Gemeenteraad Initiatiefvoorstel

Gemeenteraad

VN2024-006669 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Van

De leden Y.E. Bentoumya, S. Koyuncu en A. Bouhassani

Datum

13 mei 2024

Portefeuille

Inclusie en Antidiscriminatiebeleid

Agendapunt

23 Onderwerp

Instemmen met het initiatiefvoorstel 'Erkenning voor de rol van de gastarbeiders voor Amsterdam' van de leden Koyuncu, Bouhassani en Bentoumya en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien het initiatiefvoorstel “Erkenning voor de rol van de gastarbeiders voor Amsterdam' van de leden Koyuncu, Bouhassani en Bentoumya van 7 november 2023; mede gezien de behandeling van het initiatiefvoorstel in de raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit van 18 april 2024; 1. 2.

3.

Gegenereerd: v1.12

in te stemmen met het voorgestelde initiatief; het college van burgemeester en wethouders wordt verzocht: 1. het onderzoek Migratie als DNA van Amsterdam als leidraad te nemen voor het genereren van bredere aandacht voor en kennis over de migratiegeschiedenis van Amsterdam. Met hierbij speciale aandacht voor de rol van gastarbeiders in de gezamenlijke geschiedenis van de stad. Het doel is om meer aandacht en kennis te genereren over deze gedeelde geschiedenis; a. hiertoe een toegankelijke publieksversie van het onderzoek te creëren en te onderzoeken hoe deze breed in de stad te verspreiden; b. tevens initiatief te nemen om- en/of te stimuleren dat de inzichten van het onderzoek breed kunnen landen in de stad. Hierbij valt te denken aan het onderzoeken van een museale voorziening, toegankelijke publieksevenementen door de hele stad, podcasts en/of stadswandelingen. c. bij deze uitwerking bijzondere aandacht te hebben voor: i. de blijvende economische en culturele invloed van deze groep op Amsterdam; ii. het perspectief van de gastarbeiders zelf, hun gezinnen, en in het bijzonder dat van vrouwen; iii. de rol van de gemeente Amsterdam in de ondersteuning van gastarbeiders; hun leefomstandigheden en de uitdagingen die zij hebben ervaren; iv.

de geschiedenis van gastarbeiders in Amsterdam te plaatsen in de bredere context van het verleden, het heden en de toekomst van arbeidsmigratie in de stad; v. te onderzoeken hoe de genoemde initiatieven aansluiten bij de behoeften en activiteiten in het onderwijs en de culturele sector, en bekijk hoe er een verbinding gemaakt kan worden met de bestaande projecten; 2. te onderzoeken of en hoe we een plek in Amsterdam kunnen creëren die letterlijk ruimte geeft aan het verleden, heden, en toekomst van gastarbeiders en hun blijvende impact op de stad. Hierbij valt te denken aan de oprichting van een monument ter ere van de gastarbeiders, eventueel in het kader van de viering van het 750-jarig bestaan van Amsterdam in 2025. En om binnen deze verkenning ook het kostenplaatje in overweging te nemen en diverse gemeenschappen in de stad te betrekken: te waarborgen dat (ervarings)deskundigheid wordt betrokken en dat de relevante gemeenschappen worden geconsulteerd in de uitvoering van de voorgaande dicta. Het is hierbij van groot belang om organisaties en stakeholders uit relevante gemeenschappen te

1

Gemeenteraad

VN2024-006669 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

4. 5.

betrekken in deze facetten, om zo inzicht te krijgen in hun wensen en behoeften. Dit kan eventueel via een werk- of klankbordgroep, waarbij de netwerken van de stadsdelen worden ingezet voor een representatieve weergave van de gemeenschappen. te komen met een uitvoeringsvoorstel voor de bovenstaande punten; kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel.

Wettelijke grondslag

artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet Initiatiefvoorstel

Inleiding In de periode na de Tweede Wereldoorlog, met name vanaf de jaren vijftig, heeft Amsterdam een groot aantal arbeidsmigranten ontvangen. Net als talloze andere Europese steden. Deze dappere gastarbeiders, overwegend aomstig uit landen aan de Mediterrane Zee zoals Turkije, Marokko, Spanje en Italië, hebben een belangrijke rol gespeeld in de wederopbouw van Amsterdam na de oorlog.Hun doorzettingsvermogen, avontuurlijke aard en vastberadenheid hebben aanzienlijk bijgedragen aan de economische en culturele ontwikkeling van de stad. Deze migratie werd onder andere gefaciliteerd door wervingsverdragen die Nederland in de jaren zestig sloot met Turkije (1964) en Marokko (1969). Deze mannen en vrouwen die als gastarbeider naar Nederland kwamen, waren echte pioniers. Zij verlieten hun land van herkomst voor een onzekere toekomst, met bijbehorende uitdagingen van een onbekende omgeving en taal. Invloed Gastarbeiders waren niet enkel arbeiders; ze maakten volwaardig onderdeel uit van Amsterdam: door deelname aan politieke activiteiten, sportevenementen, culturele initiatieven en creëerden bruisende gemeenschappen .Ook tegen onrecht kwamen zij in verweer. Een voorbeeld hiervan is de hongerstaking van 182 Marokkaanse arbeiders in de Mozes en Aäronkerk in 1975, een daad van protest die uiteindelijk tot verbeterde omstandigheden leidde voor arbeidsmigranten in Nederland.

De aanzienlijke bijdragen van Amsterdamse gastarbeiders aan zowel de economische als de sociale en culturele facetten van Amsterdam, verdient erkenning. Er is echter er een groeiende bezorgdheid dat met het verstrijken van de tijd, hun verhalen en prestaties onvoldoende worden bekend zijn en dat hiermee hun geschiedenis vervaagt. Binnen deze migratiegeschiedenis spelen vrouwen een belangrijke rol. Naast vrouwelijke gastarbeiders zijn ook veel vrouwen van gastarbeiders in het kader van gezinshereniging naar Nederland gekomen. En ook zij waren in die hoedanigheid echte pioniers. Niet alleen speelden deze sterke vrouwen een belangrijke rol binnen hun gezin, maar ook zorgden zij voor de blijvende culturele verrijking van onze stad. Gedeelde geschiedenis Zoals hierboven uiteen is gezet, hebben gastarbeiders een belangrijke en blijvende rol gespeeld in onze Amsterdamse stadsgeschiedenis. Een geschiedenis die nog te weinig of gefragmenteerd bekend is onder Amsterdammers. De indieners van dit voorstel vinden het daarom hoog tijd dat hier verandering in komt. Door de geschiedenis van gastarbeiders in Amsterdam uitgebreider te onderzoeken, hier zo mogelijk fysieke uiting aan te geven, maar ook tot uiting te laten komen in het Amsterdamse onderwijs en in kunst en cultuur.

Daarnaast is er een mogelijkheid om te kijken naar lopende initiatieven zoals ”Know your history” door art by bonafasia en DOCK Amsterdam.

Gegenereerd: v1.12

2

Gemeenteraad

VN2024-006669 Griffie

RAAD

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 29 mei 2024

Eerbetoon Een monument ter ere van deze gemeenschappen zou niet enkel een tastbaar eerbetoon zijn aan hun bijdragen, maar zou ook een blijvend symbool vormen voor jongere generaties om te laten zien dat ook zij met een andere herkomst historisch verbonden zijn aan deze stad en haar opbouw. Dit eerbetoon speelt een cruciale in het erkennen van de rol van deze groepen in de vorming van het hedendaagse Amsterdam. Tegelijkertijd dient het als een herinnering aan hun moed, veerkracht en ondernemerszin. 750 jaar Amsterdam De geschiedenis van Amsterdam laat zien dat migratie een belangrijk gegeven is. In de 750 jaar dat de stad bestaat, heeft Amsterdam altijd migranten opgenomen in haar midden. De gastarbeiders en hun gezinnen zijn een grote – en tot op heden miskende groep – die een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling en bevolkingssamenstelling van Amsterdam. Op 28 februari 2023 heeft de gemeente een verzoek ontvangen van stichting Türkevi om een gedenkteken op te richten ter ere van de gastarbeiders, als onderdeel van de viering van het 750jarig bestaan van Amsterdam in 2025. Rekening houdend met dit verzoek, maar ook de breder gevoelde noodzaak om de geschiedenis van arbeidsmigranten binnen de historische context van onze stad te erkennen, dienen we dit initiatiefvoorstel in.

Voor onderzoek naar de geschiedenis van gastarbeiders in Amsterdam en voor de oprichting van een monument ter ere van gastarbeiders in Amsterdam. Terwijl steden zoals Utrecht en Arnhem momenteel initiatieven ontwikkelen om de bijdragen van gastarbeiders te erkennen en Rotterdam en Leerdam al sinds respectievelijk 2013 en 2022 een monument hebben, heeft Amsterdam nog geen vergelijkbare stappen gezet. Ook zijn er in andere (Europese) steden voorbeelden te noemen van museale voorzieningen rondom het thema, zoals het Musée de l’histoire de l’immigration in Parijs en het Migratiemuseum in Brussel. Het aankomende 750-jarige jubileum van Amsterdam in 2025 biedt een perfecte gelegenheid om dergelijke initiatieven ook in Amsterdam te onderzoeken. Passend binnen traditie van de migratiegeschiedenis van 750 jaar Amsterdam

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-027711

Gemeenteraad Initiatiefvoorstel (pdf)

AD2024-027716

Raadsinformatiebrief - bestuurlijke reactie op IV Gastarbeiders ondertekend (1).pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Gegenereerd: v1.12

3