G4 lobbybrief Inbreng AO Discriminatie 30 juni 2021

Onderwerp:

Inbreng voor Algemeen Overleg Discriminatie dd. 30 juni Datum: 18 juni 2021

Tweede Kamer der Staten-Generaal, Vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Geachte Leden van de vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken, Roerige tijden vragen om structurele oplossingen. In het licht van het wederopbouwen van het land na de coronacrisis, klinkt de roep om dit op een inclusieve manier te doen. Waar de crisisaanpak vroeg om een sterke en eenduidige overheid, vraagt de wederopbouw juist om het omgekeerde: een overheid die luistert, een overheid die plek maakt voor haar inwoners. Een overheid die vertrouwen geeft in plaats van vraagt. Een randvoorwaarde daarvoor is dat de overheid inclusief handelt door oog te hebben voor alle groepen in onze samenleving. Juist groepen die zich niet automatisch vertegenwoordigd voelen, hebben het meest belang bij de wederopbouw en dienen centraal te staan. De G4 wethouders pleiten daarom voor een kabinet dat een serieuze aanpak continueert vóór inclusie en tegen discriminatie. Het is belangrijk om inspanningen en beleid op dit terrein de nodige slagkracht en prioritering te geven, zodat de nieuwe regering voortvarend aan de slag kan met de uitdagingen waar wij voorstaan. De vormingsfase van een nieuw kabinet en het opstellen van een coalitieakkoord is een belangrijk moment om hernieuwde prioriteiten te stellen. In dat licht brengen wij de punten uit onze eerdere brief1 bij u onder de aandacht, inclusief een viertal nieuwe actiepunten.

Te weten: 1) een nationaal onderzoek koloniaal en slavernijverleden, 2) nationale feestdag ter herdenking van het slavernijverleden, 3) de oprichting van een nationaal bureau discriminatie en racisme en ten slotte 4) aandacht voor professionalisering van de antidiscriminatievoorzieningen (hierna: adv’s). Voorgaande actiepunten G4 De G4 heeft zich reeds hard gemaakt voor de volgende drie punten, waarvan de eerste twee punten nog steeds relevant zijn: 1. Landelijke invoering van een meldcode Discriminatie en een code Diversiteit & Inclusie voor organisaties en bedrijven.

1 G4-brief-Gebundelde-krachten-tegen-discriminatie-en-racisme.pdf (persberichtenrotterdam.nl)

2. Meer inzet op preventie en het borgen van de thema’s slavernijverleden, kolonialisme en migratiegeschiedenis binnen de burgerschapsopdracht van scholen (po, vo, mbo). 3. Meer financiële middelen voor de adv’s zodat zij zichtbaar, benaderbaar en uitnodigend zijn voor mensen die discriminatie meemaken. We zijn verheugd met het feit dat er structurele middelen zijn toegevoegd in de algemene uitkering voor de adv’s. Nieuwe actiepunten G4 Nationaal onderzoek koloniaal en slavernijverleden Kennis en bewustwording over het gedeelde verleden ligt aan de basis van historisch besef en bewustwording. De verhalen van het slavernijverleden en de koloniale geschiedenis moeten in openheid besproken worden. De ‘verborgen en ongemakkelijke geschiedenis' moet uit de schaduw worden gehaald, om uiteindelijk een eigen, vaste plek in het collectief geheugen te verwerven. Wij roepen het Rijk op om hierin ook haar rol te pakken en onderzoek te doen naar de rol van de Nederlandse staat, en Nederland in den brede ten aanzien van slavernij en kolonialisme in de Oost en de West, naar voorbeeld van de historische onderzoeken van de G4. Deze inzet vormt een betekenisvolle aanloop naar de landelijke herdenking in 2023 rondom 150 jaar afschaffing slavernij. Niet alleen steden hebben een verleden, elke buurt, elke bevolkingsgroep en elk individu heeft een geschiedenis.

Nederland kent een veelkleurige en veelstemmige samenleving, maar persoonlijke verhalen worden te weinig gedeeld. Het bewust en op grotere schaal delen van geschiedenissen die samen de Nederlandse identiteit vormen, draagt bij aan het leren kennen van elkaar, dialoog en schept zodoende voorwaarden voor verbinding. Tussen generaties, tussen andersdenkenden en tussen heden en verleden. Op deze wijze dient een gedeelde geschiedenis als fundament om te werken aan een gezamenlijke toekomst. Een nationaal onderzoek kan tevens als bouwsteen dienen voor de vraag of de regering excuses wil aanbieden voor de rol van Nederland in het slavernijverleden. Nationale dag ter herdenking van het slavernijverleden Aanvullend acht de G4 het van belang jaarlijks landelijk aandacht te schenken aan het Nederlands slavernijverleden. Bijvoorbeeld op 1 juli als we de afschaffing van de TransAtlantische slavernij herdenken. De herdenking markeert deze geschiedenis als onderdeel van de Nederlandse geschiedenis, een onderdeel van het collectieve geheugen. Door te gedenken legt de samenleving verantwoordelijkheid af, maar committeert zij zich ook aan een samenleving en een toekomst waarin geen ruimte is voor racisme en kansenongelijkheid. Het zou een dag moeten zijn om te rouwen en te vieren, om naar geleerde lessen uit het verleden en een gedeelde toekomst te kijken.

Een nationale feestdag is daarvoor een passende vorm. Een andere dag dan 1 juli om breder stil te staan bij de slavernij in de Oost en in de West is wat ons betreft ook bespreekbaar. Nationaal Bureau Discriminatie en Racisme De aanstelling van een nationaal coördinator discriminatie en racisme is een goede ontwikkeling. Dit is een belangrijke stap en biedt kansen in het tegengaan van versplintering en te bewegen richting meer samenhangend beleid, onder leiding van een centrale trekker. In navolging van de initiatiefnemers van het Zwart Manifest, pleit de G4 voor het instellen van een Nationaal Bureau Discriminatie en Racisme. Onze verwachting is dat dit bureau integraal landelijk beleid ontwikkelt om inclusie te bevorderen en discriminatie tegen te gaan. Daarnaast ook onderzoek doet en gevraagd en ongevraagd advies geeft aan (semi)overheden. Bij

overheden of organisaties gefinancierd door de overheid, moet het mogelijk worden sancties op te leggen wanneer sprake is van discriminatie of racisme. Het Nationaal Bureau bestaat uit een vertegenwoordiging van alle groepen en zorgt ervoor dat de groepen die niet vertegenwoordigd zijn op democratische wijze meegenomen worden in het beleid en de aanpak op discriminatie en racisme van de rijksoverheid. Dit bureau geeft de Nationaal Coördinator meer slagkracht. Waarbij de focus komt te liggen op een duidelijke normstelling, langdurige inzet met effectieve preventieve, curatieve en sanctionerende acties en maatregelen, zoals ook geadviseerd in het adviesrapport van maart 2021 ‘Verkenning naar een Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme’, uitgevoerd in opdracht van BZK. Professionalisering van de ADV’s Het is van belang dat de adv’s zichtbaar, benaderbaar en uitnodigend zijn voor mensen die discriminatie meemaken. Wij zijn blij dat vanaf dit jaar structurele middelen vrij zijn gemaakt voor de adv’s om een betere beschikbaarheid en bereikbaarheid voor melders mogelijk te maken. Vanwege de toegenomen complexiteit in de aard en omvang van de discriminatiemeldingen pleiten wij ook voor een professionaliseringsslag van de adv’s.

Wij denken hierbij aan het optimaliseren van de informatievoorziening en het periodiek monitoren en evalueren van het niveau van de dienstverlening, deskundigheid, toegankelijkheid en inzet van de adv’s. Daarnaast zien wij in de praktijk dat een integrale ketenaanpak ontbreekt. Daarom moet er een integrale ketenaanpak komen, met een ketenvisie op de kwaliteit van de dienstverlening aan de burger. Wij hopen dat de adv’s de mogelijkheid en ondersteuning krijgen om een ketenaanpak te ontwerpen samen met alle betrokken partners. Tot slot Via deze weg maken wij u deelgenoot van enkele inhoudelijke actiepunten, die wij de komende jaren stevig op de agenda wensen terug te zien. De G4 stelt zich constructief op en is graag samenwerkingspartner met het Rijk op de beleidsdoelen van antidiscriminatie, racismebestrijding en inclusiviteitsbevordering.

In afwachting van uw reactie, Met vriendelijke groet, mede namens collega Linda Voortman (Utrecht), Bert van Alphen (Den Haag), Bert Wijbenga (Rotterdam)

Rutger Groot Wassink (Amsterdam), Wethouder diversiteit en antidiscriminatie