Definitief verslag WV 16-11-2022

Zij begrijpt de bestuurlijke reactie en verwacht het aangepaste voorstel van harte te gaan ondersteunen. Lid BOOMSMA spreekt van een buitengewoon mooi initiatief dat hij zal steunen. De naam Mokum betekent thuis en het is belangrijk dat iedereen zich hier veilig thuis voelt. Hij stelt voor de term ecologie te vervangen door mokumlogie. Hij heeft van het stadsarchief begrepen dat bom servo Elieser waarschijnlijk geen slaaf was, maar een donkere joodse man die daar in dienst was. Maar het verhaal blijft onderdeel van het joodse erfgoed van Amsterdam dat gekend mag worden. Hij is benieuwd naar de uitwerking van het mooie idee om met QR-codes te werken. Hij oppert dat idee ook toe te passen bij andere zaken en denkt dan bijvoorbeeld aan de geschiedenis van de Moderne Devotie in Amsterdam. Lid HOFLAND steunt het initiatief van de VVD dat hij ziet als een mooi voorbeeld van hoe men in Amsterdam op een volwassen manier over de geschiedenis spreekt. Lid BROERSEN spreekt steun uit voor dit supermooie initiatief. Zij vindt het een goed idee het onderwijs hierin mee te nemen en ook het gebruik van QR-codes spreekt haar aan. Wethouder VAN DANTZIG betuigt grote dank aan de indieners van dit ‘jofel’ voorstel. De bestuurlijke reactie heeft naar zijn mening iets te lang op zich laten wachten, maar voor de beantwoording moesten veel wethouders geraadpleegd worden.

Hij is er trots op dat hij nu de woordvoerder mag zijn omdat hij zich ook deel voelt van het joods erfgoed in deze stad. Hij waardeert het dat de indiener het voorstel in lijn gaat brengen met de aanbevelingen vanuit het college en sluit af met de Jiddische wens mazzeltof. Raadslid MARTENS bedankt voor alle positieve reacties, in het bijzonder die van lid Mangal. Zij kan zich vinden in diens oproep ook het onderwijs hierin te betrekken, maar tekent daarbij aan dat de gemeente niet gaat over de inhoudelijke kant van het onderwijs wat zij op zich ook gezond vindt. Maar ze gaat wel kijken naar mogelijkheden om het daar ook onder te brengen. Zij zal het voorstel in aangepaste vorm rechtstreeks naar de raad sturen. De VOORZITTER stelt vast dat het voorstel nu voldoende besproken is en in aangepaste vorm in de raad zal worden geagendeerd. 8. Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging n.a.v. vragen van de raadsleden Bobeldijk (SP) en Boomsma (CDA) over RIB Afdoening motie 683 “Voorkomen van de sloop van historische panden”. (VN2022-036068) Dit punt is besproken in de avondsessie na punt 6.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Lid ALBERTS zegt dat de antwoorden op zich duidelijk zijn, maar wijst erop dat de regeling nog steeds ruimte biedt voor de sluiproute die sommige eigenaars nemen door alleen nog een deel van een muur overeind te laten staan en de rest van het pand te slopen. Dan is er nog steeds geen sloopvergunning nodig hoewel het pand in feite wel gesloopt is. Zij vraagt of het mogelijk is die variant ook op te nemen in de regeling. Lid HAVELAAR zegt dat het CDA en de aangenomen motie willen dat voor de sloop van een historisch pand altijd een vergunning vereist moet zijn zodat de gemeente desgewenst sloop kan tegenhouden. Het college zegt in zijn reactie dat dit te kostbaar zou zijn. Een parapluverordening zou 2 ton kosten en controle 50.000 euro per pand. Maar dat laatste moet volgens hem ook nu al plaatsvinden. Hij vraagt de wethouder een compleet overzicht aan te leveren van alle historische panden die de afgelopen jaren gesloopt zijn. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hij de vragen van lid Alberts schriftelijk zal beantwoorden. Hij herkent wel wat zij zegt, maar wil zorgvuldig uitzoeken wat wel en niet mogelijk is. Hij staat wel open voor briljante ideeën van haar kant. Hij vindt dat de discussie met lid Havelaar in een kringetje ronddraait. Er is een motie ingediend, het college geeft aan wat uitvoering zou kosten en ziet daarvoor nergens dekking in de begroting.

Daarna heeft het CDA gevraagd uit te zoeken of er iets geregeld kon worden met leges en dergelijke. Ook dat is gedaan en nu vraagt het CDA weer een nog nadere onderbouwing van de kosten. Hij is niet van plan aan die vraag tegemoet te komen, tenzij hij daartoe gedwongen wordt. Er is uitgezocht wat alles kost en dat is wat het is. Hij zegt evenmin een lijst te kunnen aanleveren van alle gesloopte panden. De gemeente heeft geen zicht op wat vergunningsvrij gesloopt is en kan dus ook geen aantallen bijhouden. Het CDA zal het volgens hem moeten doen met de informatie die nu is aangeleverd en zich moeten beraden of er dekking te vinden valt en of men de organisatie wil opzadelen met al dat extra werk. Het zal de flexibiliteit waar men ook om vraagt, niet ten goede komen. Hij zou het onverstandig vinden op die weg door te gaan. Hij zegt naar beste vermogen de raad te hebben willen bedienen en het ook niet meer te weten als het CDA de verstrekte antwoorden in twijfel blijft brengen. Lid HAVELAAR zegt zich nog te zullen te beraden over het eventueel piepen van dit onderwerp naar de raad. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp op dit moment voldoende besproken is, maar mogelijk alsnog gepiept zal worden naar de raad. De heer HAVELAAR deelt later in de vergadering mee dat zijn fractie het punt in de raad wil bespreken. Volkshuisvesting 9.

Monitor Samenwerkingsafspraken over 2021 (VN2022-036064) gevoegd behandeld met 14. De verkoop van sociale huurwoningen door woningcorporatie de Alliantie Nr. VN2022-038063 De behandeling heeft in de avondsessie plaatsgevonden na punt 13&15. Lid HAVELAAR vindt dat de monitor veel te laat in het jaar is aangeleverd en nu ook laat wordt besproken. Hij vraagt de wethouder te zorgen dat de monitor over 2022 in februari 2023 wordt aangeleverd zodat de raad die kan bespreken voor de nieuwe prestatieafspraken. Dat moet kunnen volgens hem omdat het grote bedrijven ook lukt in februari hun jaarverslagen uit te brengen. Hij vraagt of het wel terecht is dat fracties nu zo boos zijn over het voornemen van De Alliantie om 140 woningen in een groot complex te verkopen aan zittende bewoners of als er

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

een vrijkomt. Het gaat dan om enkele woningen per jaar. Hij vraagt op welk punt dat in strijd zou zijn met de afspraken die dezelfde fracties indertijd hebben goedgekeurd. Verder vraagt hij de wethouder schriftelijk toe te lichten wat de voordelen zijn van individuele afspraken boven collectieve via de koepel. En dat dan in de commissie te bespreken voordat er onomkeerbare stappen zijn gezet. Hij ziet het plan nu vooral als een motie van wantrouwen naar die koepel. Lid HEINHUIS vraagt hoe hij die uitverkoop van 140 woningen in een complex van 450 vindt rijmen met de afspraak over terughoudendheid bij de verkoop van sociale woningen. Lid HAVELAAR zegt dat hij die vraag ook aan de Alliantie heeft gesteld. Het antwoord was dat er nu 140 woningen aangemerkt zijn als verkoopbaar en dat de huidige mutatiegraad erg laag is zodat er per jaar slechts enkele verkocht zullen worden. Het is de bedoeling van de Alliantie om de verkoopbaarheid van deze woningen onderdeel te maken van de volgende afspraken met de gemeente. Lid VAN RENSSEN zegt dat er in de afspraken staat dat er woningen verkocht mogen worden als er per saldo in dat jaar 3000 woningen bijkomen. Maar het saldo staat nu pas op 619. Dan is er ook nog de schrik van die verkoop van 140 woningen. Iedereen die deze woningen en de bouwgeschiedenis kent zal het erover eens zijn dat dit sociale woningen moeten blijven.

In de uitvoeringsovereenkomst bij de afspraken staat bovendien dat het aantal sociale woningen in centrum-oost in absolute aantallen minimaal gelijk moet blijven. Ruimte om elders in centrum-oost sociale woningen te realiseren is er volgens haar niet en dat maakt dat de voorgenomen verkoop tegen de gemaakte afspraken indruist. Zij vraagt wat de gemeente kan doen om de Alliantie aan de afspraak van terughoudendheid te houden. Zij is voorstander van individuele afspraken omdat de gemeente dan meer inzicht krijgt in de werkelijke verkoop. De vraag is ook hoe de nieuwe afspraken tot stand komen en wat daarin vastgelegd wordt om zo veel mogelijk sociale woningen te behouden en de voorraad te laten groeien. Lid ALBERTS spreekt haar teleurstelling uit over het gebrek aan steun voor de SPmotie om de verkoop te stoppen en roept de fracties op alsnog op hun schreden terug te keren. Lid VON GERHARDT vraagt het woord maar heeft geen spreektijd meer. Lid HEINHUIS zegt dat haar fractie in de raad vorige week ook al vragen heeft gesteld over die verkoop. Het zou eeuwig zonde zijn als deze sociale woningen in dat prachtige complex verloren gaan. Dat zou de ziel van de gemengde stad aantasten in een deel van de stad waar toch al weinig sociale woningen zijn en geen plek is voor nieuwe. Als dit zo doorgaat blijft daar geen sociale woning meer over.

Daarom is het op die plek zaak nog meer terughoudend te zijn met de verkoop. De motie van de SP heeft de PvdA niet gesteund omdat die de verkoop in de hele stad wilde verbieden, De PvdA wil verkoop niet overal onmogelijk maken, maar op deze locatie wel. Zij heeft de wethouder vorige week gevraagd in gesprek te gaan met de Alliantie en ook de bewonerscommissie heeft zich laten horen. Zij hoopt dat via gesprekken een goede oplossing gevonden wordt in het belang van het sociale en gemengde karakter van deze buurt en de stad. Lid BROERSEN vraagt een reflectie van de wethouder op het gesprek met de Alliantie. Zij is benieuwd of de wethouder inmiddels stokken heeft gevonden waarmee zij in deze kwestie zou kunnen slaan. Wellicht is daar iets over te regelen in de nieuwe individuele of collectieve afspraken met de corporaties. Zij is ook benieuwd naar de voor- en nadelen van individuele versus collectieve afspraken., Zij is benieuwd hoe de wethouder denkt over een gemeentelijk woningbouwbedrijf in de toekomst en het opkopen van sociale woningen. Zij denkt dat het interessant zou zijn op werkbezoek te gaan naar Wenen om te kijken hoe men dat daar voor elkaar gekregen heeft.

Lid MANGAL is stomverbaasd dat een corporatie in tijden dat het al uiterst moeilijk is huishoudens een dak boven het hoofd te bieden, met het fantastisch idee komt goede sociale huurwoningen te gaan verkopen onder het mom van dat de stad er voor elke verkochte

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

woningen twee zou terugkrijgen. Het is volgens hem een wassen neus. Men verkoopt inderdaad een goede gezinswoning maar wat er maximaal voor terugkomt zijn twee krappe studentenkamers waar men maximaal 5 jaar mag wonen. Men zegt dat bewoners zelf hun woning mogen kopen, maar hoe zouden ze dat kunnen betalen? De nieuwbouw blijft ver achter bij de vraag en dan is het hem een raadsel hoe iemand op het idee komt woningen in de verkoop te gooien. Lid ASLAMI is eveneens verbijsterd over het plan 140 woningen zonder enige vorm van terughoudendheid van de hand te doen. Hij vraagt welke instrumenten de wethouder heeft om dit soort zaken nu en in de toekomst te adresseren. Uit de monitor maakt hij op dat het aantal middenhuurwoningen is toegenomen. Hij vraagt wat dat heeft gedaan voor de doorstroming vanuit sociale huurwoningen. Dat zou hij graag in volgende rapportages opgenomen willen zien. Wethouder PELS zegt dat de monitor dit jaar wellicht iets later naar de raad gekomen is vanwege de wethouderswisseling, maar dat het absoluut onhaalbaar is die al in februari beschikbaar te hebben. Eerst moeten de corporaties hun eigen jaarverslagen gereed hebben en via de geijkte kanalen hebben besproken voordat de monitor kan worden samengesteld.

De monitor zelf wordt eerst ook nog besproken in het bestuurlijk overleg en met de huurders voordat die voorzien van een raadsbrief naar de raad wordt gestuurd. Zij zal kijken welke tempowinst er te behalen valt. Bij de middenhuurwoningen is sprake van 76% doorstroming uit de sociale sector. Dat staat ook vermeld in de monitor, maar wellicht ietwat verstopt. Zij heeft inderdaad een gesprek gehad met de Alliantie en de bestuursvoorzitter Centrum. Er is nooit gezamenlijk een nadere definitie gemaakt van de term terughoudendheid en dat is een belangrijke les voor volgende afspraken. Lid BROERSEN vraagt of de wethouder de tijdlijn kan aangeven tussen de evaluatie en het vastleggen van nieuwe afspraken. Wethouder PELS zegt dat in januari de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting ter inzage wordt gelegd voor de inspraakprocedure. Daarin staat eigenlijk al de inzet van de gemeente voor de gesprekken met de corporaties over nieuwe afspraken. Zij zegt toe te gaan uitzoeken of het technisch haalbaar is de commissie op enige manier mee te nemen in de voorbereiding op die gesprekken. Dat kan dan niet op basis van de monitor 2022, maar bijvoorbeeld wel met de cijfers uit voorgaande jaren. Zij blijft verkennen of ze instrumenten kan vinden om de Alliantie op andere gedachten te brengen.

Zij heeft in het gesprek al aangegeven het niet eens te zijn met de verkoop en die niet te vinden getuigen van terughoudendheid en dat ze niet wil dat het centrum en dit gebouw in het bijzonder verder geraakt wordt door liberalisering. Er is in het centrum en ook in centrumoost de afgelopen jaren heus wel wat bijgebouwd is een argument dat ze gehoord heeft. Maar bij het bepalen van de balans wordt gekeken naar nieuwbouw en verkoop in de hele stad. De huidige afspraken voorzien daar niet goed in en daarom wil deze coalitie komen tot individuele afspraken zodat corporaties afzonderlijk aanspreekbaar worden. De verwachting is dat dit meer inzicht en draagvlak zal opleveren. Zij gaat proberen de consequenties van de individuele afspraken op papier te zetten, maar dat blijft deels giswerk. Zij wil dan ook het perspectief van de corporaties daarin meenemen. Zij gaat volgende week in gesprek met de bewonerscommissie en zal waar mogelijk blijven oproepen de verkoop te heroverwegen. Ze merkt daarbij op dat de woningen niet allemaal tegelijkertijd in de verkoop gaan. Er zal dus hooguit pas een beperkt aantal verkocht zijn voordat de gesprekken over de nieuwe afspraken beginnen. Het lijkt haar een fantastisch idee op werkbezoek te gaan naar Wenen, maar dan wel per trein. Het stond al langer op haar verlanglijst.

De Kamercommissie heeft daar veel inspiratie opgedaan naar zij begrepen heeft. Ook in Parijs zijn er interessante ontwikkelingen op dat gebied. Een gemeentelijk woningbedrijf lijkt haar in principe een mooi plan, maar men dient zich te realiseren dat daar nu geen geld voor is en dat het ook niet in het coalitieakkoord staat. Men moet de ambities op dit moment dus zien te realiseren net de partners, dus met de corporaties

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

en andere verhuurders. Op de participatieavonden heeft zij gemerkt dat mensen zich afvragen of de gemeente en de corporaties nog wel een oplossing kunnen bieden voor de wooncrisis. Het idee om huurwoningen te verkopen is niet van haar afkomstig, maar ze merkt wel dat die verkoop niet bevorderlijk is voor het vertrouwen in overheid en instanties. Goede stappen op het gebied van volkshuisvesting zijn belangrijk voor het draagvlak in de stad. Met die overtuiging is zij met de opdracht uit het coalitieakkoord aan de slag om samen met de corporaties tot goede afspraken te komen om de wooncrisis te lijf te gaan. Lid VAN RENSSEN vraagt wat nu te doen valt om de verkoop te stoppen in de aanloop naar nieuwe afspraken. Lid MANGAL vraagt waarom ze uitgerekend deze woningen willen verkopen. Hij vraagt de wethouder dat te achterhalen. Hij heeft begrepen dat Bouwinvest ook al grote aantallen wil verkopen, waarmee het totaal dus vele malen groter zal zijn. Wethouder PELS zegt dat ze haar zoektocht voortzet, maar intussen in gesprekken blijft aandringen op pauzeren tot er nieuwe afspraken zijn. Zij heeft op een van de participatieavonden gesproken met huurders van Bouwinvest die zich zorgen maken over de verkoop. Het gaat hier niet om een corporatie, maar om een investeerder en daar heeft de gemeente nog minder grip op.

In het kader van de aanpak volkshuisvesting gaat ze wel proberen ook met investeerders tot afspraken te komen om ze te betrekken bij de bestrijding van de wooncrisis. De corporaties dienen zich wel te realiseren dat zij verantwoordelijk zijn voor de nieuwbouw van compenserende sociale huurwoningen als ze doorgaan met de verkoop in het centrum. Zij stelt voor de Alliantie te vragen zelf aan de commissie tekst en uitleg te komen geven over de verkoop in relatie tot hun investeringsstrategie. Zij biedt aan een gesprek te arrangeren. Lid MANGAL vindt dat een goed voorstel. Hij zou ook graag een dergelijk gesprek hebben met Bouwinvest. In de Greivestraat zijn 120 woningen ingeleverd en daar komen er 135 voor terug, maar daarvan zijn er 75 studentenwoningen terwijl er juist grote woningen nodig zijn. Dat lijkt de nieuwe tactiek van investeerders. Wethouder PELS zegt dat gesprekken al worden gevoerd over hoeveel woningen moeten worden teruggebouwd en van welke grootte. Dat is nu lastig te staven. Het enige wat vast te stellen valt is dat er vorig jaar een groei in aantal was te zien die hopelijk zal doorzetten. De Rijksregelgeving rond de financiering is erg ingewikkeld opgezet en belemmert het inzicht in de concrete plannen van corporaties. In de gesprekken is wel aangegeven dat grote terughoudendheid wenselijk is en dat daar een betere definitie voor moet komen.

Verkoop moet alleen mogelijk worden als er evident meer gebouwd wordt. De vraag is of de bewijslast vooraf of achteraf moet komen te liggen. Over dat alles zullen de komende gesprekken gaan. De VOORZITTER sluit de bespreking af en sluit daarmee om 23.03 ook de vergadering. 10. Brief ombudsman inzake nieuw boetebeleid vakantieverhuur (VN2022-036069) gevoegd behandeld met 11. Raadsinformatiebrief stand van zaken afhandeling motie 149 inzake de verbodswijken vakantieverhuur en twee toezeggingen betreffende vakantieverhuur (VN2022-036062) Deze punten zijn in de ochtendsessie behandeld na punt 5. De heer BERGSTRA (bureau Ombudsman) zegt dat de ombudsman naar aanleiding van veel gelijkluidende klachten die vorig jaar binnenkwamen over de torenhoge boetes voor vakantieverhuurders een rondetafelgesprek heeft belegd waar bezwaarden, de wethouder en

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

gemeenteraadsleden met elkaar in gesprek zijn gegaan. Het patroon van de klachten was steeds dat de ingebrachte zienswijze tegen een opgelegde hoge boete vanwege vakantieverhuur door de gemeente zonder meer werd afgewezen. In het voor alle partijen verhelderende gesprek bleek dat er in de regeling ruimte was tot afwijking van het direct opleggen van die hoge boete, maar dat deze ruimte door de ambtenaren feitelijk nooit werd benut. In de brief heeft de ombudsman zijn bevindingen en aanbevelingen neergelegd. Het gaat om zaken als vereenvoudiging van het registratie- en meldsysteem, lagere eerste boetes, voortdurende informatievoorziening, sneller zekerheid bieden en meer ruimte nemen voor afwijkingen. Sinds de opschorting van de boetes blijken er toch nog veel brieven naar B&Beigenaren te zijn uitgegaan en boetes te zijn opgelegd. Daar zijn weliswaar ook weer excuses achteraan gekomen, maar mensen willen dat zaken nu snel en duidelijk geregeld worden. Meer ruimte voor het rekening houden met persoonlijke omstandigheden is wenselijk, maar zoals de nationale Ombudsman ooit al zei: maatwerk mag niet gaan dienen als vervanging voor slecht beleid. De Ombudsman toetst zaken op behoorlijkheid en onthoudt zich van politieke uitspraken, maar heeft in dit geval gemeend toch deze brief te doen uitgaan. Hij hoopt dat die nu ook goed opgepakt wordt door de politiek.

Lid BROERSEN zegt dat er na de bevriezing van de boetes bij haar nog klachten zijn binnengekomen die ze heeft doorgespeeld naar de wethouder en die voor zover zij weet nu wel goed afgehandeld zijn. Zij is benieuwd of er bij de Ombudsman nu nog steeds klachten komen van mensen die in onzekerheid verkeren over hoge boetes. De heer BERGSTRA zegt dat er wel nog uitnodigingen voor hoorzittingen worden verstuurd, maar dat dit niet aan de gemeente hoeft te liggen omdat er nu eenmaal juridische procedures lopen. Er verkeren nog wel veel mensen in onzekerheid over boetes. Lid VON GERHARDT vraagt hoe men vanuit de Ombudsman kijkt naar de opvolging van de aanbevelingen. De heer BERGSTRA zegt dat men benieuwd is wat er mee gaat gebeuren en hoopt dat de besluitvorming snel zal plaatsvinden. Het gaat hier om een kwestie waarin beleid en behoorlijkheid elkaar tegenkomen. Het beleid was ingewikkeld en dat leidde ertoe dat mensen al snel een fout maken of iets vergeten. En dan werd men toch al bij de minste of geringste omissie of fout enorm gestraft. Daar moet verandering in komen. Lid HAVELAAR zegt dat het onderzoek en de brief alleen gaan over de eerste administratieve boete bij vakantieverhuur. Er lijkt politieke consensus te zijn dat daarin iets moet veranderen.

Maar hij is bang dat men vervolgens de andere boetecategorieën buiten beschouwing laat terwijl daar ook best wel eens wijzigingen nodig zouden kunnen zijn. Hij is benieuwd hoe de Ombudsman dat ziet. Verder vraagt hij hoe deze raad ervoor kan zorgen dat ambtenaren voldoende reflectieruimte krijgen en deze ook gaan benutten om hun werk goed te kunnen doen. De heer BERGSTRA zegt dat er minder klachten komen over andere categorieën, zoals boetes bij overlast. Daar worden er ook veel minder van uitgedeeld. Het is opmerkelijk te noemen dat er dus veel minder boetes uitgedeeld worden voor zaken waar mensen echt last van hebben. Dat is ook in het rondetafelgesprek aan de orde gekomen. Over de eerste administratieve boetes kwamen wel veel klachten en daarom is deze actie ondernomen. Naar die andere zaken kan de gemeente zeker ook kijken. Voor ambtenaren bestaat altijd al de reflectieruimte en het is de vraag of de raad daar iets in kan betekenen. Het lijkt hem eerder een kwestie van de ambtelijke cultuur binnen de organisatie. Lid AHMADI merkt op dat er een lang traject is doorlopen om de B&B-sector mee te krijgen in het registratiesysteem. Dat neemt niet weg dat er veel andere websites en kanalen zijn om woningen voor kort verblijf aan te bieden.

Zij vraagt of de Ombudsman het ermee eens is dat er wel een stevige boete, mist goed uitgevoerd, nodig is om de woningvoorraad in Amsterdam te beschermen.

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

De heer BERGSTRA stelt dat men nu wel erg snel het haasje is. In het onderzoek is niet gekeken naar andere websites. Het is belangrijk om te kijken of deze vorm van boetes opleggen effectief is en of het niet beter is ook rekening te houden met de pakkans. Zoals het tot nu toe gebeurde leek het meer het karakter te hebben van: kijk ons dat eens daadkrachtig en straf aanpakken. Lid MANGAL vraagt of de Ombudsman wegen ziet om die andere websites aan te spreken om mee te doen. De heer BERGSTRA zegt dat de Ombudsman daar geen enkele bevoegdheid in heeft. Die andere partijen wensen niet mee te doen en daar valt van zijn kant niets aan te doen. Lid HEINHUIS bedankt voor het onderzoek. De Ombudsman ziet volgens haar toe op de uitvoering van het beleid en niet op de inhoud van dat beleid. Toch hoorde zij de heer Bergstra het beleid slecht noemen. Zij vraagt hoe dat zit. Zij merkt verder op dat het hier niet gaat om een simpele administratieve boete, maar om een belangrijke overtreding van de regel in het beleid dat men vakantieverhuur moet melden. De heer BERGSTRA zegt dat hij niet gesproken heeft van een slecht beleid, maar een citaat van de nationale Ombudsman in algemene zin heeft aangehaald. Hij is zelf wel van mening dat hier sprake is van een hard beleid.

Als de uitvoering van beleid een nare uitwerking heeft, mag naar zijn mening de Ombudsman daar iets over zeggen op basis van toetsing op behoorlijkheid en proportionaliteit. Het systeem met de drietrapsraket is volgens hem contraproductief. Als een systeem als het ware uitnodigt tot het maken van fouten, vormt een hoge directe boete een probleem. Lid VAN RENSSEN vindt het terecht dat de Ombudsman op deze wijze is ingesprongen op klachten en gezorgd heeft dat die ook de raad en het college bereikt hebben. Zij vraagt of men nu blij is dat de uitvoering nu is opgeschort en gekeken wordt naar aanpassingen. De heer BERGSTRA antwoordt dat hij inderdaad toejuicht dat nu gekeken wordt naar wijzigingen in het beleid. Lid VAN RENSSEN zegt dat het niet gaat om aanpassingen in het beleid, maar in de uitvoering. Lid AHMADI vindt dat men het ontbreken van maatwerk en goede bezwaarmogelijkheden los moet zien van het doel van dit beleid. Het gaat om het verhuren van woningen waarvoor tot wel 500 euro per nacht gevraagd wordt. Dan neemt men een geringe boete graag voor lief. De hoge boetes dienen er juist toe dit soort verhuur te voorkomen en minder aantrekkelijk te maken. De heer BERGSTRA zegt het probleem rond vakantieverhuur wel te zien, maar dat ontslaat de gemeente niet van de plicht proportioneel te handelen.

Het kan nu voorkomen dat men een boete krijgt van elfduizend euro terwijl men in totaal bijvoorbeeld slechts 600 euro huur heeft gebeurd. Lid HAVELAAR zegt dat hij bij de binnenkort te verwachten brief over aanpassingen in het beleid verder op deze kwesties zal ingaan. Op dit moment is hij benieuwd of de wethouder al kan aangeven op welke manier zij de zes aanbevelingen overneemt. Verder vraagt hij of ze kan toezeggen dat zij toewerkt naar bestuurlijke rust voor vakantieverhuurders. Hij wil voorkomen dat stadsdelen zelf quotaverlagingen gaan doorvoeren of anderszins aan het beleid morrelen. Hij vindt dat die bevoegdheid uitsluitend centraal in het stadhuis moet blijven liggen. Lid VAN RENSSEN zegt dat het wachten is op de brief over aanpassingen in het

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

boetetraject. Maar waar het gaat om de verbodswijken is ook spoedige rust in het dossier wenselijk. De wetgeving is nu nog ontoereikend en daar moet de RvS nog een uitspraak over doen. Zij vraagt of er al duidelijkheid is of die uitspraak in het eerste kwartaal van 2023 komt en of er anders andere mogelijkheden zijn om de invoering van verbodswijken te bespoedigen. Wethouder PELS zegt dat ze op korte termijn in de brief op de aanbevelingen zal terugkomen. Zij deelt op een bepaalde manier de wens om zo spoedig mogelijk duidelijkheid te bieden. Het platform voor vakantieverhuur kwam ineens op in de stad en de gemeente heeft de afgelopen jaren geprobeerd de grote effecten op de stad te temperen door telkens nieuwe maatregelen te treffen. Dat kan op degenen die met zulke maatregelen te maken kregen als ingewikkeld en complex overgekomen zijn, maar zij denkt dat de raad dat terecht deed. Enerzijds om iets te doen aan de drukte in de stad en anderzijds vanwege het effect op de volkshuisvesting. Zij verwacht dat de nota Toerisme in balans en de aanpak volkshuisvesting de nodige duidelijkheid gaan bieden voor een langere termijn. Het gaat erom een vorm van escalatie te vinden waardoor men als gemeente tijdig kan overstappen op nieuwe maatregelen om zaken in balans te houden.

De opdracht uit het coalitieakkoord geeft duidelijk aan dat er spoedig de mogelijkheid moet komen tot uitbreiding van verbodswijken over te gaan als zich volkshuisvestelijke argumenten voordoen. Als er iemand met goede connecties bij de RvS de urgentie van een spoedige uitspraak daar weet over te brengen, juicht zij dat van harte toe. De VOORZITTER stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en sluit de bespreking af. Zij schorst de vergadering om 12.30 tot de avondsessie om 19.30 uur. Woningbouw 12 Kennisnemen van het collegebesluit om het Landelijke Actieplan Studentenhuisvesting 2022-2030 te ondertekenen. (VN2022-036067) Dit punt is verschoven naar de eerstvolgende vergadering na de expertmeeting over studentenhuisvesting. Volkshuisvesting 13. Loket voor VvE’s Nr. VN2022-038052 gevoegd besproken met 15. Raadsinformatiebrief uitwerking van het isolatieoffensief Nr. VN2022-036940 en tevens is daaraan toegevoegd: TKN1: Raadsinformatiebrief over ''Extra resultaten voor 2022 en 2023 vanuit de middelen door vermindering en afschaffing verhuurderheffing in Amsterdam.'' (VN2022035999) De behandeling heeft plaatsgevonden in de avondsessie na punt 8. Lid ASLAMI stelt dat isoleren de beste maatregel is als het gaat om verduurzaming van de bebouwde omgeving. De opgave in Amsterdam is erg groot omdat er 100.000 woningen zijn met enkel glas.

Van de corporatiewoningen is 20% slecht geïsoleerd, in de particuliere sector zelfs 38%. Daarom juicht D66 het toe dat deze coalitie 32 miljoen euro heeft vrijgemaakt voor het isolatieoffensief en dat de wethouder nu haar plannen op tafel legt. Hij maakt zich echter zorgen om de zogeheten gespikkelde VvE’s. Bij de 30.000 woningen met label E, F of G zijn er 8.000 in zulke gemengde complexen. In de plannen van de wethouder leest hij veel over gesprekken en advisering, maar hij mist een loket voor VvE’s die hun woningen willen isoleren. Hij is benieuwd wat andere fracties van zijn voorstel vinden. Lid KREUGER vraagt hoe D66 het vindt dat er in de plannen geen enkele concrete doelstelling te vinden valt, bijvoorbeeld over het aantal woningen dat men per jaar wil isoleren.

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Lid VON GERHARDT is verbaasd over het voorstel van D66 omdat het college al geld vrijmaakt voor de VvE’s.. Lid ASLAMI zegt dat er meer loketten bestaan en dat hij juist toe wil naar één loket zodat VvE’s weten waar ze terecht kunnen. Hij wil graag horen van de wethouder hoe de raad inzicht gaat krijgen in de aantallen woningen met lage labels die aan een beter label geholpen worden en welke stappen ondernomen worden om dat te bereiken. Hij vindt het goed dat de gemeente nu aan de slag gaat om geen dag te verliezen. Hij is verder benieuwd wat de gemeente kan doen om individuele bewoners te helpen die zelf aan de slag willen gaan met echte isolatiemaatregelen. Lid KREUGER zegt dat hij gehoopt had dat men al verder was dan het stadium van inventariseren van aantallen. Hij hoopt dat de wethouder wel met concrete cijfers komt. Lid VON GERHARDT merkt op dat D66 in het verkiezingsprogramma wel concrete doelstellingen had staan en of die 10.000 woningen met deze plannen gehaald worden. Hij is benieuwd of D66 nu tevreden is. Lid ASLAMI zegt af te wachten wat de wethouder daarover gaat zeggen. Hij tekent daarbij aan dat de omstandigheden op de bouwmarkt, de arbeidsmarkt en wereldwijd stevig zijn veranderd sinds de tijd waarin het verkiezingsprogramma werd opgesteld.

Lid KREUGER vindt het verbazingwekkend dat een raadslid van D66 nu een afwachtende houding aanneemt rond het eigen verkiezingsprogramma. Volgens hem is het zo dat de raad opdrachten geeft aan een wethouder en niet andersom. Het lijkt er volgens hem nu op dat D66 dingen heeft opgeschreven die niet haalbaar zijn of te slap heeft onderhandeld bij de coalitievorming. Lid ASLAMI zegt dat er nu tot zijn tevredenheid voor het eerst geld beschikbaar is voor het isoleren van woningen terwijl die niet eens in bezit zijn van de gemeente. En dat hij wel inzicht wil krijgen in de aantallen. Lid VON GERHARDT merkt op dat er een veelvoud van dat bedrag nodig is om die doelstelling van D66 te halen. Die 32 miljoen is dan maar een schijntje. Lid ASLAMI erkent dat er veel meer geld nodig is, maar dat dit bedrag bedoeld is voor de onrendabele top en als vliegwiel om zaken op gang te brengen. Die is nodig vanwege de gestegen kosten. Lid KREUGER zegt dat er geen onrendabele top hoeft te zijn omdat de maatregelen zichzelf vlug terugverdienen bij de huidige energieprijzen. Hij verwijst naar de motie die JA21 met de VVD en het CDA heeft ingediend om een revolverend fonds in te stellen voor het isolatieprogramma.

Lid NADIF vindt dat men zowel hier als bij de discussie over het aardgasvrij maken van woningen inderdaad duidelijk moet zijn over het feit dat investeringen op termijn geld besparen en dus rendabel zijn. Lid ASLAMI zegt dat dit klopt en dat dit precies de reden is waarom hij zijn betoog begon met de opmerking dat isolatie de beste manier van verduurzaming is. Lid DIDDEREN mist het zwaar geschut dat zij associeert met de term offensief. In het verleden vond men weinig gehoor bij het aankaarten van het belang van isoleren en tegengaan van energieverspilling, maar nu zijn zelfs de grootste klimaatontkenners het daarover eens, merkt zij op. Zij had verwacht dat er nu eindelijk een plan op tafel zou komen, maar er staat niet eens in welke wijken men het eerst gaat aanpakken. Er wordt wel iets gemeld over

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

energiearmoede, maar wie isolatie zou verwachten moet zich tevredenstellen met energiebesparende lampen als pleister op de wonde. De gemeente zou naar haar mening een veel grotere rol kunnen spelen om zaken te versnellen en in samenspraak met de corporaties wijken aan te wijzen waar men met echte isolatiemaatregelen gaat beginnen. Volgens haar hebben de energiecoaches al veel inventariserend werk gedaan waar men direct mee aan de slag kan gaan. Zij vraagt waarom er nu maar 8 miljoen wordt toebedeeld in plaats van nu alles al volop in te zetten. Elke dag dat men eerder begint levert immers meer klimaatwinst op. Lid NADIF zegt dat men een onderscheid moet maken tussen de faciliterende rol van de gemeente en de investeringsrol van de corporaties en andere eigenaren. Lid DIDDEREN blijft erbij dat de gemeente meer regie kan voeren om te zorgen dat die eigenaren sneller tot uitvoering overgaan. Het blijft nu alleen maar bij beloftes en een uitgewerkt plan komt pas in de zomer. Dat noemt zij geen uitvoering maar uitstel. Zij kondigt een motie aan die aanspoort bewoners helderheid te verschaffen met concrete plannen, net zoals dat gebeurd is bij het aardgasvrijprogramma. Lid HEINHUIS merkt op dat er ook landelijke afspraken zijn dat in 2028 in Amsterdam 27.000 woningen moet zijn aangepakt. Daar zijn de corporaties ook aan gebonden.

Zij betwijfelt of een wijkaanpak beter en sneller zou zijn dan de aanpak per complex die in het isolatieoffensief en in de samenwerkingsafspraken staat opgenomen. Bij een aanpak per complex kan men combinaties maken met andere plannen voor onderhoud en renovatie en zodoende kosten besparen. In de nieuwe samenwerkingsafspraken met de corporaties kunnen op dat punt wellicht nog aanscherpingen en detailleringen aangebracht worden. Maar in het isolatieoffensief staan al deze dingen al genoemd, ook rond de VvE’s in gemengde complexen. Zij begrijpt daarom niet waar de PvdD op doelt. Zij is het er wel mee eens dat het tempo hoger zou mogen liggen, maar dat men wel oog moet houden voor de haalbaarheid. Het klopt ook dat er nu veel pleisters geplakt worden waar echte isolatiemaatregelen beter zouden zijn, maar ook die tijdelijke maatregelen zijn op dit moment hard nodig en welkom. Lid DIDDEREN zegt dat zij niets had aan te merken als die aanpak per complex met concrete deadlines en planningen had gestaan. En als er had gestaan op welke termijn hoeveel woningen een beter label krijgen. Zij hoopt dat de motie die aandringt op concretere stappen gesteund zal worden. Lid NADIF zegt in dit ingewikkelde dossier open te staan voor goede ideeën, maar die nu niet gehoord te hebben.

In de brief staat volgens haar duidelijk dat het college meer regie wil voeren op de samenwerkingsafspraken om te zorgen dat de doelstellingen gehaald worden. Lid HAVELAAR zegt dat de term offensief stoer klinkt, maar dat de uitvoering niet zo gemakkelijk zal zijn omdat de huizen nu eenmaal geen eigendom zijn van de gemeente en dat die ook niet met de beste bedoeling daar even kan komen binnenvallen om een douchekop te installeren of tochtstrips aan te brengen. Hij adviseert aan formele en informele zorginstellingen te informeren of men bij bepaalde adressen rekening moet houden met specifieke omstandigheden van de bewoners. Daarnaast lijkt het hem ook verstandig goed rekening te houden met het grote wantrouwen dat veel mensen hebben in de gemeente en instanties. Het kan dus helpen als men partners zoekt die mensen ervan kunnen overtuigen dat het niet gaat om een actie waar ze baat bij hebben. Verder vraagt hij of er ook gekeken wordt of er op de langere termijn structureel extra middelen gevonden kunnen worden bij landelijke instellingen als pensioenfondsen en de stichting Koolstofarm Nederland ter kapitalisering van de CO2besparing. Lid VON GERHARDT zegt blij te zijn dat nu eindelijk hoog op de agenda staat waar VVD en JA21 al jaren om vragen.

Hij ziet dit eerder als een energiebesparingsoffensief en als een uitbreiding van de energie-aanpak waar de gemeente al mee aan de gang was. Het gaat om heel veel woningen met enkel glas en slechte energielabels. Maar de documenten geven hem nog steeds geen idee van wat er precies gaat gebeuren en hoeveel woningen er concreet

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

worden aangepakt. Volgens hem is het beter te gaan werken met leningen waar ook eigenaren en VvE’s toegang toe krijgen. Op termijn zijn deze investeringen immers winstgevend en kan men gemakkelijk terugbetalen uit de besparingen op de energierekening. Hij denkt dat het in lijn met de ambities verstandiger is te gaan werken met een permanent fonds. Hij vraagt waarom daar niet voor gekozen is. Lid VAN RENSSEN zegt dat er in Amsterdam wel al leenmogelijkheden zijn voor dit doel. Zij wijst op het Volkshuisvestingsfonds dat bijvoorbeeld VvE’s in Zuidoost helpt bij isolatiemaatregelen of het Warmtefonds dat isoleren financieel mogelijk maakt. Lid VON GERHARDT zegt die fondsen te kennen maar dat het hem er nu vooral om gaat dat met veel stoere taal 32 miljoen gepresenteerd wordt alsof daar alles mee op te lossen is. De corporaties moeten daarnaast al 144 miljoen investeren voor het isoleren van 1350 woningen. Volgens hem is dit allemaal beter en slimmer op te lossen met een revolverend fonds waar elke eigenaar in heel Amsterdam een beroep op kan doen. Hij vraagt zich af waarom de coalitie er zo moeilijk over doet toe te geven dat die 32 miljoen onvoldoende is. Lid VAN RENSSEN zegt dat de VVD nu alles op een hoop gooit.

Dat de corporaties nu 144 miljoen gaat investeren in het eigen woningbezit is mooi, maar dat is heel iets anders dan het bedrag van 32 miljoen dat de gemeente nu beschikbaar stelt in vastgoed dat niet haar eigendom is. Lid VON GERHARDT zegt dat verschil heus wel te zien, maar dat men niet de illusie moet hebben dat die 32 miljoen iets gaat oplossen als de corporaties al 144 miljoen nodig hebben voor 1350 woningen. Om alles goed te doen zou volgens documenten bij de coalitieonderhandelingen 600 tot 700 miljoen nodig zijn. In dat licht is 32 miljoen een schijntje. Hij geeft de voorkeur aan een revolverend fonds waarmee op termijn alle woningen geholpen kunnen worden omdat het geld weer terugvloeit. Lid HEINHUIS zegt dat zij hier altijd het eerlijke verhaal heeft verteld dat verduurzamen ingewikkeld is en dat de gemeente geen woningen in eigendom heeft. Er zijn al leningen mogelijk bij het Warmtefonds en het college stelt voor 5 miljoen uit te trekken om de rentestijging bij dat fonds te compenseren, zodat er voor Amsterdammers nog eens 40 miljoen euro extra aan leningen valt aan te vragen bij dat fonds van het Rijk. Voorheem kende Amsterdam een eigen energielening met een lage rente. Volgens haar komt dat toch redelijk tegemoet aan de vraag van de VVD. Lid VON GERHARDT zegt dat ook met 40 miljoen maar een beperkt aantal woningen is te isoleren.

Bovendien gaat men nu pronken met geld van het Rijk. Hij is op zoek naar mogelijkheden om nog eens 600 miljoen voor elkaar te krijgen zodat alle woningen geïsoleerd kunnen worden. Lid HEINHUIS merkt op dat de VVD eerst vraagt om een leningenfonds en vervolgens nog niet tevreden is als dat er al blijkt te zijn. Lid NADIF merkt op dat het in de raad vorige week ook al ging over energie-armoede en de noodzaak van dit offensief. Zij is blij met actiepunten als de inzet van de fixbrigade en de hulp om structureel energie te besparen. Daar hoort voor GroenLinks ook de verplichting voor verhuurders bij om isolatiemaatregelen te treffen en hun huurders niet in de kou te laten zitten. In het stuk wordt verwezen naar de samenwerkingsafspraken met de corporaties die in 2023 komen. Maar zij vindt het belangrijk dat de gemeente al eerder met de corporaties aan tafel gaat om afspraken te maken over verduurzaming van hun woningen die dan daarna in de samenwerkingsafspraken worden opgenomen. Haar fractie is benieuwd hoe de particuliere verhuurders bij dit alles worden meegenomen en hoe die verplicht of gestimuleerd kunnen worden om ernst te maken met de verduurzaming van hun woningbezit. Lid KREUGER vraagt of het volgens GroenLinks haalbaar is met dit programma 27.000

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

corporatiewoningen voor 2028 te isoleren. Lid NADIF zegt dat men gehouden is aan deze eis die het Rijk heeft gesteld. Zij maakt zich daarbij wel zorgen over de schaarste aan materiaal en personeel. Zij hoopt dat het mogelijk blijft deze investeringen te realiseren. Het betekent naar haar mening wel dat men breder moet kijken dan alleen naar energie en ook oog moet hebben voor het wonen zelf, werk, inkomen en circulariteit. Lid KREUGER signaleert nu al twijfels over de haalbaarheid van 27.000 woningen voor 2028. Hij vraagt zich af hoe realistisch dan nog de doelstelling blijft van 450.000 woningen aardgasvrij krijgen voor 2040. Lid NADIF vindt dat men nu aan de slag moet gaan en moet blijven streven naar die doelstellingen en dat het geen zin heeft te blijven steken in debatten over haalbaarheid. Zij vindt het belangrijk dat de gemeente proactief particuliere eigenaren en (gemengde) VvE’s gaat informeren over mogelijkheden om hun bezit te verduurzamen en over fondsen en andere gunstige financieringsbronnen voor dat doel. Die informatievoorziening zou ook via banken kunnen lopen. Lid VAN RENSSEN bedankt het college voor de brief over duurzaamheidsinspanningen van de corporaties. De uitdaging om 27.000 woningen te isoleren is groot en zij vindt het goed te lezen dat men het komend jaar aan de slag gaat met 4000. Dat zijn tenminste concrete getallen.

Het is ook goed te horen dat men doorgaat met het plaatsen van zonnepanelen. De uitvoeringscapaciteit kan een knelpunt worden, maar het is mede daarom van belang goede samenwerking te zoeken met alle mogelijke partijen in de stad. Vooral ook met de VvE’s die in gemengde complexen als vliegwiel kunnen fungeren om de corporatie in hun complex in beweging te zetten. Daarom lijkt het voorstel van lid Aslami voor dat loket een goede zet die zij kan steunen. Lid HEINHUIS constateert dat de raad van links tot rechts de noodzaak van deze complexe opgave onderkent. Ook landelijk zijn stevige afspraken over energielabels gemaakt met de corporaties. Het is belangrijk dat voor bewoners van huizen met een slecht label de energierekening op korte termijn lager wordt. Daarbij zal per woning de situatie van de bewoners bekeken worden. Een slecht label betekent namelijk niet automatisch dat de bewoners te kampen hebben met energie-armoede. Zij is nog zoekende naar een manier waarop men kan zorgen dat de huurders die daar het meest onder te lijden hebben, het eerst geholpen worden. Dat is ook iets waar de corporaties mee worstelen. Men moet zich niet blindstaren op het label als enige indicator, al blijft het een heel belangrijke. Het kan een heel verschil maken tussen een woning met een beperkte oppervlakte die aan alle kanten omgeven is door andere woningen en een grote tochtige woning.

Het vraagt om een combinatie van realiteitsbesef en flexibiliteit. Zij is benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Lid DIDDEREN merkt op dat in het verkiezingsprogramma van de PvdA staat dat alle huiseigenaren met een label lager dan B een verduurzamingsaanbod van de gemeente zouden moeten krijgen om de CO2-uitstoot met 80% te verminderen. Zij is benieuwd hoe die stevige ambitie zich verhoudt tot de oproep zich niet blind te staren op labels. Lid HEINHUIS zegt dat die ambitie belangrijk blijft, maar dat is ook het beginsel te bezien wie een maatregel het hardst nodig heeft. Daarom is zij ook geen voorstander van de wijkaanpak waar de PvdD voor pleitte. In een wijk staan complexen die onderling veel kunnen verschillen in type huishoudens en zo meer. Zij ziet meer in de aanpak per complex die de corporaties ook voorstaan. Dat op termijn alle complexen naar een goed label moeten worden gebracht als men toch gaat renoveren of groot onderhoud gaat plegen, is buiten kijf. Maar bij het bepalen van tempo, volgorde en planning kan men andere factoren meewegen. Waar het haar om gaat is dat het label niet de enige indicator is voor energie-armoede. Dat is ook wat zij gehoord heeft van corporaties die zich inzetten voor hun huurders.

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Lid VON GERHARDT constateert dat de PvdA het eigen verkiezingsprogramma dus onrealistisch vindt. Dat lijkt hem kiezersbedrog. Lid HEINHUIS zegt dat de ambitie overeind blijft staan, maar dat zij ervoor is om bij het maken van concrete plannen niet alleen af te gaan op energielabels. Zij waardeert het wel dat het verkiezingsprogramma nog steeds zo goed gelezen wordt. Lid VON GERHARDT vraagt of de PvdA het offensief niet voldoende vindt en bij welk aantal woningen die fractie het offensief geslaagd zal noemen. Lid HEINHUIS zegt dat het niet in drie jaar te realiseren valt om alle woningen in Amsterdam op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen, maar dat zij het offensief geslaagd noemt als in 2028 het gestelde aantal bereikt is. Zij vraagt wel bij het realiseren van die ambities als het even kan bij voorrang woningen aan te pakken waar de energie-armoede het grootst is. Maar het uiteindelijke doel blijft ervoor te zorgen dat Amsterdammers niet hoeven te leven in woningen waar het tocht en de schimmel op de muren en energiekosten niet meer op te brengen zijn. Lid KREUGER vindt dat de VVD alle recht heeft de PvdA aan te spreken op het verkiezingsprogramma als er in de onderhandelingen met op dit punt gelijkgestemde partijen lagere cijfers afgesproken blijken te zijn. Lid HEINHUIS adviseert hem dat programma dan nog eens goed te lezen.

Daar staan ambities in genoemd, maar geen concrete getallen. Die worden nu in het offensief benoemd. Het gaat hier nu om de uitvoering van het coalitieakkoord, niet om de uitvoering van een verkiezingsprogramma van haar partij. De tijden dat die twee bijna helemaal samenvielen is tot haar spijt voorbij. Lid KREUGER zegt dat de PvdA wel weer de grootste partij is en dat in het programma staat dat elke eigenaar met een label lager dan B een verduurzamingsaanbod zal krijgen. Lid HEINHUIS merkt op dat het hier gaat om de uitkomst van coalitieonderhandelingen waarin de ambities van de partners tegen elkaar worden afgewogen. Zij vindt dat er nu een offensief op tafel ligt met een niet eerder vertoonde ambitie. Zij had daarom hier ook meer steun verwacht van de PvdD om bewoners die dat nodig hebben zo goed mogelijk te helpen. De middelen zijn beperkt en in die zin snapt zij dat lid Kreuger vraagt naar de doelstellingen. Zij zou het toejuichen als in de samenwerkingsafspraken per corporatie komt te staan welke stappen die gaat ondernemen. Dan kunnen de corporaties hun inspanningen ook beter verantwoorden. Zij vindt het jammer dat de huidige afspraken zo generiek zijn. Zij wil juist voorrang geven aan de huurders in de moeilijkste posities en daar wil ze ook meer inzicht in krijgen. Zij wil graag de reflectie van de wethouder op dat punt horen.

Lid KREUGER is benieuwd hoe de PvdA de complexgewijze aanpak wil combineren met de aandacht voor de individuele huurders in de moeilijkste posities. Lid HEINHUIS denkt dat het mogelijk is per complex in kaart te brengen hoe het staat met de energie-armoede van de huurders en vervolgens op basis van de uitkomsten een volgorde te bepalen waarin complexen zullen worden aangepakt. Verder is zij benieuwd of er een meldpunt komt waar huurders terechtkunnen als er iets niet goed gaat rond de verduurzaming van hun woning. Als er bijvoorbeeld bij een renovatie geen duurzaamheidsmaatregelen worden meegenomen. Dat zou voor de gemeente een extra controlemiddel kunnen opleveren of alle mooi opgeschreven voornemens in de praktijk nagekomen worden. Voor huurders en huurdersverenigingen zou het een punt zijn waar ze zich kunnen melden als ze zich onterecht behandeld voelen. Het zou bij stichting WOON of een ander bestaand meldpunt kunnen worden ondergebracht, maar het is ook een optie een apart meldpunt in te richten. Tot slot betreurt zij het dat de afschaffing van de verhuurdersheffing volgens de

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

corporaties niet zal leiden tot minder verkoop van sociale huurwoningen. Zij vraagt de wethouder dit punt bij de samenwerkingsafspraken aan de orde te stellen. Lid BROERSEN bedankt de wethouder voor de uitgebreide brief over het isolatieoffensief en zegt er begrip voor te hebben dat het onderzoek veel tijd neemt. Zij ziet dit als een eerste stap in de goede richting, maar de winterkou staat voor de deur. Volt is blij met het plan eerst de EFG-labels aan te pakken, maar wil graag een tijdlijn zien. De uitvoering is aan de corporaties en de particuliere verhuurders en dan is het goed een tijdlijn met doelstellingen als stok achter de deur te hebben. Het Rijk wil tegen 2030 alle laagste labels aangepakt zien, maar het is haar niet duidelijk welk doel Amsterdam zich stelt. Zij merkt op dat 30% van de huurwoningen in de particuliere sector helemaal geen label bezit en is benieuwd hoe de gemeente daar kan gaan handhaven zodat die ook gaan meelopen in het programma. Zij vraagt of de gemeente een mandaat heeft om te verplichten dat er wel labels komen en dat men gaat isoleren. Zij is benieuwd hoe om te gaan met maatregelen als dubbel glas in monumentale panden. Er is vorige week een motie aangenomen om daar soepeler mee om te gaan, In de landelijke afspraken is daar niets over opgenomen.

Het mag volgens haar toch niet zo worden dat de wereldberoemde grachtengordel een energieverkwistende trekpleister wordt. Zij is benieuwd wanneer de wethouder een reactie van het Rijk verwacht op haar brief over de handhaving van labels en het toegankelijk maken van regelingen voor VvE’s. Zij spreekt haar steun uit voor het meldpunt dat lid Heinhuis wil laten inrichten. Zij benadrukt dat het bestaan van dat meldpunt dan wel goed gecommuniceerd wordt naar alle Amsterdammers, dus niet alleen via de website. Lid ALBERTS meldt dat zij drie jaar geleden een brief kreeg van haar corporatie dat men zou komen kijken naar haar energielabel. Nu gaat het zowel om het terugdringen van fossiele brandstoffen als om het bestrijden van energiearmoede. Maar intussen blijft zij zitten met een doorwaaiwoning en daarom zou ze een tijdlijn wel handig vinden om te weten wanneer haar woning aan de beurt komt. Maar als er dan ook nog naar het inkomen en de mate van energiearmoede wordt gekeken, zou zij weer achteraan komen te staan en nog langer in een tochtige geliberaliseerde woning zitten met een E-label. Zij geeft dit als een voorbeeld uit de praktijk hoe deze programma’s kunnen uitpakken als het label niet doorslaggevend is. Zij is voorts benieuwd of er gewerkt gaat worden met het gemiddelde label van het woningbezit van een corporatie of met het werkelijke label per woning.

Zij voorziet dat bij werken met gemiddelden de corporaties het eerst de gemakkelijk te isoleren woningen zullen aanpakken om het gemiddelde op te krikken waardoor de mindere woningen het laatst aan de beurt komen of helemaal niet. Zij is benieuwd of er al een reactie is van de minister op de vraag om enkel glas aan te merken als een gebrek aan de woning en reden voor huurverlaging. Zij vindt dat de wethouder in de onderhandelingen met de corporaties al iets weggeeft door te stellen dat huurverlaging niet ten koste mag gaan van de investeringsruimte van de corporaties. Zij weet uit ervaring dat corporaties dat argument altijd aanvoeren als ze gevraagd wordt een maatregel te treffen. Lid KREUGER zegt dat resultaten uit het verleden geen garanties geven voor de toekomst en dat dit maar goed is ook als het gaat om de daadkracht van de gemeente. Hij doelt op de ervaringen met het isolatiefonds en het klimaatfonds waar steeds sprake was van onderbesteding terwijl ze in persberichten boordevol ambities werden gepresenteerd. Dat mag van hem, maar hij adviseert de gemeente dan maar een marketingbureau te beginnen. In de vorige periode zouden drie wijken aardgasvrij gemaakt worden maar er is volgens hem niets gebeurd. Daar was een budget van 150 miljoen voor, maar de wethouder kan niet eens zeggen hoeveel woningen er nu werkelijk aardsgasvrij gemaakt zijn.

En nu moet iedereen maar afwachten of er in 2028 inderdaad 27.000 woningen zijn geïsoleerd. Hij wenst concrete tussenstappen en doelstellingen te zien. Lid VAN RENSSEN neemt afstand van deze karikaturale voorstelling van zaken over inspanningen van de gemeente en veel partners voor verduurzaming. In de brief staat toch zonneklaar dat in 2022 en 2023 zeker 4.000 corporatiewoningen worden geïsoleerd.

30

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Lid KREUGER zegt dat dit dan ook het enige is. Naar de andere 23.000 blijft het gissen. En hij blijft bij zijn woorden over het aardsgasvrijprogramma. Hij mist doelstellingen en vraagt welke prestatieafspraken er zijn met de corporaties. Hij vindt het vreemd dat mensen met een koophuis en een minimuminkomen 2500 euro subsidie kunnen krijgen en wijst daarbij op de scheefgroei tussen inkomens en vermogen. Koopwoningen vormen een vermogen dat jaarlijks met een modaal inkomen groeit. Dus het ontgaat hem waarom deze keuze is gemaakt. De VOORZITTER last een pauze in voordat de wethouder aan haar eerste termijn begint. Wethouder PELS zegt dat deze tweede brief in vervolg op de eerste in september die over energiearmoeden ging, de plannen voor het isolatieoffensief op de korte termijn voor 2022 en 2023 beschrijft. De bedoeling is voor de zomer met een derde brief te komen voor de hele looptijd. Voor de wijkaanpak waar de PvdD voor pleit is volgens haar veel meer informatie nodig waar geen enkele gemeente over beschikt. Er loopt wel onderzoek van TNO naar energiearmoede en dat wil zij gebruiken. Per woonblok of complex of delen daarvan kan men wel een beter beeld krijgen van de energiearmoede en de labels. De woningbezoeken in het kader van het programma energiearmoede leveren ook informatie op.

Het kan best zijn dat er per blok naast EFG-woningen ook woningen met betere labels zijn, maar die worden dan wel meteen meegenomen in de aanpak omdat dit uiteindelijk goedkoper is. Bij een wijkgewijze aanpak is die differentiatie niet te maken. Bij de uiteindelijke aanpak hoopt zij te komen tot een contingentenaanpak voor de hele stad, waarin op basis van het bouwjaar en TNO-gegevens betere schattingen mogelijk zijn van de energielabels per contingent. Dat kan ook helpen bij het labelen van woningen die nu nog geen label hebben. Het verwijt van de PvdD dat hier sprake is van uitstel vindt zij daarom niet terecht. De informatie is nog niet beschikbaar om een volledige planning van deze complexe opgave te maken. Zij nodigt iedereen wel uit mee te denken en signalen uit de stad door te geven. Bij de derde stap wil zij ook kijken hoe de gemeente bewoners kan ondersteunen die zelf aan de slag willen gaan om hun woning te verduurzamen. Bij de samenwerkingsafspraken die net besproken zijn staat volgens haar ook beschreven hoeveel labelstappen de corporaties gaan maken. Maar daarnaast is er de grote woningvoorraad in particulier eigendom. Dat is een ingewikkelde zaak. Van veel woningen is geen label bekend en daar zal dus nader onderzoek nodig zijn om te achterhalen in welke staat ze verkeren en wat eraan gedaan moet worden. Voor 2022 en 2023 zijn nu afspraken met de corporaties.

Gaandeweg zal er meer informatie komen over wat er per woning nodig is en dan kunnen er afspraken gemaakt worden voor de derde fase. Zij vindt het zinloos om nu ambtelijke capaciteit in te zetten voor het maken van doelstellingen terwijl die informatie er niet is. Dat zou nattevingerwerk worden. Zodra de nodige gegevens beschikbaar zijn en er ook meer zicht is op de wensen van bewoners worden er doelstellingen opgesteld die in de derde brief komen. Overleg is een belangrijk onderdeel voor het hele programma, maar intussen lopen zaken wel door. Sinds de brief is verstuurd is er ook gesproken met vastgoedmakelaars en particuliere verhuurders om gezamenlijk op te trekken. Aan de ene kant gaat het dan om het ondersteunen van hun activiteiten voor verduurzaming. Dan zal het niet zozeer om financiële steun gaan maar eerder om het achterhalen van labels, het delen van kennis en het inventariseren wat er nodig is. Anderzijds gaat het er ook om te kijken wat de gemeente kan reguleren, bijvoorbeeld door in het vergunningentraject minimale energievoorwaarden op te nemen. Lid HAVELAAR vindt het belangrijk particuliere eigenaren die te maken hebben met een negatieve exploitatie vanwege de huurprijsregulering te helpen om tot kostenefficiënte isolatie te komen.

Wethouder PELS zegt dat er al een gesprek geweest in met Vastgoedbelangen en dat die met meer partijen gevoerd zullen worden om alle aspecten te verkennen. Tegelijkertijd wordt er ook gewerkt aan de stok achter de deur in de vergunningsvoorwaarden. Zij verwacht in het eerste kwartaal te kunnen berichten over de eerste resultaten van de gesprekken en ook de resultaten van de aanpak van de energiearmoede en het offensief. De buurtaanpak loopt goed

31

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

en er zijn al veel huishoudens geholpen. Er is ook veelvuldig contact met de VvE-bond. Mensen worden nu al geholpen als zij radiator- en kozijnfolie willen aanbrengen, maar zij ontraadt het zelf aan de slag te gaan met het serieuze werk van vloer- en spouwmuurisolatie. Dat moet men echt overlaten aan vaklieden. Lid ASLAMI zegt dat er ook bewoners zijn die zelf die vakkundigheid hebben of zulke mensen uit hun omgeving kunnen inschakelen. Hij vraagt of die binnen wettelijke kaders wel zelf aan de slag kunnen gaan en of zij bij de gemeente kunnen aankloppen of dat ze moeten wachten tot de eigenaar of corporatie met een plan komt. Wethouder PELS zegt dat er wel een certificaat moet zijn dat het door een vakman is gedaan. Zij adviseert alles via een bedrijf te laten lopen zodat men een beroep kan doen op regelingen. In principe hoeven eigenaren geen toestemming te vragen aan de gemeente. Bewoners van corporatiewoningen zou ze het ontraden. Bij VvE’s zou ze op zijn minst adviseren het binnen de VvE met elkaar af te stemmen en de uitvoering over te laten aan een professioneel bedrijf zodat men een beroep kan doen op subsidieregelingen. Maar zij houdt zich aanbevolen voor suggesties die zij dan in de derde brief kan opnemen.