Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2024-016984 rve participatie

Voordracht voor de raadsvergadering van 29 januari 2025

Portefeuille

Sociale Zaken Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening (11)

Agendapunt

6

Datum besluit

10 december 2024 Onderwerp

Vaststellen van de Verordening Adviesraad Participatiewet Amsterdam De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. de Verordening Adviesraad Participatiewet Amsterdam en de bijbehorende toelichting vast te stellen, waarmee invulling wordt gegeven aan de wettelijke vereisten over cliëntenparticipatie uit de Participatiewet (artikel 47) en de Wet sociale werkvoorziening (artikel 2) en waarin uitgangspunten voor de nieuw te vormen adviesraad zijn opgenomen over: o a) doelstelling, taken en bevoegdheden; o b) samenstelling, werving en selectie; o c) werkwijze en samenwerking met de gemeente.

Wettelijke grondslag

Artikel 47 van de Participatiewet: De gemeenteraad stelt bij verordening regels over de wijze waarop de personen, bedoeld in artikel 7, eerste lid, of hun vertegenwoordigers worden betrokken bij de uitvoering van deze wet. Artikel 2, derde lid van de Wet sociale werkvoorziening: De gemeenteraad stelt bij verordening regels over de wijze waarop de ingezetenen die geïndiceerd zijn of hun vertegenwoordigers worden betrokken bij de uitvoering van deze wet.

Bestuurlijke achtergrond

Wettelijke en gemeentelijke kaders In artikel 47 van de Participatiewet en artikel 2, derde lid, van de Wet sociale werkvoorziening is bepaald dat gemeenten bij verordening cliëntenparticipatie ter uitvoering van deze wetten moeten vormgeven. Daarnaast is in het beleidskader Participatie (2021) en in de Participatieverordening (2024) bepaald dat de gemeente burgerparticipatie organiseert bij nieuw beleid, projecten of plannen. Tot en met 2023 werd in Amsterdam hieraan invulling gegeven door de Participatieraad.

Opheffen Participatieraad Het vaststellen van de nieuwe verordening is noodzakelijk nadat op 24 januari 2024 uw raad de voormalige Participatieraad heeft opgeheven door het intrekken van de verordening op de Participatieraad Amsterdam. Hieraan voorafgaand was uw raad geïnformeerd over een 1 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-016984 rve participatie

evaluatierapport van adviesbureau BMC dat kritisch was over het functioneren van de Participatieraad, het functioneren van de gemeente en de gekozen opzet.[1] Het aantal en adviezen en de kwaliteit ervan waren te laag en daarnaast waren er interne conflicten. Bij het opheffen van de voormalige Participatieraad is aangegeven dat binnen een jaar een nieuwe verordening voor de invulling van cliëntenparticipatie zal worden vastgesteld.

Gespecialiseerde ondersteuning voor meer slagkracht De Adviesraad moet in zijn advisering volledig onafhankelijk zijn. In de evaluatie van de inmiddels opgeheven Participatieraad door BMC wordt erop gewezen dat dit echter niet betekent dat de raad ook onafhankelijk georganiseerd moet zijn. Andere raden, ook binnen de gemeente Amsterdam zijn bewust niet onafhankelijk georganiseerd. De ervaring met de raden in Amsterdam en andere grote gemeenten leert dat deze doorgaans beter functioneren als zij worden ondersteund door een organisatie die hierin gespecialiseerd is. Dit komt ten goede aan de productiviteit en kwaliteit van de adviezen van raden, die voor een belangrijk gedeelte uit vrijwilligers bestaan. Het opzetten en de ondersteuning van de Adviesraad Participatiewet Amsterdam worden daarom belegd bij Cliëntenbelang Amsterdam. Dit is een onafhankelijke cliëntorganisatie die onder andere ook de ondersteuning van de Wmo-adviesraad en het Jeugdplatform verzorgt. Naast praktische ondersteuning bij bijvoorbeeld administratie, het jaarverslag en het organiseren en verslaglegging van overleggen, heeft Cliëntenbelang ook een belangrijke rol bij het leggen van verbindingen binnen de gemeente en met andere organisaties, raden en inwoners.

Ook brengt Cliëntenbelang de adviesraad in positie door het verzorgen van beleidsinhoudelijke ondersteuning om een vertaling te maken van complexe beleidsvraagstukken naar het perspectief van de Amsterdammer.

Adviesraad start in het eerste kwartaal van 2025 Voor het opzetten van de raad is een traject gestart, zodat zij in het eerste kwartaal van 2025 kan starten. Dit betekent dat er leden worden geworven en een onafhankelijk voorzitter. Naast gebruikelijke wervingsmethoden via bijvoorbeeld advertenties worden ook belangrijke intermediairs en netwerken zoals buurtteams, klantmanagers en sleutelpersonen actief benaderd. Het college zal u informeren wanneer de nieuwe Adviesraad Participatiewet Amsterdam is geïnstalleerd en zorgen voor een goede introductie binnen de gemeentelijke organisatie.

[1] Raadsinformatiebrief 12 december 2023 Toekomst cliëntenparticipatie in het kader van de Participatiewet.

Onderbouwing besluit

Ad 1. Vaststellen van de Verordening Adviesraad Participatiewet Amsterdam en de bijbehorende toelichting, waarmee invulling wordt gegeven aan de wettelijke vereisten over cliëntenparticipatie uit de Participatiewet (artikel 47) en de Wet sociale werkvoorziening (artikel 2). Het benutten van ervaringskennis is essentieel voor het tot stand komen van beleid dat aansluit bij de dagelijkse praktijk en belevingswereld van Amsterdammers. Het is daarom erg belangrijk dat zij

2 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-016984 rve participatie

kunnen meepraten bij beleid over werk, participatie en inkomen. Bijgevoegd bij deze voordracht vindt u de Verordening Adviesraad Participatiewet Amsterdam. Door vaststelling van deze verordening wordt voldaan aan de bepalingen uit de Participatiewet waarin is vastgelegd dat gemeenten inwoners die te maken hebben met deze wet en hun vertegenwoordigers in de gelegenheid moeten stellen om gevraagd en ongevraagd te adviseren over beleid. Hiermee komt een einde aan de periode van 1 jaar, waarin cliëntenparticipatie is vormgegeven door ad hoc organisaties die de doelgroep van de Participatiewet vertegenwoordigen te raadplegen en betrekken bij belangrijke besluitvorming.

a. Doelstelling, taken en bevoegdheden De doelstelling van de nieuw te vormen raad vloeit voort uit de Participatieverordening en artikel 47 van de Participatiewet, waarin is bepaald dat gemeenten bij verordening regels opstellen over de inrichting van cliëntenparticipatie:

  

De instelling van de raad beoogt personen die kunnen worden geraakt door de uitvoering van de wet en hun vertegenwoordigers te betrekken bij het beleid en de uitvoering. Hiermee wordt bevorderd om de kwaliteit van de dienstverlening van de directie Werk, Participatie en Inkomen van de gemeente en het draagvlak bij de uitvoering van de wet te vergroten. Door het benutten van ervaringskennis, wordt bijgedragen aan het optimaliseren van beleid dat aansluit bij de praktijk van inwoners van Amsterdam.

Hiertoe krijgt de raad de volgende taken en bevoegdheden:



  

De raad verstrekt gevraagd en ongevraagd adviezen over onderwerpen die de voorbereiding, de uitvoering, de controle en de evaluatie van het gemeentelijk beleid ten aanzien van cliënten betreffen en over de wijze waarop gemeentelijk uitvoering wordt gegeven aan de wet; Adviezen worden uitgebracht aan het college (de directeuren WPI); De raad betrekt bij de uitvoering van haar taken waar mogelijk en waar wenselijk de burgers op wie te formuleren beleid betrekking heeft; De raad is niet bevoegd te adviseren over individuele zaken van cliënten.

b. Samenstelling, werving en benoeming





Cliënten en vertegenwoordigers: De nieuw te vormen raad bestaat uit minimaal 6 en maximaal 12 leden, waarbij wordt gestreefd naar een gelijke verdeling tussen cliënten en vertegenwoordigers van cliëntenorganisaties. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat enerzijds cliënten rechtstreeks mee kunnen praten, terwijl anderzijds wordt gewaarborgd dat er toegang is tot een bredere achterban en voldoende deskundigheid is om te adviseren over complexe strategische vraagstukken. Diversiteit: Bij de samenstelling van de raad wordt (binnen de grenzen van wat mogelijk is) een diverse samenstelling nagestreefd qua achtergrond, gebied/ stadsdeel en de doelgroepen van de Participatiewet en WPI.

3 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-016984 rve participatie



Flexibele schil en samenwerking met andere raden en organisaties: Om op alle thema’s voldoende expertise en toegang tot doelgroepen te hebben wordt een flexibele schil georganiseerd van cliënten en vertegenwoordigers die kunnen worden geraadpleegd.



Onafhankelijke voorzitter: Om het proces en het gesprek dat aan tafel plaatsvindt goed te laten verlopen, wordt een onafhankelijke voorzitter aangesteld. Dit heeft als voordeel dat cliënten en vertegenwoordigers zich uitsluitend bezig hoeven te houden met de inhoud. De onafhankelijk voorzitter leidt de vergaderingen, bewaakt de processen en procedures en ziet erop toe dat de inbreng en belangen van leden en hun achterban worden meegewogen in de besluitvorming en adviezen van de raad. De rol en taken van de onafhankelijk voorzitter zijn verankerd in de verordening. Werving en benoeming: De werving en selectie van de leden en voorzitter gebeurt aan de hand van een functieprofiel, dat het college opstelt. De benoeming gebeurt door het college op voordracht van een selectiecommissie. In het huishoudelijk reglement van de raad wordt (de taakverdeling bij) het proces van de werving en selectie uitgewerkt. Termijnen: Voorzitter en leden worden benoemd voor een periode van 3 jaar. Deze periode kan 1 keer worden verlengd.





Aan de leden van de Adviesraad wordt ten behoeve van hun activiteiten een door het college te bepalen kostenvergoeding toegekend van ten hoogste de maximale vrijwilligersvergoeding zoals opgenomen in artikel 2, zesde lid, van de Wet op de loonbelasting 1964.

c. Werkwijze en samenwerking met de gemeente De kaders voor de werkwijze van de Adviesraad en de samenwerking met de gemeente worden vastgelegd in de verordening en nader uitgewerkt in een huishoudelijk reglement en nadere afspraken tussen Adviesraad, college en directie:







Overleggen met wethouders en directie: Adviesraad, college en directie maken nadere afspraken over de frequentie en wijze van overleggen. Naast overleggen met wethouders en directie, vindt er op individuele dossiers/ adviesvragen overleg plaats met ambtenaren van WPI. Ambtelijk verbinder: Een goede samenwerking met de nieuwe raad, vraagt ook extra inzet vanuit de gemeentelijke organisatie. Om de verbindingen te leggen tussen de raad en de verschillende afdelingen van WPI wordt binnen WPI een ‘ambtelijk verbinder’ aangewezen die verantwoordelijk is voor het ophalen van adviesvragen binnen de organisatie en het in contact brengen van de raad met relevante personen binnen WPI. Ook informeert de verbinder intern over in welke gevallen besluitvorming moet worden voorgelegd en op welke manier. Doorwerking: De ambtelijk verbinder is ook verantwoordelijk voor het ophalen van informatie over de opvolging en doorwerking van gegeven adviezen. Hiermee wordt bijgedragen aan de motivatie en de effectiviteit van de raad.

4 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-016984 rve participatie





Betrokkenheid in het hele beleidsproces: Met de komst van de nieuwe adviesraad wordt een nieuwe werkwijze ontwikkeld waarbij de raad ook meer aan de voorkant van het project-, uitvoerings- en beleidsproces wordt betrokken. Om haar rol goed te kunnen pakken en te kunnen adviseren over complexe strategische vraagstukken, is het namelijk belangrijk dat de raad al aan het begin van het beleidsproces wordt betrokken en voldoende tijd krijgt om zich te verdiepen, haar achterban te betrekken en een advies te formuleren. Hierbij is het belangrijk dat op een constructieve manier wordt samengewerkt met de gemeente, maar de raad ook ruimte heeft om de gemeente te wijzen op ‘blinde vlekken’. Door elkaar actief op te zoeken worden signalen sneller opgehaald en gedeeld. De termijn voor een advies bedraagt in beginsel 6 weken. Maar als er meer tijd nodig is, moet hier ruimte voor worden gegeven. De verordening bevat procedurevoorschriften bij problemen in de samenwerking: Bij conflicten binnen de raad en/ of problemen in de samenwerking zal samen met de onafhankelijk voorzitter het gesprek hierover worden gevoerd met een lid en/ of de raad. Het college kan een lid schorsen of uit zijn functie ontheffen indien dit in het belang is van het behoorlijk functioneren van de raad.

Participatie

Om ervaringskennis in de stad zo goed mogelijk te benutten en fouten uit het verleden te voorkomen, heeft er voorafgaand aan het opstellen van de nieuwe verordening een uitgebreide verkenning plaatsgevonden met partijen in de stad. Hierbij waren verschillende organisaties vertegenwoordigd: Cliëntenbelang Amsterdam, Straatalliantie, Pantar, Pharos gezondheid, Amsterdams Netwerk Ervaringsdeskundigen (ANE), Groot MO/GGZ overleg, WMO-adviesraad, de Omslag, Meetellen Amsterdam, Bijstandsbond, Vrouwen in de Bijstand, NoordAs, Jongerenpunt Zuidoost, MDHG en het daklozenkantoor. Ook is gesproken met ervaringsdeskundigen die niet zijn aangesloten bij een organisatie. De verordening is daarmee gebaseerd op herkenbare en breed gedragen uitgangspunten over de samenstelling van de nieuw te vormen raad, de werkwijze en samenwerking met de gemeente en de ondersteuning. Ook wordt aan deze partijen gevraagd om hun reflectie te geven op de opzet van de nieuwe raad en de wijze waarop zij betrokken willen worden bij het samenstellen van de raad.

Financiële onderbouwing

Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties.

Geheimhouding

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Ter Inzage

Registratienr.

Naam

AD2024-072348

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2024-077920

bijlage 1 - BEKENDMAKEN - Verordening op de Adviesraad Participatieverordening Amsterdam.docx (msw12)

Registratienr.

Naam

5 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-016984 rve participatie

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Geerten Kruis, WPI, 0648178351, g.kruis@amsterdam.nl; Mijke Wassink, WPI, 0622110163, m.wassink@amsterdam.nl; Marjolein Snep, Juridisch Bureau Sociaal, 0681044895, m.snep@amsterdam.nl; Arthur Bakels, DJZ, 06 2021 6921, a.bakels@amsterdam.nl.

6 Gegenereerd: v1.1