moeten zich bij het ontwerpen laten inspireren door de hoeveelheid en kwaliteit van het openbare groen in de omgeving. Het landschap moet een esthetische voorziening voor de bebouwing worden. Architectonisch wordt in de hele buurt één sfeer of stijl gebruikt. De afzonderlijke bouwblokken vormen samen een ensemble met een warme architectuur, waarin hout het belangrijkste materiaal is. Uitgangspunten van duurzaam stedenbouwkundig ontwerp geven een eigen identiteit aan deze wijk. Denk hierbij aan een autoluwe inrichting, groene daken en regenwaterberging.

De houtbouw gaat uit van principes van het open bouwen, waarmee de bouwsystematiek verschillende indelingsmogelijkheden mogelijk maakt, ook op de lange termijn. Het stedenbouwkundig plan voor de Nelson Mandela Buurt is een stoer, duurzaam en rustig ontwerp. De bebouwing bestaat vooral uit blokken van gestapelde woningen met loggia’s en balkons. Binnen deze eenvoudige en strenge orde van bouwmassa’s is echter voldoende ruimte voor variatie in de architectonische uitwerking. Volgens de huidige criteria in de welstandsnota ‘De Schoonheid van Amsterdam’ is voor het gebied waar de Nelson Mandela Buurt wordt ontwikkeld het ruimtelijke systeem ‘Groen en Water’, gebiedstype ‘Stadsparken en begraafplaatsen’(12a) van toepassing. Deze richtlijnen sluiten niet aan bij de hierboven beschreven ambitie voor de ontwikkeling van een woonwijk die volledig bestaat uit houtbouw. Voorgesteld wordt daarom om het ruimtelijke systeem te wijzigen naar ‘Woongebieden na 1985’, gebiedstype ‘Thematisch woongebied’ (8d). Ad 1b.

Dat het beeldkwaliteitsplan Nelson Mandela Buurt, dat aanvullingen op de gebiedsgerichte welstandscriteria bevat, van toepassing wordt verklaard voor de duur van de transformatie en wordt toegevoegd aan bijlage 4 – Transformatiegebieden van de welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam onder het kopje ‘Woongebieden na 1985’ In aanvulling op deze welstandscriteria is een beeldkwaliteitsplan opgesteld met aanvullende criteria, zodat een passend welstandskader ontstaat voor de specifieke ontwikkeling. Het beeldkwaliteitsplan is in ontwerp ter inzage gelegd en zal na vaststelling opgenomen worden in “bijlage 4 – transformatiegebieden” van de welstandsnota waar de beeldkwaliteitsplannen met aanvullende criteria zijn vastgelegd. Het beeldkwaliteitsplan dat samen met de welstandscriteria voorligt is een uitwerking van de beeldkwaliteitseisen zoals opgenomen in het, in maart 2022 door het College vrijgegeven, Stedenbouwkundig Plan (SP) voor inzage. Het SP is leidend voor de richtlijnen in het beeldkwaliteitsplan Nelson Mandela Buurt. De principes en regels uit het hoofdstuk Beeldkwaliteit (paragraaf 2.7) uit het SP zijn concreet gemaakt en besproken met de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK), zodat het beeldkwaliteitsplan als aanvullend toetsingskader kan worden gebruikt. De CRK adviseert, te stimuleren om verschillende houten bouwsystemen te onderzoeken en toe te passen.

Deze richtlijnen vormen een aanvulling voor de herontwikkeling van het gebied.

Gegenereerd: v1.23

3

Gemeenteraad

VN2024-005999 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Ad 1c. Dat het huidige aanvullende kader zoals beschreven in het Stedenbouwkundig Programma van Eisen Gooiseweg Oost 2003 ter plaatse van de gebiedscontour (1200 – rood omlijnd) in bijlage 1, zoals nu opgenomen in bijlage 4 van de welstandsnota komt te vervallen. Met het vaststellen van het gewijzigde welstandskader en aanvullende beeldkwaliteitsplan Nelson Mandela Buurt is het Stedenbouwkundige Programma van Eisen voor Gooiseweg Oost uit 2003 niet meer van toepassing en kan komen te vervallen. Ad 1d. Dat het wijzigingsbesluit welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam welstandskader Nelson Mandelabuurt de dag na bekendmaking in werking treedt. Ad 2.) Kennis te nemen van de beantwoording Inspraak “ontwerpbesluit welstandskader” Nelson Mandela Buurt. Conform de Algemene inspraakverordening wordt een welstandskader voorafgaand aan vaststelling vrijgegeven voor inspraak voor de duur van zes weken, met de mogelijkheid van het indienen van zienswijzen door belanghebbenden (waaronder ingezetenen van Amsterdam) gedurende deze termijn. De termijn van terinzagelegging was van 6 juli 2023 tot en met 27 september 2023. Gedurende deze periode is aan het stadsdeel gevraagd om advies uit te brengen. Ad 3.) Kennis te nemen van het positieve advies van het dagelijks bestuur van Stadsdeel Zuidoost.

Het concept-ontwerpbesluit welstandskader Nelson Mandela Buurt en het beeldkwaliteitsplan zijn voor advies voorgelegd aan het stadsdeelbestuur van Zuidoost. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost heeft op 17 oktober 2023 positief geadviseerd. Het advies is bijgevoegd in bijlage 6. Ook de Stadsdeelcommissie van Zuidoost is gevraagd advies uit te brengen. Dit advies was in lijn met het advies van het dagelijks bestuur van Zuidoost. Financiële onderbouwing Overige toelichting

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.23

4

Gemeenteraad

VN2024-005999 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-025545

Bijlage 1_besluit welstand Nelson Mandelabuurt.docx (msw12)

AD2024-025315

Bijlage 2 Overzicht en plankaar Nelson Mandelabuurt.pdf (pdf)

AD2024-025314

Bijlage 3 Thematische woongebieden welstandsnota DSvA.pdf (pdf)

AD2024-025316

Bijlage 4 Concept 20232501 Finale versie BKP NMB.pdf (pdf)

AD2024-025317

Bijlage 5 Advies CRK BKP welstandsnota NMB_anoniem.pdf (pdf)

AD2024-025318

Bijlage 6 advies DB welstandkader en BKP NM buurt.pdf (pdf)

AD2024-024809

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Grond en Ontwikkeling, Delphine van Wageningen, 0613984037, D.van.Wageningen@amsterdam.nl Grond en Ontwikkeling, Mohamed Jalloh, 0623627415, m.jalloh@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.23

5