Factsheet Amsterdammerschap 24-25

Amsterdammerschap in het onderwijs Resultaten van het burgerschapsaanbod in schooljaar 2024-2025 Hoofdambitie van het gemeentelijk beleid “Amsterdammerschap in het onderwijs 2023-2027” 

Zelfrealisatie

Kinderen kunnen zich Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, optimaal ontwikkelen, ongeacht ongeacht hun achtergrond hun achtergrond

Ontmoeting

Kinderen kunnen zich naar Kinderen gaan samen optimaal ontwikkelen, school en ontmoetenongeacht elkaar hun achtergrond

Inleving

Kinderen kunnen zich Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, ongeacht verplaatsen in anderen hun achtergrond

Verantwoordelijkheidsbesef

Kinderen leren over de rechten en plichten als burger en over Kinderen kunnentussen zich vrijheid de verbinding optimaal ontwikkelen, ongeacht en verantwoordelijkheid hun achtergrond

Deze vier doelstellingen worden vanuit twee actielijnen gerealiseerd: Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod Amsterdammerschap in het onderwijs

1

Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats

Leergang inclusief onderwijs (po, vo, mbo en so)

GGD Gezonde School Amsterdam (po, vo en mbo)

De Leergang Inclusief Onderwijs van Fawaka is een scholing voor Amsterdamse leraren in het po, vo, mbo en speciaal onderwijs. In de leergang leren deelnemers racisme en andere vormen van structurele uitsluiting herkennen en hier proactief op te handelen. Thema’s als discriminatie, kolonialisme, privileges en structurele uitsluiting komen aan bod.

Met de Gezonde School-aanpak kunnen scholen (po, vo, mbo) advies en ondersteuning krijgen bij de invulling van de kerndoelen voor burgerschaps­ onderwijs en het realiseren van een gezonde leeromgeving. De Gezonde School-aanpak is een integrale benadering om preventief te werken aan de gezondheid van alle leerlingen, waarbij het hele schoolteam, ouders en de (zorg)partners op en rondom scholen worden betrokken. Relationele en seksuele vorming, waaronder gender- en seksuele diversiteit, is één van de thema’s van de Gezonde School.

Resultaten: • Er vonden 4 leergangen plaats. In totaal deden 45 leraren van 42 scholen mee. • Uit de evaluatie blijkt dat de leergang de deelnemers zowel persoonlijk als professioneel heeft versterkt. Deelnemers hebben meer kennis, zelfreflectie en vaardigheden om gesprekken over racisme en discriminatie aan te gaan. Ze kijken kritischer naar systemen en zijn zich meer bewust van hun eigen vooroordelen. “Ik ben weer wakker geschud… Soms is het ook onwetendheid. Het is beter om in gesprek te gaan en erover te praten.” – Deelnemende leraar

Amsterdammerschap in het onderwijs

Resultaten: • 20 po-scholen, 5 vo-scholen en 25 mbo-colleges hebben ondersteuning gekregen van een Gezonde School-adviseur voor relationele en seksuele vorming. • Voor 76 po-scholen en 13 vo-scholen zijn de licenties opnieuw gefinancierd voor de lesprogramma’s Kriebels in je Buik (po) en Lang Leve de Liefde (vo). • Voor 25 mbo-locaties (130 klassen) zijn gastlessen Lang Leve de Liefde gefinancierd. • Op 15 po-scholen en 5 vo-scholen zijn teamtrainingen gegeven ten behoeve van visievorming relationele en seksuele vorming en handelingsperspectieven. • Er is een studiedag georganiseerd waar 40 mbo-docenten aan hebben meegedaan over relationele en seksuele vorming en seksueel grensoverschrijdend gedrag.

• Op 20 po-scholen zijn ouderbijeenkomsten georganiseerd en zijn twee netwerkbijeenkomsten georganiseerd voor partners die preventief inzetten op een gezonde seksuele ontwikkeling op scholen. • Op de po-scholen is met name ingezet op het neerzetten van een gedragen visie en beleid rondom relationele en seksuele vorming, met het hele schoolteam en ouders. Leraren voelen zich beter toegerust en het vertrouwen in een gedegen invulling van relationele en seksuele vorming op school groeit. • Op het vo is het afgelopen schooljaar extra ingezet op doorlopende leerlijnen voor relationele en seksuele vorming samen met de APOO-aanbieders voor een gezonde seksuele ontwikkeling zodat wat de school zelf geeft aan lessen goed aansluit op het selectieve en geïndiceerde aanbod. • Ondanks het feit dat het op het mbo niet verplicht is om lessen relationele en seksuele vorming te geven, zijn er voor het eerst op alle 25-mbo locaties gastlessen gegeven.

2

Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats

Sexmatters (po, vo en mbo)

Jongerenrechtbanken Nederland (vo)

Met de workshops van Sexmatters worden jongeren versterkt in kennis, houding en vaardigheden om verschillen in seksualiteit en identiteit te herkennen, te begrijpen en er vervolgens respectvol mee om te gaan. Thema’s die worden besproken in de workshops zijn onder andere genderrollen, grenzen en wensen, diversiteit, online gedrag, sociale druk en weerbaarheid.

Jongerenrechtbanken Nederland heeft twee programma’s op Amsterdamse vo-scholen: Jongerenrechtbanken en Herstelcirkels. De programma’s richten zich op het versterken van een herstel­gerichte schoolcultuur. Jongeren­rechtbanken leiden leerlingen op tot jongerenrechters die met peers werken aan rechtvaardige, herstelgerichte oplossingen. Herstelcirkels bieden een laagdrempelig instrument voor het herstellen én voorkomen van conflicten in de klas. Thema’s als herstelrecht, sociale veiligheid, burgerschapsvorming, empathie en verantwoordelijkheid komen aanbod. Leerlingen en docenten worden ondersteund met trainingen, intervisie en praktische hulpmiddelen om deze aanpak duurzaam in de schoolcultuur te verankeren.

Resultaten: • 14 po-klassen, 51 vo-klassen en 62 mbo-klassen namen deel aan de workshops. • Uit de evaluatie blijkt dat de workshops jongeren bewust maken van diverse aspecten van seksualiteit en identiteit. De workshops helpen bij respectvolle omgang met anderen en zelfreflectie. Trainers signaleren actuele thema’s onder jongeren, zoals de invloed van de manosphere, slutshaming, victim blaming, transfobie en sociale druk online. De workshops dragen bij aan: • Een positievere houding ten opzichte van LHBTQI+ personen. • Vaardigheden om online en offline met sociale druk en complexiteit om te gaan. • Het verminderen van de invloed van misinformatie over seksuele diversiteit.

• De Jongerenrechtbank werd vooral ingezet bij zaken zoals vechtpartijen, pesten, vernieling, diefstal, vuurwerkmisbruik en grensoverschrijdend gedrag. • Meest genomen herstelmaatregelen waren excuusbrieven, persoonlijke gesprekken, presentaties, klusjes of ondersteuning op school. “Bij de jongerenrechtbank leer ik veel gespreksvaardigheden die me helpen om ruzies op te lossen. Die gebruik ik niet alleen daar, maar ook thuis. Ik pas elke week op mijn twee neefjes – die maken vaak ruzie – en dan stel ik de herstelgerichte vragen die ik leerde toen ik jongerenrechter werd.” – Jongerenrechter

Resultaten: • 135 jongeren zijn opgeleid tot jongerenrechters, verspreid over 9 scholen. Zij begeleidden rond de 60 conflicten met 92 benadeelden en 81 beschuldigden. • 32 docenten hebben de herstelcirkelopleiding gevolgd, verspreid over 4 scholen. • Ongeveer 70% van de deelnemers heeft het programma als ‘goed’ beoordeeld. De overige 20% heeft het beoordeeld als ‘voldoende’ en 10% als ‘neutraal/slordig’.

“De trainers stemden hun aanpak af op wat er uit de groep kwam en spraken op een veilige, respect­volle en open manier over intimiteit en seksualiteit.” – Docent, ROC van Amsterdam West

Amsterdammerschap in het onderwijs

3

Actielijn 1: De school als veilige oefenplaats

Week van Respect (po, vo, mbo en vso) De Week van Respect is een jaarlijks programma dat jongeren en professionele opvoeders (onder andere leerkrachten en jongerenwerkers) inspireert om in gesprek te gaan over respectvol samenleven. Het doel is om jongeren bewust te maken van hun rol in een inclusieve samenleving en ze te stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen voor een positieve bijdrage. Thema’s als burgerschap, sociale veiligheid, identiteit, kritisch denken en verantwoordelijkheid nemen stonden centraal. Scholen ontvingen de RespectBox met lesmaterialen en activiteiten. Daarnaast werden gastlessen verzorgd door onder meer wethouders, raadsleden en bekende rolmodellen. Resultaten: • In totaal namen ruim 70 scholen deel aan de RespectLessen in Amsterdam, verspreid over het po, vo, mbo en vso. • 14 gastsprekers gaven les of deelden hun persoonlijke verhaal. • 37 scholen gingen aan de slag met de RespectBox. • Leerlingen vonden het programma interessant en inspirerend. Ook brachten de materialen de gesprekken tussen jongeren op gang en maakte ze bewust van thema’s als discriminatie en inclusie.

Stadslab (vo) • Docenten waardeerden vooral de verbinding met de lokale politiek en de zichtbaarheid van bestuurders in de klas. Ze zien het programma als een waardevolle aanvulling op burgerschapsvorming. “De gastspreker laat zien dat je ondanks obstakels alles kunt bereiken.” – Leerling na gastles

“Leerlingen vonden het heel interessant. Vooral fijn om iemand van kleur te ontvangen die zich vanuit het vmbo heeft opgewerkt naar de Tweede Kamer. Voor mijn leerlingen een mooie boodschap: laat je nooit wijsmaken dat je iets niet kan.” – Docent mbo

Stadslab is een onderwijsprogramma voor middelbare scholieren. In het programma leren leerlingen hoe zij maatschappelijke impact kunnen maken: ze kiezen in groepjes een maatschappelijk probleem, doen onderzoek, praten met mensen buiten hun bubbel, bedenken hoe ze kunnen bijdragen aan de oplossing en voeren dit uit. Het doel van het programma is het verkleinen van kansenongelijkheid rond democratische participatie door het politieke zelfvertrouwen van jongeren te vergroten – vooral van jongeren op afstand van de macht. Thema’s die dit jaar aan bod kwamen zijn racisme en discriminatie, alleenstaand moederschap, vuil op straat en statiegeldflesjes, en mentale gezondheid van tieners met bi-culturele achtergrond. Resultaten: • In totaal 1070 leerlingen en 30 docenten van 11 scholen deden mee aan het programma. • Bij één van de deelnemende scholen is er op initiatief van de leerlingen nu een door de lokale boekhandel gesponsorde ‘antiracismebibliotheek’ in het maatschappijleerlokaal. De docent gaat hieruit lesgeven. “Het is een erg leuk idee om leerlingen na te laten denken over problemen en ze ook echt een stem te geven!” – Docent

Amsterdammerschap in het onderwijs

4

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

VloA Burgerschap, diversiteit en gedeelde geschiedenis (po)

Leren van de Amsterdamse geschiedenis (vo)

Muziektheatervoorstelling ‘De Kinderen van de Hollandse Schouwburg’

De VloA ‘Burgerschap, diversiteit en gedeelde geschiedenis’ is een primaire onderwijsvoorziening voor het bevorderen van burgerschapsonderwijs in het po. De subsidie is bedoeld voor het uitvoeren van activiteiten die aanvullend zijn op de activiteiten die een school al in het reguliere onderwijsprogramma met betrekking tot burgerschap voor de leerlingen organiseert. Hierbij gaat het om concrete activiteiten met leerlingen gericht op de specifieke Amsterdamse populatie en context.

De Amsterdamse geschiedenis leert ons wat de gevolgen van haat, discriminatie, stereotypering en uitsluiting kunnen zijn. Daarom is in samenwerking met de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) het steunpunt Holocausteducatie ingericht in de vorm van de website: www.leeroverdeholocaust.nl/amsterdam. Daarnaast kunnen vo-klassen per september 2024 het Nationaal Holocaustmuseum gratis bezoeken en aanvullend hierop ook gratis naar het verzetsmuseum of het Anne Frank Huis.

Deze voorstelling voor kinderen vanaf 9 jaar vertelt het verhaal van Joodse kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam. Het programma combineert theater met educatie door leerlingen actief te betrekken. Ze doen mee in scènes en denken na over vragen als: “Voel jij je wel eens buitengesloten?” en “Hoe bewaren we de vrede?”. Deze interactieve aanpak laat kinderen geschiedenis ervaren en ontwikkelt empathie en historisch bewustzijn.

Resultaten: • 212 basisscholen hebben de VloA voorziening Burgerschap aangevraagd voor activiteiten gericht op het bevorderen van burgerschap, diversiteit en inclusie. • De VloA werd onder andere ingezet voor culturele excursies zoals museumbezoeken en projecten die draaien om respectvol samenleven, zoals het filmproject ‘WIE BEN JIJ??’ Het project WIE BEN JIJ? is een cultureel burgerschapsprogramma dat film als middel gebruikt om de sociale cohesie tussen kinderen, gezinnen en de wijk waarin zij leven te vergroten. Kinderen worden in de klas opgeleid tot filmmaker door professionals uit het werkveld. Zij filmen elkaar thuis en in de buurt en gaan in gesprek met elkaar en met ouders om zoveel mogelijk over de ander te weten te komen.

Resultaten: • In totaal hebben 912 leerlingen en 44 docenten van 10 Amsterdamse vo-scholen het Nationaal Holocaustmuseum bezocht. • Leerlingen zijn geraakt door de persoonlijke verhalen van leeftijdsgenoten. Het verleden wordt tastbaar door de menselijke dimensie. Hierdoor hebben leerlingen een beter begrip van de Holocaust. • Leerlingen ervaren na het museumbezoek meer empathie voor slachtoffers, meer alertheid en het vermogen om zich in te leven in het algemeen. Hierdoor waren leerlingen ook meer bereid om zich in te zetten voor een ander. • Leraren vonden het programma inspirerend. Het sluit goed aan bij de lesstof en de interactieve opdrachten werden als positief ervaren.

Amsterdammerschap in het onderwijs

Resultaten: • 403 leerlingen en 37 begeleiders bezochten de theatervoorstellingen. • Leraren vonden unaniem dat deze voorstelling in het onderwijs thuishoort omdat het leerlingen aan het denken zet. Leerlingen hadden na het zien van de voorstellingen een groter begrip over wat buitensluiten betekent en kregen meer begrip voor anderen. “Het is belangrijk dat dit verhaal altijd doorverteld wordt. Iedereen moet weten welke verschrikkelijke dingen er in het verleden gebeurd zijn. We moeten blij zijn met de vrijheid die we hebben en zorgen dat dit nooit meer gebeurt.” – Leerling

5

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

In gesprek met het onderwijsveld

Kinderburgemeester en Kinderraad (po)

Keti Koti Scholenontbijt (po)

In het eerste half jaar van 2025 zijn twee dialoogavonden georganiseerd in Pakhuis de Zwijger voor en met het onderwijsveld. In ‘De school als inclusieve mini-samenleving’ werd de nasleep van de Maccabirellen en het omgaan met het Israël-Palestina conflict besproken. In ‘Discriminatie en achterstelling in het onderwijs’ werd onder meer het gelijknamige VU-rapport met verhalen over de ervaringen van leerlingen en ouders besproken.

Sinds 2019 adviseren de kinderburgemeester en de kinderraad het college en de gemeenteraad over onderwerpen die kinderen raken. Ze brengen adviezen uit, zijn zichtbaar in de stad en maken het belang van kinderparticipatie concreet.

Tijdens het Keti Koti Scholenontbijt, georganiseerd door Imagine IC, leerden leerlingen van groep 7 en 8 van 4 Amsterdamse basisscholen over de betekenis van Keti Koti. Het programma omvatte een voorbereidende les, optredens en sprekers tijdens het ontbijt, en een nabespreking over de ervaringen.

Resultaten: • 103 aanmeldingen voor ‘De school als inclusieve mini-samenleving’. • 122 aanmeldingen voor ‘Discriminatie en achterstelling in het onderwijs’. “Ik vond het heel inspirerend om te horen hoe andere docenten het gesprek voeren dat heel veel mensen niet willen voeren.” – Deelnemende leraar

Resultaten: • Het aantal aanmeldingen voor de Kinderraad is meer dan verdubbeld ten opzichte van schooljaar 2023-2024: van 54 naar 157 aanmeldingen. Sinds dit jaar komen er wekelijks spontaan nieuwe aanmeldingen binnen, nog vóór de campagne is gestart. • De kinderraad bracht adviezen uit over: ‘Jaar van de voetganger’, ‘De jonge mantelzorger’ en ‘Kinderen in armoede’. Kinderraadsleden presenteerden deze adviezen zelf in de betrokken raadscommissies. • De kinderraad was dit jaar heel zichtbaar: portretten van de kinderraad hangen in de hal van de Stopera, en ze kregen regelmatig aandacht in de media, waardoor steeds meer Amsterdamse kinderen weten dat de raad bestaat.

Resultaten: • 184 leerlingen, 8 leerkrachten en 12 overige begeleiders namen deel aan het Keti Koti Scholenontbijt. • Uit de evaluatie blijkt dat het ontbijt de leerlingen bewust maakt van het slavernijverleden en ze stimuleert om met elkaar in gesprek te gaan over gelijkheid en respect. De optredens en sprekers maakten indruk en versterkten de betrokkenheid. Leerkrachten merken dat deelname een bijdrage levert aan de dialoog over het thema. “Iedereen is gelijk en we moeten blijven praten.” – Leerling

“Het voelt heel spannend dat ik kinder­burgemeester ben! Er zijn een paar dingen die ik graag wil doen. Maar ik wil vooral aan de slag met discriminatie, want dat is er nog steeds. Ik wil laten zien dat iedereen gelijke rechten heeft.” – Kinderburgemeester 2024/2025

Amsterdammerschap in het onderwijs

6

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

ProDemos (po, vo en mbo)

In mijn buurt (po en vo)

Discussiëren Kun Je Leren (po)

ProDemos leert Amsterdamse kinderen over de lokale democratie via een interactief rollenspel. Tijdens Democracity bezoeken leerlingen het stadhuis en leren spelenderwijs hoe het Amsterdamse bestuur werkt.

‘In mijn buurt’ brengt jonge en oudere Amsterdammers samen rond verhalen uit de buurt. Verhalen van de Tweede Wereldoorlog, het koloniale verleden en migratieverhalen uit de stad worden verteld door ouderen aan kinderen. Kinderen leren de verhalen door te vertellen, alsof het hun eigen verhaal is.

Sinds 2008 organiseert Discussiëren Kun Je Leren (DKJL) met steun van de gemeente Amsterdam de Amsterdamse Debatbattle (ADB). Het programma biedt leerlingen van groep 7 en combinatiegroepen een podium om hun mening te uiten over maatschappelijke thema’s en de actualiteit.

Resultaten: • 1193 po- en vo-leerlingen van 24 scholen hebben het gemeentehuis bezocht. • In totaal hebben 52 bezoeken plaatsgevonden, waarvan 29 bezoeken in combinatie met Democracity en 23 klassenbezoeken. “Doordat het programma vanaf het begin al meteen heel interactief was, waren de kinderen erg betrokken. Ik vond deze gastles zeker de moeite waard en hoop dat we vaker kunnen deelnemen aan dit project!”

Resultaten: • 44 klassen van 31 scholen (po en vo) uit alle stadsdelen van Amsterdam namen deel aan één van de programma’s. • In totaal ontmoetten meer dan 1300 leerlingen een oudere Amsterdammer bij diegene thuis. Ze interviewden de oudere en leerden het verhaal doorvertellen bij herdenkingen in heel Amsterdam. Op deze manier blijven de verhalen en daarmee de geschiedenis voortleven.

– Leerkracht

“Ik heb geleerd over discriminatie, en over hoe hard het is om naar een ander leven te gaan, om een nieuw leven te vinden.”

Resultaten: • De Amsterdamse Debatbattle bereikte in haar 18e editie ongeveer 2000 leerlingen uit 88 klassen van 55 Amsterdamse basisscholen. • De Amsterdamse Debatbattle biedt leerlingen een podium om hun mening te uiten over maatschappelijke thema’s en stimuleert inlevingsvermogen, kritisch denken, luistervaardigheid en argumentatievermogen. Leerlingen leren respectvol communiceren, nadenken over hun eigen identiteit en omgaan met verschillen, terwijl de Debatbattle een oplossingsgerichte dialoog op gang brengt tussen leerlingen, leraren, ouders, verzorgers en de onderwijswethouder.

– Leerling

“Ik vind het niet erg als meningen botsen, je moet jezelf kunnen uitdrukken.” – Leerling

Amsterdammerschap in het onderwijs

7

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

MBO-denktank (mbo)

Amsterdams MBO-studentendebat (mbo)

Amsterdamse Klas van het Jaar (po)

De MBO-denktank stimuleert maatschappelijke betrokkenheid van mbo-studenten en biedt ze een laagdrempelige manier om mee te denken over stedelijke vraagstukken. Studenten krijgen een plek aan de beleidstafel en kunnen hun stem laten horen. De denktank brengt mbo-studenten van verschillende opleidingen en niveaus samen en biedt ze de kans om kennis te maken met beleidsmakers.

Het Amsterdams MBO-studentendebat stimuleert politieke betrokkenheid onder mbo-studenten. Het jaarlijkse debattoernooi helpt studenten om essentiële denk-, spreek- en luistervaardigheden te ontwikkelen, verschillende standpunten te leren begrijpen en hun politieke (zelf)vertrouwen te vergroten. Voorafgaand aan het debatevenement volgen de deelnemers twee debatworkshops ter voorbereiding.

De Amsterdamse Klas van het Jaar is een vervolg op het Amsterdammertje. Het programma moedigt kinderen en jongeren aan om iets goeds te doen voor hun omgeving, zonder daar iets voor terug te verwachten. Waar bij het Amsterdammertje individuele kinderen of jongeren in het zonnetje werden gezet, staat nu een hele klas centraal. Het programma biedt leerlingen een concrete burgerschapservaring en geeft de gemeente inzicht in wat jonge Amsterdammers belangrijk vinden. Zo stimuleren we leerlingen om actief bij te dragen aan een mooiere, schonere en eerlijkere stad.

Resultaten: • 15 studenten van verschillende mbo-instellingen in Amsterdam namen deel aan de MBO-denktank. Zij adviseerden over onderwerpen als sport en bewegen onder mbo-studenten, een open en betrouwbare overheid die beter aansluit op de leefwereld van jongeren, en de ontwikkeling van de toekomstige Amsterdamse wijk Havenstad. • Deelnemende studenten geven aan zich gezien te voelen en waarderen dat zij kunnen bijdragen aan gemeentelijk beleid. Enkele oud-leden hebben aangegeven zich te willen aansluiten bij andere jongerenadviesraden, zoals JARA of de studentenraad op hun eigen opleiding. “Wat ik heb geleerd, is dat jouw stem belangrijk is. Het maakt niet uit op welk niveau je zit of waar je vandaan komt.”

Resultaten: • Circa 200 studenten gingen in teams met elkaar in debat over actuele onderwerpen die hen aangaan. Met de voorbereidende workshops werden dit jaar bijna 600 studenten bereikt. • Studenten gaven aan dat zij het debat leerzaam vonden. Ze hebben geleerd te luisteren naar andere meningen en standpunten. Zowel studenten als docenten beoordeelden de workshops als positief. De workshops droegen bij aan het informeren, motiveren en activeren van studenten, en boden een laagdrempelige manier om kennis te maken met debatteren en maatschappelijke thema’s.

Resultaten: • 5 basisschoolklassen uit Amsterdam en Weesp (groep 6/7/8) werden geselecteerd om mee te doen aan het programma. Het programma bereikte ongeveer 150 leerlingen. • Deelname aan het programma heeft leerlingen gestimuleerd om na te denken over hun rol in de samenleving. Ze hebben hun mondelinge taalvaardigheid, samenwerkingsvaardigheden en burgerschapscompetenties versterkt. Veel initiatieven gingen over het schoonhouden van de stad, een thema dat duidelijk leeft onder jonge Amsterdammers.

– Deelnemer MBO-denktank

Amsterdammerschap in het onderwijs

8

Actielijn 2: Een rijk en divers aanbod

Jongerenadviesraad Amsterdam

Kindervragenuur (po)

JARA geeft Amsterdamse jongeren tussen de 16-25 jaar een stem. JARA adviseert het gemeentebestuur over thema’s die hen aangaan. Ook denken ze mee over beleidsvraagstukken. Zo kunnen Amsterdamse jongeren meedoen in de samenleving, meedenken over de stad en meepraten in de politiek, omdat hun betrokkenheid onmisbaar is in het vormgeven van Amsterdam.

Het Kindervragenuur geeft kinderen van groep 7 en 8 de kans om vragen te stellen aan het college over onderwerpen die belangrijk zijn voor ze. Eens per jaar maken de Amsterdamse gemeente­ raadsleden na de raadsvergadering plaats voor 8 kinderen. Het doel van het Kindervragenuur is het vergroten van betrokkenheid van kinderen bij de gemeentepolitiek, dit valt onder democratische bewustwording.

Resultaten: • JARA bestaat uit 13 leden en bracht 4 ongevraagde adviezen uit aan het gemeentebestuur. De ongevraagde adviezen van JARA richten zich op de thema’s onderwijs, fysieke gezondheid, mentale gezondheid, financiële gezondheid, communitybuilding en publieke ruimte. • In de loop van het jaar werden aan JARA ongeveer 30 adviezen gevraagd door verschillende gemeentelijke afdelingen.

Resultaten: • 8 kinderen uit de bovenbouw van de basisschool stelden hun vraag aan het college, onder toeziend oog van hun klasgenootjes en ouders. • Kinderen kregen antwoord op vragen over thema’s zoals het klimaat, buitenspelen en armoede. “Wat kan het college doen om ervoor te zorgen dat kinderen veiliger kunnen spelen?” – Leerling

“Wij zijn de stem van de Amsterdamse jongeren.” – Deelnemer JARA

Amsterdammerschap in het onderwijs

9

750

Leescadeau voor basisschoolleerlingen Ter gelegenheid van Amsterdam 750 kregen ruim 60.000 basisschoolleerlingen een leescadeau, een initiatief van het Breed Bestuurlijk Overleg, uitgeverij Pavlov en Leopold uitgeverij. Het project is mede mogelijk gemaakt door een incidentele subsidie van de gemeente Amsterdam. Een uniek aandenken aan de viering van Amsterdam 750 jaar. Feest in Amsterdam Leerlingen en leerkrachten van groep 1 tot en met 4 ontvingen het voorleesboek ‘Feest in Amsterdam’, geschreven door de Amsterdamse Ellen Brudet en uitgegeven door Leopold. Een bonte verzameling verhalen, die de diversiteit van Amsterdam viert. Resultaten: • In totaal werden 38.000 boeken verspreid onder leerlingen van groep 1 t/m 4, 250 poen so-scholen ontvingen boeken en er werden 15 voorleessessies verzorgd door Ellen Brudet. • Scholen reageerden enthousiast en waardeerden het project, veel kinderen namen voor het eerst een eigen boek mee naar huis. Mijn Jarige Stad Iedereen in groep 5 tot en met 8 ontving het boek ‘Mijn Jarige Stad’, geschreven door Jan Paul Schutten en uitgegeven door Pavlov. Een kleurrijk boek met weetjes over de stad, Amsterdamse helden en vele verhalen uit alle stadsdelen. Een ‘doeboek’ waarmee leraren in hun klas aandacht besteden aan de verjaardag van de stad.

Amsterdammerschap in het onderwijs

Week van het vakmanschap (mbo) Bovendien konden leerkrachten van groep 5 en 6 een gratis lesmodule aanvragen om met de kinderen hun eigen verhaal te schrijven over Amsterdam. Met als hoogtepunt een creatieve schrijfles in de klas, verzorgd door een echte kinderboekenschrijver. Resultaten: • In totaal werden 34.000 boeken verspreid. 250 scholen ontvingen het boek voor groep 5 t/m 8 en 5000 leerlingen in 205 klassen deden mee aan de schrijfwedstrijd. • Het boek werd actief gebruikt in de klas, waarna leerlingen hun eigen exemplaar mee naar huis kregen. Zo zorgde het voor betrokkenheid bij de stad en de jubileumviering. • Het boek werd door leraren gewaardeerd als een praktisch en rijk onderwijsinstrument. Klachten Over beide publicaties kwamen er klachten binnen. Over de publicatie Mijn Jarige Stad kwamen er 65 klachten binnen over een passage die als discriminerend en stereotype-bevestigend werd ervaren. Over de publicatie Feest in Amsterdam kwamen er 2 klachten binnen over het gebrek aan representatie van enkele feestdagen en gemeenschappen. Naar aanleiding van de klachten stonden de uitgeverijen en het Breed Bestuurlijk Overleg in contact met vertegenwoordigers van verschillende gemeenschappen. En zijn er in overleg met hen verschillende interventies gerealiseerd.

De Week van het Vakmanschap vond plaats van 17 t/m 21 maart 2025, een initiatief van ROC van Amsterdam – Flevoland dat vanwege Amsterdam 750 voor het eerst werd georganiseerd. De week eindigde met Skills the Finals, het grootste jaarlijks loopbaanoriëntatie-evenement dat dit jaar in de jarige hoofdstad plaatsvond. Middelbare scholieren maakten kennis met vakmanschap, met bedrijfsbezoeken, workshops en activiteiten bij Amsterdamse organisaties. Zij ontdekten waar hun talenten liggen en hoe waardevol vakmanschap is voor de stad. Resultaten: • 35 bedrijven organiseerden tijdens de Week van het Vakmanschap activiteiten voor leerlingen van 10 Amsterdamse vo-scholen. • Ruim 4000 leerlingen van 35 Amsterdamse voscholen bezochten Skills the Finals in de RAI, het slotevent van de Week van het Vakmanschap.

10

750

Verhalenwedstrijd (vo)

Leerlijn: positieve impact (v(s)o)

Voor Amsterdam 750 was er een verhalenwedstrijd voor vo-leerlingen, met als startpunt: ‘Mijn Amsterdam in de toekomst’. Middelbare scholen konden meedoen met alle klassen en gebruik maken van een externe schrijfdocent voor gastlessen. Een vijfkoppige vakjury heeft de inzendingen beoordeeld. Uiteindelijk werden drie winnaars gekozen die hun prijs in ontvangst mochten nemen bij de uitreiking op het Festival op de Ring op 21 juni 2025.

Young impact en andere partners ontwikkelden samen activiteiten waarmee jongeren betrokken werden bij hun stad. Jongeren ontdekten door het programma hun eigen impact, leerden over de geschiedenis van hun stad en werden gestimuleerd om zich actief in te zetten voor hun buurt en de samenleving.

Resultaten: • Er hebben 300 leerlingen meegedaan van 10 verschillende middelbare scholen uit verschillende stadsdelen. • De schrijfwedstrijd is door leraren en deelnemenede scholieren goed ontvangen. Ook deed de Denise school mee met een groep leerlingen uit een nieuwkomersklas. Deze leerlingen komen van over de hele wereld. De verhalenwedstrijd was een mooie gelegenheid om hun schrijfvaardigheid oefenen. • De prijsuitreiking op de Ring was een groot succes en de drie winnaars gingen op 2 oktober met hun klas naar het Koninklijk Paleis Amsterdam en The Grand voor een rondleiding en een lunch.

Amsterdammerschap in het onderwijs

Resultaten: • Filmvertoning ‘Het Verhaal van Nederland Amsterdam’ van Tuvalu, NTR en Pumpkin. Pathé en Young Impact maakten mogelijk dat ruim 12.000 jongeren met de klas gratis naar de film over de geschiedenis van Amsterdam konden in één van de Pathé locaties in de stad. • Daarnaast ontwikkelde Young Impact de speciale lesmodule ‘Trots op je Stad’ en bij drie AMS750 Take Overs kwamen nog eens 7.000 leerlingen in actie met groene en sociale initiatieven in hun eigen buurt. Uit deze groep werd een selectie van 100 jongeren uit alle stadsdelen uitgenodigd voor een bijzonder jongerensymposium in het Koninklijk Paleis op de Dam, waar zij werkten aan ideeën rond gelijke kansen, eenzaamheid en verbinding.

• 10.000 jongeren kwamen samen tijdens Impact Night in AFAS Live, op de vooravond van de Toekomst Tiendaagse, om in actie te komen voor thema’s als klimaat, mentale gezondheid en gelijke kansen. De reeks eindigde met het Festival Op de Ring, waar jongeren samen met kennispartners de ‘Stad van de Toekomst’ bouwden.

“De leerlingen hebben veel geleerd en we hebben positieve reacties teruggekregen van ze. De trainers deden het superleuk en door hen hebben wij een leuke en leerzame ochtend mogen beleven.” – Docent na gastles

11

750

Buitenexpositie ‘Amsterdam. Voor Altijd...’ Ter afsluiting van Amsterdam 750 werden de dromen, zorgen en ideeën van jonge Amsterdammers zichtbaar gemaakt in de buitenexpositie ‘Amsterdam voor altijd…’ op het Museumplein. Ruim 500 leerlingen gingen op de foto met hun verjaardagswensen voor de jarige stad. De leerlingen van 30 scholen uit alle delen van de stad vormden zo een 350 meter lange slinger. Met dit project kregen de jongeren een bijzonder podium om hun blik op de toekomst van hun stad te delen. Zo ontwikkelen zij een gevoel van eigenaarschap en verantwoordelijkheid. De expositie is het resultaat van een samenwerking tussen Amsterdam 750, Young Impact en creatief bureau Liebe Leute.

Amsterdammerschap in het onderwijs

12