Document · PDF

Evaluatie volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

RAAD 9 oktober 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen van de wijzigingsverordening van de Referendumverordening Amsterdam (VN2025-012853)11.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Colofon Uitgevoerd door: Gemeentelijke begeleiding: Datum:

Initiatief- en referendumcommissie raadsgriffie September 2025

Voorwoord De Initiatief- en referendumcommissie van de gemeente Amsterdam heeft een korte evaluatie uitgevoerd van het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen. De Initiatief- en referendumcommissie heeft in het verloop van dit volksinitiatief geen grote knelpunten aangetroffen. Integendeel, zij is verheugd dat het de initiatiefnemers en de raad gelukt is om op relatief korte termijn tot een constructief gesprek te komen. Naar het oordeel van de Initiatief- en referendumcommissie laat dit zien dat het volksinitiatief binnen het kader van de Referendumverordening van de gemeente Amsterdam een eigen, waardevolle functie kan vervullen in het contact tussen burgers en volksvertegenwoordigers. Dit overwegend positieve oordeel laat onverlet dat er op onderdelen aanleiding was om toch enkele aanbevelingen te doen. Daarnaast geeft de Initiatief- en referendumcommissie de raad in overweging om bij de bespreking en eventuele verwerking van de aanbevelingen steeds ook het advies van de Initiatiefen referendumcommissie te betrekken, ook op onderdelen waarbij dat wellicht niet reeds op dit moment voorzienbaar is. Om die reden heeft de Initiatief- en referendumcommissie in de paragraaf Kwaliteit van regelgeving ook suggesties gedaan met betrekking tot de toekomstige werkwijze. Prof. dr. Roel de Lange, voorzitter

Samenvatting De samenvatting is weergegeven in de volgende bullits: • Op 9 februari 2025 hebben de initiatiefnemers contact opgenomen met de griffie om hun voorstel voor te leggen aan de raad. • De griffie heeft de initiatiefnemers geholpen met de regels en procedures. • De initiatiefnemers kregen inhoudelijke ondersteuning van de directie Wonen. Zo werd er informatie uitgewisseld over de verdeling van sociale huurwoningen in Amsterdam. • Op 8 mei 2025 was er een digitale kennismaking tussen de initiatiefnemers, directie Wonen en de griffie. • De Initiatief- en referendumcommissie hield toezicht en gaf advies. • Op 25 mei 2025 hebben de initiatiefnemers een inleidend verzoek ingediend. • Op 1 juli 2025 begonnen gesprekken tussen de initiatiefnemers en een vertegenwoordiging van uit de raad om een compromis te bereiken. • Op 8 juli 2025 werd een compromis bereikt en op 9 juli stemde de raad in met het compromis. • De Initiatief- en referendumcommissie blijft de uitvoering van het compromis volgen.

Inhoud

Hoofdstuk 1 Inleiding ................................................................................................. 7 Achtergrond.................................................................................................................................... 7 Leeswijzer ....................................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 2 Voorbereidende fase (voorafgaand aan inleidend verzoek) ......................... 8 Tijdlijn ............................................................................................................................................. 8 Kader .............................................................................................................................................. 8 Ervaringen en aanbevelingen .......................................................................................................... 8 Hoofdstuk 3 Inleidend verzoek .................................................................................. 10 Tijdlijn ........................................................................................................................................... 10 Kader ............................................................................................................................................

10 Ervaringen en aanbevelingen ........................................................................................................ 10 Hoofdstuk 4 Compromis volksinitiatief ...................................................................... 12 Tijdlijn ........................................................................................................................................... 12 Kader ............................................................................................................................................ 12 Ervaringen en aanbevelingen ........................................................................................................ 12

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Inleidend verzoek d.d. 25 mei 2025 Proces-verbaal van ondersteuningsverklaringen inleidend verzoek Uitgebrachte advies Initiatief- en referendumcommissie over inleidend verzoek Brieven voorzitter van de raad over het proces volksinitiatief inclusief compromis (gebundeld) Overzicht aanbevelingen Initiatief- en referendumcommissie

Hoofdstuk 1 Inleiding

Achtergrond De Initiatief- en referendumcommissie is ingesteld door de gemeenteraad. De taken van de Initiatief- en referendumcommissie zijn vastgelegd in de Referendumverordening Amsterdam. In grote lijnen komen de taken van de commissie neer op het houden van toezicht op de correcte uitvoering van en een eerlijk verloop van het referendum. Zij adviseert de raad en het college gevraagd en ongevraagd dienaangaande. De commissie bestaat uit vijf externe leden met kennis, ervaring en expertise op het gebied van referenda, vanuit het staatsrecht, het bestuursrecht, de politicologie en de bestuurskunde. De commissie wordt ondersteund door de raadsgriffie. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze evaluatie ziet op een volksinitiatief welke voor vaststelling en inwerkingtreding van de Referendumverordening Amsterdam betrekking heeft. Daarom is het juridisch kader de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 en niet de Referendumverordening Amsterdam. De aanbevelingen zien echter wel op het wijzigen van de huidige verordening: Referendumverordening Amsterdam. Op basis van artikel 16, tweede lid van het Reglement voor de Initiatief- en referendumcommissie van de gemeente Amsterdam brengt de commissie een evaluatie uit.

De opgedane ervaring met het referendumproces, in combinatie met de kennis en ervaringen met andere gemeentelijke referenda, vormt de basis voor deze evaluatie op hoofdlijnen.

Leeswijzer De voorliggende evaluatie kent een chronologische opbouw volgend aan het referendumproces wat in de verordening is vastgelegd.

Hoofdstuk 2 Voorbereidende fase (voorafgaand aan inleidend verzoek)

Tijdlijn Voorbereidende fase

Inleidend verzoek

Compromis volksinitiatief

Overzicht belangrijke data • 9 februari 2025 Eerste contact initiatiefnemers en griffie • 18 maart 2025 Indiening verzoek om ambtelijke ondersteuning • 8 mei 2025 Kennismaking initiatiefnemers en adviseurs directie Wonen in aanwezigheid van voorzitter Initiatief- en referendumcommissie (digitaal)

Kader Het volgende artikel van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 vormt het kader: artikel 17, leden 2 en 3: Inleidend verzoek.

Ervaringen en aanbevelingen Op 9 februari 2025 namen de initiatiefnemers contact op met de griffie over een voorstel voor de raad. Dit was het begin van het volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen”. In de voorbereidende fase werd informatie uitgewisseld over de regels, de referendumvormen die Amsterdam kent en de besluitvormingsprocedure. De referendumvorm ‘volksinitiatief’ vraagt veel van initiatiefnemers. Het uitwerken van een idee tot een concreet voorstel kost heel wat energie, vraagt inhoudelijke kennis en doorzettingsvermogen. De griffie heeft hierbij zoveel mogelijk (procesmatige) ondersteuning verleend. Volgens de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 kunnen initiatiefnemers ambtelijke ondersteuning krijgen bij het opstellen van hun voorstel. Toen er een conceptvoorstel was, heeft de griffie een formeel verzoek ingediend om ambtelijke ondersteuning aan de gemeentesecretaris. Dit verzoek werd goedgekeurd en ambtenaren van de directie Wonen hebben contact opgenomen met de initiatiefnemers. Ze deelden gegevens over de woonruimteverdeling in Amsterdam en gaven feedback op conceptversies. Overigens wordt hier opgemerkt dat de 8

initiatienemers tot dan toe al contact hadden met ambtenaren van de directie Wonen in het kader van een Woo verzoek dat zij eerder hadden ingediend. Op 8 mei 2025 vond er een digitale kennismaking plaats tussen de initiatiefnemers, de ambtenaren van de directie Wonen en de griffie. Ook de voorzitter van de Initiatief- en referendumcommissie was aanwezig. De rol van de Initiatief- en referendumcommissie was in deze fase beperkt en bestond vooral uit het zich laten informeren over hoe de woonruimteverdeling in Amsterdam is georganiseerd, de voortgang van het initiatief en het kennisnemen van de conceptversies. In dit referendumproces was het niet nodig om de initiatiefnemers een herstelmogelijkheid te geven zoals in de verordening is opgenomen. De Initiatief- en referendumcommissie heeft geconstateerd dat bij deze herstelmogelijkheid geen termijn is opgenomen. Dit is voor de Initiatief- en referendumcommissie aanleiding geweest om zich hierover te buigen met als gevolg dat de raad wordt aanbevolen om een termijn te verbinden aan deze herstelmogelijkheid. Dit omdat het opnemen van een termijn duidelijkheid schept voor zowel initiatiefnemers als raad over het proces en in het verlengde daarvan het bijbehorende tijdpad van belang.

Daarom adviseert de Initiatief- en referendumcommissie om in de huidige verordening een maximale termijn voor herstel op te nemen, waarbij twee maanden redelijk wordt geacht. De Initiatief- en referendumcommissie is van mening dat termijnoverschrijding niet vanzelfsprekend leidt tot niet ontvankelijkheid van een inleidend verzoek. De raad kan hierin een afweging maken. Aanbeveling 1 Neem in de huidige verordening bij de referendumvormen ‘alternatief burgervoorstel’ en ‘volksinitiatief’ een maximale termijn voor herstel op omdat dit duidelijkheid biedt naar initiatiefnemers maar ook raad.

Hoofdstuk 3 Inleidend verzoek

Tijdlijn Voorbereidende fase

Inleidend verzoek

Compromis volksinitiatief

Overzicht belangrijke data • 25 mei 2025 Initiatiefnemers dienen inleidend verzoek voor het houden van een referendum in over een volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen” • 27 mei 2025 Voorzitter van de raad informeert raad over het ingediende volksinitiatief • 28 mei 2025 Openstelling gemeentelijke website voor het indienen van ondersteuningsverklaringen voor het volksinitiatief • 2 juni 2025 Voorzitter van de raad informeert raad over stand van zaken over het ingediende (inleidende) verzoek • 17 juni 2025 Advies I van de Initiatief- en referendumcommissie over inleidend verzoek voor het houden van een referendum over een volksinitiatief: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

Kader Het volgende artikel van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 vormt het kader: artikel 17: Inleidend verzoek.

Ervaringen en aanbevelingen Op 25 mei 2025 hebben de initiatiefnemers een inleidend verzoek ingediend voor het houden van een referendum over een volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen”. De voorzitter van de raad heeft de raad hierover geïnformeerd op 27 mei 2025 en uitleg gegeven over de procedure. In overleg met de initiatiefnemers is de gemeentelijke website voor het verkrijgen van 1.000 geldige ondersteuningsverklaringen ter ondersteuning van dit volksinitiatief opengesteld op 28 mei 2025 om 09:00 uur. Er waren wat technische problemen bij de start, maar deze zijn snel opgelost. De Initiatief- en referendumcommissie heeft opgemerkt dat de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 geen regels bevat over aanvang van en een termijn voor het indienen van

ondersteuningsverklaringen. Daarom adviseert de Initiatief- en referendumcommissie om bij alle referendumvormen een maximale termijn voor het indienen van ondersteuningsverklaringen op te nemen en dat de voorzitter van de raad de aanvang bepaalt. De Initiatief en referendumcommissie acht een termijn van twee weken bij de referendumvorm ‘volksinitiatief’ redelijk. Dit omdat deze referendumvorm niet het ‘voordeel’ heeft wat de andere twee referendumvormen (referendum en alternatief burgervoorstel) wel hebben, namelijk de publiciteit van een (concept) raadsagenda waarop het ontwerpraadsbesluit dan wel voorgenomen collegebesluit is opgenomen. Aanbeveling 2 Neem in de huidige verordening voor alle referendumvormen op wanneer de termijn voor het indienen van ondersteuningsverklaringen aanvangt en neem ook een maximale termijn hiervoor op te nemen. Alle ondersteuningsverklaringen voor dit inleidende verzoek zijn digitaal ingediend. De Initiatief- en referendumcommissie adviseert om in de huidige verordening voor alle referendumvormen op te nemen dat de mogelijkheid om ondersteuningsverklaringen in te dienen stopt zodra het vereiste geldige aantal is bereikt. Dit omdat het doel zoals opgenomen in de verordening dan is bereikt en het niet opportuun is om middelen in te zetten die op dat moment geen doel meer dienen.

Aanbeveling 3 Neem in de huidige verordening bij elke referendumvorm op dat het niet nodig is om de maximale termijn voor het indienen van een ondersteuningsverklaring geheel ‘uit te zitten’ nadat het vereiste aantal geldige ondersteuningsverklaringen is bereikt. Op 17 juni 2025 heeft de Initiatief- en referendumcommissie advies uitgebracht over het inleidende verzoek. Naast de ontvankelijkheid en vormvereisten heeft de Initiatief- en referendumcommissie ook gekeken naar het proces van het compromis. De Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 bevat geen specifieke termijn voor dit proces. Hierbij is waarschijnlijk de gedachte geweest dat uitgegaan moet worden van een redelijke termijn. Dat is begrijpelijk maar dit zorgt voor onduidelijkheid. De besluitvorming over het volksinitiatief kan naar de mening van de Initiatiefen referendumcommissie enkel worden uitgesteld wanneer er concreet zicht is op een compromis. In alle andere gevallen zal de raad over het volksinitiatief moeten beslissen. Aanbeveling 4 Neem in de huidige verordening bij de referendumvormen ‘volksinitiatief’ en ‘alternatief burgervoorstel’ een termijn op voor uitstel van besluitvorming over het volksinitiatief/alternatief burgervoorstel in het geval dat een afvaardiging van de raad en de initiatiefnemers bereid zijn om te werken aan een compromis waarbij er concreet zicht is op een compromis.

Hoofdstuk 4 Compromis volksinitiatief

Tijdlijn Voorbereidende fase

Inleidend verzoek

Compromis volksinitiatief

Overzicht belangrijke data • 18 juni 2025 Informele (kennis)bijeenkomst raadsleden met aansluitend informele ontmoeting raadsleden en initiatiefnemers • 25 juni 2025 Behandeling inleidend verzoek en volksinitiatief in de raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting (WV) • 1 juli 2025 Overleg vertegenwoordiging van de raad en initiatiefnemers over een compromis • 8 juli 2025 Voorzitter van de raad informeert raad over het bereiken van een compromis • 9 juli 2025 Raadsvergadering waarin besloten wordt over het inleidende verzoek en het volksinitiatief/bereikte compromis

Kader De volgende artikelen van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 vormen het kader: artikel 17: Inleidend verzoek en artikel 18: Raadsbehandeling en overleg met initiatiefnemers.

Ervaringen en aanbevelingen Op 18 juni 2025 kregen de raadsleden informatie over de woonruimteverdeling in Amsterdam. De directie Wonen gaf een presentatie welke ook is gedeeld met de initiatiefnemers. Aansluitend aan deze informatiesessie heeft er een informele kennismaking plaatsgevonden tussen raadsleden/fractievertegenwoordigers/ fractiemedewerkers en initiatiefnemers. Hierbij was een lid van de Initiatief- en referendumcommissie aanwezig. De Initiatief- en referendumcommissie heeft in haar advies aandacht geschonken aan de procedure. Daarbij is het de Initiatief- en referendumcommissie opgevallen dat de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 niet uitsluit dat zowel het inleidend verzoek als de besluitvorming over het volksinitiatief op dezelfde agenda kunnen staan. Dit zou efficiënter zijn en daarom adviseert de 12

Initiatief- en referendumcommissie om de huidige verordening op dit punt aan te passen zodat er geen onnodige misverstanden kunnen ontstaan. Aanbeveling 5 Verduidelijk in de huidige verordening dat het inwilligen/toelaten van het inleidende verzoek en het besluiten over het volksinitiatief tegelijkertijd op de agenda van de raad kan staan. Op 25 juni 2025 heeft raadscommissie WV het inleidende verzoek en het volksinitiatief behandeld. Hierbij zijn de initiatiefnemers in de gelegenheid gesteld om een toelichting te geven op hun volksinitiatief waarna commissieleden vragen konden stellen aan de initiatiefnemers. De Initiatiefen referendumcommissie heeft geconstateerd dat de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 ervan uit lijkt te gaan dat de initiatiefnemers bij de raadsbehandeling gelegenheid krijgen om een toelichting te geven op hun volksinitiatief. Echter, gelet op het reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam blijkt dat geen mogelijkheid te zijn. Daarom adviseert de Initiatief- en referendumcommissie de huidige verordening op dit punt aan te passen, zodat het duidelijk is dat de initiatiefnemers in de raadscommissie de gelegenheid hebben om hun volksinitiatief toe te lichten. Aanbeveling 6 Verduidelijk in de huidige verordening dat de initiatiefnemers bij de raadscommissie de gelegenheid hebben om hun volksinitiatief toe te lichten.

Op 1 juli 2025 heeft op initiatief van twee raadsleden, leden Taj van GroenLinks en Von Gerhardt van de VVD, een gesprek plaatsgevonden met de initiatiefnemers waarbij partijen de bereidheid hebben uitgesproken om aan een compromis te werken. De griffie heeft hierin de rol van procesbewaker gehad. Na diverse overleggen en het uitwisselen van conceptversies werd op 8 juli 2025 een compromis bereikt. De initiatiefnemers hebben per brief aangegeven unaniem achter het compromis te staan en de raad heeft op 9 juli 2025 met een meerderheid voor het compromis besloten. De Initiatief- en referendumcommissie heeft in dit deel van het referendumproces geen actieve rol gehad. Via de griffie is de Initiatief- en referendumcommissie op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom het bereiken van het compromis en heeft zij kennisgenomen van het uiteindelijke compromis. De Initiatief- en referendumcommissie volgt de uitvoering van het compromis met belangstelling.

Nawoord Bij het opstellen van deze evaluatie heeft de Initiatief- en referendumcommissie ook een drietal verbetervoorstellen van technische aard voor de Referendumverordening Amsterdam. Deze zijn in het navolgende uiteengezet. •

•

Definitie toevoegen Hoewel materieel niet noodzakelijk acht de Initiatief- en referendumcommissie het volledig wanneer in de definities (artikel 1) de definitie van wijzigingsverzoek wordt toegevoegd. Wijziging bij referendumkrant Volledigheidshalve dient in artikel 43, derde lid, onder d, ook de raad te worden genoemd in geval van een volksinitiatief of alternatief raadvoorstel. Vraagstelling referendum en vaststellen van de uitslag In het verlengde van het voorgaande en volledigheidshalve dient in artikel 23, derde lid van de Referendumverordening Amsterdam achter alternatief burgervoorstel ook de titel opgenomen te worden en dient het alternatief burgervoorstel nog genoemd te worden in artikel 24, eerste lid.

Kwaliteit van regelgeving Dan tot slot nog een punt van zorg. Dan tot slot nog een punt van zorg. Het is hier niet de plaats om nader in te gaan op de gebreken die mogelijkerwijs in de thans geldende Referendumverordening Amsterdam kunnen worden aangewezen, en die kunnen voortvloeien uit amendementen die in de afgelopen tijd door de raad zijn aangenomen. In adviezen die de commissie de komende maanden hoopt uit te brengen – mede op basis van, en naar aanleiding van, moties die de raad heeft aangenomen - zal zij daarop nader kunnen ingaan. Het heeft de Initiatief- en referendumcommissie wel verbaasd dat enkele van de aangenomen wijzigingen tot stand gekomen zijn zonder dat daarover nadere advisering had plaatsgevonden. De Initiatief- en referendumcommissie heeft de behandeling van de vaststelling van de Referendumverordening Amsterdam in de commissie AZ (8 mei en 5 juni 2025) en de raad (11/12 juni 2025) uiteraard gevolgd. Het is niet uitgesloten dat de raad hierbij tijdsdruk heeft ervaren, maar daarin schuilt ook een risico. Tijdsdruk kan de kwaliteit van de regelgeving negatief beïnvloeden. De Initiatief- en referendumcommissie hecht eraan om – ook indien sprake is van spoed – toch steeds haar adviserende rol te vervullen.

Dat draagt bij aan de waarborgen die er in het gemeentelijk proces van regelgeving bestaan tegen de totstandkoming van regels die systematisch minder passend zijn, regels die ongelukkige consequenties kunnen hebben, of waarbij sprake kan zijn van knelpunten in het licht van hoger recht.

bijlage 1 Inleidend verzoek d.d. 25 mei 2025

Inleidend verzoek tot het houden van een referendum Ondergetekenden verzoeken de voorzitter van de gemeenteraad een referendum te houden over het volksinitiatief, getiteld:

Eerlijke Kansen op sociale huurwoningen Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Pagina 1 van 2

Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Geboortedatum: Het inleidend verzoek moet worden ingediend door minimaal drie en maximaal zeven initiatiefnemers die gerechtigd zijn het initiatief te vertegenwoordigen. Naast dit formulier zijn ten minste 1.000 ondersteuningsverklaringen vereist. De procedure en voorwaarden van een referendum zijn opgenomen in de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022, die is opgenomen op www.overheid.nl. Vragen? Neem gerust contact op met de raadsgriffie via referendum@amsterdam.nl.

Pagina 2 van 2

Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

Samenvatting In Amsterdam is de kans groter dat je de loterij wint dan dat je – zonder urgentie of voorrang – een sociale huurwoning van een corporatie toegewezen krijgt. Dit is geen toeval, maar het gevolg van jarenlange politieke keuzes van de Gemeente Amsterdam. Door dit beleid is reageren op een sociale huurwoning voor Amsterdammers zonder urgentie of voorrang feitelijk zinloos. Tienduizenden mensen die een woning nodig hebben, vallen hierdoor structureel buiten de boot. Maar deze Amsterdammers – in welke verschijningsvorm dan ook - zijn geen restcategorie. Zij maken deel uit van de fundamenten van ons Mokum. Dit initiatief pleit voor een evenwichtigere verdeling tussen voorrangsgroepen en andere woningzoekenden, waarbij minimaal 25 procent van de vrijkomende zelfstandige corporatiewoningen beschikbaar komt voor Amsterdammers zonder urgentie of voorrang. Niet incidenteel, maar structureel – geldend voor alle stadsdelen en het hele jaar door. Zodat iedereen een eerlijke kans krijgt op een passende woning. Dit initiatief is ingediend door vijf Amsterdammers uit verschillende stadsdelen met verschillende achtergronden, leeftijden en levensverhalen. Wat ons verbindt, is de overtuiging dat het systeem voor de toewijzing van sociale huurwoningen eerlijker moet worden.

1. Inleiding: Het probleem in context De woningmarkt in Amsterdam piept en kraakt, en voor tienduizenden Amsterdammers zonder voorrang- of urgentiestatus is een sociale huurwoning inmiddels onbereikbaar geworden. Van de gemiddeld 8000 zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties die jaarlijks vrijkomen, worden er jaarlijks slechts 20 aangeboden aan mensen zonder voorrang of urgentie. Dit is een harde realiteit die tienduizenden Amsterdammers die aangewezen zijn op een sociale huurwoning elke week ervaren. Door de keuzes van de gemeente Amsterdam worden sociale huurwoningen voornamelijk toegewezen aan mensen met een urgentie- of voorrangstatus, waardoor de reguliere Amsterdammer – in welke verschijningsvorm dan ook- wordt buitengesloten1. Wij vinden dit niet langer houdbaar, niet langer uit te leggen en daarmee onacceptabel. Ook deze groep

Met reguliere Amsterdammers worden mensen zonder urgentie of voorrang bedoeld.

Amsterdammers vormen namelijk het hart van onze stad en verdienen een eerlijke kans op een sociale huurwoning van corporaties.

2. Beleid van de Gemeente Amsterdam: Hoe zijn we hier beland? Om te begrijpen waarom bijna geen sociale huurwoningen naar Amsterdammers zonder voorrang of urgentie gaat, is het belangrijk om naar het beleid van de gemeente Amsterdam te kijken. We belichten twee aspecten. Ten eerste het gevoerde beleid rondom voorrangs- en urgentieregelingen en ten tweede de gevolgen voor de samenstelling van de stad als geheel.

a. Beleid rondom voorrangs- en urgentieregelingen De gemeente Amsterdam heeft jaren geleden een systeem van voorrangs- en urgentieregelingen geïntroduceerd. Dit betekent dat bepaalde woningzoekenden sneller een woning kunnen krijgen – urgentie bij ernstige situaties, voorrang voor specifieke groepen. Hoe terecht het ook is dat sommige groepen voorrang of urgentie krijgen, heeft dit beleid het ongewenste gevolg dat de reguliere woningzoekende Amsterdammer al jaren geen kans maakt. Waar groepen met urgentie en voorrang wel een woning krijgen, is dit voor de reguliere woningzoekende bijna onmogelijk geworden. Dit is vooral problematisch omdat de gemeente Amsterdam bijzonder veel voorrangsen urgentieregelingen kent. In Amsterdam zijn maar liefst 19 urgentieregelingen en 16 voorrangsregelingen. Veel meer dan de omringende gemeenten waarmee Amsterdam een metropoolregio vormt. Door de krapte op de huizenmarkt hebben de voorrangs- en urgentielijsten een zichzelf versterkend effect. De lijsten lopen vol en bijna alle sociale huurwoningen gaan naar mensen met voorrang of urgentie.

b. (On)gedeelde stad Het blijkt bovendien dat door het voornamelijk toekennen van woningen aan mensen met urgentie en voorrang, de tweedeling in de stad wordt vergroot en de sociale balans verder uit evenwicht raakt. Enerzijds zijn er steeds duurdere koopwoningen en vrije sector huur en anderzijds zijn er de sociale huurwoningen van corporaties met mensen in een kwetsbare positie. De middengroepen delven hierbij het onderspit en verdwijnen steeds meer uit de stad. Hierdoor dreigt steeds meer een stad te ontstaan waarin geen middengroepen meer wonen. 2

c. Afsluitend ten aanzien van beleid Dat het toewijzingsbeleid een politieke keuze is, blijkt uit het feit dat beleid door de Gemeenteraad in Amsterdam is vastgesteld. In een interview heeft de voorzitter van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) de suggestie geopperd om een percentage woningen, bijvoorbeeld een kwart, te reserveren voor mensen zonder voorrang of urgentie. 2 Deze suggestie was, samen met de persoonlijke observaties en ervaring van de initiatiefnemers, de inspiratie voor dit initiatief.

3. Cijfers en data: De werkelijkheid van woningzoekenden in Amsterdam

a. Beschikbare woningen De totale omvang van sociale huurwoningen in de gemeente Amsterdam bedraagt ongeveer 170.000 zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties oftewel 35 procent van het totaal aantal woningen. Een percentage dat hoger ligt dan in omringende gemeenten. Hiervan komen er gemiddeld ongeveer 8.000 per jaar beschikbaar. Dit is het jaarlijkse aantal vrijkomende zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties in Amsterdam (exclusief wooneenheden voor studenten). Bijna alle 8.000 zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties gaan naar mensen met urgentie of voorrang. We zien bovendien dat het aantal beschikbaar gekomen zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties na een kleine stijging in 2021 weer is gaan dalen. Een zorgwekkende ontwikkeling.

b. Wachttijden reguliere woningzoeker Woningzoekenden wachten gemiddeld 12 jaar of langer voor ze überhaupt in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. 12 jaar geeft echter een vertekend beeld, doordat mensen met urgentie of voorrang worden meegenomen in de berekening van deze wachttijd. Mensen die kort op de wachtlijst staan met urgentie of voorrang halen zo de gemiddelde wachttijd flink naar beneden. Wanneer we kijken naar mensen die geen urgentie of voorrang hebben dan is de wachttijd oneindig lang. De groep die jaarlijks zoekt ligt op ongeveer 122.500. Dit maakt 2

De Telegraaf, gepubliceerd op 2 november 2023.

dat als de reguliere woningzoekende geen voorrang of urgentie verkrijgt de kans om ooit een zelfstandige sociale woning van een corporatie te bemachtigen is vrijwel nihil, tenzij je een manier vindt om op de lijst met urgentie- of voorrangsregelingen te komen. Wanneer we inzoomen op de reguliere woningzoeker, dan zien we dat verschillende groepen in de knel zitten. Er bestaan onder andere voorrangsregelingen voor senioren, gezinnen en jongeren. Hierdoor zijn Amsterdammers van 28 jaar en ouder zonder kinderen één van de groepen die in de knel zitten. Deze groep komt pas in aanmerking voor een voorrangregeling als ze minimaal 55 zijn. Zij komen dan in aanmerking voor een seniorenwoning. Als deze groep in een reguliere woning terecht wil komen, dan moeten ze oneindig wachten op een passende woning. Met passend wordt in dit kader een woning bedoeld die passend is qua grootte. Om er zorg voor te dragen dat Amsterdammers een woning krijgen die bij ze past, vindt dit initiatief het van belang dat de passendheidsregels voor wat betreft grootte van toepassing blijven. Zo komen bijvoorbeeld grotere woningen bij gezinnen en kleinere woningen bij alleenstaanden terecht.

4. Urgentie: Geen evenwichtig beleid Voor tienduizenden reguliere woningzoekenden is de huidige situatie uitzichtloos. Ze kunnen of niet huren, of niet doorschuiven naar een passend huis. Deze Amsterdammers zoeken wekelijks op WoningNet en reageren op 2 woningen per week om in ieder geval punten te halen. Elke week weten zij dat ze geen kans maken. Elke week hebben zij weer ijdele hoop. Elke week worden ze geconfronteerd met het huidige beleid en de effecten die het op hun dagelijks leven heeft. De kansen van Amsterdammers zonder urgentie of voorrang worden aanzienlijk beperkt. Zij kunnen in Amsterdam geen gezin stichten, kunnen na een scheiding nergens terecht, kunnen niet bij hun (klein)kinderen of werk in de buurt gaan wonen. Ook voor mensen die al een woning hebben en om persoonlijke redenen naar een andere woning of buurt willen verhuizen is hiervoor geen mogelijkheid. Jaar in, jaar uit, maken zij geen reële kans op een zelfstandige sociale huurwoning van een corporatie. De tijd van nietsdoen, vingerwijzen of nader onderzoek is voorbij. Het is tijd voor actie. Het is tijd voor verandering. Het is tijd voor een eerlijker systeem. Door het gevoerde beleid is de situatie voor veel Amsterdammers uitzichtloos. Dit willen wij veranderen. Wij willen een evenwichtigere verdeling met een eerlijkere balans tussen urgentie- en voorrangsgevallen en reguliere woningzoekenden.

Dit draagt bij aan een rechtvaardige en gezonde stad.

5. Het initiatief: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen Minimaal 25 procent van de vrijkomende zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties wordt gereserveerd voor reguliere Amsterdamse woningzoekenden zonder urgentie of voorrang. Dit percentage wordt gelijkmatig verdeeld over de stadsdelen en periodes in het jaar, zodat iedere Amsterdammer een eerlijke kans krijgt op een passende woning qua grootte en toegankelijkheid. Periodiek wordt bekeken of dit percentage verder omhoog kan.

Contact 25voor020@gmail.com 25voor020 • Instagram photos and videos 25voor020 (@25voor020.bsky.social) — Bluesky 25voor020 (@25voor020) / X

bijlage 2 Proces-verbaal van ondersteuningsverklaringen inleidend verzoek

Pagina 1 van 2 02 juni 2025

Proces-verbaal van de uitslag van het aantal ingediende ondersteuningsverklaringen inzake het inleidende verzoek tot het houden van een referendum over het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen _________________________________________________________________________________ 1. Uitslag van het aantal ingediende ondersteuningsverklaringen inzake inleidende verzoek tot het houden van een referendum Dit proces-verbaal heeft betrekking op het inleidende verzoek tot het houden van een referendum over het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen Datum indiening inleidend verzoek zondag 25 mei 2025 __________________________________________________________________________________ 2. Aantal ondersteuningsverklaringen Het totaal aantal uitgebrachte ondersteuningsverklaringen digitaal 1382 __________________________________________________________________________________ 3. Controle geldigheid ondersteuningsverklaringen & conclusie De controle is uitgevoerd door het uitvoeren van een 1-op-1 controle Het totaal aantal digitaal ontvangen ondersteuningsverklaringen bedraagt: - Uitgesloten i.v.m. niet ingeschreven in Amsterdam - Uitgesloten i.v.m. niet stemgerechtigdheid - Uitgesloten i.v.m. dubbele stem

1382 80 7 2

Het totaal aantal geldige ondersteuningsverklaringen bedraagt

1293

Tijdens het onderzoek van de geldigheid van de ingediende ondersteuningsverklaringen en de vaststelling van het aantal ingediende geldige ondersteuningsverklaringen zijn geen geschillen gerezen. De conclusie is dat er is voldaan het vereiste van het overleggen van 1000 geldige ondersteuningsverklaringen. ____________________________________________________________________________

Gemeente Amsterdam Bureau Verkiezingen

Pagina 2 van 2 2 juni 2025

4. Ondertekening Hierbij verklaar ik, de voorzitter van het centraal stembureau, dat de tellingen waarvan de resultaten zijn weergegeven in dit proces-verbaal, zijn uitgevoerd volgens de voorgeschreven procedures. Datum: 2 juni 2025 Naam voorzitter van de raad: Femke Halsema

________________________________________________________________________________

bijlage 3 Uitgebrachte advies Initiatief- en referendumcommissie over inleidend verzoek

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum Behandeld door Onderwerp

17 juni 2025 referendum@amsterdam.nl Advies I inzake inleidend verzoek voor het houden van een referendum over een volksinitiatief: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 25 mei 2025 heeft de voorzitter van de raad een inleidend verzoek ontvangen tot het houden van een referendum over een volksinitiatief, getiteld: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen. In deze brief vindt u het advies van de Initiatief- en referendumcommissie over dit inleidende verzoek. De Initiatief- en referendumcommissie is zich ervan bewust dat de raad op het moment van uitbrengen van dit advies de Referendumverordening Amsterdam heeft vastgesteld maar dat deze nog niet in werking is getreden. In dit advies wordt daarom uitgegaan van de op dit moment geldende regels, vastgelegd in de Referendumverordening Amsterdam 2022 (hierna: verordening).1 Ten aanzien van het volksinitiatief bevat de nieuwe regelgeving overigens geen voor dit advies relevante wijzigingen. Gezien de systematiek van de relevante artikelen van de verordening is er duidelijkheid over de vraag waarover referenda wel en niet mogelijk zijn. Er dient een advies van de Initiatief- en referendumcommissie te zijn, en de raad beslist over het toelaten van een inleidend verzoek. Op de vraag of het ingediende inleidende verzoek voldoet aan de regels zoals neergelegd in de verordening wordt hieronder nader ingegaan.

Volksinitiatief en referendum Het volksinitiatief verschilt in een aantal opzichten van een ‘gewoon’ referendum zoals dat van 6 juni 2024 over de Hoofdgroenstructuur. Bij een referendum gaat het om een voorgenomen raadsof collegebesluit, bij een volksinitiatief om een initiatief van kiesgerechtigden om een concreet voorstel te plaatsen op de agenda van de raad. Dit voorstel kent een toelichting en kan leiden tot het heroverwegen of wijzigen van een bestaande regeling of een eerder genomen besluit.

Artikel 17, eerste lid van de verordening

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni 2025 Pagina 2 van 6

Advies inleidende verzoek Op grond van de verordening moet beoordeeld worden of een inleidend verzoek aan alle geldende vormvereisten voldoet en daarmee kan worden toegelaten, oftewel ontvankelijk is. Conclusie van het advies inzake het inleidende verzoek tot het houden van een referendum over een volksinitiatief getiteld: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen Het advies van de Initiatief- en referendumcommissie aan de raad luidt dat de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 geen belemmering vormt voor het toelaten van het inleidende verzoek tot het houden van een referendum over een volksinitiatief getiteld: Eerlijke kansen op sociale huurwoningen. In paragraaf 1 van dit advies is de beoordeling van het toelaten van het inleidende verzoek door de Initiatief- en referendumcommissie nader uiteengezet. Gevolgen van het toelaten van het inleidende verzoek De procedure van een volksinitiatief is anders dan bij een referendum. Daarom heeft de Initiatiefen referendumcommissie in haar advies de procedure van een volksinitiatief voor u nader uitgewerkt. De Initiatief- en referendumcommissie acht het wenselijk om de behandeling van het volksinitiatief zo snel mogelijk te laten volgen op de toelating.

Volgens de verordening wordt, wanneer het inleidende verzoek wordt toegelaten, het volksinitiatief binnen twee maanden op de agenda van de raad geplaatst.2 De beste oplossing lijkt in dit geval agendering in dezelfde vergadering als die waarin over de toelating wordt beslist. Slotwoord Het spreekt vanzelf dat de Initiatief- en referendumcommissie te allen tijde bereid is tot nadere toelichting op het bovenstaande. Met vriendelijke groet, Namens de Initiatief- en referendumcommissie, Prof. dr. Roel de Lange, voorzitter

2 Artikel 18 van de verordening

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni 2025 Pagina 3 van 6

Advies van de Initiatief- en referendumcommissie 1 Beoordeling ontvankelijkheid Is het inleidende verzoek ontvankelijk? Conform de verordening adviseert de Initiatief- en referendumcommissie in alle gevallen over inleidende verzoeken aangaande referenda.3 Uitgangspunt is daarbij dat de politieke aspecten van de onderhavige kwestie bij de advisering buiten beschouwing blijven. De raad beslist op basis van het advies van de Initiatief- en referendumcommissie en met inachtneming van artikel 2 van de verordening over het toelaten van het inleidende verzoek.4 Toetsing toelating inleidend verzoek De verordening stelt aan het toelaten van een inleidend verzoek drie voorwaarden namelijk er moet sprake zijn van een initiatief van kiesgerechtigden, het intiatief moet betrekking hebben op een aangelegenheid die onder de bevoegdheid van de raad valt en het onderwerp moet referendabel zijn.5 De verordening bepaalt dat de Initiatief- en referendumcommissie adviseert over de vraag of een referendumverzoek voldoet aan de voorwaarden bedoeld in artikel 2 van de verordening. Dat artikel is ruim, het maakt een referendum mogelijk over ‘aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de raad vallen’. Het onderhavige inleidende verzoek betreft een volksintiatief dat betrekking heeft op de woonruimteverdeling in Amsterdam.

De woonruimteverdeling wordt geregeld in de Huisvestingsverordening Amsterdam 2024. Het vaststellen van een huisvestingsverordening is een bevoegdheid van de raad. Aangezien de vaststelling van een verordening niet valt onder de uitzonderingen die in de verordening worden genoemd, volgt uit het bovenstaande dat het inleidende verzoek vatbaar is voor toelating.6 Voldoet het inleidende verzoek aan de vormvereisten? Een inleidend verzoek voor agendering van een volksinitiatief is gebonden aan vormvereisten. Deze vormvereisten betreffen een titel, een samenvatting en een uitwerking. Ook moet het inleidende verzoek worden ingediend door minimaal drie en maximaal zeven initiatiefnemers die kiesgerechtigd zijn. Tot slot moet het inleidende verzoek ondersteund worden door ten minste 1.000 (duizend) ondersteuningsverklaringen van kiesgerechtigden.7 Het onderhavige inleidende verzoek is vergezeld van een document waarin de titel van het volksinitiatief is opgenomen, namelijk: ‘Eerlijke kansen op sociale huurwoningen’. De Initiatief- en referendumcommissie is van mening dat de titel kort en duidelijk is en ook de uitwerking dekt. 3 Artikel 5, eerste lid van de verordening 4 Artikel 17, tiende lid van de verordening 5 Artikel 2, eerste, derde en vierde lid van de verordening 6 Artikel 2, vierde lid van de verordening 7 Artikel 17, eerste, tweede en vierde lid van de verordening

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni 2025 Pagina 4 van 6

Het document dat bij het voornoemde inleidende verzoek is ingediend bevat een samenvatting en een uitwerking. De Initiatief- en referendumcommissie heeft vastgesteld dat zowel de samenvatting als de uitwerking minder woorden bevatten dan het maximaal aantal woorden dat in de verordening wordt genoemd. Daarmee voldoet het inleidende verzoek aan de vormvereisten die zijn vastgelegd in de verordening. Het onderhavige inleidende verzoek is door vijf initiatiefnemers ingediend onder opgave van naam, adres, woonplaats en geboortedatum. Hiermee voldoet het aan de gestelde eis in de verordening van minimaal drie en maximaal zeven initiatiefnemers.8 Daarnaast heeft de Initiatiefen referendumcommissie de mededeling ontvangen dat alle initiatiefnemers kiesgerechtigd zijn. Op grond hiervan constateert de Initiatief- en referendumcommissie geen belemmeringen ten aanzien van het beslissen op het inleidende verzoek. Voor wat betreft de ondersteuningsverklaringen bepaalt de verordening dat deze worden ingediend op een door de raad verstrekt formulier en dat de raad voor de vaststelling van de geldigheid van de ondersteuningsverklaringen gebruik mag maken van een steekproef.9 De Initiatief- en referendumcommissie heeft geconstateerd dat op 28 mei 2025 om 09:00 uur een ondersteuningsformulier via de gemeentelijke website beschikbaar is gesteld.

Verder heeft de Initatief- en referendumcommissie een proces-verbaal ontvangen waaruit blijkt dat in de periode van 28 mei 2025 om 09:00 uur tot zondag 1 juni om 18:45 uur er voldoende geldige ondersteuningsverklaringen zijn ontvangen. Daarbij merkt de Initiatief- en referendumcommissie op dat hierbij geen gebruik is gemaakt van een steekproef maar dat alle ingediende ondersteuningsverklaringen op geldigheid zijn gecontroleerd. Daarmee is voor de Initiatief- en referendumcommissie vast komen te staan dat dit inleidend verzoek voldoende wordt ondersteund.

8 Artikel 17, eerste lid van de verordening 9 Artikel 17, zevende en achtste lid van de verordening

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni 2025 Pagina 5 van 6

2 Procedure volksinitiatief Procedure De verordening onderscheidt in de procedure van het volksinitiatief verschillende fasen, namelijk: I. Fase van het toelaten In deze fase controleert de raad op basis van een advies van de Initiatief- en referendumcommissie of een inleidend verzoek ontvankelijk is. Daartoe wordt gekeken of er voldaan is aan een aantal vormvereisten en of er voldoende ondersteuningsverklaringen zijn.10 II. Fase van het al dan niet goedkeuren In deze fase neemt besluit de raad een besluit over het volksinitiatief en zijn er drie opties: a) ‘goedkeuren’ b) ‘niet goedkeuren’ c) ‘compromis’.11 III. Fase van een eventueel referendum Deze fase behoeft op dit moment geen nadere toelichting. Wel wijst de Initiatief- en referendumcommissie erop dat de eerstvolgende periodieke verkiezingen op 18 maart 2026 worden gehouden. Mocht het komen tot een referendum over het volksinitiatief Eerlijke kansen op sociale huurwoningen, dan zijn de termijnen – gelet op de ook in de verordening vastgelegde wenselijkheid van het laten samenvallen van referenda met periodieke verkiezingen - vrij krap. Ten overvloede: het combineren van een referendum met de tussentijdse verkiezingen voor de Tweede Kamer op 29 oktober 2025 is alleen al gelet op de termijnen die in de verordening zijn vastgelegd niet mogelijk.

Nadere toelichting op fase II In het navolgende wordt ingegaan op de drie opties bij fase II. Bij alle drie de opties geldt dat de Initiatief- en referendumcommissie op grond van de verordening geen adviserende taak heeft. Dat laat onverlet dat – gevraagd of ongevraagd – advisering in sommige gevallen van nut zou kunnen zijn. Ad a) ‘Goedkeuren’ De raad stemt in met het voorstel van de initiatiefnemers. De initiatiefnemers hebben bereikt wat zij wilden en daarmee eindigt de procedure van het volksinitiatief.12 Ad b) ‘Niet goedkeuren’ Hiermee opent de raad voor de initiatiefnemers de mogelijkheid om een referendumverzoek in te dienen.13 Ad c) ‘Compromis’ Volgens de verordening kan de raad besluiten een afvaardiging samen te stellen om met de initiatiefnemers tot een compromis te komen.14 Deze optie is niet nader uitgewerkt, maar gewaakt 10

Artikel 17, tiende lid van de verordening Artikel 18, eerste lid van de verordening 12 Artikel 18, eerste lid van de verordening 13 Artikel 18, vierde lid van de verordening 11

Gemeente Amsterdam

Datum 17 juni 2025 Pagina 6 van 6

moet worden voor vertraging. De verordening stelt geen nadere regels aan dit scenario. In theorie zou dit scenario tot gevolg kunnen hebben dat de facto de besluitvorming over het volksinitiatief voor onbepaalde tijd kan worden aangehouden. Dit is zowel voor de initiatiefnemers als voor de raad niet wenselijk. Wanneer de raad met de initiatiefnemers een compromis wil bereiken dan is het naar het oordeel van de Initiatief- en referendumcommissie wenselijk dat het bijbehorende tijdpad duidelijk en concreet is. De initiatief- en referendumcommissie acht hierbij een tijdpad van maximaal twee maanden redelijk. Op deze wijze wordt op een respectvolle wijze recht gedaan aan de positie van de initiatiefnemers en de raad in dit proces. De verordening stelt weliswaar geen termijn, maar de Initiatief- en referendumcommissie gaat ervan uit dat de compromis-optie alleen gebruikt wordt als er een realistisch zicht is op overeenstemming. Is dat er niet, dan is het fair tegenover de initiatiefnemers om te schakelen naar optie b, de niet-goedkeuring. De initiatiefnemers hebben bij het mislukken van de gesprekken de mogelijkheid om een definitief referendumverzoek in te dienen.

Artikel 18, eerste lid van de verordening

bijlage 4 Brieven voorzitter van de raad over het proces volksinitiatief inclusief compromis (gebundeld)

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Behandeld door Bijlage Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 mei 2025 referendum@amsterdam.nl volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen” Informeren over ingekomen (inleidend) verzoek voor het houden een referendum over een volksinitiatief getiteld “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen”

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief wil ik u informeren dat ik een inleidend verzoek voor het houden van een referendum over een volksinitiatief, getiteld: “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen” heb ontvangen. In deze brief sta ik stil bij deze referendumvorm en het proces wat ik daarbij voor ogen heb. Volksinitiatief Een aantal (kiesgerechtigde) Amsterdammers hebben het initiatief genomen voor het indienen van het volksinitiatief “Eerlijke kansen op sociale huurwoningen”. Een volksinitiatief is een initiatief van kiesgerechtigden om een concreet voorstel te plaatsen op de agenda van de raad. Het volksinitiatief bestaat uit een samenvatting en een uitwerking. Deze treft u als bijlage aan. De initiatiefnemers zijn in de aanloop naar het indienen van het inleidende verzoek ondersteund door de raadsgriffie en hebben zij op hun verzoek ambtelijke ondersteuning gekregen bij het op-stellen van hun volksinitiatief. De ambtelijke ondersteuning heeft meerdere malen contact gehad met de initiatiefnemers en hen ook inzicht en informatie verschaft. Mede op basis hiervan hebben de initiatiefnemers hun volksinitiatief opgesteld en ingediend. Juridisch kader Volgens de referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 moet een inleidend verzoek zoals nu is ingediend, ondersteund worden door 1.000 ondersteuningsverklaringen.

In overleg met de ini-tiatiefnemers wordt vanaf 28 mei 2025 (om 09:00 uur) de mogelijkheid geboden om (digitaal) een ondersteuningsverklaring in te dienen via de gemeentelijke website. De termijn tot het indienen van ondersteuningsverklaringen is twee weken en loopt af op 11 juni 2025 om 09:00 uur. Wanneer voor afloop van de termijn reeds 1.000 geldige ondersteuningsverklaringen zijn ontvan-gen, dan wordt de mogelijkheid tot het indienen van een ondersteuningsverklaring eerder gesloten. In het geval dat er binnen deze termijn onvoldoende geldige ondersteuningsverklaringen zijn inge-diend, dan vervalt het inleidende verzoek van rechtswege. Vervolg bij voldoende geldige ondersteuningsverklaringen Wanneer het inleidende verzoek binnen de termijn van twee weken door 1.000 geldige ondersteu-ningsverklaringen wordt ondersteund, dan wordt dit volksinitiatief binnen twee maanden op de agenda van de raad geplaatst. Er zijn dan drie scenario’s denkbaar, namelijk:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 mei 2025 Pagina 2 van 2

a. Een afvaardiging van de raad kan namens de raad in overleg treden met de initiatiefnemers in gesprek te gaan en eventueel kan er met de initiatiefnemers compromis worden bereiken. Indien de raad en de initiatiefnemers tot overeenstemming komen, trekken de initiatiefnemers hun inleidend verzoek in. b. Het inleidende verzoek voor het volksinitiatief wordt nadat het volksinitiatief op de agenda van de raad is geplaatst door de raad ingewilligd (goedgekeurd). In dat geval eindigen de procedures zoals in de verordening zijn vastgelegd. c. Het inleidende verzoek volksinitiatief wordt nadat het volksinitiatief op de agenda van de raad is geplaatst door de raad afgewezen of er wordt niet tot overeenstemming gekomen met de initiatiefnemers als bedoeld in scenario a, dan kunnen de initiatiefnemers een definitief verzoek tot het houden van een referendum indienen. Contactmoment initiatiefnemers en raad Wanneer er 1.000 geldige ondersteuningsverklaringen binnen de termijn zijn ontvangen, dan zal de raadsgriffie het initiatief nemen om in de vergadervrije week (week 25) een contactmoment te organiseren zodat initiatiefnemers en in ieder geval de woordvoerders op dit terrein met elkaar in gesprek kunnen gaan over het volksinitiatief. Tevens kan er zowel door raadsleden als initiatiefnemers worden afgetast of er een compromis kan worden bereikt.

De leden van de Initiatief- en referendumcommissie worden voor deze bijeenkomst uitgenodigd. Ook kunnen er vragen gesteld worden of een toelichting gegeven worden op de procedure. Nadere berichtgeving hieromtrent volgt. Tot slot wil ik u erop attenderen dat volgens de huidige verordening een volksinitiatief binnen twee maanden op de agenda van de raad moet worden geplaatst. Dit betekent dat de behandeling van het inleidende verzoek plaatsvindt in de commissie WV van 25 juni 2025 en de raad van 9/10 juli 2025. Ik ga ervan uit u op deze wijze voldoende te hebben geïnformeerd. Vanzelfsprekend kunt u contact opnemen met de plaatsvervangend griffier, Dafne Struijk, of commissiegriffier WV, Pepijn van Loon, als u vragen heeft. Met vriendelijke groet,

Femke Halsema voorzitter van de raad

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Eerlijke kansen op sociale huurwoningen

Met reguliere Amsterdammers worden mensen zonder urgentie of voorrang bedoeld.

Amsterdammers vormen namelijk het hart van onze stad en verdienen een eerlijke kans op een sociale huurwoning van corporaties.

3. Cijfers en data: De werkelijkheid van woningzoekenden in Amsterdam

De Telegraaf, gepubliceerd op 2 november 2023.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16072475/1