Discussienota ''Bied ruimte voor lokale huisartsenpraktijken''.docx

Discussienota ‘’Bied ruimte voor lokale huisartsenpraktijken’’ Probleemstelling De huisartsenzorg in Amsterdam staat onder druk. De eerstelijnszorg (waaronder huisartsenzorg) krijgt steeds meer taken, terwijl de stad tegelijkertijd groeit én vergrijst. Op papier moeten er dus meer huisartsen komen in Amsterdam, in realiteit blijkt dit vaak niet mogelijk. Huisartsen hebben namelijk extra ruimte nodig voor hun praktijk. Maar dit is in Amsterdam geen eenvoudige opgave, gezien de vastgoedprijzen. Voor het huren van een praktijkruimte krijgen Amsterdamse huisartsen immers dezelfde vergoeding als hun collega’s in Zeeland of Drenthe, waar vastgoed veel goedkoper is. Het resultaat: Een eigen huisarts in de buurt is voor veel Amsterdammers geen vanzelfsprekendheid meer. Huidige situatie De huisarts zou voor bewoners van onze stad de meest toegankelijke vorm van zorg moeten zijn. Huisartsenzorg is in eerste instantie de (wettelijke) verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars hebben de zogenaamde zorgplicht om te garanderen dat verzekerden toegang hebben tot een huisarts. Als er in Amsterdam wordt gebouwd, zijn er regels over hoeveel ruimte er moet worden gereserveerd voor huisartsenzorg. Deze regels blijken geen garantie voor voldoende huisartsen in Amsterdam, omdat er geen rekening wordt gehouden met de ruimtevraag van de bestaande huisartsenpraktijken.

Bovendien worden de ruimtes gebouwd (en verhuurd) door ontwikkelaars, die deze ruimtes voor een marktconform tarief willen verhuren aan de huisartsen. Dat marktconforme tarief is in Amsterdam te hoog om als huisarts het hoofd boven water te houden. Ontwikkelaars vragen om ruimte vrij te houden voor maatschappelijke voorzieningen is dus geen duurzame oplossing. Voorstel ter discussie Waar de gemeente wél volledige controle over heeft, is de eigen vastgoedvoorraad. Het verhuren van gemeentelijk vastgoed aan huisartsen is een logische, maatschappelijk verantwoorde en duurzame oplossing. Amsterdam verhuurt maatschappelijk vastgoed aan partijen die bijdragen aan gemeentelijke beleidsdoelen, zoals onderwijs, welzijn, cultuur en sport. Door het Didam-arrest1 is het echter moeilijker geworden om gemeentelijk vastgoed direct te gunnen aan bijvoorbeeld een lokale huisarts met ruimtegebrek. Deze rechterlijke uitspraak verplicht gemeenten om bij het toewijzen van een gemeentelijke vastgoedlocatie ervoor te zorgen dat alle ‘ondernemers’ een even grote kans hebben om huurder te worden van de locatie. De gemeente moet een openbare aanbesteding organiseren, waarbij huisartsen enkel en alleen worden gezien als ondernemers. Een huisartsenpraktijk krijgt dus geen voorrang ten opzichte van bijvoorbeeld een winkelcentrum.

Een hoop technische taal, maar het komt erop neer dat wij van mening zijn dat de gemeente een actieve keuze kan maken om huisartsen niet enkel als ondernemers te zien, maar als essentieel onderdeel van elke buurt. Dit is mogelijk door het Didam-arrest anders te interpreteren. Door criteria voor een aanbesteding op te stellen, waarin de lokale binding en maatschappelijke functie van een huisarts voorrang krijgen, kan veel meer worden gestuurd op het gunnen van gemeentelijk vastgoed aan een lokaal verankerde huisarts. Zolang het Rijk en de zorgverzekeraars huisartsen als ondernemer zien, denken wij aan deze oplossing. Daarmee blijft de huisartsenzorg toegankelijk voor alle Amsterdammers, nu en in de toekomst. De fracties van de SP en de PvdA willen hierover in discussie met de commissieleden van RO, Zorg en Gemeentelijk Vastgoed. Uiteindelijk willen wij het college de opdracht geven het Didam-arrest anders te interpreteren om huisartsen zoveel mogelijk ruimte te bieden. Zo blijft de zorg in de buurt voor alle Amsterdammers gewaarborgd.

1 ECLI:NL:PHR:2024:567, Parket bij de Hoge Raad, 23/02556, 23/02541

(rechtspraak.nl)