Gemeenteraad Initiatiefvoorstel

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

Van

De leden .

Datum Portefeuille

Aanpak Binnenstad

Agendapunt

8 Onderwerp

Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel Reclaim het Centrum van de leden Nadif, Bentoumya en IJmker en kennisnemen van de de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien het initiatiefvoorstel Reclaim het Centrum van de leden Nadif, Bentoumya en IJmker van 19 oktober 2023 en gewijzigd op 8 april 2024; mede gezien de behandeling van het initiatiefvoorstel in de raadscommissie Stadsontwikkeling van 10 januari 2024; I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1.

2. 3. 4.

5. 6. 7.

een overkoepelende opgave voor het gehele stadsdeel Centrum op te zetten, dat zich richt op het creëren van een lokale en democratische economie en collectieve initiatieven aanjaagt en ondersteunt; a. hierbij bewoners en (nieuwe) ondernemers te ondersteunen om sociale initiatieven te ontwikkelen die bijdragen aan cohesie in het stadsdeel. Denk hierbij aan Amsterdamse ambassadeurs of een ‘academy’ om gevestigde partijen nieuw talent te laten begeleiden; ontmoetingsplekken voor bewoners en ondernemers te creëren en te faciliteren waarbij zeggenschap van Amsterdammers centraal staat; afspraken te maken met ankerinstituties met betrekking tot lokaal inkopen, talentontwikkeling, en eerlijk werkgeverschap in de buurt; te experimenteren met nieuwe vormen van het gebruik van vastgoed en eigenaarschap zodat deze sociaal en duurzaam ingezet kunnen worden, door: a. gesprekken met tussen verschillende belanghebbenden in het Centrum te organiseren, zoals bewoners, lokale ondernemers, maatschappelijke initiatieven, kunstenaars, vastgoedeigenaren, vermogensfondsen en ankerinstituties; b.

de juridische mogelijkheden te onderzoeken van een Community Land Trust of andere vormen van coöperatief eigenaarschap; samenwerkingsverbanden tussen ondernemers, bijvoorbeeld voor coöperatieve bezorgen stadslogistiek, aan te jagen en te faciliteren, en daarbij beperkende regelgeving die men hierbij tegenkomt tegen het licht te houden; een platform te maken waar alle lokale partijen (coöperaties, ankerinstituties, bewoners etc.) elkaar kunnen vinden voor afspraken en hierin samen te werken met de verschillende Loodsen van de gemeente Amsterdam; te leren van Community Wealth Building programma’s in andere stadsdelen en tegelijkertijd ook de geleerde lessen uit het Centrum te delen met de rest van de stad;

III. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel.

Gegenereerd: v1.29

1

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

Wettelijke grondslag

artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet Initiatiefvoorstel

Inleiding Amsterdam bestaat binnenkort 750 jaar. Een goed moment om te bekijken welk verhaal we de komende jaren voor onze stad willen schrijven. Dit geldt zeker ook voor het stadsdeel Centrum: een plek van veel bedrijvigheid. Een stadsdeel waar wonen, werken en recreatie samenkomen. De afgelopen jaren lijken de verschillende functies die het Centrum heeft, steeds meer op gespannen voet te staan met elkaar. Met name (maar niet uitsluitend) in de binnenstad is een economie ontstaan die zich voornamelijk richt op toerisme. Een economie waarin het vrijzinnige karakter en de rijke cultuur van onze stad worden vercommercialiseerd ten bate van winsten voor grote ondernemers. Hierdoor is ook de openbare ruimte in het Centrum de afgelopen jaren steeds meer gebruikt voor het winstbejag van grote bedrijven. Het winkelaanbod in het Centrum is eenzijdig en bestaat met name uit grote ketens, wafel- en snoepwinkels. Lokale ondernemers worden verdrongen door de monocultuur en exorbitante huurprijzen van winkelpanden. Het verdiende geld stroomt het stadscentrum uit en bewoners hebben er geen profijt van. Sterker nog, de verborgen armoede en problematiek in stadsdeel Centrum worden daardoor overschaduwd. Er is meer aan de hand dan shoppen en wafels eten; het Centrum is groter dan de Wallen.

Hoewel de armoedecijfers relatief lager zijn, vormen eenzaamheid en een gebrek aan aansluiting met de wijk weldegelijk een probleem voor verschillende bewoners. De weekboodschappen doen of buurtgenoten ontmoeten onder het genot van een betaalbare kop koffie, zijn in het Centrum lang niet overal en voor iedereen bereikbaar. De focus op commercie in plaats van cultuur, wonen en werken zorgt voor vervreemding. Voor bewoners is de overlast dagelijkse realiteit: afvalproblemen, (geluids)overlast van dronken toeristen en een sociaal- en economisch aanbod dat niet goed aansluit op hun behoeften. Voor Amsterdammers uit andere delen van de stad is het Centrum steeds minder een plek voor cultuur en ontmoeting. Bewoners raken hierdoor niet alleen vervreemd van de stad, maar ook van elkaar. Hiermee komt de leeaarheid onder druk te staan en raakt de identiteit van Amsterdam steeds verder op de achtergrond. Het tij moet worden gekeerd en daar hebben we elkaar voor nodig. Met dit voorstel schrijven we daarom een verhaal waarmee het Centrum weer een plek voor de Amsterdammer wordt. Een plek van ontmoeting tussen bewoners en met ruimte voor lokale ondernemers. Een verhaal waarin eigenaarschap en zeggenschap van de Amsterdammer centraal staat.

Een nieuw verhaal voor het Centrum Het debat over het Centrum wordt overheerst door reactionaire en negatieve thema’s: tegen sekswerk, tegen softdrugsgebruik, tegen feesten op de Wallen. Veel van het beleid focust daarom ook op bestrijding en beperking. En dit is logisch. In de Aanpak Binnenstad en de ‘Visie bezoekerseconomie in Amsterdam 2035’ worden meerdere voorstellen gedaan om de drukte en overlast aan te pakken. GroenLinks wil daar een positief verhaal naast zetten, dat werkt als verdieping, versterking en verbreding van de activiteiten die al worden ondernomen. Zo willen we met dit voorstel ook de doorbraakrol van de Aanpak Binnenstad versterken, die nodig is voor economische transformatie op de langere termijn. Reclaim het Centrum vertelt het verhaal over

Gegenereerd: v1.29

2

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

wat we wél willen in stadsdeel Centrum, met handvatten om te bouwen aan de economie van de toekomst: democratisch, duurzaam en lokaal. Dat bouwen aan de toekomst hoeft de gemeente niet alleen te doen. De stad zit vol met gedreven mensen, bijvoorbeeld de mensen van NV Zeedijk die laten zien wat voor mooie initiatieven er ontstaan als je Amsterdammers daarvoor de ruimte geeft. Of Stadsherstel en Stadsgoed die zorgen dat karakteristieke panden niet uit het stadsbeeld van Amsterdam verdwijnen en hier een goede bestemming voor vinden die de buurt ten goede komt. Initiatieven die juist een meerwaarde hebben voor de buurt en voorbijgaan aan monocultuur. Het Centrum zit vol met dit soort gedreven mensen die ideeën hebben om hun stadsdeel te verbeteren. Zij zijn deel van een grote, groeiende beweging die bezig is onze economie te democratiseren. Op allerlei terreinen wordt geëxperimenteerd met organisatievormen waarin de burger zeggenschap en eigenaarschap heeft, denk aan coöperatieve ondernemingen, buurtinitiatieven en verenigingen. Dit soort democratische organisatievormen maken vaker sociale keuzes, hebben een duurzame invalshoek en zorgen voor meer sociale cohesie. Ze bieden de perfecte remedie tegen de verstoorde balans tussen kapitaal en burger die we in het Centrum zien. De taak van de gemeente is om deze beweging aan te jagen en te faciliteren.

Wij zien bij de bewoners en ondernemers in stadsdeel Centrum veel creativiteit en daadkracht, maar het is door de beperkte ruimte enorm lastig om dingen van de grond te krijgen. Als gemeente moeten we hierbij helpen en focussen op publiek-civiele samenwerking. Tegelijkertijd moeten we in gesprek met grote instellingen - ankerinstituties - die in het Centrum gevestigd zijn. Zij hebben een belangrijke plek in het stadsdeel, maar hun rol in het bredere lokale ecosysteem kan verstevigd worden.. Zo werken we samen aan een bruisend stadscentrum dat weer ten goede komt aan de bewoners en ondernemers van Amsterdam. Community Wealth Building als inspiratiebron Voor het aanjagen van de democratische economie kunnen we inspiratie halen uit Community Wealth Building (CWB). Dit is een internationaal bewezen methode om lokale, brede welvaart te creëren in wijken met een grote disbalans tussen de hoeveelheid geld die bedrijven verdienen en de waarde die bewoners hiervan terugzien. Door coöperatieve bedrijfsvormen te stimuleren, afspraken te maken met bedrijven over lokale inkoop en lokaal werkgeverschap en door grond sociaal te gebruiken helpt CWB om verstoorde economieën weer te laten werken voor de bewoners. Amsterdam gebruikt CWB op dit moment al succesvol in Zuidoost, Nieuw-West en Noord.

Net als in die stadsdelen, kunnen we in het Centrum de analyse maken dat er veel geld wordt verdiend waarvan de Amsterdamse bewoners weinig profijt hebben. Maar, in tegenstelling tot de andere stadsdelen, is de gemeenschap in het Centrum in grote mate verdrukt en onzichtbaar gemaakt door de economische activiteit in het stadsdeel. De aanpak in het Centrum moet dus niet alleen economisch zijn, maar zich ook richten op het opbouwen en versterken van de gemeenschap. Stadsdeel Centrum zal altijd een bijzondere functie vervullen voor de stad, het land en de wereld. Maar het zal in die functie juist floreren als het ook een leeaar gebied is, waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, kunnen werken en kunnen ondernemen. De eerste stappen naar een sterkere lokale economie GroenLinks stelt voor om een overkoepelende opgave op te zetten om gemeenschappelijke initiatieven in het Centrum aan te jagen. Het is hierbij logisch dat de uitvoering grotendeels bij het stadsdeel ligt, omdat hier de meeste kennis is over de dynamiek in het Centrum. De focus ligt bij ons voorstel op het faciliteren van ‘bottom-up’ projecten, het verbinden van mensen en het

Gegenereerd: v1.29

3

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

samenwerken met coöperatieven. Daardoor zullen de bezigheden in grote mate aankelijk zijn van wat voor initiatieven en ideeën zich in het Centrum opdoen. Wij stellen voor dat er in ieder geval aandacht is voor de volgende aspecten: 1. 2. 3. 4. 5.

Creëer plekken voor ontmoeting Meer zeggenschap voor bewoners Maak afspraken met ankerinstituties Experimenteer met nieuwe vormen van eigenaarschap en vastgoed Ondersteun samenwerkingsverbanden tussen lokale ondernemers

1. Creëer plekken voor ontmoeting Omdat de gemeenschap in het Centrum zo is weggedrukt en vergeten, begint de weg naar een democratische economie met een economisch én sociaal verhaal. Bewoners en ondernemers moeten, letterlijk, de ruimte krijgen om elkaar te ontmoeten. Zo kan de sociale cohesie versterken en kunnen mensen weer verbonden zijn met hun buurt. Die sociale cohesie is de vruchtbare grond waarop coöperaties, verenigingen en andere initiatieven kunnen groeien. Naast het versterken van sociale cohesie, kunnen deze ontmoetingsplekken ook een belangrijke plek zijn waar buurtbewoners laagdrempelig met vragen terecht kunnen. Denk aan bijvoorbeeld aan huizen van de Buurt zoals Claverhuis, Boomspijker en Wijkcentrum d’Oude Stad die een laagdrempelige plek vormen voor samenkomst, maar bijvoorbeeld ook voor zorg- en welzijnsgerelateerde vragen. Met dit voorstel willen we daarom ook dit soort initiatieven versterken en stimuleren. Wij pleiten voor het creëren van meer ontmoetingsplekken in het Centrum, in samenspraak met bewoners. Dit kunnen buurthuizen zijn, maar ook plekken voor kunst of hobby’s. Het gaat hier niet alleen over gemeentelijk vastgoed, ook commercieel bezit kan hiervoor ingezet worden. Horeca en winkels zouden ook hun ruimten ter beschikking kunnen stellen.

In ieder geval moeten het plekken zijn waar aandacht is voor de bewoners van het Centrum die we vaak vergeten. Mensen die in een toeristenluwe wijk in verborgen armoede leven. Ouderen die kampen met eenzaamheid. Ook deze mensen verdienen verbinding met de wijk. 2. Meer zeggenschap voor bewoners Een belangrijk element van dit voorstel is dat bewoners meer zeggenschap krijgen. Concreet betekent dat bewoners actief laten meedenken over de eerder genoemde ontmoetingsplekken, maar ook over bijvoorbeeld het aanbod van winkels en over de activiteiten binnen de buurt. De bedrijfsinvesteringszones (BIZ) kunnen hierin een cruciale rol spelen. Binnen een BIZ worden er gezamenlijke beslissingen gemaakt over de invulling van activiteiten in de buurt, bijvoorbeeld de groenvoorziening of afvalinzameling. Een BIZ vormt een aanvulling op wat de gemeente doet, en is tegelijkertijd in samenwerking met de gemeente. Deze bedrijfsinvesteringszones versterken het lokale ondernemerschap in de buurt en werken tegelijkertijd verbindend. Bewoners en lokale ondernemers weten waar de behoefte van de buurt ligt, daarom willen we met dit voorstel hen centraal zetten. Als een pand bijvoorbeeld leeg komt te staan, is het mooi als bewoners en lokale ondernemers kunnen meedenken over de invulling van het pand. Zij weten wat de buurt nodig heeft.

Daarmee zorgen we ervoor dat de winkels die zich vestigen positief bijdragen aan de winkeldiversiteit van de buurt. Daarmee krijgen bewoners eigenaarschap over wat er gebeurt in hun buurt, en krijgt de buurt weer meerwaarde voor haar bewoners. Ook zien wij kansen om Amsterdammers met nieuwe ideeën die bijdragen aan de binding met/in het stadsdeel, hierin laagdrempeliger te faciliteren. Ondanks het (ondersteunend) aanbod dat er vanuit de gemeente is, is het voor nieuwe initiatieven niet altijd makkelijk om de juiste wegen te

Gegenereerd: v1.29

4

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

vinden. Gelukkig zijn in het Centrum genoeg culturele en sociale ondernemingen en initiatieven om van te leren. De gemeente kan een faciliterende rol spelen in het samenbrengen van gevestigde ‘ambassadeurs’ en bewoners/ondernemers die de weg naar het bestaande ondersteuningsaanbod nog niet kunnen vinden. Ook valt te denken aan het opzetten van een ‘academy’ waarbinnen Amsterdammers worden gecoacht door bestaande sociale en culturele initiatieven. De gemeente kan hierin faciliteren. 3. Maak afspraken met ankerinstituties Ankerinstituties zijn grote en cultuur- en kennisinstellingen die een grote invloed kunnen hebben op het lokaal verankeren van de geldstromen. Voorbeelden die in het Centrum opkomen zijn de Universiteit van Amsterdam, het Paleis op de Dam, religieuze instellingen, en ook culturele instellingen zoals Artis, Paradiso en musea. Ook op het te ontwikkelen Marineterrein zullen instellingen zijn die zich willen verbinden met de stad. Ankerinstituties zoals deze zijn gevestigd in een centraal stadsdeel vol met werelderfgoed. Het is alleen maar logisch dat zij hier niet alleen passief van profiteren, maar ook een positieve bijdrage leveren aan de gemeenschap. De ervaring leert dat zulke ankerinstituties ervoor openstaan om in gesprek te gaan over afspraken hierover, omdat het voor hen ook positieve effecten kan hebben.

In het model van Community Wealth Building gaan afspraken met ankerinstituties voornamelijk over hyperlokale werkgelegenheid en inkoop. Hoewel dit soort afspraken in het Centrum zeker mogelijk zijn, zal ons Centrum altijd de functie van een economische motor in de stad en de regio vervullen, wat de nodige aanpak iets verandert. Afspraken kunnen dus ook gaan over het beschikbaar stellen van ruimtes, het exposeren van lokale kunst of het betrekken van inwoners bij de activiteiten. Daarbij is het van belang dat er ook wordt gekeken naar hoe ankerinstuties in de gehele stad en regio met elkaar kunnen samenwerken. Denk hierbij ook aan de toekomstige OBA NEXT, HvA en ROC en de link met de masterplannen in Nieuw West, Noord en Zuidoost. Ankerinstituties in het centrum kunnen bijvoorbeeld ook een rol spelen in het creëren van meer werkgelegenheid voor plekken in de stad waar de werkloosheid nu hoog is. De afspraken zullen aangen van wat het instituut kan bieden en wat er nodig is, maar het is tijd dat ze in gesprek raken. 4. Experimenteer met nieuwe vormen van eigenaarschap en vastgoed Het Centrum is een speelveld van het grote geld geworden. Vastgoed is onbetaalbaar en speculeren is lucratief, waardoor het alleen nog maar de grote spelers en ketens zijn die de torenhoge huren kunnen betalen. Juist die tendens draagt bij aan het eenzijdige aanbod in het Centrum.

GroenLinks wil dat vastgoed en grond weer ten goede komt aan de gemeenschap, aan Amsterdammers. Zodat de zeggenschap en de democratische controle weer bij bewoners en lokale ondernemers komt te liggen. Om hier verandering in te brengen is het belangrijk om scherp te kijken naar eigenaarschap. Ook in voorbeelden waar ruimte teruggewonnen is door lokale initiatieven is er het risico dat op termijn door een andere eigenaar met andere belangen er toch wordt gekozen voor winstmaximalisatie en speculatie. Hoe zorgen we ervoor dat de schaarse plekken die vrijkomen ook behouden blijven voor de lange termijn? Voor structurele verandering is het nodig om te experimenteren met nieuwe vormen van eigenaarschap. Om te zorgen dat winst bijvoorbeeld niet bij aandeelhouders verdwijnt maar terugvloeit naar de gemeenschap zijn andere juridische vormen nodig. Denk hierbij aan het creëren van een stichting of coöperatieven. Via het programma AmsterDOEN en de recent opgerichte MeentCoop werkt de gemeente al met verschillende organisaties aan het ondersteunen en faciliteren van dit soort nieuwe vormen van gemeenschapseconomie. Wat hierbij ook kan helpen

Gegenereerd: v1.29

5

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

is het juridisch vastleggen van een maatschappelijke functie in bestemmingsplannen voor de lange termijn. Ook voor het stadsdeel Centrum ziet GroenLinks voldoende aanleiding en mogelijkheden om hierop in te zetten. Dit stadsdeel zit vol maatschappelijk initiatief, het is taak om deze bewoners en ondernemers te ondersteunen met kennis, geld en netwerk bij financiering, technologie, bedrijfsvoering en ontwikkeling. Dan blijft nog wel het vraagstuk van beschikbaarheid van ruimte. Ook binnen de vastgoedwereld en via vermogensfondsen zijn er spelers die zich willen inzetten voor een leeare en sociale stad. Daarnaast zijn vanaf 2024 bedrijven verplicht een zogenaamde ESG-rating te krijgen, waarbij de ecologische voetafdruk, de sociale impact en de integriteit van het bestuur worden gemeten. Veel bedrijven zijn zoekende naar hoe ze invulling moeten geven aan deze verplichtingen en kijken bijvoorbeeld naar mogelijkheden om meer sociale impact te maken met hun investeringen. De beweging die hierdoor nu op gang komt is een perfecte kans om op in te haken. We stellen voor om vastgoedeigenaren en fondsen die op zoek zijn naar deze maatschappelijk toegevoegde waarde te verbinden met lokale initiatieven die ruimte zoeken.

Zo kunnen bewoners en lokale ondernemers meer ruimte krijgen in het Centrum, zonder torenhoge huren te betalen, en komt beschikbaar vastgoed ten goede aan de behoeften van de Amsterdammer. De gemeente kan hierin een faciliterende rol spelen door deze groepen aan elkaar te koppelen. Hierbij kan het nuttig zijn om te kijken naar een specifieke straat of gebied waar de leeaarheid het meest onder druk staat om echt te werken aan de economische transformatie die nodig is. Vanuit deze groeiende beweging naar duurzaam en sociaal gebruik van vastgoed, zijn al een aantal goede initiatieven ontstaan die als voorbeelden kunnen dienen. Het Urban Land Institute is hier een voorbeeld van, dat door middel van kennisdeling en samenwerking bijdraagt aan een positieve impact op de gemeenschap. Door het aanbieden van praktische handleidingen en het samenbrengen van verschillende groepen, zoals vastgoedontwikkelaars, investeerders, stedenbouwkundigen, architecten, en mensen uit de publieke sector, proberen zij vastgoed in te zetten zodat de gemeenschap daar voordeel uit haalt. Een ander voorbeeld is Urban Partners uit Kopenhagen, die op dezelfde manier focust op het ontwikkelen van duurzame en sociale vastgoedprojecten in stedelijke gebieden door het samenbrengen van verschillende partners.

Urban Partners gelooft dat de enige manier om oplossingen te bieden voor stedelijke problemen, zoals drukte, vervuiling en klimaatverandering, is door integraal met verschillende partijen op een nieuwe manier te kijken naar stedelijke ontwikkeling. Zoals ze zelf zeggen: “It’s time for a new model of sustainable, resilient and inclusive urban planning that reduces emissions, and enhances people’s quality of life, health and wellbeing.”[1] Wat deze initiatieven gemeen hebben is dat zij een alliantie smeden van verschillende partijen die samen het gebruik van vastgoed op een meer sociale en duurzame manier willen invullen. Deze aanpak kan ook waardevol zijn in het Centrum. Daarom stellen wij voor om structureel overleg te organiseren tussen verschillende belanghebbenden, zoals bewoners, lokale ondernemers, maatschappelijke initiatieven, kunstenaars, vastgoedeigenaren, vermogensfondsen en ankerinstituties. Door deze werelden bij elkaar te brengen, komt meer zeggenschap bij de gemeenschap te liggen en kan vastgoed in het Centrum weer een waardevolle functie vervullen voor Amsterdammers. Zoals eerder gesteld is het belangrijk om met de vrijgekomen middelen blijvend oog te houden voor nieuwe vormen van eigenaarschap die bijdragen aan structurele verandering. Eén van de concrete vormen die hierbij verder onderzocht kan worden is die van een Community Land Trust (CLT).

Een CLT is een organisatie, vaak in de vorm van een coöperatie, die gemeenschappelijk (grond)bezit faciliteert, en zo kan zorgen voor betaalbare huisvesting voor de lokale gemeenschap. Dit gebeurt zonder winstoogmerk, met het algemeen belang van bewoners en de buurt als

Gegenereerd: v1.29

6

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

leidraad. Het eigendom en het beheer van bijvoorbeeld grond en panden is dan in handen van de CLT organisatie.[2] In de H-buurt in Amsterdam is de eerste CLT van Nederland actief. Deze CLT streeft naar betaalbaarheid voor huidige, maar ook voor toekomstige bewoners, dit willen ze bijvoorbeeld realiseren door speculatie tegen te gaan. Door bewoners zeggenschap te geven over de buurtfaciliteiten en hen bij projecten nauw, in bijvoorbeeld de uitwerking, te betrekken wil de organisatie verbondenheid en zelfredzaamheid stimuleren.[3] In navolging van de H-buurt ontstaan er in Nederland steeds meer initiatieven voor CLT’s, maar de meesten staan nog in de kinderschoenen. In andere Europese steden, zoals Londen, Brussel, Gent en Berlijn zijn ook CLT’s actief en in sommige gevallen al in uitvoering.[4] De grootte en precieze uitvoering van deze CLT’s verschillen per stad, maar het uitgangspunt is hetzelfde: een betaalbaar, inclusief en duurzaam alternatief voor grond en vastgoed. De CLT’s zijn verbonden in het European CLT Netwerk.[5] Het European CLT Netwerk biedt mogelijkheden om van elkaar te leren en samen te werken. Het is waardevol om als Amsterdam binnen dit netwerk kennis op te doen en te leren van praktijkvoorbeelden uit andere steden. Het stimuleren van sociaal gebruik van grond en bezit is in lijn met de ideeën van Community Wealth Building.

Door deze principes toe te passen, kunnen de belangen van bewoners binnen een buurt weer centraal komen te staan, waarbij ankerinstituties en grote spelers bijdragen aan lokale gebiedsontwikkeling. Dit voorstel vraagt om het idee van een Community Land Trust in te brengen bij het eerder genoemde structureel overleg tussen relevante partijen, en zo toe te werken naar meer lokaal eigenaarschap in het Centrum. 5. Ondersteun samenwerkingsverbanden tussen lokale ondernemers Het Centrum heeft al opvallend veel actieve bizzen, wat getuigt van het geweldige potentieel in het Centrum. Een paar in het oog springende voorbeelden zijn de Secret Village, the Knowledge Mile en de Nieuwmarkt. De Green Village is een project in de Reguliersdwarsstraat, waar ondernemers de straat samen tot een groene oase hebben gemaakt. The Knowledge Mile werkt samen met de gemeente aan de duurzame straat van de toekomst. De biz Nieuwmarkt zorgde ervoor dat de Nieuwmarkt nu acht plasticvrije terrassen kent. De gemeenschappelijke noemer van deze voorbeelden is duurzaamheid en samenwerking. Er zijn nog talloze manieren waarop ondernemers kunnen samenwerken om tot een fijne, leeare stad te komen. Denk aan coöperatieve oplossingen voor de stadslogistiek, zoals het collectief inzamelen van bedrijfsafval.

Of aan een gezamenlijke bezorgdienst, die zowel bij kan dragen aan duurzaamheid als verminderen van verkeersbewegingen. In de Haarlemmerbuurt is hier al mee geëxperimenteerd en dit zou kunnen worden uitgebreid. Maar lokale ondernemers hebben niet altijd de tijd en het geld om zelf dit soort initiatieven op te zetten. Daarom ligt er een rol voor de gemeente om te verbinden, te sturen en te ondersteunen. Dit was ook een belangrijke les uit het project Koplopersgroep Duurzame Ondernemerscollectieven: samenwerken is nuttig voor iedereen, maar ondersteuning vanuit de gemeente is essentieel. Het zou ook kunnen dat er regelgeving in de weg zit van verbetering. We moeten ook bereid zijn om dit soort regels tegen het licht te houden. De weg naar de democratische economie van de toekomst vraagt ook om de overheid van de toekomst.

Gegenereerd: v1.29

[1]

https://urban.partners/articles/why-now-is-a-pivotal-moment-for-urban-climate-action

[2]

https://www.clt.amsterdam/betaalbaar-en-inclusief-leven-door-het-clt-model

7

Gemeenteraad

VN2024-005215 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 24 april 2024

[3]

https://www.clt.amsterdam/betaalbaar-en-inclusief-leven-door-het-clt-model/de-principes-vanclt-in-de-bijlmer [4]

https://vb.nweurope.eu/media/12696/shicc_detailed-case-studies_fv.pdf

[5]

Zie https://www.clteurope.org/

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-021474

Bestuurlijke_reactie_op_initiatiefvoorstel_Reclaim het Centrum.pdf (pdf)

AD2024-021470

Gemeenteraad Initiatiefvoorstel (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Gegenereerd: v1.29

8