Gemeenteraad Voordracht

VN2025-009384 maatschappelijke voorzieningen

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 juli 2025

Agendapunt

Ruimtelijke Ordening (23) A16

Datum besluit

10 juni 2025

Portefeuille

Onderwerp

Afwijken van de Hoofdgroenstructuur voor de aanleg van een noodzakelijke tijdelijke bouwweg ten behoeve van sloop en nieuwbouw van basisschool De Weidevogel in Ransdorp De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennisnemen van, en betrekken bij de voorliggende besluitvorming: a. Het negatieve advies van de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur (TAC) op grond van de Hoofdgroenstructuur als onderdeel van de Structuurvisie 2040 d.d. 17 juni 2025, dat is afgegeven ter voorbereiding op de omgevingsvergunning aanvraag (BOPA) aangaande tijdelijke bouwweg ten behoeve van de nieuwbouw voor basisschool de Weidevogel; b. De voorbereidingen op de vergunningsaanvraag voor een tijdelijke bouwweg door het betreffende schoolbestuur; c. De bereidheid tot medewerking van stadsdeel Noord aan het benodigde vergunningstraject indien de Raad besluit – contrair aan het negatieve advies van de TAC – om de tijdelijke bouwweg in Ransdorp gedurende twee jaar toe te staan. 2. Instemmen met het gedurende een periode van twee jaar afwijken van de Hoofdgroenstructuurals onderdeel van de Structuurvisie 2040 en het nieuwe Beleidskader Hoofdgroenstructuur (2011), ten behoeve van de aanleg van genoemde noodzakelijke tijdelijke bouwweg. En hierbij een aantal voorwaarden te stellen met betrekking tot de uitvoering van de bouwweg en het herstel na afloop.

Die omvatten in ieder geval: volledige uitvoering van het herstelplan, volledige begeleiding door ecoloog (voorafgaand en tijdens de uitvoering), en het nemen van alle aanvullende maatregelen als aanbevolen door het TAC voor wat betreft de percelen in eigendom van de gemeente. Wettelijke grondslag

Artikel 108 jo. artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet. De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente. Structuurvisie Amsterdam 2040 Economisch sterk en duurzaam, Deel 3 Instrumentarium, paragraaf 2.5 Afwijken en interpretatieruimte. Algemene lijn is dat het college bevoegd is om af te wijken van de Structuurvisie tenzij het gaat om afwijken van de Hoofdgroenstructuur waarbij het advies van de Technische Adviescommissie Hoofgroenstructuur negatief is. De gemeenteraad is dan bevoegd om af te wijken van het Hoofdgroenstructuur op voordracht van het college. Bestuurlijke achtergrond

In december 2018 heeft de gemeenteraad het Onderwijshuisvestingsprogramma 2019 vastgesteld (OHP). In dit programma is een voorziening opgenomen voor de nieuwbouw van basisschool De Weidevogel.

VN2025-009384 maatschappelijke voorzieningen

RAAD

Op 20 december 2023 heeft de gemeenteraad het beleidsdocument ‘Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2027’ voor het primair-, voortgezet- en (voortgezet) speciaal onderwijs vastgesteld. Hierin staan de resultaten die zijn behaald tussen 20202023 en zijn de meerjarige opgaven voor onderwijsopgaven in kaart gebracht voor de periode 20242027+. In dit IHP is de nieuwbouw voor De Weidevogel bevestigd. Onderbouwing besluit

Achtergrond De Weidevogel is een kleine basisschool in Ransdorp die in 2018 groen licht heeft gekregen voor sloop-nieuwbouw. Het bouwheerschap voor dit project ligt, zoals gebruikelijk, bij het schoolbestuur (Innoord). De school trekt leerlingen uit de dorpen Ransdorp, Zunderdorp, Holysloot, Durgerdam en Schellingwoude, en een klein deel van de leerlingen is afkomstig uit Amsterdam Noord. De bestaande school is verdeeld over drie kleine, verouderde gebouwen die al langere tijd niet meer geschikt zijn voor modern onderwijs. Een haalbaarheidsonderzoek uit 2018 heeft aangetoond dat een kleine, beperkte renovatie hier geen oplossing biedt. Het belang van nieuwbouw voor de school staat dan ook niet ter discussie. Twee gebouwen zullen worden gesloopt en vervangen door één duurzamer schoolgebouw met één leerlijn ten behoeve van de leerlingen uit landelijk Noord. Het vergunningsproces heeft bijna drie jaar geduurd door bezwaar- en beroepsprocedures van bewoners uit de buurt. Het stadsdeelbestuur heeft intensief bemiddeld tussen school en de bewoners die bezwaar hebben gemaakt. Een aantal monumentale gebouwen in het dorp bevinden zich in zorgelijke bouwkundige staat en de vrees van bewoners is dat het bouwverkeer van de school de schade onherstelbaar maakt. De bewoners wilden daarom onder geen beding meewerken aan een reguliere oplossing met bouwverkeer door de straat.

De uitkomst van deze bemiddeling is geweest dat er geen bouwverkeer door het dorp zal rijden en dat het Stadsdeel dus geen ontheffing zal verlenen op de maximale trillingsnormen uit de vergunning. Door binnen de trillingsnormen te blijven wordt extra schade aan de kwetsbare gebouwen voorkomen. Deze afspraak is vastgelegd tussen stadsdeel, schoolbestuur, dorpsraad en bezwaarmakende bewoners. Door het vastleggen van deze afspraak hebben betrokken bewoners hun bezwaar ingetrokken bij de rechtbank en kon de bouwvergunning voor de nieuwbouw worden afgegeven. Aan deze bouwvergunning is daarom de voorwaarde gesteld van een tijdelijke bouwweg achter het dorp langs door een weiland (grotendeels over een bestaande agrarische weg) die de bebouwing ontlast. De beleidsadviseurs voor de Hoofdgroenstructuur en de TAC zijn in deze eerdere procedures en overleggen niet betrokken geweest. Een ‘quickscan’ Flora & Fauna, uitgevoerd door een ecologisch adviesbureau in opdracht van het schoolbestuur, heeft in 2023 aangetoond dat een tijdelijke bouwweg door het weiland onder voorwaarden mogelijk is. De benodigde aanvullende onderzoeken zijn uitgevoerd. Conclusie hieruit is dat deze bouwweg een beperkte impact heeft (specifieke diersoorten zijn niet aangetroffen) met daarbij een aanvullend advies voor een aantal beheersmaatregelen om andere soorten en de bodem te ontlasten.

Eind februari 2025 heeft het schoolbestuur een vergunning aangevraagd bij stadsdeel Noord voor aanleg van de tijdelijke bouwweg. Omdat het betreffende stuk weiland onderdeel is van de Hoofdgroenstructuur, maakt een advies van de onafhankelijke Technische Advies Commissie Hoofdgroenstructuur (TAC) onderdeel uit van het vergunningstraject. Zie verder onder ad 1a.

2 Gegenereerd: v1.34

RAAD

VN2025-009384 maatschappelijke voorzieningen

Omdat de voorbereidende onderzoeken van het schoolbestuur een positief beeld schetsten, komt het negatieve advies van de TAC voor het schoolbestuur onverwacht. Aangezien alle voorbereidingen voor de nieuwbouw zijn afgerond, opdrachten zijn verstrekt en de start van de nieuwbouw gepland staat voor aanstaande zomer, is haast geboden bij het besluitvormingsproces. Met de ouders van de leerlingen is afgesproken om tijdens de zomer 2025 te verhuizen naar het tijdelijke gebouw. Ouders hebben zich bereid getoond om twee jaar lang uit te wijken naar een schoollocatie die tijdelijk beschikbaar is op ruim 3 kilometer afstand (ruim buiten de reguliere verwijsafstand), op voorwaarde dat er zekerheid is omtrent de bouw van hun nieuwe school. Het vergunningstraject dient daarom zo spoedig mogelijk te worden afgerond. Hiervoor is nog vóór de zomer een besluit van de gemeenteraad nodig waarin zij bepaalt of er aanleiding is om af te wijken van het stedelijke Hoofdgroenstructuur beleid ondanks het negatieve advies van de TAC. Ad 1a. Kennisnemen van het negatieve advies van de TAC aangaande de tijdelijke bouwweg ten behoeve van de nieuwbouw voor basisschool De Weidevogel. Omdat het hier gaat om een tijdelijke bouwweg in de Hoofdgroenstructuur, is een advies van de Technische Advies Commissie (TAC) vereist. De sloop-nieuwbouw van de school wordt door de TAC niet ter discussie gesteld.

De keuze om de aan- en afvoer van materiaal via een tijdelijke bouwweg door het veenweidelandschap te verkiezen boven de bestaande Dorpsweg beoordeelt de TAC echter als niet inpasbaar vanuit het Hoofdgroenstructuur beleid. Belangrijkste overwegingen van de TAC om negatief te adviseren zijn:

1. Toevoeging van infrastructuur in de Hoofdgroenstructuur is in het algemeen niet inpasbaar.

Dit is een weidevogelgebied, dat door meer dan sporadisch agrarisch verkeer zal worden gehinderd. Een tijdelijke, doch nieuwe doorsnijding van het open landschap is vanuit de doelstellingen van het groentype ‘stadsrandpolder’ binnen de Hoofdgroenstructuur ongewenst. De TAC voorziet schade die blijvend is vanuit zowel visueel oogpunt als vanuit de draagkracht van het landschap. 2. De voorziene bodemzetting van maximaal 25 centimeter als gevolg van het gebruik van 2 jaar van deze bouwweg is volgens de TAC onacceptabel fors. Een dergelijke versteviging zorgt op het gehele traject voor onherstelbare schade aan de ondergrond van het landschap. Het zal ertoe leiden dat het aanwezige veen hier sneller en blijvend inklinkt. Zelfs als de in het herstelplan meegegeven maatregelen 1-op-1 worden opgevolgd, kunnen de bodem- en natuurwaarden niet volledig worden hersteld. Opvulling van de ontstane geul in de bovenlaag met eenzelfde veenbodem toplaag voorkomt dit niet. 3. Hoe vervelend ook voor de huidige bewoners, de Dorpsweg vormt al jaar en dag de centrale verkeersader door de dorpskern van Ransdorp, waar ook vrachtwagens komen en huizen verbouwd worden. De argumentatie om bij de aan- en afvoer van materialen de Dorpsweg te ontzien, geldt volgens de TAC evenzeer voor een route door het kwetsbare, eeuwenoude en open veenweidelandschap.

De TAC is van mening dat een dergelijke risico inschatting ten aanzien van het met deze herontwikkeling gepaard gaande bouwverkeer ten tijde van de vergunningverlening voor de sloop-nieuwbouw al ingecalculeerd had moeten worden. Deze ten koste laten gaan van het landschap, beschouwt de TAC als een niet acceptabel alternatief vanuit de landschappelijke doelstellingen voor dit gebied. 4. Vanuit de QuickScan ecologie zijn alleen de effecten van het aanleggen van de weg onderzocht. De externe werking van de weg op weidevogels (verstoring of verlies aan weidevogelleefgebied) maakt hier geen onderdeel van uit. Dit terwijl de verstoringsrange van de transporten tot circa 200 meter vanaf de weg uitstralen.

3 Gegenereerd: v1.34

RAAD

VN2025-009384 maatschappelijke voorzieningen

5. Door de landschappelijke verandering in grondgebruik wordt het feitelijke broedgebied

verkleind. 6. Uit de meest recente weidevogelinventarisaties – en bevestigd vanuit het uitgevoerde ecologisch onderzoek – vervult dit perceel op dit moment slechts een beperkte functie voor weidevogels. Desondanks wijst de TAC erop dat broedende vogels altijd beschermd zijn vanuit de Omgevingswet, ongeacht de periode van het jaar. 7. Het TAC beschouwt de bouwweg als een afwenteling van een structureel probleem in landelijk gebied, waarbij schade aan monumentale dorpen en infrastructuur wordt ingeruild voor schade aan de hoofgroenstructuur. Om precedentwerking te voorkomen adviseert het TAC om met een meer structurele visie te komen op dit gebied, waarbij betere richtlijnen voor bouwverkeer (lichtere voertuigen), werkwijze, materialen en andere bouwtechnieken worden onderzocht en verplicht gesteld, waardoor landelijke gebieden in de toekomst beter kunnen worden ontzien. Daarnaast is de TAC niet overtuigd van de noodzakelijkheid en wenselijkheid van de tijdelijke bouwweg in het landschap. Een vereiste om het bouwverkeer met lichtere of kleinere voertuigen uit te voeren is wellicht kostbaarder, maar vanuit de doelstellingen van landschapsbehoud voor de hand liggend. 8. Ook vreest de TAC een precedentwerking richting een groeiend aantal tijdelijke bouwwegen depot aanvragen in Landelijk Noord, waar krappe infrastructuur en kwetsbare bebouwing en landschap overal spelen. Ad 1b.

Kennis te nemen van de voorbereidingen op de vergunningsaanvraag door het betreffende schoolbestuur. Eind februari jl. heeft het schoolbestuur bij stadsdeel Noord de vergunning voor de aanleg van de tijdelijke bouwweg aangevraagd. Deze bouwweg is als voorwaarde gesteld bij verlening van de bouwvergunning voor de school. Trillingsnormen mogen niet worden overschreden doordat deze het risico op schade aan monumentale panden met zich meebrengen. Omdat zelfs licht bouwverkeer via het dorpslint deze normen overschrijdt, is bouwen zonder de tijdelijke bouwweg of zonder ontheffing van de trillingsnormen voor gebruik van bestaande wegen daardoor niet mogelijk. Het schoolbestuur heeft diverse onderzoeken laten uitvoeren en ecologische maatregelen onderzocht om eventuele negatieve effecten van de bouwweg weg te nemen:

• Grondrapport veen en zetting: om risico's op verzakking te voorkomen is een grondig zettingsonderzoek uitgevoerd;

• Uitgebreide schadepreventie: vanwege zorgen in het dorp wordt de halve Dorpsweg

bouwkundig ingemeten voor monitoring van schade, met name als er alsnog verkeer via het dorp zou rijden; • Continue trillingsbewaking: op drie omliggende woningen en in de weg zelf worden trillingsmeters geplaatst, ook op locaties waar geen verkeer gepland is, om maximale transparantie en zorgvuldigheid te waarborgen; • Ecologische onderzoeken: in 2018, 2024 en 2025 zijn drie flora- en faunaonderzoeken gedaan, inclusief aanvullende onderzoeken naar vleermuizen en de rugstreeppad. Laatstgenoemde is niet aangetroffen in het gebied; • Voor de vleermuispopulatie is een separate toren gebouwd. Door het intensieve voortraject in samenwerking met het Stadsdeel en de vele onderzoeken en genomen maatregelen is de verwachting bij het schoolbestuur ontstaan dat de vergunning zou worden verleend, ook voor de tijdelijke bouwweg. Ad 1c. Kennisnemen van de bereidheid tot medewerking van stadsdeel Noord aan het benodigde vergunningstraject indien de Raad besluit – contrair aan het advies van de TAC – om de tijdelijke bouwweg in Ransdorp gedurende twee jaar toe te staan 4 Gegenereerd: v1.34

RAAD

VN2025-009384 maatschappelijke voorzieningen

Het DB van stadsdeel Noord heeft de intentie uitgesproken mee te werken aan het benodigde vergunningstraject indien de gemeenteraad instemt om – contrair aan het Hoofdgroenstructuurbeleid en het advies van de TAC– de tijdelijke bouwweg in Ransdorp toe te staan tijdens de sloop-nieuwbouw van De Weidevogel. De Weidevogel vervult als school een belangrijke functie voor Ransdorp en de omliggende dorpen. Al in 2018 is goedkeuring gegeven aan nieuwbouw. Zonder vergunning voor de tijdelijke bouwweg kan de nieuwbouw niet plaatsvinden, tenzij het bouwverkeer toch (middels een ontheffing) via de bestaande wegen wordt afgewikkeld. Onderzoek naar een eenvoudige renovatie of naar een alternatieve vestigingslocatie in het dorp hebben geen oplossing geboden. Het gevolg is dat de school op termijn verdwijnt, omdat het gebouw verouderd is en niet klaargemaakt kan worden voor de komende decennia. Bij het afgeven van de vergunning voor de tijdelijke bouwweg kan de vergunningverlener (Stadsdeel) aanvullende uitvoeringsvoorwaarden meegeven, gebaseerd op het TAC-advies en de uitvoeringsadviezen van de stadsecoloog. Te denken valt aan volledige supervisie bij uitvoering door een ecoloog en extra mitigerende maatregelen om de kans op schade tot een absoluut minimum te beperken. De bouwheer is verplicht (en toont zich volledig bereid) hieraan te voldoen. Zie ook onder Ad 2. Ad 2.

Instemmen met het gedurende een periode van twee jaar afwijken van de Hoofdgroenstructuurals onderdeel van de Structuurvisie 2040 en het nieuwe Beleidskader Hoofdgroenstructuur (2011), ten behoeve van de aanleg van genoemde noodzakelijke tijdelijke bouwweg. En hierbij een aantal voorwaarden te stellen met betrekking tot de uitvoering van de bouwweg en het herstel na afloop. Die omvatten in ieder geval: volledige uitvoering van het herstelplan, volledige begeleiding door ecoloog (voorafgaand en tijdens de uitvoering), en het nemen van alle aanvullende maatregelen als aanbevolen door het TAC voor wat betreft de percelen in eigendom van de gemeente. Het - al dan niet tijdelijk- afwijken van HGS is een bevoegdheid van de gemeenteraad. B&W doet daarvoor een voordacht als ze afwijking, alles overwegende, wenselijk acht. Daarvan is in dit geval sprake. Onderbouwing afwijken Hoofdgroenstructuur Uw raad wordt gevraagd het belang van de Hoofdgroenstructuur af te wegen tegen het belang van een historische Dorpsstraat. Voorgesteld wordt om in dit geval het belang van de bewoners van de Dorpsstraat en de zorgplicht van de gemeente voor monumentale panden, te laten prevaleren boven de belangen van het groen binnen de Hoofdgroenstructuur. De school vervult als enige school in dit gebied een belangrijke functie in landelijk Noord.

Wel kunt u voorwaarden stellen aan het afwijken van de Hoofdgroenstructuur zoals de in het advies van de TAC genoemde maatregelen betreffende:

• Volledige begeleiding door een ecoloog voorafgaand en tijdens de aanleg van de bouwweg (rekening houdend met broedseizoen).

• Het naderhand uitvoeren van alle maatregelen uit het herstelplan, ook onder begeleiding

van een ecoloog. • Het overnemen van de aanvullende maatregelen uit het TAC Advies voor zover deze gelegen zijn op grond van de school. Dat betreft in ieder geval een meer natuurvriendelijke inrichting van de oever langs het schoolperceel (ca 50 meter).

5 Gegenereerd: v1.34

RAAD

VN2025-009384 maatschappelijke voorzieningen

• In overleg met de stadsecoloog te onderzoeken in hoeverre de eigenaar van het weiland

bereid is mee te werken aan de voorgestelde maatregelen op zijn grondgebied. • Het schoolbestuur dient in overleg met de aannemer en het betrokken (grond)adviesbureau te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om met lichter materieel over de bouwweg te rijden indien daarmee de schade aan het veen (inklinking) wordt beperkt. De gemeente (MV) dient daarvoor de eventuele meerkosten te compenseren. De stadsecoloog stelt ook dat de aanleg ecologisch gezien niet zonder risico’s is, maar dat deze onder voorwaarden wel uitvoerbaar is. Ook deze voorwaarden kunnen toegevoegd worden aan de afwijking Indien er nu nog geen besluit wordt genomen is nog geen concreet inzicht in de financiële gevolgen van uitstel van de bouw. Dat hangt samen met de flexibiliteit van de aannemer en uitvoerende partners en de ‘natuurlijke’ verhuismomenten van een school (vakantie). In het meest ongunstige geval kan de nieuwbouw pas aanvangen in 2026. Dit leidt zeer waarschijnlijk tot indexatie van de bouwsom aan de aannemer. Dit zou (bij de huidige indexatie) mogelijk uitkomen op bijna 8% van het totale budget (ca. € 720.000). Participatie

De huidige oplossing met een tijdelijke bouwweg is tot stand gekomen in overleg met de dorpsbewoners en de dorpsraad waarbij het Stadsdeel heeft bemiddeld. Er zijn bezwaar- en beroepsprocedures gevoerd door dorpsbewoners, en na jaren van overleg is er nu overeenstemming over de gekozen oplossing. Dankzij deze afspraak zijn de bezwaren ingetrokken en kon de vergunning worden afgegeven. Deze oplossing is vastgelegd in het BLVC-plan, als onderdeel van de bouwvergunning voor de nieuwbouw en is daarmee een verplichte voorwaarde voor de uitvoering. Financiële onderbouwing

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-039003

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-039030

TAC advies Liergouw-Dorpsweg Ransdorp 29-31 - tijdelijke bouwweg.pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie MV, Jasper Stam, j.stam@amsterdam.nl, 0610600853, Jeannine Hendriks, jeannine.hendriks@amsterdam.nl, 0620602483; Directie Onderwijs, Eveline Wiebes, e.wiebes@amsterdam.nl

6 Gegenereerd: v1.34