Evaluatierapport Burgerberaad Groene Stad

35

Tot slot: lessen voor aankomende burgerberaden Cyclisch leren staat centraal binnen een burgerberaad, en dat geldt voor de deelnemers, maar zeker ook voor de opdrachtgevers en uitvoerders van burgerberaden. Het deelnemersonderzoek laat zien dat het burgerberaad voor veel deelnemers meer was dan een eenmalig traject. Het bracht nieuwe perspectieven, betrokkenheid en bewustwording. Mensen voelden zich gehoord, leerden van elkaar en ontwikkelden gezamenlijk een reeks adviezen voor de toekomst van een groenere stad. De evaluatie van het Amsterdamse burgerberaad Groene Stad toont ook aan waar de aandachtspunten liggen voor volgende edities: 1. Voor meer gelijkwaardigheid in het proces a) Maak informatie toegankelijker en behapbaarder Het proces moet voor alle deelnemers helder zijn, ongeacht hun leeftijd of opleidingsniveau. Vermijd ambtelijk en technisch taalgebruik en visualiseer informatie zoveel mogelijk. Bovenal: doseer de hoeveelheid die per keer gedeeld wordt, en zorg dat er ruimte tijdens de bijeenkomst (of tussen bijeenkomsten in) om informatie te verwerken. b) Werk met ervaren en getrainde gespreksbegeleiders Zorg ervoor dat iedereen goed mee kan blijven doen gedurende het traject, ongeacht hun leeftijd, opleidingsniveau en/of bekendheid met het onderwerp. Check tussentijds in met deelnemers: “voelt iedereen zich gehoord?”.

Laat gespreksbegeleiders hierbij nadrukkelijk aandacht geven aan jongere deelnemers (<30 jaar) en praktisch geschoolde deelnemers. Bij de inzet van ambtenaren als gespreksbegeleider is het van extra belang dat zij voldoende afstand hebben tot het onderwerp dat centraal staat, om de kans op sturing te verkleinen. 2. Voor meer verdieping van de adviezen a) Laat de verschillende groepen eerder onderling afstemmen Er moet eerder zicht komen op mogelijke overlap tussen de thema’s van groepen, om dubbel werk en frustratie onder deelnemers te voorkomen. b) Plan meer tijd in voor de eindfase van het beraad Deelnemers hebben meer tijd nodig voor het aanscherpen, onderling uitwisselen en opschrijven van de adviezen. Hetzelfde geldt voor de besluitvorming over de adviezen. Dat kan in sommige gevallen door (iets) eerder in het proces te beginnen met het werken aan de adviezen, maar soms

36

is een extra (online) bijeenkomst noodzakelijk. Leg dit aan het beraad zelf voor, om een keuze in te maken. 3. Voor meer vertrouwen in de opvolging a) Wees vanaf het begin helder over de opvolging Communiceer helder met de deelnemers over hoe de gemeente de adviezen gaat behandelen, met concrete stappen en termijnen. b) Zorg voor frequente communicatie over de opvolging richting de deelnemers Plan terugkoppelmomenten en/of bijeenkomsten in na de laatste beraaddag en communiceer deze bijtijds met de deelnemers. Benoem een vast ambtelijk contactpersoon voor de opvolging van adviezen, die minstens nog 1-2 jaar beschikbaar is. 4. Voor meer aansluiting met de bredere samenleving a) Zorg voor meer inhoudelijke inbreng vanuit het maxi publiek Goede timing (op welk moment krijgt het burgerberaad de informatie van het maxi-publiek) en toegang tot de rijkheid van de informatie, is voorwaarde om een inhoudelijk effect te hebben op de adviezen. 5. Voor meer impact van de adviezen a) Formuleer als opdrachtgever vijf of zes spannende dilemma’s – bij de vraag aan het burgerberaad - waar je als gemeente zelf niet uitkomt En leg die aan het burgerberaad voor, met als vraag om de gemeente te helpen om bij deze spannende dilemma’s keuzes te maken. Uit het deelnemersonderzoek werd bovenal duidelijk dat deelnemers het gevoel kregen dat zij ertoe doen.

De ervaring om samen met anderen een complex vraagstuk te verkennen bracht hen energie, inzicht en een gevoel van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. We hopen dat deze evaluatie de gemeente Amsterdam hetzelfde zal brengen.

37

Bijlage 1 vragenlijst startbijeenkomst

38

Onderzoek ‘burgerberaad Groene Stad’ Fijn dat u meedoet aan het burgerberaad Groene Stad! De gemeente Amsterdam heeft De Hogeschool van Amsterdam en Stichting Bureau Burgerberaad gevraagd om onderzoek te doen naar dit burgerberaad. Het doel is om te leren van dit proces en daarmee toekomstige burgerberaden te verbeteren. Het onderzoek gaat over de ervaringen van de deelnemers, het proces en wat er met de adviezen gebeurt. De verzamelde informatie wordt gebruikt voor een eindrapport en zal openbaar gemaakt worden. Alle informatie wordt geanonimiseerd. De ervaring van deelnemers Een belangrijk onderdeel van de evaluatie gaat over uw ervaringen als deelnemer. Daarom vragen we u om op de eerste en laatste bijeenkomst een vragenlijst in te vullen. Daarnaast zullen er later dit jaar verdiepende gesprekken plaatsvinden met deelnemers die daar interesse in hebben. Op sommige bijeenkomsten zijn onderzoekers aanwezig die het burgerberaad observeren. Er worden geen beeldof geluidsopnamen gemaakt. De onderzoekers maken wel aantekeningen. Toestemming We vragen u om toestemming om op de eerste en laatste bijeenkomst een vragenlijst in te vullen. De vragen gaan over uw verwachtingen van het burgerberaad en wat u denkt over het onderwerp. Als u toestemming geeft, vragen we u om nu direct onderstaande vragen te beantwoorden. Het invullen duurt ongeveer 3-5 minuten.

Voordat u ja zegt, vertellen wij hoe wij omgaan met de onderzoeksgegevens. Als u akkoord bent, kunt u het vakje hieronder aankruisen. • Ik begrijp wat de bedoeling is van het onderzoek naar het burgerberaad. • Ik weet dat mijn deelname aan het onderzoek vrijwillig is en dat ik daar op elk moment mee kan stoppen. Ik hoef daar geen reden voor op te geven. • Als iemand iets over dit onderzoek leest, weet diegene niet dat ik eraan heb deelgenomen. De antwoorden blijven anoniem. • Uw persoonlijke gegevens worden niet gedeeld. Soms moeten we ons onderzoek laten controleren. Ook dan geven we alleen anonieme informatie. Akkoord met de hiervoor weergegeven voorwaarden: Ik ga akkoord en wil meedoen met dit onderzoek Ik ga niet akkoord en wil niet meedoen met dit onderzoek (u vult deze vragenlijst niet in) Heeft u vragen of opmerkingen over het onderzoek? Neem dan contact op met Charley Fiedeldij Dop (Bureau Burgerberaad) via Charley@bureauburgerberaad.nl. Met vriendelijke groet, De Hogeschool van Amsterdam en Bureau Burgerberaad Wij danken u alvast hartelijk voor het invullen van de vragen!

Let op: de vragenlijst, inclusief deze pagina, telt vier pagina’s.

Eerst willen we u wat vragen stellen over uzelf. •

Wat is uw geslacht?

•

Wat is uw geboortejaar?

•

Wat is uw hoogst afgeronde opleiding? Omcirkel het meest passende antwoord. Basisonderwijs

•

VMBO

HAVO/VWO

MBO

HBO

WO

Kruis de belangrijkste reden(en) aan waarom u meedoet aan het burgerberaad. Kruis maximaal 2 vakjes aan. Ik doe mee, omdat ik ben uitgenodigd door de gemeente Ik doe mee, omdat ik me betrokken voel bij mijn stad en een steentje bij wil dragen Ik doe mee, omdat ik invloed wil uitoefenen op het beleid van de gemeente Ik doe mee, omdat anderen mij hiervoor hebben aangemoedigd Ik doe mee, omdat

De volgende vragen gaan over meepraten en beslissen over uw leefomgeving. •

Heeft u al eens eerder meegepraat tijdens een bijeenkomst van de gemeente? Omcirkel het meest passende antwoord. Ja, al vaker

•

Ja, 1 of 2 keer

Nee, nog nooit

In hoeverre voelt u zich nu betrokken bij wat er gebeurt in uw omgeving? Omcirkel het cijfer dat het meest bij u past. Helemaal niet betrokken 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 Heel erg betrokken U geeft dit cijfer omdat:

•

Hoe belangrijk vindt u het dat inwoners van Amsterdam en Weesp meedenken over plannen van de gemeente? Omcirkel het cijfer dat het meest bij u past Helemaal niet belangrijk 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 Heel belangrijk U geeft dit cijfer omdat:

De volgende vragen gaan over het onderwerp groene stad. •

Hoe betrokken voelt u zich bij het onderwerp van het burgerberaad ‘Groene Stad’? Omcirkel het cijfer dat het meest bij u past. Helemaal niet betrokken

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10

Heel erg betrokken

U geeft dit cijfer omdat:

•

Wat is er volgens u nodig om de stad, die steeds meer groeit, groener te maken?

•

Een groene stad is … Schrijf op of teken wat een groene stad voor u betekent.

De volgende vragen gaan over burgerberaden. •

Omcirkel per stelling het antwoord dat het meest bij uw mening past.

Ik sta positief tegenover het burgerberaad ‘Groene Stad’. Mee oneens

Beetje mee oneens

Neutraal

Beetje mee eens

Mee eens

Ik heb vertrouwen in de manier waarop de gemeente het burgerberaad organiseert. Mee oneens

Beetje mee oneens

Neutraal

Beetje mee eens

Mee eens

Ik verwacht dat verschillende meningen van inwoners gehoord worden binnen het burgerberaad. Mee oneens

Beetje mee oneens

Neutraal

Beetje mee eens

Mee eens

Ik vind het belangrijk dat ook inwoners met een andere mening dan de mijne in het beraad gehoord worden. Mee oneens

Beetje mee oneens

Neutraal

Beetje mee eens

Mee eens

Ik heb vertrouwen dat de gemeente wat gaat doen met de uitkomsten van het burgerberaad. Mee oneens

Beetje mee oneens

Neutraal

Beetje mee eens

Mee eens

Dit is het einde van de vragenlijst. Bedankt voor het invullen. Veel succes en plezier met uw deelname aan het burgerberaad ‘Groene Stad’!

Bijlage 2 vragenlijst slotbijeenkomst

42

Evaluatie burgerberaad ‘Groene Stad’ Fijn dat u mee heeft gedaan aan het burgerberaad Groene Stad! De gemeente Amsterdam heeft de Hogeschool van Amsterdam en Stichting Bureau Burgerberaad gevraagd om dit burgerberaad te onderzoeken. Het doel is om te leren van dit proces en zo toekomstige burgerberaden te verbeteren. Er wordt onderzoek gedaan naar drie onderdelen: de ervaringen van de deelnemers, de organisatie van het proces, en wat er met de adviezen gebeurt. De informatie komt in een eindrapport. Dit rapport wordt openbaar gemaakt. Uw ervaring Een belangrijk deel van het onderzoek gaat over uw ervaring als deelnemer. Dit is het tweede deel van de enquête. Het is belangrijk om te weten: • • • •

Meedoen is vrijwillig. U kunt altijd stoppen, zonder uitleg. Niemand weet dat u hebt meegedaan. De antwoorden blijven anoniem. Uw persoonlijke gegevens delen wij niet. Soms controleert iemand ons onderzoek. Ook dan gebruiken wij alleen anonieme informatie.

Extra gesprekken Naast de vragenlijst organiseren we twee extra groepsgesprekken (focusgroepen). Daar kunt u meer vertellen over uw ervaring. Deze gesprekken zijn op: • vrijdag 3 oktober, 10-12 uur in Amsterdam • woensdag 8 oktober, 15-17 uur in Amsterdam Wilt u meedoen? Meldt u dan aan via het inschrijfformulier of via charley@bureauburgerberaad.nl. Heeft u vragen of opmerkingen over het onderzoek? Neem dan contact op via hetzelfde e-mailadres met Charley Fiedeldij Dop (Stichting Bureau Burgerberaad). Met vriendelijke groet, Hogeschool van Amsterdam en Bureau Burgerberaad Bedankt voor het invullen van de vragen! De vragenlijst heeft in totaal 4 pagina’s

Over uzelf •

Wat is uw geslacht?

•

Wat is uw geboortejaar?

•

Wat is uw hoogst afgeronde opleiding? Omcirkel het juiste antwoord. Basisonderwijs

VMBO

HAVO/VWO

MBO

HBO

WO

Tevredenheid •

Welk rapportcijfer geeft u het burgerberaad (1 = laagst, 10 = hoogst)? 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10

•

Wat ging er goed tijdens dit beraad?

•

Wat kon er beter?

•

Zou u in de toekomst nog een keer meedoen aan een burgerberaad? Waarom wel of waarom niet?

Over de organisatie Geef hieronder aan hoe zeer u het eens bent met deze uitspraken (kies één antwoord per uitspraak). Helemaal oneens

Oneens

Neutraal

Eens

Helemaal Weet niet eens

Ik voelde me welkom Ik ben met respect behandeld Het burgerberaad is eerlijk verlopen De voorzitters waren onpartijdig De gespreksbegeleiders waren onpartijdig Er was voldoende ruimte voor ieders inbreng in de groepsgesprekken Door de verschillende werkvormen kon ik op een manier meedoen die bij mij past Ik vind het belangrijk dat ook mensen met een andere mening dan de mijne gehoord zijn

Over de informatie Geef hieronder aan hoe zeer u het eens bent met deze uitspraken (kies één antwoord per uitspraak). Helemaal oneens Ik vond de informatie nuttig Ik vond de informatie divers Ik vond de informatie volledig Ik vond de informatie makkelijk te begrijpen De uitkomsten van de zomer-enquête hielpen mij bij het maken van de adviezen De reacties van de feedbackcommissie hielpen mij bij het maken van de adviezen

Oneens

Neutraal

Eens

Helemaal Weet niet eens

Over het onderwerp Groene Stad Geef hieronder aan hoe zeer u het eens bent met deze uitspraken (kies één antwoord per uitspraak). Helemaal oneens

Oneens

Neutraal

Eens

Helemaal Weet niet eens

Ik begrijp nu beter wat er speelt rond het onderwerp Groene Stad Ik denk nu anders over het onderwerp Groene Stad Ik heb meer begrip gekregen voor mensen die een andere mening hebben over het onderwerp Ik voel me meer betrokken bij het onderwerp Groene Stad Ik voel me meer verantwoordelijk voor een groene stad Ik wil me meer inzetten om de stad groener te maken

Over de adviezen Geef hieronder aan hoe zeer u het eens bent met deze uitspraken (kies één antwoord per uitspraak). Helemaal oneens

Oneens

Neutraal

Eens

Helemaal Weet niet eens

Ik ben tevreden met de adviezen van het burgerberaad Ik had invloed op de adviezen van het burgerberaad Ik vertrouw erop dat de adviezen door de gemeente worden overgenomen Als de adviezen van het burgerberaad worden uitgevoerd, accepteer ik die ook als ik het er niet mee eens ben Ik heb meer vertrouwen gekregen in hoe de gemeente omgaat met het onderwerp groen in de stad

•

Heeft meedoen aan het burgerberaad invloed gehad op uw dagelijks leven? Zo ja, hoe?

Dit is het einde van de vragenlijst. Bedankt voor het invullen.

Bijlage 3 Tips per onderwerp op basis antwoorden uit de (zomer) enquête

46

Analyse 2: Tips per onderwerp op basis van antwoorden uit de enquête

1. Groenbeleid / normen / groenmonitor ●​ ●​ ●​

Stel meetbare normen vast rond bomen, parken en volkstuinen. Neem biodiversiteit en onderhoud op in de groenmonitor. Ontwikkel beleid op buurtniveau (wijkspecifieke noden, bv. steen/ruimtegebrek).

2. Meer woningen én meer groen ●​ ●​ ●​

Bescherm bomen en volkstuinen bij woningbouw. Vergroen daken en gevels om ruimtegebrek op te vangen. Voorkom verstening; leg biodivers groen aan.

●​ ●​ ●​

Maak parken en groen toegankelijk voor alle leeftijden en achtergronden. Zet extra groen in achterstandswijken. Betrek diverse bewonersgroepen actief bij inrichting en beheer.

●​ ●​ ●​

Verminder druk op overvolle parken door nieuwe groene verbindingen. Verbind kleinere groengebieden en creëer groene assen. Richt parken diverser in: meer bomen/bloemen, minder gras.

●​ ●​ ●​

Minder auto’s en steen: meer autoluwe straten en geveltuinen. Onderzoek parkeren ondergronds of aan de rand van de stad. Vergroen trottoirs en parkeerplaatsen.

●​ ●​ ●​

Geveltuinen en buurtinitiatieven zijn inspirerende voorbeelden. Stimuleer en ondersteun bewonerscollectieven. Deel onderhoudstaken tussen gemeente en buurtbewoners.

●​ ●​ ●​

Plant meer bomen voor schaduw en verkoeling. Stimuleer regentonnen en groene daken. Gebruik biodivers groen dat beter bestand is tegen droogte/hitte.

●​ ●​ ●​

Verbeter onderhoud; vervang gekapte bomen sneller. Maak aanspreekpunten en handhaving duidelijker. Zorg voor structureel beheer vanuit een lange termijn visie.

●​ ●​ ●​

Benut de waardering voor vogels, insecten en biodiversiteit in educatie. Maak groene schoolpleinen en buurtprojecten. Combineer leren met samen vergroenen.

●​ ●​ ●​

Leg verplichtingen vast voor groene daken/gevels. Veranker groen in bestemmingsplannen. Laat woningcorporaties investeren in structureel onderhoud en biodiversiteit.

●​

Breid subsidies uit voor geveltuinen, daktuinen, voedselbossen en regentonnen.

3. Toegankelijkheid en inclusie

4. Parken (verbinden en inrichten) 5. Ruimtegebruik: auto en verkeer

6. Participatie, zelfbeheer en burgerinitiatief 7. Klimaatadaptie (water, hitte)

8. Aanpak gemeente, beheer en handhaving 9. Educatie

10. Groen bij nieuwbouw & woningcorporaties 11. Financiering, subsidies, commons

●​ ●​

Geef budget aan bewonerscollectieven (commons). Koppel subsidies aan duurzame en inclusieve vergroening.