Door college getekende brief herijking verduurzaming wagenpark 191223 VN2023-023316.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 december 2023 Coördinatie Bedrijfsvoering, Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Hester van Buren, coördinerend wethouder Directie Facilitair Bureau, Bestuurszaken.fb@amsterdam.nl

Onderwerp

Herijking transitie Verduurzaming Wagenpark gemeente Amsterdam 2023

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In 2020 is de Uitvoeringsagenda ‘Naar een Duurzame Gemeentelijke Organisatie 2020-2030’ (DGO) vastgesteld. Hierin is de weg uitgestippeld die moet leiden naar een volledig duurzame organisatie in 2030. Elk jaar doet het college van B&W u daarover verslag. De transitie naar een emissievrij gemeentelijk wagenpark in 2030 is onderdeel van deze opgave. Het gemeentelijk wagenpark is namelijk verantwoordelijk voor een belangrijk deel van gemeentelijke CO2-uitstoot. Vooruitlopend op de vaststelling van de Uitvoeringsagenda DGO heeft het college op 17 september 2019 het Transitieplan Verduurzaming Gemeentelijk Wagenpark vastgesteld. Nu, vier jaar later, is dit plan conform de toezegging aan de gemeenteraad ‘herijkt’. De belangrijkste uitkomst van de herijking is dat de ambitie voor een emissievrij gemeentelijk wagenpark in 2030 nog steeds haalbaar is, maar dat er nog serieuze stappen moeten worden gezet. De voorwaarde voor het behalen van de ambitie is dat we aan de slag blijven en doorzetten met een integrale aanpak waarbij het noodzakelijk is om een samenhangend antwoord te geven op de volgende vragen: 1.

Kan het werk voor de stad met deze emissievrije voertuigen en noodzakelijke voorzieningen worden voortgezet zo nodig met een wijziging in het werkproces? 2. Wanneer zijn passende emissievrije voertuigen leverbaar? 3. Wanneer zijn de noodzakelijke voorzieningen op locatie (o.a. laadinstallatie- en veiligheidsvoorzieningen) beschikbaar? Het college realiseert zich dat het antwoord op deze vragen niet eenvoudig is en dat de route van de verdere transitie complex is en blijft. De herijking toont aan hoezeer de verduurzaming van het wagenpark samenhangt met andere opgaven in de stad. In de eerste plaats met de opgave om Amsterdam schoon, groen en leefbaar te houden: dat is waar de voertuigen voor gebruikt worden. Er is echter ook een nauwe samenhang met de zero emissie zone in de stad, de transitie van de werven en overslagpunten én de netcongestie in de stad. Alleen naar de vervanging van voertuigen kijken, geeft daarom geen volledig beeld van de transitie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 december 2023 Pagina 2 van 4

Op 19 december 2023 heeft het college kennisgenomen van de herijking van het transitieplan ‘Verduurzaming Wagenpark gemeente Amsterdam’. De herijking geeft richting aan de verdere transitie van 2024-2030 en constateert op hoofdlijnen het volgende: 1. De markt voor emissievrije vrachtwagens en inzamelvoertuigen is volop in ontwikkeling. Een meerderheid van de fabrikanten investeert fors in volledig elektrische vrachtwagens en inzamelvoertuigen. Er zijn en komen dus – in vergelijking met 2019 – steeds meer reële oplossingen om de stap naar emissievrij te maken. In de herijking is daar een ‘label’ aan gehangen: het Market Readiness Level (MRL). Het MRL geeft richting in het antwoord op de vraag of een (standaard)voertuig op grote(re) schaal beschikbaar (MRL = 5) is of dat de marktontwikkeling zich nog in een pril stadium bevindt (MRL = 1). 2. De transitie naar een emissievrij wagenpark vraagt om aanvullende voorzieningen. Ook op gebouw- en/of locatieniveau moeten aanvullende voorzieningen worden getroffen. Als werven niet geschikt zijn voor het laden van de zware elektrische bedrijfswagens dan heeft dit direct gevolgen voor de continuïteit van het dagelijkse werk.

Hierover vindt regie en afstemming plaats met relevante lopende opgaven zoals de transitie Werven en Overslagpunten en implementatie van laadinfrastructuur en -voorzieningen (inclusief noodzakelijk ruimtebeslag, brandveiligheidsvoorzieningen en constructieve maatregelen). 3. Het realiseren van de ambitie vraagt een breder perspectief dan 1-op-1 vervanging van voertuigen Een MRL van 5 betekent niet altijd dat een voertuig ook geschikt is voor het gebruik. Vaak hangt dit samen met de gewenste actieradius, oplaadsnelheid (tussentijdsladen) en trek- en hefvermogen die rand voorwaardelijk zijn voor het uitvoeren van het werk. Een MRL van 3 vraagt om flexibiliteit in de werkprocessen waarbij het werk voor de stad kan worden voortgezet. Een ander voorbeeld is het terugdringen van het gebruik van personenvoertuigen en het stimuleren van duurzame(re) vervoersalternatieven. Naast de bevindingen uit de herijking zijn er andere relevante ontwikkelingen die effect hebben op de transitie: 

Er is gemeentelijk beleid voor zero-emissie zones.

Dit heeft consequenties voor de inzet van voertuigen voor het werk in de stad. De impact van het stedelijk milieubeleid op het gemeentelijk wagenpark is in kaart gebracht. In 2025 voldoet het gemeentelijk wagenpark aan het gemeentelijk beleid voor zero-emissie zones. Om de toegang tot de milieuzone zeker te stellen, en daarmee de continuïteit van de dienstverlening in de stad, was het onontkoombaar om 27 verouderde inzamelvoertuigen te vervangen voor moderne dieselvarianten. Deze voertuigen rijden conform het transitieplan uit 2019 op HVO100 (biobrandstof), waarmee een substantiële bijdrage wordt geleverd aan het reduceren van de CO2-uitstoot (ca. 85%). U bent daarover geïnformeerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 19 december 2023 Pagina 3 van 4

We zijn afhankelijk van de planning van de netbeheerder voor het realiseren van voldoende stroomvoorziening binnen de congestiegebieden waar een deel van de werflocaties zich bevindt.

Om voertuigen op te kunnen laden is naast laadinfrastructuur en -voorzieningen ook voldoende stroom nodig. Uit onderzoek is gebleken dat de stroomvoorziening die nu beschikbaar is niet groot genoeg is om de transitie naar een emissievrij gemeentelijk wagenpark te realiseren. Dit gaat om een aantal werflocaties waar diverse grotere vrachtwagens en inzamelvoertuigen worden gestald. De netbeheerder (Liander) is gevraagd om in het eerste kwartaal van 2024 een prijsaanbod te doen en een planning te leveren voor het verhogen van het gecontracteerde vermogen en verzwaren van de fysieke aansluitingen op een aantal werflocaties. Doordat deze werflocaties zich in congestiegebieden bevinden, zijn wij afhankelijk van de planning van de netbeheerder. Als er werflocaties zijn die eerder stroom nodig hebben voor de continuïteit van de dienstverlening dan het aanbod van de netbeheerder, dan zijn er verschillende technische oplossingen denkbaar (zoals batterijopslag of laden buiten het piekgebruik). Stand van zaken per 1 juli 2023 U treft de herijking bij deze brief aan. Ik geef een korte toelichting op de stand van zaken en verwijs voor een meer uitgebreide beschrijving naar hoofdstuk 4 van de bijgevoegde herijking.

Sinds 2019 zijn er grote stappen gezet om het wagenpark te verduurzamen. Naast een stevige toename van elektrische voertuigen zijn er verschillende tests met duurzame voertuigen (al dan niet succesvol) gedaan. Er zijn stappen gezet om de EURO normen van brandstoffen op te schroeven en in 2021 is de gemeente volledig overgegaan op HVO100-diesel. Tegelijkertijd kunnen we constateren dat niet voldaan is aan de ambitieuze plannen uit 2019. We zien dat er nog voertuigen in gebruik zijn die al vervangen hadden moeten zijn. Dat komt door de weerbarstige praktijk.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 december 2023 Pagina 4 van 4

Niet alleen was er in de COVID jaren sprake van verminderde en vertraagde levering van voertuigen, ook bleek in de praktijk soms iets niet te kunnen of niet zo goed te werken als gehoopt. De lessen die wij leren bij de inzet van de duurzame voertuigen zijn cruciaal voor het vervolg van de transitie. Het zou kunnen dat we het werk op basis van deze inzichten anders inrichten en dat dit leidt tot nieuwe roosters of andere werkmethoden om collega’s te motiveren. Dat komt aan de orde vanaf het moment dat de voertuigen in gebruik genomen worden. Vervolg Zoals gezegd is en blijft de route naar een emissievrij gemeentelijk wagenpark complex. Het sleutelwoord voor het vervolg is ‘integraliteit’. Het is niet alleen het bestellen van de juiste voertuigen. De voertuigen moeten kunnen worden opgeladen, en de energievraag is niet te onderschatten. Financieel gezien heeft de transitie ook impact. Investeringsaanvragen die nodig zijn voor het realiseren van de ambitie verlopen via de reguliere P&C cyclus. De transitie vraagt een gezamenlijke aanpak met regie op de verbinding tussen de verschillende onderdelen. Om de integraliteit van deze opgave te borgen is een stedelijk regisseur verduurzaming gemeentelijk wagenpark aangesteld. Het vervolg van de transitie vraagt om realistische en concrete uitvoeringsplannen en overkoepelend overzicht vanuit deze regisseursrol.

De verduurzaming van het wagenpark raakt verschillende opgaven in de stad. Dat betekent dat er meerdere portefeuilles beïnvloed worden. Binnen het college is de afspraak dat ik als coördinerend wethouder optreed. Dat betekent dat ik toezie op het geheel van de transitie en vanuit dit overzicht rode draden, dilemma’s of vraagstukken in beeld breng. Ik houd u hierover op de hoogte. De voortgang op directieniveau wordt aangestuurd door de desbetreffende portefeuillehouders. Met de verduurzaming van het wagenpark dragen we zorg voor onze stad van morgen. Het college vindt het belangrijk om verantwoordelijkheid te nemen voor de onderdelen die onder de gemeentelijke bedrijfsvoering vallen. U wordt jaarlijks op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in de verduurzaming van het wagenpark. Ik vertrouw erop u hiermee goed geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Bedrijfsvoering

Bijlagen 1. Rapport herijking transitieplan verduurzamen wagenpark

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl