Digitale snelheidsmeldingen voor E-bikes.pdf

3.6.2

Aanbevelen aan anderen Aan het eind van de vragenlijst is aan de deelnemers gevraagd hoe waarschijnlijk het is dat zij het systeem van digitale snelheidsmeldingen zouden aanbevelen aan een familielid, vriend of collega. Hieruit komt naar voren dat 42% het systeem (zeer) waarschijnlijk zou aanbevelen aan anderen (cijfer 6-10). Een even groot percentage van de mensen acht dit echter (zeer) onwaarschijnlijk (cijfer 0-4). Nog eens 17% weet niet of ze het systeem zouden aanbevelen en selecteert het midden van de antwoordschaal. Figuur 17

Hoe waarschijnlijk is het dat u een systeem van digitale snelheidsmeldingen zou aanbevelen aan een familielid, vriend of collega? (n=24) Gemiddelde: 4,9

40% 25% 20%

13%

21%

17%

4%

13% 4%

4%

6

7

0% 0

1

Zeer onwaarschijnlijk

2

3

4

5

8

9

10

Zeer waarschijnlijk

Bron: Panteia

De deelnemers die het systeem niet zouden aanbevelen geven hiervoor als reden dat ze het gebruik niet als prettig hebben ervaren. Verder zijn ze van mening dat ze zelf in staat zijn om bewust om te gaan met hun snelheid en rijgedrag. Op basis van de waarschijnlijkheid dat de deelnemers het systeem van digitale snelheidsmeldingen zouden aanbevelen is ook een Net Promotor Score (NPS) berekend. Deze NPS wordt berekend door de criticasters, de personen die het systeem niet aanbevelen, af te zetten tegen de ambassadeurs die het systeem wel aanbevelen (zie ook paragraaf 1.4). 34

13% zegt het systeem van digitale snelheidsmeldingen zeer waarschijnlijk aan te bevelen bij een familielid, vriend of kennis (cijfer 9-10). Een kwart van de deelnemers behoort tot de groep ‘inactieven’; zij geven het cijfer 7 of 8 (op een schaal van 0 tot 10). 62% geeft een 6 of lager en behoort tot de groep criticasters. Hiermee komt de NPS uit op -49%. Dit komt doordat er meer mensen zijn het systeem niet zouden aanbevelen, dan mensen die dit wel zouden doen. Figuur 18

Net Promotor Score (NPS) (n=24)

62% 0%

20%

25% 40%

Criticasters

60%

13% 80%

Inactieven

100%

Ambassadeurs

Bron: Panteia

3.7

Toekomstige ontwikkeling De digitale snelheidsmeldingen zijn tijdens de fietsrit gegeven door middel van visuele en auditieve feedback. Aan de deelnemers is gevraagd of zij een voorkeur hebben voor (een combinatie van) visuele, haptische, auditieve of andersoortige informatie. De voorkeur van het merendeel van de deelnemers ligt bij auditieve informatie (63%). Iets meer dan de helft (54%) ziet het liefst visuele informatie als melding en 46% zou graag de informatie ontvangen door middel van haptische informatie. Figuur 19

Waar gaat uw voorkeur naar uit? MR (n=24)

Visuele informatie (zien)

54%

Haptische informatie (trilling/beweging)

46%

Auditieve informatie (geluid)

63%

Anders, namelijk:

13%

Weet niet

4% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

Bron: Panteia

Tot besluit van de interviews werd deelnemers gevraagd wat in hun ogen andere of betere manieren zouden zijn om digitale snelheidsmeldingen te ontvangen 17. Deelnemers zijn in grote meerderheid geen voorstander van een systeem van digitale snelheidsmeldingen dat werkt via een app of op de telefoon. Vele van hen geven aan

17 Gespreksleidraad vraag 17

35

dat de integratie met een e-bike display wenselijker is en dat dit mogelijk kan worden gekoppeld aan trillingen in het stuur. Diverse deelnemers gaven aan dat borden langs de weg, met eventuele dynamische weergave van adviessnelheden afgestemd op de actuele drukte, in hun ogen kansrijker zijn dan een fiets-gebonden systeem. Quotes • ‘Het systeem klinkt over het algemeen als een oplossing, maar het zal geïntegreerd moeten worden in de fiets, dat is meer foolproof. Daardoor kunnen meer mensen het gebruiken en het is ook makkelijker qua gebruik’ • ‘Maybe use gamification or reward system for positive or negative reinforcement. But the rules have to be very clear. If you go above the limit, are you incriminated? It has to be very clearly communicated’ • ‘Maybe technology should automatically lower the assistance. If your assistance would be automatically attuned to the environment, this would be a more natural way to cycle. If I had to choose, I would do that. But rather I would have no system at all. It would rather have no cars on the road and enough space for bikes’ • ‘Er [zijn] betere manieren om iedereen te bereiken. Met het systeem zoals getest worden niet alle fietsers bereikt. Met markeringen en borden op de weg bereik je alle fietsers.

De borden of de markeringen kunnen ook variabel zijn, dus aanpasbaar’ Dit beeld komt ook naar voren wanneer gekeken wordt naar de uitkomsten van de online vragenlijst. De helft van de deelnemers zou snelheidsmeldingen graag tot zich nemen via een display op de e-bike. Daarnaast ziet 29% wel wat in digitale waarschuwingsborden langs de weg. Opvallend is dat slecht één van de deelnemers een applicatie op de mobiele telefoon noemt als methode om digitale snelheidsmeldingen te ontvangen aangezien dit de methode is die de deelnemers getest hebben. Bij “anders, namelijk” worden infrastructurele aanpassingen genoemd en de smartwatch. Figuur 20

Welke van onderstaande methoden lijken u het meest wenselijk? (n=24)

9%

Via een applicatie op de mobiele telefoon

4%4%

Via een display op de e-bike Via waarschuwingsborden langs de weg

29%

50%

Via digitale waarschuwingsborden langs de weg Anders, namelijk:

4%

Weet niet

Bron: Panteia

Het huidige systeem van digitale snelheidsmeldingen zou volgens de deelnemers kunnen worden verbeterd door enkele aanvullende notificaties of informatie toe te voegen. Hierbij moet worden gedacht aan realtime informatie over drukte op de route of omleidingen die op dat moment van toepassing zijn. Daarnaast zouden sommige deelnemers liever een interval op het scherm zien waartussen de gewenste snelheid moet liggen met daarbij eventueel een steeds harder/intenser geluid bij een 36

steeds hoger wordende snelheidsovertreding. Tot slot vinden de deelnemers dat het systeem verbeterd kan worden door een geluidsignaal te geven bij het inrijden van een snelheidszone. Nu wordt deze alleen gegeven wanneer je de snelheid overtreedt.

3.7.1

Verantwoordelijkheid ontwikkeling Een kwart van de deelnemers vindt dat producten van e-bikes verantwoordelijk zouden moeten zijn voor de ontwikkeling van een systeem voor snelheidsmeldingen voor e-bikes. Een vijfde (21%) zegt dat de verantwoordelijkheid bij de gemeenten ligt en 17% vindt dat de overheid hiervoor verantwoordelijk zou moeten zijn. Techbedrijven en inwoners die in de snelheidszone wonen worden doorgaans niet gezien als partijen die verantwoordelijk zouden moeten zijn. De deelnemers die ‘anders, namelijk’ hebben geantwoord op deze vraag noemen voornamelijk combinaties van partijen die samen de verantwoordelijkheid moeten dragen (21%). Figuur 21

Wie zou volgens u verantwoordelijk moeten zijn voor de ontwikkeling van een systeem van digitale snelheidsmeldingen voor e-bikes? (N = 24) (v26)

21% 0%

25% 20%

4% 40%

De gemeenten De inwoners in de snelheidszone De fietsersbond Anders, namelijk:

17% 60%

8% 4%

21%

80%

100%

De producten van e-bikes De overheid Techbedrijven

Bron: Panteia

37

4

38

4

Conclusie De centrale hoofdvraag van dit onderzoek is hoe e-bikegebruikers het principe van digitale snelheidsmeldingen tijdens hun fietsrit ervaren en welke impact dit heeft op hun snelheidsgedrag. Op basis van de enquêtes en interviews kan geconcludeerd worden dat de deelnemers ontvankelijk lijken voor een systeem van digitale snelheidsmeldingen. De deelnemers beoordelen (het doel van) het systeem over het algemeen positief en laten weten dat de meldingen leiden tot een verhoogd bewustzijn van de eigen fietssnelheid. Ook werd in bijna de helft van de gevallen daadwerkelijk het gedrag aangepast na het tonen van een snelheidsmelding. Toch is een meerderheid van mening dat het systeem, in de vorm zoals dit nu is getest en zonder implementatie van flankerende maatregelen, niet zal bijdragen aan een verhoogde fietsveiligheid. Hierbij zijn grofweg twee gedachtegangen te onderscheiden. Enerzijds is er een groep die de voordelen van een systeem van snelheidsmeldingen kan beredeneren en aangeeft dat een dergelijk systeem potentie heeft om bij te dragen aan fietsveiligheid, mits het systeem verder wordt verbeterd. Anderzijds is er een groep die verwacht dat een dergelijk systeem onder geen beding kan bijdragen aan de veiligheid omdat fietsers hierin niet te sturen zijn. Om kans van slagen te hebben moet het systeem volgens participanten op een aantal vlakken worden verbeterd.

Allereerst moet in de communicatie van snelheidsmeldingen een juiste balans worden gevonden tussen attenderen en informeren. De herhaaldelijke harde geluidssignalen en het tonen van een rood scherm bij een snelheidsoverschrijding worden nu soms als dwingend, luid en opzichtig ervaren. Dit leidt volgens participanten af van de focus op het verkeer, wat voor onveilige situaties kan zorgen. Anderzijds leidt dit ook tot het (gaan) negeren van de snelheidsmeldingen. Tegelijkertijd komt uit het onderzoek ook naar voren dat regelmatige communicatie van snelheidssignalen wel bijdraagt aan (het behouden van) de aandacht voor de eigen snelheid. De kunst is de fietsers bewust te maken van de te naderen verkeerssituatie en de daarbij gewenste snelheid, zonder dat de meldingen te veel afleiden van het verkeer of irritatie opwekken. Daarnaast wordt nu geen rekening gehouden met de real-time verkeerssituatie, waardoor de meldingen door fietsers niet altijd als passend werden ervaren. Dat het systeem van digitale snelheidsmeldingen nog onvoldoende aansluit op de belevingswereld van de fietsers heeft als risico dat de geloofwaardigheid in het geding komt. Voorkomen moet worden dat een melding als irrelevant wordt gezien en daardoor wordt genegeerd door de gebruiker. Dit kan immers van invloed zijn op de verdere verwerking van nieuwe snelheidsmeldingen of het gebruik van het systeem.

Diverse deelnemers gaven aan te kunnen wennen aan de meldingen, met enerzijds als gevolg dat de meldingen als steeds “natuurlijker” werden ervaren, of anderzijds dat er minder aandacht voor de meldingen was tijdens het fietsen. Dit laatste is in combinatie met de hierboven genoemde verbeterpunten wel een potentieel afbreukrisico voor het systeem van snelheidsmeldingen. In hoeverre dit voorkomen kan worden door het doorvoeren van de door de deelnemers geopperde verbeteringen zou in de toekomst verder onderzocht kunnen worden. 39

Bijlage 1

Gesprekleidraad Gespreksleidraad digitale snelheidsmeldingen voor e-bikes Gemeente Amsterdam A: Signal anticipation / anticiperen op de digitale snelheidsmelding In hoeverre is de fietser tijdens het fietsen “bezig” met de digitale snelheidsmeldingen? Welke verwachtingen wekt het systeem? En wat is het effect hiervan op de fietsgedrag en -ervaring?

Introductie bij de vraag: u heeft zojuist rondgefietst met een systeem voor digitale snelheidsmeldingen op uw e-bike. Daar wil ik u graag wat vragen over stellen. Allereerst over uw verwachtingen van het systeem. 1 Wat waren uw verwachtingen van de digitale snelheidsmeldingen op het moment van wegfietsen? 2 Hoe was het om op ieder moment een digitale snelheidsmelding te kunnen verwachten? [follow-up: was u hier tijdens het fietsen mee bezig?] 3 Wat betekende dit voor uw fietservaring? [b.v.: onrustig, afgeleid, gaf vertrouwen] B: Signal reception / de digitale snelheidsmelding ontvangen Hoe ervaart de fietser het om tijdens het fietsen digitale snelheidsmeldingen te krijgen? En komt de boodschap onder verschillende omstandigheden helder over?

4 Hoe heeft u het ervaren om digitale snelheidsmeldingen te ontvangen tijdens het fietsen? 5 Heeft u het gevoel dat u alle digitale snelheidsmeldingen heeft gezien? [follow-up: waarom wel of niet] 6 In hoeverre heeft u gedurende het fietsen continu aandacht kunnen hebben voor de digitale snelheidsmeldingen? [follow-up: zijn er ook momenten geweest dat u helemaal niet op het systeem heeft gelet? Wat zorgde hiervoor?] C: Signal cognition / de digitale snelheidsmelding verwerken Begrijpt de fietser de snelheidsmelding die worden afgegeven? En worden ze ervaren als “passend” bij de omgeving?

7 Heeft u het gevoel dat u de digitale snelheidsmeldingen die u kreeg direct goed begreep? [follow up: welke wel of welke niet? En waarom wel of niet?] 8 Vond u de digitale snelheidsmeldingen in alle gevallen passen bij de omgeving?

40

9 Zijn er situaties geweest waarin u de snelheidsmelding in het bijzonder nuttig of juist onnodig vond? [b.v. omdat de verkeerssituatie toch complexer bleek dan gedacht, of omdat er volgens u geen aanleiding was om de snelheid te verlagen] D: Signal response / handelen naar de digitale snelheidsmelding Handelde de fietser in alle gevallen naar de boodschap? Zo ja, hoe? En was dit voor alle situaties gelijk? Zo nee, waarom niet?

10 In hoeverre heeft u uw snelheid in verschillende situaties ook daadwerkelijk aangepast aan de digitale snelheidsmelding? In welke gevallen wel en in welke niet? [link met vragenlijst] 11 Bij aanpassen snelheid na ontvangen digitale snelheidsmelding: wat zorgde ervoor dat u uw snelheid op dat moment aanpaste? 12 Bij niet aanpassen snelheid na ontvangen digitale snelheidsmelding: wat maakte dat u er in die situatie voor koos dit niet te doen? 13 Was het in alle gevallen nodig om uw snelheid aan te passen? Of reed u in sommige gevallen al de juiste snelheid? E: Signal impacts / algemeen beeld van handelen naar digitale snelheidsmelding Hoe heeft de fietser de digitale snelheidsmeldingen ervaren? Welke aanmerkingen zijn er op het principe van snelheidsmeldingen voor fietsers, maar ook voor de manier waarop het huidige systeem in elkaar zit?

Terugkijkend op uw ervaring met snelheidsmeldingen op de e-bike: 14 In hoeverre denkt u dat een systeem van digitale snelheidsmeldingen kan bijdragen aan verhoogde veiligheid van het fietsverkeer? 15 Is het voor uzelf van toegevoegde waarde om digitale snelheidsmeldingen te krijgen? En voor anderen? [follow-up: is het nuttig? Is het noodzakelijk? Of juist niet?] 16 Wat kan er worden verbeterd aan het huidige systeem van digitale snelheidsmeldingen [API op telefoon op stuur] en de manier van waarschuwen? 17 Is de huidige vorm van communiceren [API op telefoon op stuur] wat u betreft een goede manier om digitale snelheidsmeldingen te ontvangen? Of kunt u zich andere manieren of vormen voorstellen om digitale snelheidsmeldingen af te geven aan fietsers die beter zouden werken?

41

Bijlage 2

Online vragenlijst Vragenlijst ISA voor e-bikes Gemeente Amsterdam U heeft zojuist meegedaan aan een experiment van de gemeente Amsterdam en het Townmaking Institute om digitale veiligheidsvoorzieningen op de fiets te onderzoeken. Hierover willen we u graag nog een aantal aanvullende vragen voorleggen. Vraag 1 U bent voor het experiment uitgenodigd omdat u in het bezit bent van een e-bike. Hoe vaak maakt u doorgaans gebruik van uw e-bike? 18 Dagelijks 19 2 tot 6 keer per week 20 1 keer per week 21 1 keer per 2 weken 22 1 keer per maand 23 Minder dan 1 keer per maand Vraag 2 De afstanden die ik doorgaans fiets op mijn e-bike zijn.. 1 vooral korte afstanden (< 15 minuten) 2 vooral middellange afstanden (15-30 minuten) 3 vooral lange afstanden ( > 30 minuten) 4 zowel korte als langere afstanden Vraag 3 Voor welke doeleinden maakt u gebruik van uw e-bike? 1 Woon-werk 2 Woon-school 3 Boodschappen 4 Winkelen 5 Bezoek aan familie/vrienden/kennissen 6 Sport en ontspanning 7 Kinderen (school/opvang) 8 Anders, namelijk ….

Multiple Respons

Vraag 4 Heeft u op uw e-bike een display zitten (bijvoorbeeld voor de snelheid, aantal gereden kilometers, accuduur, tijd etc.)? 1 Ja, altijd 2 Ja, meestal 3 Ja, soms 4 Nee, nooit

42

Vraag 5 U heeft zojuist een fietsroute afgelegd waarbij u waarbij u digitale snelheidsmeldingen kreeg bij het inrijden van verschillende snelheidszones. Wij zijn benieuwd hoe u tegen deze nieuwe technologie aankijkt. In hoeverre vindt u het communiceren van digitale snelheidsmeldingen op e-bikes.. 1 Onwenselijk - Wenselijk 2 Niet noodzakelijk – Noodzakelijk 3 Onveilig – Veilig 4 Niet nuttig - Nuttig <PROG. 5-puntsschaal hanteren> Vraag 6 Wat zouden de positieve effecten van het communiceren van digitale snelheidsmeldingen kunnen zijn? Vraag 7 Wat zouden de negatieve effecten van het communiceren van digitale snelheidsmeldingen kunnen zijn? Vraag 8 De volgende vragen gaan over het systeem van digitale snelheidsmeldingen dat u zojuist heeft getest. Hoe heeft u het gebruik over het geheel genomen ervaren? <PROG.: antwoorden op een schaal van 1=Heel negatief tot 10=Heel positief> Vraag 9 Kunt u dit antwoord toelichten? Vraag 10 In hoeverre bent u tevreden over het systeem van digitale snelheidsmeldingen als het gaat om: 1 Het kleurgebruik 2 De leesbaarheid 3 De begrijpelijkheid/duidelijkheid 4 De vormgeving 5 Het gebruiksgemak 6 Veilig te gebruiken in het verkeer <PROG. 7 punts-schaal met 1=Zeer ontevreden en 7= Zeer tevreden> Vraag 11 Indien een aspect bij vraag 10 = ontevreden of zeer ontevreden U geeft aan (zeer) ontevreden te zijn over <ASPECT>.

Wat zou er volgens u moeten veranderen om dit aspect beter aan te laten sluiten bij uw wensen?

43

Vraag 12 Als u een inschatting zou moeten maken, hoe vaak heeft u gedurende de fietsroute gemiddeld op het beeldscherm gekeken? 1 Heel vaak (meerdere keren per minuut) 2 Vaak 3 Soms 4 Zelden 5 Nooit Vraag 13 Soms is het erg hectisch om de aandacht te managen tussen wat er op het fietspad gebeurt en er wordt weergegeven op het beeldscherm. Hoeveel procent van de digitale snelheidsmeldingen denkt u gezien te hebben? ..% Weet niet Vraag 14 Multiple Respons Indien het percentage bij vraag 13 kleiner is dan 100% Wat is de reden dat u sommige digitale snelheidsmeldingen niet heeft gezien? 1 Drukte in het verkeer 2 De melding verdween al snel van het scherm 3 Ik kon de meldingen slecht zien 4 Ik vond de meldingen niet relevant 5 Anders, namelijk.. Vraag 15 Bij het naderen van een snelheidszone werd er op het beeldscherm een symbool getoond om de aankomende snelheidszone te communiceren. Welke van onderstaande symbolen heeft u onderweg gezien? <PROG. De symbolen random tonen en laten aanvinken> 1 Symbool park 2 Symbool wegen met gemengd verkeer 3 Symbool kruisingen 4 Symbool rotonde 5 Symbool schoolzone 6 Symbool smal fietspad 7 Symbool wegen onder constructie 8 Geen van deze Vraag 16 Indien Vraag 15 ≠ geen van deze In hoeverre was is het voor u duidelijk welke snelheidszones er met de symbolen bedoeld werden? 1 2 3 4

Alle symbolen waren voor mij duidelijk De meeste symbolen waren voor mij duidelijk Slechts een paar symbolen waren voor mij duidelijk Geen van de symbolen waren voor mij duidelijk

44

Vraag 17 Indien vraag 16 is 2 of 3 Van welke symbolen was de betekenis onduidelijk?

Multiple respons

<PROG. Geselecteerde symbolen V15 random tonen en laten aanvinken> 1 Symbool park 2 Symbool wegen met gemengd verkeer 3 Symbool kruisingen 4 Symbool rotonde 5 Symbool schoolzone 6 Symbool smal fietspad 7 Symbool wegen onder constructie Vraag 18 Indien vraag 16 is 2 of 3 of 4 Wat zou er aan de symbolen veranderd moeten worden om de snelheidszones duidelijker te communiceren? Vraag 19 In hoeverre hielpen de symbolen bij het duiden van de omgeving en leidde dit hiermee tot een beter begrip van het snelheidsadvies? 1 Helemaal niet 2 Een beetje 3 Nogal 4 Tamelijk veel 5 Heel veel 6 Weet niet Vraag 20 Na het inrijden van een snelheidszone wordt op het scherm feedback gegeven over eigen snelheid ten opzichte van de gewenste snelheid. Dit wordt gedaan aan de hand van kleuren. In hoeverre vond u deze manier van feedback geven.. 1 Onduidelijk – Duidelijk 2 Onveilig - Veilig 3 Onhandig - Handig 4 Niet gebruiksvriendelijk - Gebruiksvriendelijk 5 Onprettig - Prettig 6 Lastig te begrijpen - Makkelijk te begrijpen <ENQ. Antwoorden op een schaal van 1 tot 7> Vraag 21 Indien aspect bij vraag 20 = 1 of 2 op schaal U heeft aangegeven de feedback <onduidelijk, onveilig, onhandig, niet gebruiksvriendelijk, onprettig, lastig te begrijpen te vinden>. Kunt u toelichten waarom u dit vindt?

45

Vraag 22 In hoeveel procent van de gevallen denkt u uw snelheid te hebben aangepast na het zien van een digitale snelheidsmelding in de app? ..% Weet niet Vraag 23 Multiple Respons De digitale snelheidsmeldingen werden zojuist gegeven door middel van visuele en auditieve feedback. Als u zou kunnen kiezen tussen visuele informatie, auditieve informatie en/of haptische informatie, waarnaar gaat uw voorkeur dan uit? 1 Visuele informatie (zien) 2 Haptische informatie (trilling/beweging) 3 Auditieve informatie (geluid) 4 Anders, namelijk.. 5 Weet niet Vraag 24 De digitale snelheidsmeldingen werden gecommuniceerd via een beeldscherm van de mobiele telefoon. Deze informatie kan wellicht ook op een andere wijze gecommuniceerd worden. Welke van onderstaande methoden lijkt u het meest wenselijk? <PROG. Random aanbieden> 1 Via een applicatie op de mobiele telefoon 2 Via een display op de e-bike 3 Via waarschuwingsborden langs de weg 4 Via digitale waarschuwingsborden langs de weg 5 Anders, namelijk.. 6 Weet niet Vraag 25 Welke aanvullende notificaties of informatie zou volgens u wenselijk zijn om aan het systeem van digitale snelheidsmeldingen toe te voegen? .. Weet niet Vraag 26 Wie zou volgens u verantwoordelijk moeten zijn voor de ontwikkeling van een systeem van digitale snelheidsmeldingen voor e-bikes? <PROG.

Random aanbieden> 1 De gemeenten 2 De overheid 3 De producenten van e-bikes 4 De fietsersbond 5 Techbedrijven 6 De inwoners die in de snelheidszone wonen 7 Anders, namelijk..

46

Vraag 27 Hoe waarschijnlijk is het dat u een systeem van digitale snelheidsmeldingen zou aanbevelen aan een familielid, vriend of collega? <PROG.: antwoorden op een schaal van 0=Zeer onwaarschijnlijk tot 10=Zeer waarschijnlijk> Vraag 28 Indien vraag 27 = 0 t/m 4 Kunt u toelichten waarom u een systeem van digitale snelheidsmeldingen niet zou aanbevelen? Vraag 29 Tot slot willen we u graag nog enkele achtergrondvragen stellen. Wat is uw geslacht? 1. Man 2. Vrouw 3. Ik identificeer mij als .. Vraag 30 Wat is uw leeftijd? 1 18 t/m 29 jaar 2 30 t/m 49 jaar 3 50 t/m 69 jaar 4 70 t/m 89 jaar Vraag 32 Heeft u tot slot nog opmerkingen of suggesties naar aanleiding van het experiment? • N.v.t. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Dit is het einde van de vragenlijst. Uw antwoorden zijn met succes verstuurd en ontvangen. We bedanken u hartelijk voor uw medewerking.

47

Bijlage 3

Route experiment

48