Evaluatie volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

Dit draagt bij aan een rechtvaardige en gezonde stad.

4

5. Het initiatief: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen Minimaal 25 procent van de vrijkomende zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties wordt gereserveerd voor reguliere Amsterdamse woningzoekenden zonder urgentie of voorrang. Dit percentage wordt gelijkmatig verdeeld over de stadsdelen en periodes in het jaar, zodat iedere Amsterdammer een eerlijke kans krijgt op een passende woning qua grootte en toegankelijkheid. Periodiek wordt bekeken of dit percentage verder omhoog kan.

Contact 25voor020@gmail.com 25voor020 • Instagram photos and videos 25voor020 (@25voor020.bsky.social) — Bluesky 25voor020 (@25voor020) / X

5

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Behandeld door Bijlage Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 juni 2025 referendum@amsterdam.nl Proces-verbaal Stand van zaken over het ingediende (inleidende) verzoek voor een referendum over het volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen”

Geachte leden van de gemeenteraad, Vorige week heb ik u geïnformeerd over het ingediende (inleidende) verzoek voor een referendum over het volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen” en het bijbehorende proces. Stand van zaken Ik kan u melden dat we inmiddels 1.000 geldige ondersteuningsverklaringen hebben ontvangen voor dit volksinitiatief. Dit betekent dat ruim binnen de gestelde termijn is voldaan aan het vereiste aantal geldige ondersteuningsverklaringen zoals vastgelegd in de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022. Het proces-verbaal treft u als bijlage aan. Voor de goede orde geef ik u mee dat de geldigheid van de ondersteuningsverklaringen niet met een steekproef is vastgesteld maar dat alle ingekomen ondersteuningsverklaringen zijn gecontroleerd op geldigheid. Omdat is voldaan aan de gestelde eis van 1.000 geldige ondersteuningsverklaringen, is het niet meer mogelijk om een ondersteuningsverklaring in te dienen via de gemeentelijke website. Vervolg Op grond van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 zal de Initiatief- en referendumcommissie een advies uitbrengen over het ingediende volksinitiatief. Daarnaast wordt binnenkort een overleg georganiseerd tussen de woordvoerders op deze portefeuille en de initiatiefnemers om het volksinitiatief te bespreken. Mogelijk wordt hieraan voorafgaand een technische sessie voor u georganiseerd.

Houdt de berichtgeving via de dagmail hieromtrent in de gaten. De besluitvorming over dit volksinitiatief staat gepland voor 25 juni 2025 in de commissie WV en op 9/10 juli 2025 in de raad. Ik ga ervan uit u op deze wijze voldoende te hebben geïnformeerd. Vanzelfsprekend kunt u contact opnemen met de plaatsvervangend griffier, Dafne Struijk, of commissiegriffier WV, Pepijn van Loon, als u vragen heeft. Met vriendelijke groet,

Femke Halsema voorzitter van de raad

Pagina 1 van 2 02 juni 2025

Proces-verbaal van de uitslag van het aantal ingediende ondersteuningsverklaringen inzake het inleidende verzoek tot het houden van een referendum over het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen _________________________________________________________________________________ 1. Uitslag van het aantal ingediende ondersteuningsverklaringen inzake inleidende verzoek tot het houden van een referendum Dit proces-verbaal heeft betrekking op het inleidende verzoek tot het houden van een referendum over het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen Datum indiening inleidend verzoek zondag 25 mei 2025 __________________________________________________________________________________ 2. Aantal ondersteuningsverklaringen Het totaal aantal uitgebrachte ondersteuningsverklaringen digitaal 1382 __________________________________________________________________________________ 3. Controle geldigheid ondersteuningsverklaringen & conclusie De controle is uitgevoerd door het uitvoeren van een 1-op-1 controle Het totaal aantal digitaal ontvangen ondersteuningsverklaringen bedraagt: - Uitgesloten i.v.m. niet ingeschreven in Amsterdam - Uitgesloten i.v.m. niet stemgerechtigdheid - Uitgesloten i.v.m. dubbele stem

1382 80 7 2

Het totaal aantal geldige ondersteuningsverklaringen bedraagt

1293

Tijdens het onderzoek van de geldigheid van de ingediende ondersteuningsverklaringen en de vaststelling van het aantal ingediende geldige ondersteuningsverklaringen zijn geen geschillen gerezen. De conclusie is dat er is voldaan het vereiste van het overleggen van 1000 geldige ondersteuningsverklaringen. ____________________________________________________________________________

Gemeente Amsterdam Bureau Verkiezingen

Pagina 2 van 2 2 juni 2025

4. Ondertekening Hierbij verklaar ik, de voorzitter van het centraal stembureau, dat de tellingen waarvan de resultaten zijn weergegeven in dit proces-verbaal, zijn uitgevoerd volgens de voorgeschreven procedures. Datum: 2 juni 2025 Naam voorzitter van de raad: Femke Halsema

________________________________________________________________________________

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 juni 2025 referendum@amsterdam.nl Nadere informatie naar aanleiding van de bespreking van het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen in de raadscommissie WV van 25 juni 2025

Geachte leden van de gemeenteraad, Naar aanleiding van de bespreking van het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen in de raadscommissie WV op 25 juni 2025 heb ik u toegezegd om u per brief te informeren over het proces rondom het volksinitiatief en daarbij onder andere in te gaan op de termijn voor het toelaten van het volksinitiatief door de raad in relatie tot het treffen van een compromis met de initiatiefnemers. Volgens de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 moet een toegelaten volksinitiatief binnen twee maanden op de agenda van de raad worden geplaatst. Aangezien het volksinitiatief op 25 mei is ingediend en in de raad van juli wordt behandeld, wordt hiermee aan deze termijn voldaan. In eerdere brieven heb ik toegelicht dat de raad bij de behandeling van het volksinitiatief drie keuzemogelijkheden heeft: 1. Het volksinitiatief goedkeuren; 2. Het volksinitiatief niet goedkeuren; 3. Samen met de initiatiefnemers tot een compromis komen. Een compromis houdt in dat beide partijen overeenstemming bereiken over een alternatieve oplossing. Dit is niet vrijblijvend: zowel de raad als de initiatiefnemers moeten hiermee instemmen. Voor de initiatiefnemers betekent dit dat minimaal drie van hen vóór het compromis moet stemmen. Als er overeenstemming is bereikt, dan eindigt daarmee ook de verdere procedure.

Het kan zijn dat er meer tijd nodig is om tot een goed doordacht compromis te komen. In dat geval kunt u overwegen om de besluitvorming uit te stellen tot september. Wel is het belangrijk dat u in de raad van juli daadwerkelijk kunt aangeven dat er zicht is op een concreet compromis met een helder tijdpad. Zonder dat zicht is uitstel niet gerechtvaardigd, en ik wil u dan ook vragen hier zorgvuldig mee om te gaan. Mocht er een compromis zijn, dan kan dit niet via een motie. Hiervoor is een gewijzigde voordracht of een amendement nodig. De griffie helpt u hier graag bij.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 juni 2025 Pagina 2 van 2

Verder heb ik begrepen dat er wordt gedacht aan een burgerberaad als vorm van compromis. Op dit moment is dat echter nog onvoldoende uitgewerkt en ontbreekt een duidelijk tijdpad. Daarom acht ik dit op dit moment niet passend als compromis. Bovendien zijn zowel een referendum als een burgerberaad intensieve trajecten, die veel tijd en ambtelijke inzet vragen. Tot slot: als u wilt werken aan een compromis met de initiatiefnemers, kunt u ondersteuning vragen van de griffie. Dafne Struijk en Pepijn van Loon zijn goed op de hoogte van de procedure en kunnen ook schakelen met de Initiatief- en referendumcommissie als dat gewenst is. Maak gerust gebruik van hun expertise. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en wens u veel wijsheid toe bij de verdere behandeling van dit volksinitiatief. Met vriendelijke groet,

Femke Halsema voorzitter van de raad

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 juli 2025 referendum@amsterdam.nl Compromis volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de stand van zaken over het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen. De leden Taj (GroenLinks) en Von Gerhardt (VVD) hebben het initiatief genomen om met de initiatiefnemers van het volksinitiatief in gesprek te gaan om tot een compromis te komen zoals bedoeld in de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 (artikel 18, tweede lid). De leden Taj (GroenLinks) en Von Gerhardt (VVD) en de initiatiefnemers hebben na intensieve gesprekken en met ondersteuning van de directie Wonen en de griffie overeenstemming bereikt over een compromis. Dit compromis wordt met een gewijzigde voordracht (agendapunt 4) in het raadsinformatiesysteem beschikbaar gesteld. De besluitvorming over dit compromis vindt plaats in de komende raadsvergadering. Voor de goede orde geef ik u mee dat wanneer de raad instemt met het compromis dat voor ligt, dit tot gevolg heeft dat de procedure voor een referendum eindigt. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Femke Halsema voorzitter van de raad

Compromis volksinitiatief Overwegende dat • Op 25 mei 2025 hebben vijf Amsterdammers een volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen ingediend; • Dit volksinitiatief pleit voor een evenwichtigere verdeling tussen voorrangsgroepen en andere woningzoekenden, waarbij minimaal 25 procent van de vrijkomende zelfstandige corporatiewoningen beschikbaar komt voor Amsterdammers zonder urgentie of voorrang. Niet incidenteel, maar structureel – geldend voor alle stadsdelen en het hele jaar door. Zodat iedereen een eerlijke kans krijgt op een passende woning. • Wonen een recht is dat is neergelegd in wetten en verdragen wat maar nauwelijks in rechte af te dwingen is.1 • Deze groep (zonder voorrang of urgentie) is geen expliciete categorie in het woonbeleid. • De omvang van woningenzoekenden zonder voorrang of urgentie, het aantal woningen dat voor deze groep beschikbaar is en hoeveel kans deze groep maakt op een beschikbare woning voor een deel onbekend is. • Vanwege de huidige 19 urgentieregelingen en 16 voorrangsregelingen de groep woningzoekende zonder urgentie of voorrang de indruk heeft niet een eerlijke kans te hebben op een sociale huurwoning. • Omdat er geen gedetailleerde gegevens zijn over de woonruimteverdeling die inzoomen op woningzoekenden zonder voorrang of urgentie de indruk van de initiatiefnemers niet met cijfers kan worden bevestigd.

Uit de gegevens van de evaluatie voorrangsregels die gepland staat in Q4 van 2025 zal dat al dan niet moeten blijken. Komen de gemeenteraad (hierna: raad) en initiatiefnemers volksinitiatief tot een compromis als bedoeld in artikel 18, tweede lid van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022, inhoudende de volgende afspraken: 1. Erkenning De raad hoort, ziet en voelt het dilemma dat de initiatiefnemers in hun volksinitiatief hebben verwoord namelijk dat een groot aantal woningzoekenden zonder urgentie of voorrang het gevoel heeft geen eerlijke kans te maken op een sociale huurwoning en er geen inzicht is in de omvang van deze groep en/of kansen op sociale huurwoningen voor deze groep vanwege het ontbreken van gedetailleerde cijfers hierover. 2. Gezamenlijk doel De raad staat achter het doel dat de initiatiefnemers nastreven dat iedere woningzoekende een eerlijke en evenwichtige kans op een (passende) sociale huurwoning moet hebben en dat

1

Artikel 22, tweede lid van de Grondwet, artikel 31 van het herziene Europees Sociaal Handvest (ESH), artikel 11 van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van de Verenigde Naties (IVESCR) en artikel 8, eerste lid van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 2 van 3

de raad hier actief op moet sturen. Dit draagt bij aan het herstellen van de balans en vertrouwen in de woningmarkt en het mogelijk vergroten van de kansen voor woningzoekenden zonder urgentie of voorrang. 3. Naamgeving De raad spreekt uit om in het woonruimtebeleid en in de huisvestingsverordening de woningzoekenden zonder urgentie of voorrang als groep een naam te geven waardoor deze woningzoekenden een kenbare en volwaardige groep zijn binnen het gemeentelijk woonbeleid. Bijvoorbeeld door naar deze groep te verwijzen als de basisgroep. 4. Afspraken a. De raad spreekt uit dat zij het college verzoekt om te komen met een pakket van maatregelen voor te leggen aan de raad ten behoeve van het gezamenlijke doel. b. Dat voor afspraken de evaluatie voorrangsregels welke het college voorbereid van belang is. Deze evaluatie moet inzicht geven in data en dan specifiek hoe groot de omvang van woningenzoekenden zonder voorrang of urgentie is, het aantal woningen dat voor deze groep beschikbaar is en hoeveel kans deze groep maakt op het toegewezen krijgen van een beschikbare woning. c.

De raad aan het college een resultaatsverplichting oplegt inhoudende dat uiterlijk in Q4 2025 de evaluatie voorrangregels openbaar wordt gemaakt waarin onder meer gekeken wordt naar: • woningzoekenden zonder voorrang of urgentie, • hoeveel woningen voor deze groep beschikbaar is, • hoeveel kans deze groep maakt op het toegewezen krijgen van een op WoningNet aangeboden woning. d. Dat de raad een inspanningsverplichting op zich neemt om in Q1 2026 aan de hand van de evaluatie voorrangsregels een pakket van maatregelen op voordracht van het college te nemen ten behoeve van het gezamenlijke doel zoals hierboven beschreven waaraan tevens een concreet tijdpad wordt gekoppeld wanneer welke maatregel op welke wijze wordt geïmplementeerd en in werking treedt inclusief overgangsperiode. Gelet op dat hier veelal ook medewerking van de AFWC en corporaties nodig is, zijn haalbaarheid en tijdpad belangrijke aandachtspunten. e. Dat in het verlengde van de vorige afspraak de raad, in het kader van de voorbereiding op deze besluitvorming door het college, de initiatiefnemers actief betrekt bij het voorgenomen pakket van maatregelen ten behoeve van het gezamenlijke doel waarbij aanpassingen nog mogelijk zijn al dan niet door het indienen van een motie dan wel amendement door raadsleden; f.

Dat het pakket van maatregelen onder meer kan bestaan uit een vast percentage of aantal woningen voor het aandeel vrijkomende corporatiewoningen dat wordt toegewezen via advertenties op WoningNet, waarbij urgentie of voorrang geen doorslaggevende rol speelt. g. Dat in het verlengde van afspraak 4f) er wordt gemonitord (gemeten) en evaluatiemomenten worden afgesproken. Hierin wordt onder meer inzichtelijk gemaakt wat de effecten zijn op onder meer de omvang van woningenzoekenden zonder voorrang of urgentie, het aantal woningen dat voor deze groep beschikbaar is, de kansen van deze groep op het toewijzen van een beschikbare woning. Afhankelijk van de verkregen inzichten kan dit leiden tot bijstelling van de woonruimteverdeling. h. Dat de monitoring en/of evaluatie van afspraak 4g) kunnen leiden tot het bijstellen van het woonbeleid en/of de huisvestingsverordening. i. Dat het systeem van WoningNet zodanig wordt aangepast dat in de advertenties duidelijker wordt aangegeven op welke woning iedereen kan reageren.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 3 van 3

5. Pilot De raad en initiatiefnemers een experiment op kleine schaal willen laten uitvoeren om meer inzicht te krijgen in de kansen op een woning voor woningzoekenden zonder voorrang of urgentie beter te begrijpen. Door te leren van de pilot kan een mogelijke oplossing op grote(re) schaal effectiever geïmplementeerd worden. Een pilot kan hierbij dus uitkomst bieden maar vraagt een gedegen voorbereiding om de uitvoering goed te laten verlopen. De pilot wordt uitgevoerd door het college. De raad zal aan het college verzoek om aan de pilot de volgende raadvoorwaarden te koppelen: a. Dat om de pilot mogelijk te maken een beroep wordt gedaan op corporaties om gebruik te maken van hun eigen beoordelingsruimte om woningen te (ont)labelen binnen bepaalde kaders. Een wijziging van de huisvestingsverordening is hiervoor niet nodig maar wel de medewerking van de corporatie. b. De pilot 100 woningen stadsbreed omvat. c. Het gaat om woningen die via WoningNet worden aangeboden waar geen passendheidscriteria gelden en ook geen voorrangsregels van toepassing zijn. d. De duur pilot bedraagt maximaal 6 maanden maar kan dus ook korter. e. De pilot start uiterlijk per 1 januari 2026 of indien mogelijk eerder. f. Voorafgaand aan de start van de pilot wordt deze breed gecommuniceerd zodat deze bekend is bij woningzoekenden.

Voor de start van de pilot wordt de raad over de mogelijkheden van uitvoering van de pilot geïnformeerd waarbij de raad de mogelijkheid heeft om bij te sturen als ook akkoord kan geven aan de pilot (via raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting). g. Gedurende de pilot wordt er gemonitord en het college informeert de raad binnen zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen een maand na afloop van de pilot, over de uitkomsten, zie onderstaande doel. h. Doel: is om woningen via advertenties op WoningNet zonder urgentie en voorrang aan te bieden en vervolgens te kijken aan wie deze woningen worden toegewezen. i. Afhankelijk van de verkregen inzichten uit de pilot en evaluatie voorrangsregels wordt besloten of deze pilot navolging krijgt en/of leidt tot bijstelling van de woonruimteverdeling in het beleid en/of huisvestingsverordening. j. Wanneer blijkt dat de pilot zoals hierboven beschreven door onvoorziene omstandigheden geen doorgang kan vinden dan treedt het college in overleg met de initiatiefnemers om zo snel mogelijk een alternatieve pilot in te zetten waarbij als uitgangspunten het aantal en de duur van bovenstaande pilot wordt genomen.

bijlage 5 Overzicht aanbevelingen Initiatief- en referendumcommissie

Overzicht van de aanbevelingen Aanbeveling 1 Neem in de huidige verordening bij de referendumvormen ‘alternatief burgervoorstel’ en ‘volksinitiatief’ een maximale termijn voor herstel op omdat dit duidelijkheid biedt naar initiatiefnemers maar ook raad. Aanbeveling 2 Neem in de huidige verordening voor alle referendumvormen op wanneer de termijn voor het indienen van ondersteuningsverklaringen aanvangt en neem ook een maximale termijn hiervoor op te nemen. Aanbeveling 3 Neem in de huidige verordening bij elke referendumvorm op dat het niet nodig is om de maximale termijn voor het indienen van een ondersteuningsverklaring geheel ‘uit te zitten’ nadat het vereiste aantal geldige ondersteuningsverklaringen is bereikt. Aanbeveling 4 Neem in de huidige verordening bij de referendumvormen ‘volksinitiatief’ en ‘alternatief burgervoorstel’ een termijn op voor uitstel van besluitvorming over het volksinitiatief/alternatief burgervoorstel in het geval dat een afvaardiging van de raad en de initiatiefnemers bereid zijn om te werken aan een compromis waarbij er concreet zicht is op een compromis. Aanbeveling 5 Verduidelijk in de huidige verordening dat het inwilligen/toelaten van het inleidende verzoek en het besluiten over het volksinitiatief tegelijkertijd op de agenda van de raad kan staan.

Aanbeveling 6 Verduidelijk in de huidige verordening dat de initiatiefnemers bij de raadscommissie de gelegenheid hebben om hun volksinitiatief toe te lichten.