Discussienota Sustainale Finance IN EIJ.pdf

Dicussienota ‘Sustainable Finance’ Datum:

1 mei 2023

Indieners:

Leden Nadif en IJmker (GroenLinks)

Portefeuilles

Durzaamheid en Economische Zaken

Commissies

DC en SED

De problematische aspecten van het huidige financiele systeem Het huidige financiële systeem is gericht op winst. Het op korte termijn najagen van winst heeft nadelige gevolgen voor klimaat en milieu en de maatschappij. Hoewel veel van de begunstigden (zoals pensioenfondsen, sparende huishoudens en vermogensfondsen) voor de lange termijn investeren, wordt dit niet doorvertaald in het type investeringen dat wordt gedaan. De investeringen verergeren vaak al bestaande problemen. Ook komen bedrijven minder toe aan het bemachtigen van ‘geduldig’ kapitaal, door de focus op winst op de korte termijn van hun aandeelhouders.1 Er wordt geen rekening gehouden met langetermijnrisico’s van investeringen door bijvoorbeeld veranderende situaties als gevolg van klimaatverandering of de energietransitie. Sustainable Finance biedt kansen Sustainable Finance kan oplossingen bieden voor problematische aspecten van de huidige situatie. Sustainable Finance vergroot de bijdrage van de financiële sector aan een duurzame en inclusieve economie en aan beperking van klimaatverandering. Bovendien versterkt het economische stabiliteit door bij investeringsbesluiten rekening te houden met milieu-, sociale en beleidsfactoren. Het zorgt ervoor dat geld een positieve invloed op de wereld heeft door op de juiste plekken, in de juiste dingen en op de juiste (lange) termijn te investeren.

Door duurzaam te investeren dragen we bij aan een beter milieu, een rechtvaardiger wereld en meer financiële stabiliteit. Dit zien we bijvoorbeeld ook terug in Community Wealth Building. De noodzaak om volgens de principes van Sustainable Finance te handelen is groot. In de World Energy Outlook 20222 becijfert het International Energy Agency dat de private investeringen in schone energie in landen als Nederland voor 2030 moeten verdrievoudigen. Belangrijk is te beseffen dat dit alleen investeringen in schone energie betreft, niet in oplossingen voor alle andere duurzaamheidscrises waarmee we onszelf geconfronteerd zien. Op dit moment investeert het Rijk miljarden in de fossiele industrie. Hierdoor is de overheid onderdeel van het probleem. 1 HLEG Sustainable Finance: Final Report 2 https://iea.blob.core.windows.net/assets/c282400e-00b0-4edf-9a8e-

6f2ca6536ec8/WorldEnergyOutlook2022.pdf

Gelukkig gebeurt er ook al veel op het gebied van Sustainable Finance. De afgelopen jaren is de hoeveelheid geld in de sector explosief toegenomen. De EU heeft verscheidene maatregelen genomen, waaronder het vaststellen van een groene taxonomie, een eerste stap om duidelijkere regels te hebben over wat voor soort investeringen mogen gelden als ‘groen’. Hier moet wel een kanttekening bij, want deze regelgeving is nog verre van perfect, gezien fossiel gas en kernenergie hierin ook als groen worden bestempeld. Op nationaal niveau heeft DNB de financiële sector gevraagd om de risico’s van klimaatverandering op investeringen te berekenen. Amsterdam en Sustainable Finance De gemeente Amsterdam maakt zich sterk voor een duurzame toekomst. Daar hoort bij dat we verantwoorde financiële keuzes maken, de gemeente oefent al invloed uit op bepaalde geldstromen, denk hierbij aan inkoop. De coalitie heeft namelijk al in het coalitieakkoord afgesproken om: “Koploper in Sustainable Finance [te] worden". Hiervoor wordt met financiële en kennisinstellingen en andere partners een programma opgezet. Een mooi voorbeeld hiervan is Community Wealth Building in Amsterdam Zuidoost. In dat programma wordt de lokale economie versterkt door gedeeld eigenaarschap en geldstromen die in de wijk blijven.

Onderdeel van de aanpak zijn afspraken met ondernemers in Zuidoost die mensen uit de wijk aannemen, lokaal inkopen en mensen uit de wijk opleiden. Dit valt dus vooral onder het sociale gedeelte van Sustainable Finance, maar er vallen ook veel duurzame projecten onder Community Wealth Building. De noodzaak om lokaal ondernemerschap, de sociale cohesie en duurzaamheid te versterken is duidelijk, maar daarvoor is er wel ondersteuning nodig vanuit de gemeente. Door Community Wealth Building, in combinatie met het Masterplan Zuidoost kan de gemeente op een positieve manier invloed uitoefenen op de lokale economie en werkgelegenheid. Amsterdam is sinds de Brexit een van Europa’s belangrijkste steden in de financiële sector. 3 Wij kunnen hierin een leidende rol nemen als een Green Financial Hub. In samenwerking met financiële instellingen, kan Amsterdam een voortrekker worden in het losmaken van privaat geld voor een betere wereld. Als Green Financial Hub zou onze stad positief kunnen bijdragen aan investeringen in heel Europa, maar we kunnen Sustainable Finance ook inzetten om onze stad zelf mooier en groener te maken. Een publiek-privaat investeringsfonds zou hierbij kunnen helpen. Voor initiatieven op lokaal niveau is het namelijk moeilijker om financiering te krijgen, omdat ze

3 https://www.parool.nl/amsterdam/amsterdam-staat-weer-op-de-kaart-in-de-financiele-

wereld~b025edec/

vaak klein en nieuw zijn. Door een fonds op te richten dat financiering verstrekt aan lokale partijen, kunnen we duurzame en lokale initiatieven van bewoners en ondernemers een duwtje in de rug geven. Bovendien geeft dit private partijen een route via welke ze zonder veel moeite en risico kunnen investeren in een mooiere stad. In het coalitieakkoord is al afgesproken om onderzoek te doen naar publiek-private investeringsfondsen; we kunnen hier een groene twist aan geven. Een soortgelijke optie is het opzetten van een Amsterdamse Green Bank. Wereldwijd zijn er al Green Banks op nationaal, provinciaal en lokaal niveau.4 Een Green Bank wordt opgezet met publiek geld en kan daarna helpen om projecten met bewezen groene technologieën te financieren. Dit kan door samen te werken met private partijen, maar een deel van het financiële risico op te vangen. Maar ook door verschillende kleine groene projecten te bundelen in portfolio’s die de bank kan verkopen. Het verschil met een investeringsfonds is dat een Green Bank dus projectmatig met verschillende private partijen werkt. In het coalitieakkoord is tevens afgesproken om te ‘onderzoeken of we city-bonds kunnen invoeren waarmee mensen actief kunnen bijdragen aan het welzijn van de stad’. Als deze city bonds worden ingezet om duurzame projecten mogelijk te maken, wordt gesproken van Green City Bonds.

Green City Bonds zijn obligaties die worden uitgegeven door steden om geld te mobiliseren om duurzame projecten te financieren. Door Green City Bonds uit te geven kan de gemeente bijvoorbeeld duurzame projecten als warmtenetten of windmolens helpen financieren. De vraag naar Green Bonds is de afgelopen jaren wereldwijd enorm gegroeid. De Nederlandse staat heeft in 2019 haar eerste groene obligaties uitgegeven, waarnaar de vraag veel groter was dan het aanbod. Steden zoals Parijs, Stockholm en Londen geven ook al Green City Bonds uit. De Nederlandse overheid heeft ze al uitgegeven, en verschillende staatsdeelnemingen en de gemeentesectorbanken ook. Door Green Bonds uit te geven kan de gemeente projecten als warmtenetten of windmolens financieren. Het voordeel vergeleken met het geld lenen bij een sectorbank is dat mensen dan weten dat ze met hun beleggingen bijdragen aan een groenere stad. Op dit moment kunnen gemeenten voor groene financiering terecht bij sectorbank BNG, die al een aantal jaar obligaties uitgeeft. Als we deze obligaties ook nog eens groen zouden maken volgens de Europese taxonomie, zouden we spreken van Green Bonds.

4 Zie bijvoorbeeld het Green Bank Network: https://greenbanknetwork.org/

Tot slot kan Amsterdam haar invloed ook in de private sfeer laten gelden door middel van actief aandeelhouderschap. We kunnen onze deelnemingen aansporen om hun eigen investeringen zo duurzaam mogelijk te doen en we kunnen hen ook wijzen op de mogelijkheid om groen kapitaal aan te trekken. Zo kunnen zij geld aantrekken dat niet voor snelle winsten hoeft te zorgen, maar dat ze kunnen gebruiken om duurzame verbeteringen aan te brengen die zich op de lange termijn terugverdienen. Tijd voor een eerlijkere verdeling van geldstromen Het IPCC rapport was duidelijk. De oplossingen voor een rechtvaardige klimaattransitie zijn er, maar het geld is niet eerlijk verdeeld. De politiek is aan zet om hier drastische stappen in te nemen. Er zijn verschillende manieren om de geldstromen rechtvaardiger te verdelen, zodat ze kunnen bijdragen aan een betere toekomst. De energietransitie vraagt ook om een nieuwe economie. Wij gaan hierover graag in gesprek met de raad over wat de stad Amsterdam hieraan kan bijdragen. Uiteindelijk is Sustainable Finance in het belang van ons allen. Het is een noodzakelijke tussenstap op weg naar een groenere, eerlijkere en toekomstbestendige toekomst.