Factsheet Actueel Inkomensbeeld Gebieden stand 1 juli 2025.pdf

Factsheet Actueel Inkomensbeeld Gebieden Stand tot 1 juli 2025

Factsheet Actueel Inkomensbeeld Gebieden

Factsheet Deze factsheet geeft inzicht in de financiële situatie van bewoners in de gemeente Amsterdam in de periode tot juli 2025. Er wordt ingezoomd op de ontwikkelingen over de afgelopen 12 maanden.

Inhoudsopgave

Pagina

Context De coronacrisis ligt alweer even achter ons. Deze had voor een deel van de Amsterdammers gevolgen voor hun inkomen. Met het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zorgden een hoge inflatie en gestegen energieprijzen voor financiële problemen bij bewoners. Inmiddels zijn de energieprijzen weer flink gedaald en is ook de inflatie afgenomen. Hoe ontwikkelt de inkomenssituatie van bewoners in Amsterdam zich tegen deze macroeconomische achtergrond en in welke stadsdelen en wijken manifesteren zich de problemen? Met actuele maandcijfers over de armoedesituatie volgen we als stadsdelen de ontwikkelingen op de voet.

Samenvatting

3

Bijstand

4

Schuldhulpverlening

9

Doel Inzicht in de actuele ontwikkelingen op laag schaalniveau draagt bij aan een gerichte inzet van middelen en maakt het mogelijk tijdig in te grijpen daar waar de financiële situatie van bewoners onder druk komt te staan.

CAK-wanbetalers

12

Voedselbank

16

Dashboard

19

Data In deze factsheet wordt de inkomenssituatie van bewoners in beeld gebracht met data over de bijstand, schuldhulpverlening, CAK-wanbetalers en de Voedselbank. De informatie in de factsheet is afkomstig uit het dashboard ‘Maandbeeld Inkomen Gebieden’. De gegevens worden op stadsdeel- en op wijkniveau gepresenteerd.

|2

Samenvatting: de financiële situatie van bewoners

Bijstand  Sinds september 2024 is er – na een periode van daling – weer een stijging in de bijstandscijfers te zien. In het afgelopen jaar ging het om een toename van 1,5%. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering groeide in deze periode met 593 huishoudens.  De stijging in het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is in bijna alle stadsdelen terug te zien behalve in Zuidoost. De stijging is het grootst in West (239), vooral door de grote WPI-locatie in de van Galenbuurt, gevolgd door Noord (138) en Nieuw-West (101). In Zuidoost (-153) is er een daling van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering.  In absolute aantallen stijgt het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering vooral onder jongeren en volwassenen tot 40 jaar. In de leeftijdsgroepen daarboven is sprake van een daling van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering. Schuldhulp  Het aantal lopende schuldhulpverleningsdossiers staat halverwege 2025 op 6.378. Dit is een toename van 518 dossiers ten opzichte van een jaar eerder (5.860). Ten opzichte van een jaar geleden zien we vooral in de stadsdelen Nieuw-West (+119) en in West (+115) een stijging van het aantal lopende dossiers.

Wanbetalers zorgpremie  Het aantal inwoners in Amsterdam met een CAK-wanbetalersregeling is gestegen in het afgelopen jaar, naar 20.219 inwoners op 1 juli 2025, een toename van ruim 1.500 inwoners ten opzichte van 12 maanden geleden. Het aantal wanbetalers stijgt nu al 24 maanden op rij.  Kijken we naar het aantal openstaande dossiers als percentage van het aantal inwoners van 18 jaar en ouder, dan ligt dit in Zuidoost (5,6%) fors boven het Amsterdams gemiddelde (2,6%). Ook de percentages in de stadsdelen Nieuw-West (3,3%) en Noord (3,0%) zijn hoger dan gemiddeld. Voedselbank  Het aantal huishoudens in Amsterdam dat gebruikmaakt van de Voedselbank ligt op 1 juli 2025 25% hoger dan een jaar eerder. Ruim 1.700 huishoudens maken gebruik van de Voedselbank. Deze stijging loopt parallel met de toename van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering. |3

Bijstand Wie onvoldoende inkomen (en vermogen) heeft om in het eigen levensonderhoud te voorzien kan bij de gemeente een bijstandsuitkering aanvragen. In deze factsheet¹ rapporteren we over huishoudens met één of meerdere van de volgende vier bijstandsuitkeringen: WWB LO: uitkering bij onvoldoende inkomen of eigen vermogen om in het eigen levensonderhoud te voorzien. • IOAW: uitkering voor oudere werklozen, waarbij niet naar het vermogen wordt gekeken. IOAZ: uitkering voor zelfstandig ondernemers van 55 jaar en ouder met onvoldoende inkomsten uit eigen bedrijf. • • WWB LO krediethypotheek: uitkering in de vorm van een lening voor mensen met vermogen in een eigen woning. •

In de bijstandscijfers zijn de zogeheten ‘postadressers’, mensen die niet staan ingeschreven op een eigen woonadres, meegenomen. De concentratie van postadressers die staan ingeschreven op WPI-locaties zorgt voor een vertekening van de cijfers tussen de stadsdelen, gebieden en wijken. Zo staan relatief veel postadressers met een bijstandsuitkering ingeschreven bij WPI-vestigingen in West. Vooral in de Van Galenbuurt is het aandeel postadressers op het totaal aantal bijstandsontvangers (50%) hoog. ¹De bijstandcijfers zoals gepresenteerd in deze factsheet wijken licht af van de officiële cijfers van het WPI, dit komt doordat het dashboard waarop deze cijfers gebaseerd zijn achteraf gecorrigeerde verhuisbewegingen niet goed registreert. Het gaat om maximaal 60 gevallen op de 35.000 die niet correct worden weergegeven.

Bijstand Amsterdam: ontwikkeling

Maandelijks verloop aantal huishoudens met bijstand, Amsterdam +1,5% sinds 30 juni 2024

Op 30 juni 2025 ontvingen 35.740 huishoudens in Amsterdam een bijstandsuitkering. Over de afgelopen 3 jaar zien we dat het aantal huishoudens in de bijstand stabiel blijft. Ten opzichte van juni 2024 neemt het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering echter weer langzaam toe (+1,5%). De stijging is in lijn met de verwachting van het CPB uit 2023. Het CPB baseert deze verwachtingen in eerste instantie op de recente stijging van de werkloosheid en het aantal werkloosheidsuitkeringen (WW). De groei van het aantal WWuitkeringen zal leiden tot meer doorstroom naar de bijstand.

|5

Bijstand Amsterdam: naar leeftijdscategorie en huishoudenstype

Samenstelling huishoudens met een bijstandsuitkering naar leeftijdscategorie

30-jun-24 2% 4%

19%

30-jun-25 3% 5%

33%

21%

<23 jaar

23 tot 27 jaar

41%

32%

27 tot 40 jaar

40%

40 tot 55 jaar

55 tot AOW leeftijd

Leeftijdscategorie Op 30 juni 2025 zijn de hoofdaanvragers van driekwart (72%) van de huishoudens met een bijstandsuitkering 40 jaar of ouder. Dat is 3%-punten minder dan een jaar eerder In absolute aantallen stijgt het aantal uitkeringen in de leeftijdsgroepen tot 40 jaar (+871), het aantal uitkeringen in de leeftijdsgroepen vanaf 40 jaar is gedaald met -332 huishoudens in vergelijking met een jaar eerder. Huishoudenstype

Samenstelling huishoudens met een bijstandsuitkering naar huishoudenstype

30-jun-24

5%

7%

15%

74%

30-jun-25

5%

6%

14%

75%

Paar zonder kinderen

Paar met kinderen

Alleenstaande ouder

Alleenstaande

Op 30 juni 2025 is bijna driekwart van de hoofdaanvragers van de huishoudens met een bijstandsuitkering een éénpersoonshuishouden. Dit is vergelijkbaar met de verdeling een jaar eerder. In absolute aantallen is er een daling te zien bij alle huishoudenstypen, behalve bij alleenstaanden (+674) en paren zonder kinderen (+43). Daar steeg het aantal met 674. Bij alleenstaande ouders (-108) en paren met kinderen (-65) daalde het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering. |6

Bijstand stadsdelen: stand Aantal huishoudens met bijstand per stadsdeel (30 juni 2025)

West Nieuw-West Oost Noord Zuidoost Zuid Centrum Weesp

Noord Zuidoost West Nieuw-West Oost Zuid Centrum Weesp

De stadsdelen West (7.852) en Nieuw-West (6.506) tellen het grootste aantal huishoudens met een bijstandsuitkering op 30 juni 2025. Ten opzichte van een jaar eerder nam het aantal huishoudens met bijstand in de stad toe met 593 huishoudens. De stijging is het grootst in West (239) gevolgd door Noord (138) en Nieuw-West (101). In Zuidoost (-153) is er een daling van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering

11,3% 11,1% 10,1% 9,6%

7.852 6.506 5.245 5.039 4.570 3.747 2.347 418

5,3% 4,8% 4,8%

Totaal Amsterdam: 35.740 (inclusief postadressers)

7,5%

Noord (11,3%) en Zuidoost (11,1%) kennen het hoogste aandeel huishoudens met bijstand. Samen met de stadsdelen West (10,1%) en Nieuw-West (9,6%) liggen de percentages in deze stadsdelen boven het gemiddelde van Amsterdam (8,3%). Het hoge percentage in West komt deels door de 1.826 postadressers met een bijstandsuitkering, die ingeschreven staan op een WPI-locatie in het stadsdeel. Zonder deze mee te rekenen, ligt het percentage huishoudens met bijstand in West op 7,8%, wat gelijk is aan het stedelijk gemiddelde zonder postadressers. |7

Bijstand wijken: stand en ontwikkeling

Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is in de Van Galenbuurt (2.187) ruim twee keer hoger dan in andere wijken. Hiervan staat een groot deel (1.826) ingeschreven op een WPIvestiging in deze wijk. Kijken we naar het percentage huishoudens met bijstand (grafiek rechtsboven) dan zien we in de top 15 vooral wijken in Zuidoost, Noord en Nieuw-West staan, die een veel hoger aandeel huishoudens met bijstand hebben dan gemiddeld in Amsterdam (8,3%). De twee onderste staafdiagrammen geven de top 12 van wijken met de grootste absolute en grootste procentuele groei van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering in de afgelopen 12 maanden. De wijk Elzenhagen in Noord en de Van Galenbuurt (voornamelijk door de postadressen bij WPI) in West hebben de grootste absolute groei. De wijken Bloemendalerpolder in Weesp heeft de grootste percentuele groei, maar daar gaat het om zeer kleine aantallen. Verder valt de wijk Omval/Overamstel op met zowel een hoge absolute als percentuele groei in beide gevallen is daar de afgelopen tijd veel nieuwbouw gerealiseerd.

|8

Schuldhulpverlening De verplichting om inwoners met schulden te helpen, is vastgelegd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet. Schuldhulpverlening bestaat uit vier fases: intake, stabilisatie, schuldregeling en nazorg. In deze factsheet zijn alle dossiers meegenomen die in één van de vier fases zitten. De data gaan over de gestarte dossiers vanaf 2018. De cijfers die hier in beeld zijn gebracht hebben alleen betrekking op de zwaardere, curatieve trajecten. In de cijfers over schuldhulpverlening zijn de zogeheten ‘postadressers’ meegenomen. Dit zijn mensen die niet ingeschreven staan op een eigen woonadres. Relatief veel ‘postadressers’ met een schuldhulpverleningstraject staan ingeschreven bij WPI-vestigingen in stadsdeel West (wijk Van Galenbuurt).

Schuldhulpverlening stadsdelen: lopende dossiers

Kaart aantal openstaande dossiers

aantal openstaande dossiers per stadsdeel Het aantal lopende schuldhulpdossiers staat eind juni 2025 op 6.378. Dat zijn er meer dan een jaar eerder (5.860). De meeste lopende dossiers heeft Nieuw-West (1.496), gevolgd door Zuidoost (1.230). Ten opzichte van een jaar geleden zien we vooral in de stadsdelen Nieuw-West (+119) en in West (+115) een stijging van het aantal lopende dossiers.

In de cijfers zijn de postadressers met een schuldhulpverleningstraject meegenomen. Dit zorgt voor een opwaartse vertekening van de cijfers voor met name stadsdeel West, waar veel postadressers staan ingeschreven op de WPI-locatie Jan van Galenstraat.

Kijken we naar het aantal openstaande dossiers als percentage van het aantal huishoudens van 18 jaar en ouder dan ligt dit in Nieuw-West (1,8%) en met name Zuidoost (2,4%) ruim boven het Amsterdams gemiddelde (1,2%).

| 10

Schuldhulpverlening wijken: lopende dossiers

Top 10 wijken

De Van Galenbuurt springt eruit qua aantal (292) en percentage (5,5%) huishoudens met een openstaand schuldhulpverleningsdossier. Deze cijfers zijn echter vertekend door het grote aantal postadressers met een schuldhulptraject, die ingeschreven staan bij de WPI-vestiging in deze wijk. Verder kennen de volgende wijken een hoog aantal lopende schuldhulptrajecten: Geuzenveld (206), OsdorpMidden (172), H-buurt (149) en OsdorpOost (166). Dit is niet anders dan vorig jaar. Wel zien we in al deze wijken een stijging.

Amsterdams gemiddelde: 1,2%

Het percentage lopende schuldhulpverleningstrajecten ligt in alle wijken in de top 10 veel hoger dan het Amsterdams gemiddelde (1,2%). Het zijn vooral wijken in Zuidoost en Nieuw-West waar een groter aandeel huishoudens te maken heeft met schuldhulpverlening. | 11

CAK-wanbetalers De CAK-wanbetalerdata zijn afkomstig van de Regeling Wanbetalers. Als iemand zes maanden geen zorgpremie heeft betaald, wordt dit door de zorgverzekeraar op landelijk niveau gemeld bij het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Het CAK meldt de persoon dan aan als “wanbetaler”. De cijfers in deze factsheet geven het aantal wanbetalerstrajecten in beheer bij het CAK weer. Wie in de regeling wanbetalers terechtkomt, moet een hogere maandelijkse zorgpremie betalen, de bestuursrechtelijke premie. Deze moet aan het CAK voldaan worden. Als dat niet lukt wordt het CJIB (Centraal Justitieel Incassobureau) ingeschakeld. De persoon blijft bij zijn of haar verzekeringsmaatschappij verzekerd. In de cijfers over schuldhulpverlening en CAK- wanbetalers zijn de zogeheten ‘postadressers’ meegenomen. Dit zijn mensen die niet ingeschreven staan op een eigen woonadres. Relatief veel ‘postadressers’ met een CAK-wanbetalers traject staan ingeschreven bij WPI-vestigingen in stadsdeel West (wijk Van Galenbuurt).

CAK-wanbetalers Amsterdam

Aantal wanbetalerstrajecten (x 1.000) per maand, Amsterdam

Na een periode waarin het aantal Amsterdammers met een wanbetalersregeling stabiel bleef, zien we in de afgelopen 24 maanden een stijging van het aantal inwoners in Amsterdam met een CAK-wanbetalersregeling. In het eerste half jaar van 2025 nam deze stijging verder toe. Op dit moment (1 juli 2025) hebben 20.219 bewoners een lopend traject. Ten opzichte van een jaar geleden zijn er bijna 1.500 Amsterdammers extra met een wanbetalersregeling.

| 13

CAK-wanbetalers stadsdelen: lopende dossiers

Openstaande dossiers CAK-wanbetalers per stadsdeel* 1 juli 2025

% Openstaande dossiers CAK-wanbetalers per stadsdeel onder bevolking van 18 jaar en ouder* 1 juli 2025

Het aantal Amsterdammers dat bij het CAK gemeld staat als wanbetaler is het hoogst in NieuwWest (4.324) en Zuidoost (4.245). Kijken we naar het aantal openstaande dossiers als percentage van het aantal inwoners van 18 jaar en ouder, dan ligt dit in Zuidoost (5,6%) fors boven het Amsterdams gemiddelde (2,6%). Ook de percentages in de stadsdelen Nieuw-West (3,3%) en Noord (3,0%) liggen boven het Amsterdams gemiddelde. In West valt het absolute aantal en percentage beduidend lager uit, als de postadressers met een openstaand dossier bij het CAK buiten beschouwing worden gelaten. *Cijfers zijn inclusief postadressers | 14

CAK-wanbetalers wijken: lopende dossiers

Openstaande dossiers CAK-wanbetalers per wijk * 1 juli 2025

De Van Galenbuurt springt eruit qua aantal (778) en percentage (11,3%) inwoners met een openstaand CAK-dossier. Maar dit wordt sterk vertekend door de postadressers met een CAKwanbetalerstraject die ingeschreven staan bij de WPIvestiging in deze wijk. Geuzenveld (629) heeft het hoogste aantal inwoners met een openstaand wanbetalersdossier.

% Openstaande dossiers CAK-wanbetalers per wijk onder bevolking van 18 jaar en ouder* 1 juli 2025

Het percentage openstaande CAK-dossiers is het hoogst in de wijk Betondorp (11,8%). Deze wijk stond vorig jaar nog niet in de top 10. De wijken in de top 10 hebben elk een veel hoger aandeel openstaande dossiers dan gemiddeld in Amsterdam. *Cijfers zijn inclusief postadressers.

| 15

Voedselbank De Voedselbank stelt wekelijks kosteloos voedselpakketten beschikbaar aan haar klanten. Een huishouden komt voor een voedselpakket van de Voedselbank in aanmerking als het inkomen na aftrek van de vaste lasten onder het ‘normbedrag’ komt. De hoogte van het normbedrag hangt af van de samenstelling en grootte van het huishouden. De normbedragen zijn te vinden op de website van de Voedselbank. Huishoudens halen hun pakket op bij het uitgiftepunt, waar de postcode van hun woonadres onder valt. Verzorgingsgebieden van de uitgiftepunten gaan soms over stadsdeelgrenzen heen. De Voedselbank is niet de enige organisatie in Amsterdam die voedselpakketten uitdeelt, er bestaan verspreid over de stad ook veel informele initiatieven.

Voedselbank: gebruik in Amsterdam

Aantal huishoudens in Amsterdam dat gebruikmaakt van de Voedselbank

25%

Het aantal huishoudens in Amsterdam dat gebruikmaakt van de Voedselbank ligt op 1 juli 2025 25% hoger dan een jaar eerder. De stijging is sinds september 2024 te zien. Dit is ook het moment dat het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering in Amsterdam weer toenam. Een deel van deze huishoudens heeft vermoedelijk ook de toegang tot de voedselbank gevonden. De grote stijging van juni 2025 komt door de aanmeldingen die door de landelijke campagne ‘Ook voor jou’ van Voedselbanken Nederland zijn binnengekomen. Een deel daarvan heeft eenmalig een pakket meegekregen, maar is daarna niet nog een keer naar de uitgifte gekomen en stopgezet in het systeem, wat de daling in juli verklaart.

De Voedselbank is niet de enige organisatie die voedselpakketten uitdeelt. Er bestaan verspreid over de stad ook veel informele initiatieven. | 17

Voedselbank: gebruik per uitgiftepunt

Het uitgiftepunt Noord, gebouw de Ark (314) telde op 1 oktober 2025 de meeste huishoudens die gebruikmaken van de Voedselbank. Dit komt o.a. door een sociale markt in Gebouw de Ark waar ook klanten van Kerk van Noord gebruik van mogen maken. Over de afgelopen 12 maanden zien we dat bij alle voedseluitgiftepunten het aantal huishoudens is gestegen met gemiddeld 18%

Oktober 2024- oktober 2025

| 18

Dashboard Maandbeeld Inkomen Gebieden De informatie in deze factsheet is gebaseerd op de cijfers in het dashboard ‘Maandbeeld Inkomen Gebieden’. De data in dit dashboard worden op verzoek van Team Onderzoek Stadsdelen maandelijks geactualiseerd door het datateam Stadsdelen, Vergunningen en Dienstverlening (SVD). De directie Werk Participatie en Inkomen (bijstand, schuldhulpverlening) de Voedselbank, het Centraal Administratie Kantoor (CAK) en de afdeling Onderzoek en Statistiek (cijfers over bevolking) zijn leveranciers van de data. Deze factsheet is opgesteld door onderzoeksadviseurs van de stadsdelen, welke samenwerken in het Team Onderzoek Stadsdelen.

Indicatoren dashboard Maandbeeld Inkomen Gebieden

Indicator

Omschrijving

Laagste schaalniveau Meest recente peilmoment

Bron

1 Bijstand

Aantal huishoudens met één of meerdere bijstandsuitkeringen (WWB LO, IOAW, IOAZ, WWB LO krediethypotheek)

wijken 30 juni 2025

WPI

2 Schuldhulp

Aantal gestarte en openstaande dossiers schuldhulpverlening (reguliere schuldhulpverlening en jeugdschuldhulpverlening)

wijken 1 juli 2025

WPI

3 Wanbetalers zorgpremie

Aantal openstaande dossiers CAK-wanbetalers

wijken 1 juli 2025

CAK

4 Voedselbank

Aantal huishoudens dat gebruikmaakt van de Voedselbank

uitgiftepunten 1 oktober 2025

Voedselbank

| 20

Deze factsheet is een product van Team Onderzoek Stadsdelen Hans Schoemaker

Vragen? Stuur een mailtje naar onderzoekstadsdelen@amsterdam.nl