Evaluatieonderzoek Burgerberaad schone stad Amsterdam

Het betrekken van het maxi-publiek bij het burgerberaad schone stad De gemeente Amsterdam heeft een expliciete keuze gemaakt het maxi-publiek niet actief te betrekken bij het burgerberaad schone stad. De communicatie-uitingen waren dan ook vooral gericht op geïnteresseerde bewoners en was er geen mogelijkheid voor bewoners om input te leveren op het burgerberaad. Als de gemeente in volgende burgerberaden de wens heeft om de opbrengsten te realiseren uit een sterke verbinding tussen mini- en maxi-publiek, is een activerende communicatiestrategie vereist.

52

LITERATUURLIJST Bleijenberg, C. E. (2021). In gesprek of uitgepraat? Over de betekenis van gesprekken voor het verloop van lokale participatie processen. (Doctoral dissertation, Radboud Universiteit Nijmegen). Radboud Repository. Boulianne, S. (2018). Mini-publics and public opinion: Two survey-based experiments. Political Studies, 66(1), 119-136. Brenninkmeijer, A. (2021). Eindrapportage adviescommissie Burgerbetrokkenheid bij klimaatbeleid. Geraadpleegd op 16 september 2024 van Adviesrapport - Betrokken bij klimaat (overheid.nl). Escobar, O., & Elstub, S. (2017a). Forms of mini-publics: An introduction to deliberative innovations in democratic practice. New Democracy. Research and Development Note, 4. Escobar, O., & Elstub, S. (2017b). Deliberative innovations: Using ‘mini-publics’ to improve participation and deliberation at the Scottish Parliament. Escobar, O. (2024). Citizen engagement in evidence-informed policy-making: A guide to mini-Publics. World Health Organization. Geib, J. (2021). Dynamics of instituting mini-publics. IYTT working paper (1). Ingham, S., & Levin, I. (2018). Can deliberative minipublics influence public opinion? Theory and experimental evidence. Political Research Quarterly, 71(3), 654-667. Itten, A., & Mouter, N. (2022). When digital mass participation meets citizen deliberation: combining mini-and maxi-publics in climate policy-making.

Sustainability, 14(8), 4656. Lafont, C. (2015). Deliberation, participation, and democratic legitimacy: Should deliberative mini‐publics shape public policy?. Journal of political philosophy, 23(1), 4063. Lind, E. A., & Tyler, T. R. (1988). The social psychology of procedural justice. Springer Science & Business Media. Már, K., & Gastil, J. (2023). Do voters trust deliberative minipublics? Examining the origins and impact of legitimacy perceptions for the citizens’ initiative review. Political Behavior, 45(3), 975-994. OECD. (2021). Innovative Citizen Participation and New Democratic Institutions: Catching the Deliberative Wave. Geraadpleegd op 16 september 2024 van Innovative Citizen Participation and New Democratic Institutions : Catching the Deliberative Wave | OECD iLibrary (oecd-ilibrary.org). Pierce, J. L., Kostova, T., & Dirks, K. T. (2001). Toward a theory of psychological ownership in organizations. Academy of management review, 26(2), 298-310.

53 Pow, J., van Dijk, L., & Marien, S. (2020). It’s not just the taking part that counts: ‘Like me’ perceptions connect the wider public to minipublics. Journal of Deliberative Democracy, 16(2), 43-55. Pow, J. (2023). Mini-publics and the wider public: The perceived legitimacy of randomly selecting citizen representatives. Representation, 59 (1), 13-32. Van den Bos, K. (2023). The Fair Process Effect: Overcoming Distrust, Polarization, and Conspiracy Thinking. Cambridge University Press. Van der Does, R., & Jacquet, V. (2023). Small-scale deliberation and mass democracy: A systematic review of the spillover effects of deliberative minipublics. Political Studies, 71(1), 218-237. VNG & BZK. (2024). Handreiking Burgerberaden. VNG/BZK pilot burgerfora Wagenaar, C. C. L., & Hendriks, F. (2023). Democratische innovatie. Koppel referendum en burgerberaad. Tijdschrift voor sociale vraagstukken, (2), 46-47.

54

BIJLAGEN Bijlage A: vragenlijst vooraf BLOK A: Achtergrondvragen 1. Wat is uw geslacht? 2. Hoe oud bent u? 3. Wat is de hoogste opleiding die u heeft gevolgd? 4. In welk stadsdeel woont u? 5. Heeft u al eens eerder meegepraat tijdens een bijeenkomst van de gemeente? BLOK B: Houding ten aanzien van het burgerberaad en de gemeente 6. Kruis de belangrijkste reden(en) aan waarom u meedoet aan het burgerberaad. U kunt maximaal 2 redenen aangeven. • Ik doe mee, omdat ik ben uitgenodigd door de gemeente. • Ik doe mee, omdat ik me betrokken voel bij mijn stad en mijn steentje bij wil dragen. • Ik doe mee, omdat ik invloed uit wil oefenen op het gemeentelijke aanpak rondom een schone stad. • Ik doe mee, omdat ik een vergoeding krijg. • Anders, namelijk... 7. In hoeverre bent u het oneens of eens met de volgende uitspraken?

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens • • • • •

Ik sta positief tegenover het burgerberaad in Amsterdam. Ik heb vertrouwen in de manier waarop de gemeente het burgerberaad organiseert. Ik verwacht dat de stem van burgers gehoord wordt binnen het burgerberaad. Ik verwacht dat de adviezen van burgers meegenomen worden in de aanpak van de gemeente voor een schone stad. Ik heb vertrouwen dat de gemeente wat gaat doen met de uitkomsten van het burgerberaad.

BLOK C: Kennis en houding vraagstuk en beleid 8. Wat weet u over de aanpak van de gemeente om de stad schoon te houden?

Niets – Weinig – Neutraal – Redelijk wat – Veel 9. Hoeveel vertrouwen heeft u in de aanpak van de gemeente om de stad schoon te houden?

Niets – Weinig – Neutraal – Redelijk wat – Veel In hoeverre bent u het eens of oneens met de onderstaande uitspraken? 10. Ik voel me betrokken bij het vraagstuk van het burgerberaad.

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens 11. Ik voel me verantwoordelijk voor een schone stad.

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens 12. Ik zet me in om de stad schoon te houden.

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens 13. Kunt u uw antwoord kort toelichten?

55 Bijlage B: vragenlijst achteraf BLOK A: Achtergrondvragen 1. Wat is uw geslacht? 2. Hoe oud bent u? 3. Wat is de hoogste opleiding die u heeft gevolgd? 4. In welk stadsdeel woont u? 5. Heeft u al eens eerder meegepraat tijdens een bijeenkomst van de gemeente? BLOK B: Houding ten aanzien van het burgerberaad en de gemeente 6. Kruis de belangrijkste reden(en) aan waarom u meedoet aan het burgerberaad. U kunt maximaal 2 redenen aangeven. • Ik doe mee, omdat ik ben uitgenodigd door de gemeente. • Ik doe mee, omdat ik me betrokken voel bij mijn stad en mijn steentje bij wil dragen. • Ik doe mee, omdat ik invloed uit wil oefenen op het gemeentelijke aanpak rondom een schone stad. • Ik doe mee, omdat ik een vergoeding krijg. • Anders, namelijk... BLOK C: Houding ten aanzien van het verloop. 7. In hoeverre bent u het oneens of eens met de volgende uitspraken?

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Ik voelde me welkom bij het burgerberaad. Ik ben op een beleefde manier behandeld door de gemeente. Het contact met de mensen van de organisatie verliep prettig. Ik kon mijn mening geven. Er is met aandacht naar mijn mening geluisterd. Feedback op het programma werd serieus genomen. De gespreksbegeleiders luisterden met aandacht naar iedereen in het groepje. De voorzitter was onpartijdig. Ik heb het gevoel dat mijn deelname aan het burgerberaad belangrijk werd gevonden. De gespreksbegeleiders van de groepjes waren onpartijdig. De aanwezige experts waren onpartijdig. Het burgerberaad is eerlijk verlopen. Ik heb invloed gehad op de uitkomsten van het burgerberaad. Ik voel me behandeld als iemand die ertoe doet. De uitkomsten van het burgerberaad komen overeen met mijn opvattingen. Ik ben tevreden met de adviezen die het burgerberaad heeft gegeven. Als het onderwerp me interesseert, zou ik de volgende keer weer willen deelnemen aan een burgerberaad. Als de adviezen van het burgerberaad worden uitgevoerd dan accepteer ik die, ook als ze niet overeenkomen met mijn opvattingen. Ik heb informatie gekregen die bruikbaar was bij het bedenken van adviezen. De informatie die ik kreeg was begrijpelijk. Ik heb voldoende informatie gekregen over het programma.

56 • • •

Ik heb voldoende informatie gekregen over wat er gebeurt met de adviezen van het burgerberaad. Ik vertrouw erop dat de uitkomsten van het burgerberaad door de gemeente zullen worden overgenomen. Ik heb meer vertrouwen gekregen in de manier waarop de gemeente de stad schoonhoudt.

8. Welk rapportcijfer geeft u het burgerberaad? BLOK D: Houding ten aanzien van het burgerberaad en de gemeente Amsterdam 9. In hoeverre bent u het oneens of eens met de volgende uitspraken?

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens • • • • • • •

Ik sta positief tegenover het burgerberaad in Amsterdam. Ik verwacht dat de adviezen van het burgerberaad meegenomen worden in de aanpak van de gemeente voor een schone stad. Ik verwacht dat mijn bijdrage aan het burgerberaad ertoe heeft gedaan. Ik ben positief over de wijze waarop de gemeente het burgerberaad heeft georganiseerd. Ik heb vertrouwen dat de gemeente wat gaat doen met de uitkomsten van het burgerberaad. Het burgerberaad is van de deelnemers. Het burgerberaad is van de gemeente, niet van de deelnemers.

10. Hoeveel vertrouwen heeft u in de aanpak van de gemeente om de stad schoon te houden?

Geen – Weinig – Neutraal – Redelijk wat – Veel 11. Heeft u door uw deelname aan het burgerberaad meer kennis van de aanpak van de gemeente om de stad schoon te houden?

Niets – Weinig – Neutraal – Redelijk wat – Veel BLOK E: Houding ten aanzien van het vraagstuk 12. In hoeverre bent u het eens of oneens met de onderstaande uitspraken?

Mee oneens – Beetje mee oneens – Neutraal – Beetje mee eens – Mee eens • • • •

Ik voel me betrokken bij het vraagstuk van het burgerberaad. Ik voel me verantwoordelijk voor een schone stad. Ik zet me in om de stad schoon te houden. Kunt u uw antwoord kort toelichten?

13. Bent u anders gaan denken over het onderwerp? BLOK F: Tips en Tops 14. Als u terugkijkt, wat ging er goed? 15. Als u terugkijkt, wat kan dan volgens u beter?

57 Bijlage C: Conceptueel kader ervaren procedurele rechtvaardigheid

Bron: o.b.v. Bleijenberg, 2021; Lind & Tyler, 1988; Webler et al, 2001; van den Bos, 2023

Bijlage D: Conceptueel kader Psychological Ownership

Bron: Pierce & Dirks, 2021.