Enkele inzichten dankzij 5 jaar werken met de gemeente vanuit de Socratic Design Academy

Enkele inzichten dankzij 5 jaar werken met de gemeente vanuit de Socratic Design Academy. Humberto Schwab 1. Een grote kloof tussen beleid/opdracht en uitvoering. Daarbij zijn grote doelen en waarden verdacht en richt men zich op korte termijn oplossingen van acute problemen. a. Verre horizonten worden zelden ontworpen. Geen beeld van de stad van morgen. b. Uitgaan van (morele) waarden is welhaast taboe, het gaat steeds om procedures. c. Geen gemeenschappelijke waarden/moraal. d. De verwoording van de concrete levenservaring door burgers is zelden vertrekpunt. e. De menselijke ervaring van de Amsterdammer is geen argument want subjectief! f. De cascade vanuit top beleid naar de straat impliceert “vertaal” problemen. g. Beleidsambtenaren communiceren doorgaans over abstracte concepten; uitvoerenden hebben hun eigen uitdaging om “echt uit te voeren”. h. Uitgangspunten zijn doorgaans kwantitatieve gegevens “meten is weten”. i. Abstractie wordt in de hand gewerkt door regels als “grootste geluk voor het grootste aantal mensen” , “geen precedenten”, “In gelijke gevallen gelijk behandelen”. 2.

Een systemische angstcultuur waarbij soms lijkt dat angst de bepalende kracht is. Onveiligheid wordt gevoed door angst. a. Angst om risico te nemen, door vergaande juridificering: focus op correcte procedures in plaats van inhoud en kwaliteit. b. Angst om eigen bevoegdheid te buiten te gaan dan wel zaken strikt binnen een hok blijven opereren. c. Angst voor precedent werking: steeds moet in gelijke gevallen gelijke maatregelen worden genomen, waardoor niemand echt mandaat heeft. d. Hiërarchische angst cultuur: “de wethouder, de directeur zegt…” e. Angst voor beschuldigingen van allerlei aard door media enz. f. Persoonlijke harnassen en geharnaste relaties/interacties gedijen in een angstcultuur.

3.

Daarmee samenhangend de funderende filosofische vooronderstelling die ten grondslag ligt aan elke overheid, de theorie van Hobbes” “De mens is de mens een wolf”. Wantrouwen is het DNA van de organisatie. Dankzij de overheid vallen wij niet in chaos. a. Systemisch wantrouwen binnen de organisatie: controle en toezicht slorpen een 60-80% van tijd en energie op, binnen en buiten de organisatie. b. Wantrouwen jegens collega’s, jegens andere afdelingen en jegens andere directies. c. Systemisch wantrouwen naar burgers en partners. d. Geweldsmonopolie en veiligheid als de lenzen naar wijken en buurten.

4.

Openbaarheid is geen vanzelfsprekendheid. Voor de goede vrede moeten sommige beraadslagingen vertrouwelijk zijn. Burgers kunnen geen complexe afwegingen maken. a. Door te anticiperen op mogelijk politieke afbreuk risico’s, houdt men argumentaties en belangenafweging besloten. b. De angst van bestuurders verhindert dat Amsterdammers zelf hun complexe vraagstukken analyseren en oplossen. c. De vraag “Hoe communiceren wij dit de stad?” veroorzaakt juist een cultuur van wantrouwen. Wij denken dat we denken maar we hebben vooral verslavende gedachten. Zowel culturele, persoonlijke als wel verslavingen van de gemeentelijke organisatie zoals: a. Wij weten wat goed is voor de Amsterdammer. b. Zonder ons de chaos. Wij denken dat we luisteren maar in al het vergaderen luisteren we amper. Wij denken dat we in de werkelijkheid leven maar we leven in een metafysische bol (onder andere met vooronderstellingen van met name Hobbes, Descartes en Locke).

5.

6. 7.

SOCRATIC DESIGN ACADEMY Humberto Schwab Filosofia SL || Carrer Tarongeta 9 || 17731 Terrades || T + 0034 610 654 109 www.socraticdesignacademy.com

SOCRATIC DESIGN Met Socratic design krijgen ambtenaren en Amsterdammers inzicht in hun filosofische vooronderstellingen en hun gedachten verslavingen. De angstcultuur moet vervangen worden door een cultuur van (persoonlijke) eerlijkheid en openheid. We kunnen stap voor stap via een systemische shift naar een overheid die uitgaat van vertrouwen, concreetheid, uitvoeringsgerichtheid en vooral menselijkheid. We kunnen veranderen van een managerial aanpak naar een waarden gerichte bedrijfsfilosofie. Als we wijken willen bouwen die de inwoners de kans geven om een goed bestaan op te bouwen, dan moeten we uitgaan van de vragen: Wat is een goed bestaan? Wat is nu ons mensbeeld en in welke mate is het huidige mensbeeld (homo economicus, cogito ergo sum, ik-isme) debet aan veel problemen? Hoe kunnen we eerst de sociale dimensie bepalen en dan pas de fysieke omgeving? Welke ambtelijke processen passen hierbij? Welk profiel ambtenaar is dan gewenst? Hoe kan collectieve wijsheid de basis van al onze besluitvormingsprocessen worden? Welke verandering in denken en doen is nodig bij Amsterdammers?

Wij hebben veel projecten en programma’s uitgevoerd de afgelopen 5 jaar binnen de gemeente, met het accent op collectieve wijsheid. Er is een verdere stap gezet naar een systeem verandering van de organisatie, niet door een pilot, maar door een focus op gebiedsontwikkeling waarbij gemeente en inwoners in een totaal andere verhouding komen te staan. Enkele scharnierpunten waarop we ons richten; De inwoners hebben eigenaarschap over hun project (jongerenwoningen). De inwoners hebben samen met ambtenaren hun denken veranderd. De uitvoerende diensten als G&O, MB, IB ondersteunen. De frictiepunten die ontstaan, worden door innovatie gerichte collega’s aangepakt. Deze punten worden beschouwd als leer elementen naar een andere overheid. De gemeenschap van inwoners neemt verantwoordelijkheid voor elkaar (leren, zorg, werk, leven, energie etc.) In de toekomst ligt model waarin een buurt budget vertrouwen en verantwoordelijkheid krijgt, de verbindingsambtenaar faciliteert dit proces (digitaal ondersteund).

SOCRATIC DESIGN ACADEMY Humberto Schwab Filosofia SL || Carrer Tarongeta 9 || 17731 Terrades || T + 0034 610 654 109 www.socraticdesignacademy.com

PORT FOLIO SOCRATIC DESIGN Impact Labs o Energie transitie met Bedrijven, coöperaties en Liander etc. o Innovatie Filosofie - D&I voorheen CTO o Directie van PMB o Directie Van D&I o Team Go - G&O o Masterplan Zuidoost o Lab VRO o Studiezalen + BZ Collectieven o Trainen van verschillende Gildes van Inwoners en Ambtenaren - met name D&I - PMB En Zuidoost o De Spinoza Groep o +- 100 moderatoren getraind, waarvan een stuk of twintig het dagelijks toepassen in gemeentelijke opgaven en direct inzetbaar zijn Notas en visie’s o AI visie van stad Amsterdam o Bestuursnota - wat is een goed besluit? o Bestuursnota- Visie op openbaarheid o Onderwijs narratief met Dick Bentvelzen

Publieke events & Samenwerkingen o 10 uur dialogen op de radio - vaste radio show op Amsterdam FM o Dialogen met Jongeren van Maccabi rellen o Amsterdam 1000 gesprekken door de hele stad (gedurende Amsterdam 750) om een toekomst scenario te maken o Samenwerking met Studie zalen Grote opgaven o Innovatie in de gebiedsontwikkeling - FutureLab - integrale aanpak van het gebied Holendrecht o Gebiedsontwikkeling gepaard met new governance.

SOCRATIC DESIGN ACADEMY Humberto Schwab Filosofia SL || Carrer Tarongeta 9 || 17731 Terrades || T + 0034 610 654 109 www.socraticdesignacademy.com