Definitief verslag WV 15-11-2023
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting
WV
Raadscommissieverslag, 15 november 2023
Definitief verslag Vergadering
Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Vergaderdatum Woensdag 15 november 2023 van 09.00 tot 13.02 uur Verslag vastgesteld op: 6 december 2023
Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig en Pels Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (LAV), Alberts (SP), Aslami (D66), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Broersen (Volt), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Lochtenberg (CDA), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GL), Wijmenga (CDA) Afwezige commissieleden: Afwezige portefeuillehouders: wethouder Scholtes Overige aanwezigen: mw. Hoff (commissieondersteuner)
Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat wethouder Scholtes zich heeft afgemeld. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agendapunten 6 en 7 gevoegd te behandelen. De agenda wordt conform vastgesteld. [Tijdens de vergadering wordt besloten om agendapunten 4, 5, 8 en 9 door te schuiven naar de volgende vergadering.]
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 31 oktober 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille De VOORZITTER stelt voor om de toezeggingen die in de vorige bestuursperiode zijn gedaan te verwijderen. Bezwaren hiertegen kunnen binnen een week bij de griffie worden gemeld. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende aanmeldingen ter agendering voor de vergadering van 6 december 2023 ontvangen: TKN-1, 3 en 4 op verzoek van lid Wijmenga (CDA). De VOORZITTER concludeert dat de commissie geen bezwaar tegen behandeling heeft. Lid VAN BERKEL verzoekt om agendering van TKN-2, omdat JA21 graag met de commissie van gedachten wil wisselen over de voorgenomen verlaging van het quotum voor B&B en de onevenredige schade die huizenbezitters hierdoor kunnen lijden. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 6 insprekers aangemeld. Mevrouw Tozak spreekt in op persoonlijke ontevreden/geweigerde bewoners Jacob Geelstraat.
titel
over
gedupeerde
Mevrouw TOZAK heeft eerder ingesproken op 5 juli jl. Fase-1 bewoners hebben goede ondersteuning gekregen, maar fase-2 bewoners hebben deze benodigde ondersteuning van stichting !WOON en de bewonerscommissie niet gekregen. Er wordt eenvoudigweg verwezen naar de kaderafspraken of naar het sociaal plan. Dat de ingevoerde beleidsregels niet zijn toegepast in de praktijk, heeft bewoners zeer benadeeld. Passend wonen gaat niet alleen om gezinsgrootte en inkomen, maar moet breder worden bekeken. De gedupeerde bewoners willen een goede plek in de fase-2 nieuwbouw die in 2024 wordt gesloopt en in 2026 gereed zal zijn. De gemeenteraad wordt gevraagd om hier zorg voor te dragen. Mevrouw Tozak vraagt zich af of het zinvol is om huur te betalen voor een sloopwoning of dat in ieder geval de laatste twee maanden worden kwijtgescholden, zodat er enigszins sprake is van compensatie voor de nieuwe huur en de
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
verhuiskostenvergoeding. Ook constateert de inspreekster dat de nieuwe sociale huur erg hoog is. Lid VAN RENSSEN vraagt welke woningcorporatie is betrokken en welke afspraken hiermee zijn gemaakt. Mevrouw TOZAK zegt dat De Alliantie de betreffende woningcorporaties is. Het terug willen keren na fase-2 wordt niet geaccepteerd door de corporatie. Ook heeft zij gesproken met de gemeente die heeft laten weten dat er geen andere mogelijkheid is dan doorschuiven. Het proces is echter niet op de juiste manier verlopen. Lid HEINHUIS vraagt of stichting !WOON iets heeft gedaan of mogelijk nog iets kan doen. Mevrouw TOZAK heeft hier geen ondersteuning van ontvangen. !WOON heeft aangegeven geen ondersteuning te kunnen bieden, omdat het sociaal plan is afgerond. --De heer Gottlieb spreekt in namens BnB Sachsen-Anhalt over kennisnemen van de raadsinformatiebrief over maatregel om de B&B quota met 30% per wijk te verminderen. De heer GOTTLIEB protesteert tegen het verlagen van het aantal vergunningen voor B&B’s in Amsterdam. Hij heeft al meer dan tien jaar een B&B in de binnenstad en sindsdien heeft hij alleen enthousiaste reacties en reviews gehad en is er nog nooit een klacht vanuit de buurt geweest. Vijfendertig jaar geleden, ten tijde van de koop van het huis, was de markt nog niet zo overspannen als nu en de straat was destijds nog een achterbuurt.
Inmiddels heeft de straat een goede sociale structuur. Mensen kennen elkaar, er is een straatapp en er wordt jaarlijks een buurtborrel georganiseerd. Omdat de stad steeds drukker en hiermee duurder wordt, is van de kamers van de kinderen, toen zij het huis verlieten, een B&B gemaakt waarmee de gestegen kosten van het wonen in Amsterdam betaald kunnen worden. Net als veel anderen is B&B een noodzakelijke bron van inkomsten geworden. Het plan om het aantal B&B’s met 30% terug te brengen, verbaast de heer Gottlieb omdat hij de noodzaak hiervoor niet ziet. In de stad komen steeds meer hotels die vrijwel allemaal in buitenlandse handen zijn, waarmee het geld uit de stad verdwijnt terwijl B&B’s lokaal investeren en bijdragen aan het goede toerisme in de stad. Lid VAN BERKEL vraagt wat het doorvoeren van de plannen zou betekenen voor de inspreker en voor anderen die in hetzelfde schuitje zitten. De heer GOTTLIEB antwoordt dat hij niet onmiddellijk zal worden gedwongen om zijn huis te verkopen, maar hij ziet er wel tegenop hoe hij het moet volhouden om in de binnenstad te kunnen blijven wonen als hij de vergunning verliest.
--De heer Blommesteijn spreekt in op persoonlijke titel over vaststellen Huisvestingsverordening Amsterdam 2024 en Wijziging Leegstandverordening Amsterdam 2024 (vakantieruil) De heer BLOMMESTEIJN heeft de afgelopen week stukken gestuurd over de maatregelen in de huisvestingsverordening 2024 die een rechter zal toetsen aan de wettelijke grond, de aantoonbare noodzaak en de proportionaliteit. Hij voelt zich gedwongen om de juridische stap te maken. In zijn bijdrage vandaag zal hij zich, gezien de tijd, beperken tot het onderwerp vakantieruil. Dit wordt gelijk gesteld met vakantieverhuur waarvoor geen enkele wettelijke grond is. De voorgenomen maatregelen botsen met het eigendomsrecht, met Europese wet- en regelgeving en met de privacywetgeving. Daarnaast is geen enkele onderbouwing voor de noodzaak om maatregelen te nemen voor deze categorie. Tot slot
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
zijn de voorgestelde maatregelen volstrekt disproportioneel. Het plan brengt honderden burgers in grote problemen en hen wordt iets afgepakt. De inspreker is er zeker van dat de rechter de gemeente weer zal terugfluiten, maar hij overweegt eveneens om de gemeente aan te klagen wegens onbehoorlijk bestuur en waar mogelijk zal hij aangifte doen tegen in ieder geval de wethouder. Lid VAN BERKEL vraagt hoe de heer Bommesteijn staat tegenover de gedachte dat huizenruil via een platform een commerciële lading krijgt. De heer BLOMMESTEIJN zegt dat er een puntensysteem van toepassing is dat het makkelijk maakt om ingewikkelde ruil mogelijk te maken. Het gaat niet om geld en de punten zijn ook niet inwisselbaar voor geld. In de moderne tijd worden complexere systemen gebruikt. Problemen in zijn buurt worden niet veroorzaakt door vakantieruil, maar door dagjesmensen. Hij stelt voor om een goede analyse te maken, voordat een plan wordt gelanceerd. Lid LOCHTENBERG vraagt welke privacyproblemen de heer Bommesteijn vreest en welke wetten mogelijk worden overtreden. De heer BLOMMESTEIJN verwijst naar de privacywetgeving. Er worden gegevens van hem gevraagd waar de gemeente niets mee te maken heeft. Delen wie in zijn huis komt en met wie hij afspraken maakt zonder aantoonbare noodzaak is een schending van de privacy.
Lid VAN RENSSEN wijst erop dat na de invoering van de huisvestingsverordening huizenruil nog steeds mogelijk is, maar dan voor dertig dagen. De Wet vakantieverhuur die in de Tweede Kamer is vastgesteld, zorgt ervoor dat huizenruil ook onder vakantieverhuur valt. Heeft de heer Gottlieb al gepleit voor een aanpassing van deze wet? De heer BLOMMESTEIJN is hier om met de verantwoordelijke commissie te spreken. Het is nieuw voor hem dat de dertig dagen op landelijk niveau is besloten en dit zal ook aangevochten moeten worden. Op Europees niveau wordt gewoon onderscheid gemaakt en op veel plekken in de wereld is dit ook zo. Lid VAN RENSSEN legt uit dat huizenruil onder vakantieverhuur wordt geschaard, op basis van de Wet vakantieverhuur die de Woningwet heeft gewijzigd. De dertig dagen is een Amsterdamse termijn en deze moet gelden voor zowel vakantieverhuur als voor huizenruil. De heer BLOMMESTEIJN vindt dat de raad het zichzelf makkelijk maakt door het gelijk te trekken naar dertig dagen. Verhuur is het aantrekken van toeristen en is iets anders dan ruilen. Het gelijkschakelen van vakantieverhuur en huizenruil is nergens op gebaseerd. Ook mist hij een onderzoek naar de impact van huizenruil.
Lid HEINHUIS hoort de heer Blommensteijn zeggen dat het geen toeristen zijn die in zijn huis zitten, maar als hij zijn huis ruilt dan zijn dit toch ook toeristen? De heer BLOMMESTEIJN zegt dat ze als toerist aangemerkt kunnen worden, maar dit is alle toeristen op een hoop gooien. Lid HEINHUIS wijst erop dat toerisme veel druk legt op de stad en hiermee staat ook de leefbaarheid onder druk. Veel mensen ervaren het als zeer vervelend dat er elke week iemand anders in een huis woont waarmee ze eigenlijk niet weten wie hun buren zijn en het is moeilijk om mensen erop aan te spreken. Zij benadrukt dat het nog steeds mogelijk is om een huis voor dertig dagen te ruilen. De heer BLOMMESTEIJN woont al veertig jaar in hetzelfde huis in de Jordaan en de problemen in de buurt zijn heel anders dan toeristen of mensen die tijdelijk in een woning
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
zitten. Zij hebben goed contact met zijn buren die zelfs de sleutel hebben en dingen regelen. De overlast wordt veroorzaakt door dagjesmensen die in het weekend de Jordaan onveilig komen maken en mensen die door GGD in een woning worden gedumpt. Lid VON GERHARDT stelt dat Europa ook bezig is met wetgeving rondom dit thema en hier wordt bepaald dat huizenruil niet onder vakantieverhuur valt. Kan de heer Blommesteijn hierop ingaan? De heer BLOMMESTEIJN weet in ieder geval dat in de Europese wet- en regelgeving een onderscheid wordt gemaakt tussen vakantieruil en vakantieverhuur. Amsterdam maakt dit onderscheid echter niet en gooit alles op een hoop. --De heer Kohnstamm spreekt in op persoonlijke titel over vaststellen Huisvestingsverordening Amsterdam 2024 en Wijziging Leegstandverordening Amsterdam 2024 (vakantieruil). De heer KOHNSTAMM memoreert dat eerder is gesteld dat zodra woningruil wordt gedefinieerd als vakantieverhuur, het risico bestaat dat woningcorporaties dit zullen verbieden en hij onderschrijft dit. Toeristische verhuur is het aanbieden van woonruimte tegen betaling. Betaling wordt in de Van Dale uitgelegd als geldoverdracht. Bij woningruil is hiervan geen sprake en is bij het platform HomeExchange zelfs expliciet verboden.
Ook volgens de Wet toeristische verhuur van woonruimte is het element tegen betaling essentieel en uit de tekst van de Europese richtlijn blijkt dat woningruil niet als toeristische verhuur wordt aangemerkt. Voor woningruil hoeft niet bijgebouwd te worden, staan woningen tijdens een vakantieperiode niet leeg en is het sociaal, duurzaam en milieuvriendelijk. Een oproep is om geen rem te zetten op de ontwikkeling die zich richt tegen de weggooicultuur, het hyperconsumentisme en het bezitterige individualisme. Lid ASLAMI vraagt of de heer Kohnstamm nader kan ingaan op het duurzaamheidsaspect van huizenruil De heer KOHNSTAMM stelt dat ruilen in het algemeen positief is voor duurzaamheid. Er hoeft niet bijgebouwd te worden, er wordt slechts beter gebruik gemaakt van bestaand materiaal. Lid LOCHTENBERG vraagt of de inspreker weet of hotels huizenruil als concurrentie zien. De heer KOHNSTAMM zegt dat het mogelijk zou zijn, maar het zou hem verbazen gegeven de cijfers. In hotels overnachten ruim 15 miljoen mensen per jaar tegen 38.000 woningruilers. --Mevrouw Lepinasse spreekt in namens Gastvrij over vaststellen Huisvestingsverordening Amsterdam 2024 en Wijziging Leegstandverordening Amsterdam 2024 (vakantieruil).
Mevrouw LEPINASSE noemt het voornemen om de B&B-quota te verlagen een niet onderbouwd juridisch experiment waarmee de gemeente niets zal bereiken terwijl de bestaanszekerheid van Amsterdamse bewoners in het geding komen. Er is geen concrete aanleiding voor het verlagen van de quota. Door deze met 30% te verlagen, zal misschien worden voorkomen dat er 736 nieuwe B&B’s bij komen. Dit gaat om 0,1% van alle woningen in Amsterdam en het zal de woonproblematiek op geen enkele manier helpen terwijl alle bestaande B&B’s in een onzekere positie worden gebracht. Als in 2028 alle vergunningen
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
worden opgegeven, zal er worden geloot. Dankzij de bijverdienste van een B&B zijn veel bewoners in staan om te blijven wonen waar zij nu wonen en het gaat vaak om mensen die op het bestaansminimum zitten. Onderzoek wat de verlaging tot resultaat heeft, is niet gedaan. B&B’s promoten een wijk, maken een stoep schoon en verwijzen toeristen naar lokale winkels en restaurants. Onderzoek heeft uitgewezen dat B&B-gasten langer in de stad blijven, meer geld uitgeven en meer verblijven in de buurt van de B&B. Kortom, B&B’s trekken het soort toeristen aan dat Amsterdam graag wil. Tegenover 41.000 hotelkamers en nog 20 hotels te bouwen, staan 2200 B&B’s. Lid WIJMENGA vraagt of de situatie sinds 2020 is gewijzigd. Mevrouw LEPINASSE antwoordt dat er in 2020 minder toeristen waren dan nu en de woningnood was er toen ook al. De noodzaak om de quota met 30% te verlagen, is er niet. Lid VAN BERKEL vraagt of mevrouw Lepinasse zelf een B&B heeft en wat het voor haar zou betekenen als de plannen worden doorgevoerd. Mevrouw LEPINASSE bevestigt dat zij een B&B heeft. Een rechtstreeks gevolg voor haar en voor veel anderen, is dat er een totale onzekerheid komt. Zij onderhoudt haar gezin en op het moment dat wordt geloot in 2028 weet zij niet of ze nog een baan heeft. Lid VAN BERKEL vraagt of hij goed heeft begrepen dat het aantal B&B’s in Weesp bij het aantal B&B’s in Amsterdam is opgeteld.
Mevrouw LEPINASSE zegt dat de B&B’s in Weesp zich moesten registreren in Amsterdam en een vergunning moesten aanvragen. De quota van de B&B’s is niet verhoogd door de B&B’s in Weesp. Amsterdam heeft de quota afgeroomd van andere wijken in de stad en deze zijn uitgegeven aan Weesp. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid VAN RENSSEN vraagt of bij De Alliantie kan worden nagegaan wat er precies is gebeurd in het geval van de inspreekster en om te bekijken of het mogelijk is voor mevrouw en haar familie om toch een passende woning te krijgen. Wethouder PELS stelt dat dit al is uitgezocht naar aanleiding van de eerdere inspraak. De Alliantie heeft een woning aangeboden die door de gemeente als passend is beoordeeld. Zij wil echter op deze plaats niet nader ingaan op een persoonlijke zaak en haar voorstel is om uit te zoeken op welke manier dit kan worden gedeeld met de raad, zodat de informatie voldoet aan de bescherming van de persoonsgegevens van de inspreker. Lid VAN RENSSEN zegt dat het wat haar betreft niet per se gedeeld hoeft te worden met de raad, maar dat duidelijk is dat het de aandacht heeft van het college. Wethouder PELS geeft aan dat deze aandacht er zeker is. Lid van BROERSEN heeft de inspreker ook horen zeggen dat de kosten hoger waren voor de nieuwe woning en zij vraagt of deze ook passend zijn.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Wethouder PELS zal nagaan wat de hoogte van de huur is. Hierover worden afspraken gemaakt in het sociaal plan en hier zou de huurder kennis van hebben kunnen nemen voor het aanbod en de transitie naar een andere woning. Bespreekpunten Volkshuisvesting 3. Vaststellen Huisvestingsverordening Amsterdam Leegstandverordening Amsterdam 2024 (VN2023-023027)
2024
en
Wijziging
Commissie – eerste termijn Lid ASLAMI juicht een groot aantal aanpassingen in de huisvestingsverordening toe, zoals de aanpassing van de beroepsgroepenregeling waardoor leraren in het speciaal onderwijs en politieaspiranten in aanmerking komen. Ook het meetellen van 18- tot 23-jarigen bij het huishouden is een positieve ontwikkeling. Een voorwaarde hierbij is dat zij minimaal vijf jaar feitelijk op het adres hebben gewoond, maar hopelijk wordt ook rekening gehouden met jongeren die wellicht een stageperiode in het buitenland volgen. Ook terecht wordt rekening gehouden met Amsterdamse jongeren die een lang woonverleden hebben in Amsterdam, maar toch buiten de boot vallen door de huidige strikte bindingseis. Hoe wordt gekomen tot het percentage van een bandbreedte van 30% tot 50% van de gereserveerde jongerenwoningen met voorrang voor Amsterdamse jongeren en hoe dit wordt gemonitord? Wat betreft woningruil geeft hij het voorbeeld van een Amsterdams gezin met een eigen woning die van huis ruilt met een ander gezin in Nederland of daarbuiten. In hoeverre is dit een kwalijke zaak? Bij beleid met vergaande maatregelen moet de noodzaak, geschiktheid en de proportionaliteit van deze maatregelen onderbouwd kunnen worden. Lid HEINHUIS wijst erop dat door huizenruil gelijk te stellen aan vakantieverhuur het nog steeds mogelijk blijft om dertig dagen per jaar van huis te ruilen.
Ziet lid Aslami dit als proportioneel? Lid ASLAMI ziet een fundamentelere vraag die hieraan ten grondslag ligt, namelijk hoe beleid wordt vormgegeven en hoe tot beleid en maatregelen wordt gekomen. Lid HEINHUIS stelt dat het deels landelijk beleid is om vakantieverhuur en huizenruil gelijk te stellen. Huizenruil blijft mogelijk en volgens haar is dit proportioneel in een stad waar de leefbaarheid onder toeristische druk staat. Door de maatregel wordt enerzijds rekening gehouden met deze druk en anderzijds blijft er de mogelijkheid voor mensen om hun woning af en toe te ruilen. Lid ASLAMI kan zich voorstellen dat een periode van dertig dagen proportioneel zou kunnen zijn, maar door hiaten in wetgeving in Nederland en in Europa heeft hij wel vraagtekens. Wat zijn de gevolgen van huizenruil voor de woningvoorraad of de leefbaarheid in Amsterdamse wijken? Het begrip platform is ruim interpreteerbaar en het gaat hier om platforms die niet per se zijn gericht op het aanbieden van toeristische verhuur. Hierbij komt dat in Europese wetgeving huizenruil expliciet niet als toeristische verhuur wordt beschouwd. Kan huizenruil op platforms worden toegestaan als er geen vorm van credit in welke vorm dan ook is? Lid VAN BERKEL vraagt of lid Aslami het Europese beleid om huizenruil niet te kwantificeren als vakantieverhuur steunt.
Lid ASLAMI is benieuwd naar de voortgang op het dossier in Europa. Hij meent dat wetgeving zoals deze wordt vastgesteld in Europa en moet leiden tot duidelijkheid voor
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Amsterdam en tot een gelijk speelveld. Als dit betekent dat huizenruil niet wordt gezien als toeristische verhuur, is hij hier voorstander van. Lid VAN BERKEL vraagt of D66 zelf vindt dat huizenruil gekwalificeerd kan worden als toeristische verhuur. Lid ASLAMI denkt dat deze vraag niet simpel met ja of nee beantwoord kan worden. Het gaat om de proportionaliteit en de inhoud van de discussie. Lid VAN BERKEL concludeert dat D66 de Europese wetgeving zal volgen, maar dat niet duidelijk wordt hoe D66 en lid Aslami hier zelf over denken. Lid ASLAMI stelt voor dat lid Van Berkel de bijdrage goed beluistert. Lid VON GERHARDT vraagt of lid Aslami het verstandig vindt om de nieuwe regels pas vast te stellen als er duidelijkheid vanuit Europa is. Lid ASLAMI denkt dat deze vraag in zijn bijdrage wordt beantwoord. Proportionaliteit en zorgvuldigheid gaan wat betreft D66 voor en lid Aslami stelt voor om het blokje met betrekking tot huizenruil aan te passen op basis van de punten die hij heeft aangestipt en een pas op de plaats te maken in afwachting van EU-wetgeving. Lid HEINHUIS stelt dat de regels met betrekking tot huizenruil ook in de huisvestingsverordening van 2023 stonden. Als de regels voor 2024 worden aangehouden, blijven de regels van 2023 gelden. Lid ASLAMI meent dat in de huidige huisvestingsverordening geen definitie over huizenruil is opgenomen.
Lid HEINHUIS wijst op de landelijke regelgeving waardoor huizenruil nu al onder vakantieverhuur valt. Lid ASLAMI stelt dat Amsterdam de landelijke wetgeving interpreteert en volgens hem is er geen andere stad die de interpretatie geeft die nu wordt voorgesteld. Hij erkent dat de status quo geldt. Lid VON GERHARDT mist in de bijdrage van lid Aslami iets over de verlaging van de quota van de B&B’s. Lid ASLAMI heeft dit voorstel voor kennisgeving aangenomen. Lid VON GERHARDT vraagt of lid Aslami tevreden is over dit voorstel en of hij een amendement om de verlaging niet door te zetten, steunt. Lid ASLAMI is benieuwd naar het amendement en zal dan zijn afweging maken. Lid VON GERHARDT vraagt of D66 voor of tegen het verlagen van de B&B-quota is. Lid ASLAMI vindt deze vraag te ingewikkeld om met een ja of nee te beantwoorden. Hij zal zijn standpunt na het betoog van de VVD bepalen. Lid EMMERIK kan zich vinden in de toevoeging van economische daklozen als nieuwe urgentiecategorie. Het verlagen van de B&B-quota met 30% per wijk baart de PvdD wel zorgen. PvdD wil dat er zo min mogelijk woningen worden gebruikt voor toerisme, maar zoals de insprekers duidelijk hebben gemaakt, komen er geen woningen vrij door verlaging van het quotum. Bij B&B gaat het niet om zelfstandige appartementen, maar om een kamer die is
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
geïntegreerd in de woning. Kan de wethouder toelichten hoe de maatregel bijdraagt aan meer woonruimte? PvdD is groot voorstander van het weren van toeristen en woningen zo veel mogelijk toegankelijk maken voor Amsterdammers, maar twijfelt of het aanpakken van deze groep kleine ondernemers effect zal hebben op de overlast door toerisme of het verruimen van het woningaanbod. De ware oorzaak van het probleem zit bij de hotelketens en deze zouden ingeperkt moeten worden en juist hiertegen zouden maatregelen genomen moeten worden. Lid BILGIN is zeer positief over de stadsdeelvoorrang. In de huisvestingsverordening wordt 25% genoemd per woningbouwproject, maar volgens de Huisvestingswet 2023 is 50% mogelijk. Ook is hij positief over het meetellen van de 18- tot 23-jarigen bij toewijzing van passende sociale huurwoningen en over het bestempelen van economisch daklozen als urgent. Het is onduidelijk welk probleem met de quotaverlaging voor B&B’s wordt opgelost. De eigenaar is gewoon aanwezig als er gasten zijn en de woning zal niet opeens op de markt belanden als de B&B wordt beëindigd. De enige manier waardoor dit wel mogelijk zou zijn, is als een eigenaar door het wegvallen van B&B niet voldoende inkomen heeft om zijn woning te betalen. Als mensen geen gebruik meer kunnen maken van huizenruil, zal er meer vraag zijn naar hotels.
De stad heeft juist gezinnen nodig die gebruik maken van huizenruil en lid Bilgin sluit zich aan bij de vragen van lid Aslami en het voorstel om te wachten op duidelijkheid binnen de EU steunt hij. Lid WIJMENGA vraagt welk aantal B&B’s als startpunt wordt genomen. Het is niet duidelijk of dit 1958 of 2051 is. Kan de wethouder de verlaging van de quota toelichten? Heeft de gemeente de gevolgen van de verlaging onderzocht? Artikel 6 met betrekking tot de loting is verwarrend. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat na verlaging van het quotum, er nog steeds 11% extra ruimte is voor B&B’s in Amsterdam. Denkt lid Wijmenga niet dat het quotum eigenlijk veel te ruim was? Lid WIJMENGA vindt het niet helemaal duidelijk welk getal is gebruikt. Lid VAN RENSSEN heeft uit de stukken begrepen dat het aantal B&Bvergunningen voor Centrum dat sinds begin 2023 geldt, het uitgangspunt is geweest en dat is gebleken dat het quotum ook op andere plekken verlaagd kan worden. Lid WIJMENGA ziet dat de gemeente een derde van de rechtszaken verliest en zij vraagt wat wordt ondernomen om minder rechtszaken te verliezen. Kan het boetebedrag omlaag naar € 10.000, want de rechter lijkt ook vaak te schikken naar dit bedrag. Lid LOCHTENBERG vraagt hoe huizenruil tot woningonttrekking kan leiden en welk probleem wordt opgelost door dit op te nemen in de huisvestingsverordening.
Hoe wil de wethouder de privacy waarborgen en handhaven? Is er niet meer onderzoek nodig ter onderbouwing? Kan de wethouder via een raadsbrief een technische uitleg geven? Lid BROERSEN sluit zich aan bij de vragen over jongerenwoningen van lid Aslami. Jongerencontracten duren vijf jaar met een verlenging van twee jaar. Veel van de jongeren kunnen na deze periode niet doorstromen naar een sociale huurwoning vanwege de schaarste. Zijn deze zorgen bekend bij de wethouder en wat zijn de mogelijke oplossingen? De vergunning voor omzetting moet worden aangevraagd mits de woning wordt verhuurd aan ten hoogste twee personen. In de AAV is vastgesteld om te kijken naar uitbreiding van woningdelen. Waarom is ervoor gekozen om dit in deze verordening nog niet uit te breiden? Wat zijn de mogelijkheden voor aanvullende eisen bij het aanvragen van een omzettingsvergunning, zoals een doorvalbeveiliging of eisen met betrekking tot een energielabel?
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Lid Broersen begrijpt nog steeds niet waarom strenge eisen worden gesteld aan het ruilen van een woning. Er geldt een maximum van 30 nachten voor maximaal 4 personen en het mag geen verdienmodel zijn. Gezinnen met drie kinderen komen dus niet in aanmerking. Woningruil via platforms als HomeExchange is een veilige manier voor mensen met een kleine beurs om op vakantie te gaan en de vraag is of afwijken van de dertig nachten en het maximale aantal personen mogelijk is. Uit de inspraakreactie bleken zorgen over duidelijke, laagdrempelige en toegankelijke communicatie. Communicatie met burgers moet zo worden georganiseerd dat zij geen hulp van derden nodig hebben om de gewenste informatie te vinden. Ook de gebruikte taal moet bijdragen aan vindbaarheid. Lid VON GERHARDT stelt dat VVD huizenruil niet hetzelfde beoordeelt als toeristische verhuur. Hij is blij dat Europa dit ook vindt en hij stelt voor om deze regelgeving af te wachten. Wethouder Moorman heeft vorig jaar zelf aangegeven groot voorstander te zijn van huizenruil. Lid VAN RENSSEN vindt het niet kies om personen bij naam te noemen. Lid VON GERHARDT wijst erop dat hij deze informatie uit een openbaar interview heeft gehaald. Dit laat zien dat iedereen in de stad graag gebruik maakt van huizenruil.
Lid VAN RENSSEN zegt dat voor een deel van de mensen in de stad huizenruil kan doorgaan voor dertig dagen, alleen niet voor sociale woningen. Lid VON GERHARDT erkent dit, maar hij ziet ook dat hiermee een groot deel van de Amsterdammers wordt uitgesloten, namelijk mensen in een sociale huurwoning. Juist hier wonen mensen met een kleine beurs die graag op vakantie willen gaan en hij zou denken dat juist GL dat voor deze mensen opkomt, vindt dat deze regels geschrapt moeten worden. Lid HEINHUIS vindt het belangrijk dat wordt gekeken naar mogelijkheden binnen corporaties, maar op dit moment is het voor veel corporaties verboden. Hiervoor is de wethouder eerder al gevraagd om het gesprek met de corporaties te voeren. Lid VON GERHARDT heeft juist begrepen dat heel veel corporaties het toestaan en dat de nieuwe regels ervoor zorgen dat het niet meer kan worden toegestaan. Hij is blij dat zowel GL als PvdA van mening is dat het voor mensen in een sociale huurwoning mogelijk moet blijven om huizen te ruilen. Hij is voornemens hierover een amendement in te dienen. Toen de Huisvestingsverordening in 2020 werd ingevoerd was er destijds veel commotie over de invoer van B&B-quota, maar de toenmalige wethouder stelde dat het om scherpe, lage quota ging die ervoor zouden zorgen dat de leefbaarheid in de stad zou terugkomen.
Achteraf bleken deze quota hoger te zijn dan het aantal B&B’s dat er was en nu worden de quota toch verlaagd. Bij de AAV heeft de wethouder aangegeven dat het debat hierover bij de huisvestingsverordening gevoerd moest worden, maar nu is het al ingevoerd via een collegebesluit. Het is de vraag waarom dit debat hier plaatsvindt als het college het besluit al heeft genomen. Lid VAN RENSSEN meent dat er vaker debatten over dit onderwerp zijn gevoerd. Zij hoort VVD zeggen dat de quota eigenlijk te ruim waren en daarom is het dus goed om de regeling aan te passen. In Motie 551 van december 2022 is specifiek gevraagd om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om het aantal B&B’s te verlagen. Volgens haar gaat het hier om een uitvoering van een motie. Zij vraagt of lid Von Gerhardt het met haar eens is dat moties van de raad worden uitgevoerd. Lid VON GERHARDT stelt dat VVD tegen deze motie heeft gestemd, maar het onderzoek zou nog terugkomen naar de raad, zodat de voor- en nadelen tegen elkaar afgewogen konden worden. VVD vond het destijds een slecht idee en gezien de gevolgen
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
voor de inkomens van heel normale Amsterdammers maakt lid Von Gerhardt zich grote zorgen. Ruimte voor studenten kan makkelijker dan in de kamers die vrij zouden komen bij B&B’s, namelijk het coalitieakkoord volgen waarin woningdelen van 2 naar 3 personen gaat. Hiermee wordt beter gebruik gemaakt van al beschikbare ruimte en VVD zal hiervoor met een amendement komen. De verwachting is dat er brede steun van de coalitie zal zijn voor het optimaal benutten van woonruimte. De huidige B&B-quota kunnen gewoon in stand blijven. Lid HEINHUIS wijst erop dat de B&B-quota in bepaalde gebieden veel te ruim zijn. Zij begrijpt dat de VVD voorstander is van het uitbreiden van het aantal B&B’s in Amsterdam. Lid VON GERHARDT memoreert dat de raad in 2020 heeft vastgesteld dat scherpe quota ervoor zouden zorgen dat de leefbaarheid terug zou komen. Uiteindelijk bleek dat deze quota niet werden gevuld en dit betekent dat B&B’s nog kunnen groeien. Lid HEINHUIS constateert dat de stad steeds drukker wordt en dat de leefbaarheid steeds verder onder druk komt te staan en hetzelfde geldt voor de cohesie in bepaalde wijken. In sommige stadsdelen is nog 55% ruimte over in de B&B-quota en met de wijziging is er nog 42% groei mogelijk.
Lid VON GERHARDT ziet ook dat er bepaalde wijken op slot komen te zitten door de maatregel, dat er wachtlijsten komen en dat de B&B-houders in 2028 niet weten of zij nog een inkomen hebben. Lid HEINHUIS heeft gesproken over een van de grootste stadsdelen en uit de cijfers blijkt dat het enige stadsdeel waar geen ruimte meer is ten opzichte van het huidige aantal vergunningen het Centrum is en nog steeds zijn er 860 vergunningen. Lid VON GERHARDT stelt dat de PvdA speelt met de inkomens van mensen waardoor zij eventueel in armoede terecht kunnen komen. Het zijn gewoon ondernemers die hun boterham verdienen. Lid HEINHUIS zegt dat op dit moment 860 mensen een vergunning hebben om hun huis te verhuren voor commerciële doeleinden. De enige reden dat dit er misschien minder kunnen worden, is als er opeens allemaal nieuwe toetreders op de markt komen en er vanwege Europese wetgeving moet worden geloot in het vergunningenstelsel. In het Centrum is de taks al bereikt qua toerisme en dit aantal blijft behouden. Lid VON GERHARDT stelt dat VVD en PvdA op dit punt van mening verschillen. Lid VAN RENSSEN begrijpt dat de VVD eigenlijk bezwaar heeft tegen het lotingssysteem. Als VVD de zittende ondernemers wil beschermen, vraagt zij zich af wat de afgelopen twintig jaar in Europa met de dienstrichtlijn is gebeurd onder liberale aanvoering.
Wellicht moet er in Europa minder marktwerking worden toegelaten. Lid VON GERHARDT vindt het een goed idee om de B&B-quota op de huidige aantallen te houden. Lid AHMADI constateert dat het betoog van de VVD inhoudt dat huizen er voor de wind moeten zijn en niet voor mensen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan lid Mangal. Lid MANGAL sluit zich aan bij de vraag wat het doel is van de verlaging van 30% per wijk voor B&B’s.
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Waaruit blijkt dat woningruil een commerciële activiteit is en welke beperkingen mogen worden gesteld aan deze niet-commerciële activiteiten? Het college wil vaak wachten op Europese wetgeving en waarom wordt dit nu niet gedaan? Wel is het goed om met faciliterende platforms in gesprek te blijven en ervoor te zorgen dat deze niet vervallen tot Airbnb of Booking.com. Zou het probleem opgelost zijn als het puntensysteem dat platforms hanteren, wordt afgeschaft? Hoeveel mensen zonder urgentie kunnen een woning krijgen en komen zij überhaupt aan een woning in Amsterdam? Mensen die verplicht moeten verhuizen vanwege een renovatie of sloop, krijgen over het algemeen een urgentie voor een nieuwe woning. Als deze mensen in een tussenwoning terechtkomen die ook moet worden gerenoveerd, schijnen ze vaak geen urgentie meer te krijgen om verder te zoeken. Lid Mangal vraagt of dit klopt. Het college bepaalt of iemand uit begeleid wonen zelfstandig kan gaan wonen. Hoe gaat het college dit bepalen en gaat dit om een discretionaire bevoegdheid? Lid AHMADI onderschrijft de intentie van de wethouder om zo veel mogelijk woningen te behouden voor bewoning en dat economisch daklozen ook zijn toegevoegd als urgente categorie.
In het licht van de beperkte hoeveelheid sociale huurwoningen betreurt zij het echter dat veel van de te bouwen woningen zijn bedoeld voor jongeren waarmee urgentiecategorieën worden uitgesloten. LAV heeft vraagtekens bij het reguleren van vakantieruil en hiermee de kosten en drempel te verhogen voor gewone Amsterdammers om op unieke en kostenbesparende wijze op reis te gaan. De impact van deze regulering raakt aan de persoonlijke levenssfeer van mensen en de vraag is of dit proportioneel is gezien het doel dat wordt beoogd. Welke voordelen levert regulering daadwerkelijk op? Lucratief lijkt het niet en daarom ligt het niet voor de hand dat woningen op deze manier worden onttrokken aan de markt. Het lijkt juist een voordeel op te leveren voor mensen in een dure kapitalistische samenleving dat diensten en verblijf uitgewisseld kunnen worden zonder veel kosten. LAV maakt zich hiernaast zorgen over de beperkte handhavingscapaciteit nu daadwerkelijke leegstand opsporen al onder druk staat. De wethouder wordt gevraagd te reflecteren op de zorgen dat een aantal Amsterdammers afhankelijk is geworden van B&B-verhuur om in Amsterdam te blijven wonen.
Lid HEINHUIS ziet in de maatregelen die worden genomen in de huisvestingsverordening dat het een constante strijd is tegen de schaarste en dat steeds wordt gezocht naar hoe zo veel mogelijk mensen in de stad kunnen wonen en hoe de schaarste op een zo eerlijk mogelijke manier wordt verdeeld. PvdA is blij met de verhoging van de leeftijdsgrens naar 23 bij stadsvernieuwingsprojecten, omdat jongeren steeds vaker langer bij hun ouders blijven wonen. Ook de opkopersbescherming die wordt verhoogd, kan rekenen op de goedkeuring van de PvdA. Atelierwoningen zijn een belangrijk onderdeel van de stad en in een van de inspraakreacties zijn zorgen geuit over dat deze niet bij de passendheidscriteria zijn opgenomen en dat ze wellicht alleen naar jongeren gaan. Dit is ongewenst en de wethouder wordt gevraagd om hierop te reflecteren. PvdA heeft eerder een motie ingediend om ook particuliere verhuurders te betrekken en lid Heinhuis is benieuwd hoe zij bij deze huisvestingsverordening een grotere rol kunnen krijgen. Het is goed dat er nu duidelijkheid is over huizenruil en in de communicatie moet steeds benadrukt worden dat dit mogelijk blijft voor dertig dagen per jaar en dat een-op-een huizenruil gewoon mogelijk blijft. PvdA staat achter de verlaging van quota voor B&B’s. Ook hier benadrukt lid Heinhuis dat er met de nieuwe quota nog steeds 11% ruimte is voor groei.
Lid VAN BERKEL vraagt hoe PvdA de schaarste in de stad denkt te bestrijden met deze huisvestingsverordening en dan met name op het gebied van woningruil en de B&B’s. Lid HEINHUIS stelt dat bestrijden van schaarste niet gebeurt met een huisvestingsverordening. Deze gaat over het verdelen van schaarste. Het bestrijden gebeurt bijvoorbeeld door zo veel mogelijk betaalbare woningen bij te bouwen. Er moet
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
worden gekeken naar rechtvaardige verdeling en naar wat een goed gebruik is van de woningen. Een document als de Stad in Balans probeert de toeristische druk op de stad te verlagen. Lid VAN BERKEL vraagt hoe er met beperkingen op huizenruil en het opleggen van beperkingen voor B&B’s voor gezorgd wordt dat huizen blijven om in te wonen. Lid HEINHUIS wijst erop dat Amsterdam kennelijk zo duur is geworden dat mensen in hun eigen huis activiteiten moeten ontplooien om in de stad te kunnen wonen. Met het voorstel wordt bekeken welke ruimte nog moet worden gegeven aan het aantal B&B’s. In het centrum zijn nu 860 actieve vergunningen en deze blijven bestaan, alleen wordt niet ingezet op verdere groei. Lid BILGIN vraagt of PvdA tegen thuiswerk is. Lid HEINHUIS heeft het over economische activiteiten waarmee geld wordt verdiend aan de woning. Lid VON GERHARDT heeft mevrouw Heinhuis horen zeggen dat er nog plekken in Zuidoost of Nieuw-West zijn voor B&B’s, maar bedoelt zij hiermee dat iemand die de vergunning voor het centrum verliest, moet verhuizen naar Zuidoost om hier een B&B te starten? Lid HEINHUIS probeert het beeld bij te stellen dat alle B&B-vergunningen worden afgepakt. De enige plek waar geen vergunningen bij komen, is het Centrum. In alle andere stadsdelen is zelfs nog ruimte voor groei mogelijk met de huidige aantallen die in de verordening worden genoemd.
Lid VON GERHARDT concludeert dat mensen die nu een vergunning hebben op plekken waar het quotum wordt bereikt, niet zijn geholpen. Zij kunnen niet zomaar naar een ander stadsdeel verhuizen. Lid HEINHUIS spreekt over een voorstel voor de hele stad en zij geeft hierbij aan dat er geen groei zal plaatsvinden in het Centrum. Zij denkt dat een meerderheid van de raad het ermee eens is dat de toeristische druk in het centrum zo hoog is dat er stappen genomen moeten worden. Mensen zullen hun vergunning alleen verliezen als er opeens honderden nieuwe toetreders op de B&B-markt komen. Lid VON GERHARDT stelt dat ook wordt geloot als er tien mensen bij komen. Dit betekent dat 870 mensen in spanning worden gehouden en 10 mensen hun inkomen zullen verliezen. Voor de VVD is dit onacceptabel. Lid HEINHUIS vindt het een probleem dat mensen afhankelijk zijn van hun inkomen door hun huis op deze manier te verhuren. Lid ALBERTS kan zich voor een groot deel aansluiten bij de PvdA. Het gaat om de verdeling van schaarste en dat niet langer moet worden gekeken naar vastgoed als verdienmodel dat onder VVD-beleid zo is gegroeid. De Nota van beantwoording geeft al veel helderheid en naar aanleiding van de inspraak zijn zelfs nog aanpassingen gedaan. Klopt het dat de opkoopbescherming is verhoogd van € 513.000 naar € 641.000? SP zou dit heel terecht vinden.
Lid VAN RENSSEN wijst erop dat de huisvestingsverordening een implementatie is van de AAV die unaniem is aangenomen door de raad. Bij de AAV heeft zij specifiek aandacht gevraagd voor iedereen die geen dak boven zijn hoofd heeft en daarom is zij blij dat er nu in ieder geval dertig woningen per jaar beschikbaar worden gesteld voor economische daklozen. De regels om een woning te weigeren, gelden nu ook voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Belangrijk hierbij is dat betrokkenen goed
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
worden voorgelicht, zodat duidelijk is dat een toegewezen woning niet kan worden geweigerd. Lid MANGAL vraagt hoe lid Van Renssen wil omgaan met een gezin met twee kinderen dat een tweekamerwoning aangeboden krijgt. Lid VAN RENSSEN erkent dat soms woningen worden toegewezen die niet passend zijn. Het probleem in deze woningcrisis is echter dat dit gevolgen kan hebben voor de urgentie. Dit schuurt, maar met het oog op de verdeling van de schaarste is dit wel terecht. Het voorstel dat Driemonders ook voorrang hebben in Weesp is inmiddels omarmd. GL heeft bij de vorige bespreking over huizenruil al aangegeven het lastig te vinden dat de regels voor sociale huurders anders zijn dan voor andere mensen in de stad. Het college gaat hierover in gesprek met de corporaties en lid Van Renssen hoopt dat hier een oplossing uit voortkomt. Met betrekking tot voorrang voor jongeren wordt een beleidswijziging voorgesteld, namelijk dat dit alleen van toepassing is op een deel van de vrijkomende woningen. Lid Van Renssen zou eerst willen weten hoe het nu gaat met het toewijzen aan jongeren met binding aan Amsterdam en hoeveel jongerenwoningen op deze manier zijn toegewezen. Lid BROERSEN meent dat bij vaststelling van de AAV is afgesproken dat de regeling voor jongerenwoningen wordt geëvalueerd. Zij vraagt of lid Van Renssen op deze evaluatie wil wachten voordat wordt ingestemd met het beleid.
Lid VAN RENSSEN meent dat jongerenvoorrang nog niet is geëvalueerd, maar nu wordt van 100% woningen aanbieden met voorrang naar een veel kleiner percentage gegaan en zij zou graag willen weten wie dit besluit en op basis van welke voorwaarden dit wordt gedaan. Lid BROERSEN begrijpt dat lid Van Renssen de evaluatie wil afwachten, voordat met de wijziging wordt ingestemd. Lid VAN RENSSEN bevestigt dit. GL is blij met de verhoging van de opkoopbescherming waarbij aangetekend wordt dat nog steeds 60% van de Amsterdamse woningen hieronder valt. Zij memoreert dat er een motie ligt om dit te verhogen naar 80% en ziet het college hiervoor een mogelijkheid in de toekomst? College Wethouder PELS bevestigt dat de opkopersbescherming is verhoogd naar € 641.000 en er wordt conform de motie samen met Utrecht onderzocht hoe dit nog verder kan worden opgetrokken naar 80%. In januari 2024 zal hierover meer bekend zijn. Met betrekking tot jongeren is maatwerk mogelijk. Voor mensen met een binding met Amsterdam mag wettelijk maximaal 50% van het woningaanbod worden ingezet. De wethouder zegt toe om schriftelijk terug te komen op de percentage voor de raadsvergadering, maar zij denkt dat dit eigenlijk bij de labels besproken zou moeten worden. Het bespreken van de evaluatie staat gepland voor 2025.
Met de corporaties is afgesproken dat ze allemaal gelijk omgaan met een verlenging van de jongerencontracten twee jaar na de eerste vijf jaar. Een probleem is dat op het moment dat alle contracten worden verlengd de jongerenwoningen vol zijn. In de samenwerkingsafspraken worden maatwerkafspraken gemaakt over jongeren die na de periode niet in staat zijn om zelf een woning te vinden. Lid BROERSEN vraagt wanneer de raad hierover nader wordt geïnformeerd. Wethouder PELS zegt dat het de bedoeling was om de samenwerkingsafspraken eind november in de raad te bespreken, maar eerder is al aangegeven dat deze termijn niet
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
wordt gehaald. Het streven is om de samenwerkingsafspraken voor het kerstreces af te ronden en om ze in januari in de raadscommissie te bespreken. Lid LOCHTENBERG vraagt zich af of de regelgeving over opkoopbescherming in Den Haag niet voldoende is. Wethouder PELS zegt dat op 14 november jl. een wet is aangenomen met betrekking tot tijdelijke huurcontracten en wellicht bedoelen lid Lochtenberg en zij iets anders. Lid LOCHTENBERG zegt dat de regelgeving breder is dan de opkoopbescherming. Het gaat bijvoorbeeld ook over de Wet goed verhuurderschap en het woningwaardesysteem. Wethouder PELS memoreert dat de Wet goed verhuurderschap al eerder dit jaar is aangenomen en vorige week heeft de minister een nieuwe versie van de Wet betaalbare huur naar buiten gebracht. Met betrekking tot de opkoopbescherming is gekozen voor de eerdere lijn en is nu een verhoging doorgevoerd gezien de prijsstijging. Het landelijk beleid heeft een effect op de situatie in Amsterdam en op de AAV en daarom is de aanpak ingericht op dit beleid en is afgesproken bij de val van het kabinet om het goed te monitoren. Op het moment dat een regel anders uitpakt dan was bedoeld bij de AAV, komt de wethouder terug naar de raad. Het CDA heeft gevraagd naar het startpunt voor het bepalen van de quota van de B&B’s. Dit was 1 februari 2023.
Het instrument van loting staat erin, omdat dit mogelijk kan worden gebruikt in 2028 als de vergunningen aflopen. In de toelichting is echter duidelijk aangegeven dat nu wordt gewerkt met een wachtlijst die op volgorde van binnenkomst gaat. Er is afgesproken om bij het proportionaliteitsbeleid maatwerk toe te passen in de boetes. Een onderzoek naar de impact is hiermee niet nodig, omdat alle stappen zijn doorlopen en de onderbouwing van het college volgens de wethouder helder is. Lid WIJMENGA heeft geïnformeerd naar het aantal B&B’s bij de start. Wethouder PELS zal dit nagaan. Zij denkt dat de datum er het meest toe doet, omdat juist 2023 als startpunt is genomen waarmee het om de daadwerkelijke situatie gaat. Lid WIJMENGA denkt dat de telling in 2020 anders was dan in 2021. Wethouder PELS herhaalt dat juist voor 2023 is gekozen, omdat er hiermee geen onduidelijkheid over de huidige situatie. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de huidige situatie 1 januari 2024 is, het moment waarop de regels zouden ingaan. Hij vraagt zich af of deze datum niet als peildatum genomen zou moeten worden. Wethouder PELS stelt dat dit niet mogelijk is, omdat op dit moment de huisvestingsverordening wordt ingevoerd. Lid VON GERHARDT heeft begrepen dat de invoering van nieuwe regels wat verandering teweeg heeft gebracht in de aantallen.
Hij zou graag willen weten hoeveel B&B’s erbij zijn gekomen sinds de peildatum tot nu of tot 1 januari 2024. Wethouder PELS zegt dat VTH bijhoudt hoeveel vergunningsaanvragen er zijn en dit kan zij met de raad delen voor de raadsvergadering. Als VTH nog latere informatie heeft dan 1 februari 2023, zal deze ook worden gedeeld met de raad. Lid VON GERHARDT wil graag weten hoeveel vergunningen erbij zijn gekomen sinds 1 februari 2023.
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Wethouder PELS herhaalt dat als deze informatie beschikbaar is, zij deze zal delen met de raad. Zojuist krijgt zij door dat het aantal B&B’s dat wordt gehanteerd op 1 februari 2023 2131 is, exclusief Weesp. Een woning is niet bedoeld als verdienmodel en iemand zou niet op deze manier afhankelijk moeten zijn van een woning. Het is bij het afgeven van de vergunningen en het invoeren van de quota altijd duidelijk geweest dat het regime tot 2028 zou gelden. Het gaat dus om tijdelijke vergunningen. Door de grote druk op de stad blijkt het nodig om in te grijpen op het nog mogelijk maken van B&B’s. In het kader van hard inzetten op het meer in balans krijgen van de stad is de afgelopen jaren vakantieverhuur afgenomen door gezamenlijk beleid van de raad en het college. Het Rijk heeft in dezen Amsterdam gevolgd. Bij nieuw beleid is het logisch dat mensen dit bevragen en dat dit kan uitmonden in rechtszaken. Het beleid was gebaseerd op woningonttrekking, stijgende huizenprijzen en ook op overlast. Woningruil is veel sympathieker dan vakantieverhuur, zeker omdat duidelijk is wie de vruchten hiervan plukken. Uiteindelijk wordt echter vakantiehuur gelijkgesteld aan vakantieverhuur. Het afgelopen jaar zijn meer klachten over overlast ontvangen. Het is belangrijk om goed te communiceren en te verduidelijken wat wel en niet mogelijk is.
Mensen krijgen tot maart 2024 de tijd om een vergunning aan te vragen waarmee ze dertig dagen per jaar gebruik kunnen maken van huizenruil. Eerder heeft de wethouder al toegezegd met corporaties in gesprek te gaan, maar ook toen is ervoor gewaarschuwd dat uiteindelijk de eigenaar bepaalt. Als een verhuurder op dit moment verbiedt dat een woning in gebruik wordt gegeven aan derden, is iemand die aan woningruil doet in overtreding. De meeste corporaties hebben dit opgenomen in hun huurcontract. 2024 wordt gebruikt voor communicatie en om gesprekken te voeren met corporaties om te bekijken of er nog ruimte zit. Lid MANGAL vraagt in hoeverre de wethouder ruimte geeft voor een woningruil bij corporaties. Wethouder PELS herhaalt dat het uiteindelijk aan de eigenaar is om te bepalen of een huis in gebruik mag geven aan derden. De wens van de commissie is helder en dit gesprek zal worden gevoerd. Naast communicatie en de gesprekken met corporaties wordt in de toelichting verduidelijkt dat een-op-een woningruil niet van toepassing is. Als mensen direct een ruil afspreken, is dit toegestaan. Navraag bij BZK heeft bevestigd dat Amsterdam een juiste interpretatie hanteert. Een platform als HomeExchange groeit hard en is zelfs qua woningen al groter dan Booking.com. Het streven is om woningruil mogelijk te blijven maken, zonder dat dit tot excessen leidt.
Een uitzondering voor grote gezinnen is moeilijk om het handhaafbaar te houden. De opmerking om handhavers met de Gestapo te vergelijken, gaat veel te ver en de wethouder noemt dit verschrikkelijk. Het gaat om mensen die keihard werken en het hart op de goede plaats hebben en de wethouder roept op om haar als verantwoordelijke voor de ambtenaren aan te spreken. Op dit moment wordt gekeken naar platforms die direct zijn gelinkt aan huizenruil als verdienmodel. Hoe een rechter zich hierover zou uitspreken, durft de wethouder niet op voorhand te zeggen. Dit is mede afhankelijk van de platformregels van Europa. Lid BROERSEN vraagt wat er gebeurt als Europa anders besluit en het beleid wijzigt. Zou het niet verstandiger zijn om te wachten? Wethouder PELS licht toe dat de regelgeving vanuit Europa zich niet zozeer richt op wat vakantieverhuur of woningruil is, maar in ieder geval over datadelen door platforms voor vakantieverhuur gaat en het Rijk wil hier ook woningruilplatforms aan toevoegen, omdat de groei hierin groot is. Lid LOCHTENBERG heeft vandaag in een andere commissie een andere uitleg gehoord over de uitleg van de wet met betrekking tot de woningruil. Kan de wethouder
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
ervoor zorgen dat op het moment dat het onderwerp in de raad wordt behandeld alles duidelijk is? Wethouder PELS verwijst hiervoor naar de beantwoording op de technische vragen van D66. Zij kan deze naar de commissie sturen. Met betrekking tot veiligheidseisen wordt de wet gevolgd. Het is bekend dat Volt extra aandacht heeft gevraagd voor doorvalbeveiliging. De wethouder stelt daarom voor dat zij schriftelijk uiteenzet wat de bewegingsruimte is. Met een urgentie voor stadsvernieuwing kan iemand een nieuwe permanente woning krijgen. Iemand kan ook kiezen voor een wisselwoning waarbij het recht tot terugkeer geldt. Volgens de wethouder kan de urgentie niet vervallen als deze nog niet te gelde is gemaakt. Lid MANGAL legt uit dat hij een situatie kent waarbij mensen in een tijdelijke woning zitten en hier eigenlijk permanent zitten. De looptijd van de urgentie vervalt, maar vervolgens moeten zij de wisselwoning verlaten omdat deze ook wordt gerenoveerd. Krijgen zij op dit moment een nieuwe urgentie? Wethouder PELS kan zich moeilijk voorstellen dat deze situatie kan ontstaan, maar als lid Mangal de casus doorstuurt, zal zij ervoor zorgen dat het wordt uitgezocht en bekijkt of er eventueel lessen uit de casus geleerd kunnen worden. Lid MANGAL zal dit doen. Wethouder PELS zal nadat de samenwerkingsafspraken zijn afgerond, proberen om afspraken te maken met de particuliere verhuurders.
Zij heeft van de nieuwe Gedeputeerde van de provincie Noord-Holland begrepen dat er mogelijkheden zouden zijn om particuliere verhuurders te verplichten om bij een aantal zaken mee te werken met de gemeente, zoals het opvangen van kwetsbare groepen. Het is heel pijnlijk dat mensen met een urgentie die een woning weigeren hun urgentie verliezen, maar deze maatregel is nodig vanwege de grote schaarste. Het afgelopen jaar zijn blijvend gesprekken gevoerd met de verschillende belangenorganisaties en cliëntenorganisaties om zicht te krijgen op wie woningen weigeren, wat de redenen zijn en hoe deze redenen worden gewogen. Naar verwachting zal de wethouder deze inzichten in het eerste kwartaal van 2024 kunnen delen. Uit de evaluatie van andere woonregio’s is gebleken dat er het eerste jaar nog veel weigeringen zijn, maar hierna nemen deze af. Lid VAN RENSSEN vraagt of de nieuwe regel zo goed mogelijk kan worden gecommuniceerd met cliëntenorganisaties op een manier die past bij de doelgroepen. Wethouder PELS antwoordt dat hierover gesprekken worden gevoerd met organisaties over hoe de communicatie het beste vorm kan worden gegeven vanuit de gemeente en de stuurgroep voor de Woonruimteverdeling. Bij een totale evaluatie zouden cliëntenorganisaties hun mening kunnen delen met de raad. Lid HEINHUIS heeft geïnformeerd of atelierwoningen niet vooral naar jongeren zouden gaan.
Wethouder PELS stelt dat het in principe een keuze van de corporatie is wie met welk contract wordt geplaatst. De corporaties worden gevraagd terughoudend te zijn met het toepassen van jongerencontracten. Lid VON GERHARDT heeft geen antwoorden gehoord over woningdelen. Wethouder PELS deelt mee dat wordt gewerkt aan een uitwerking van het verzoek van de raad om van twee naar drie te gaan. Om dit breder te trekken, wordt bekeken hoe hospitaverhuur bevorderd kan worden. Ook is een werkgroep opgericht om te onderzoeken wat de grootste obstakels zijn om niet aan woningdelen te doen.
17
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Lid VON GERHARDT begrijpt het bredere pakket, maar hij vraagt zich af of het niet verstandig zou zijn om alvast de eerste stap te zetten om van twee naar drie personen te gaan. Het zou jammer zijn om nog een jaar te wachten terwijl zoveel studenten een kamer zoeken. Wethouder PELS memoreert dat de commissie heeft gevraagd om te onderzoeken wat de consequenties zouden zijn van deze uitbreiding. Dit zal eerst goed in kaart gebracht moeten worden, voordat de raad een goede afweging kan maken. Lid MANGAL mist de antwoorden op zijn vraag over de bepaling om zelfstandig te gaan wonen en hoeveel woningen beschikbaar zijn voor mensen die geen urgentie hebben. Wethouder PELS zegt dat het college het oordeel van de GGD betrekt bij de bepaling of iemand zelfredzaam is. Er zijn allerlei beperkingen aan de urgenties ondanks de wachtlijst. De urgenties zijn gemaximeerd, maar voor labels is dit minder te voorspellen, omdat dit afhangt van wat er vrij komt in de woningvoorraad. In 2025 wordt de evaluatie van het woonruimteverdeelsysteem verwacht. Lid MANGAL constateert dat de “ongelabelden” op deze manier zelf ook een gelabelde worden. Hij is benieuwd hoeveel mensen die niet tot een specifieke groep behoren in Amsterdam kunnen wonen. Wethouder PELS denkt dat door inmiddels twintig jaar uitholling van de volkshuisvesting er te weinig aanbod is.
De afgelopen jaren is gekeken naar wie echt geen toegang heeft tot de woningmarkt. De raad heeft terecht aandacht gevraagd groepen zoals jongeren en mensen die te maken hebben gehad met het toeslagenschandaal. Maar feit blijft dat sprake is van een zeer grote schaarste. In 2025 moet het ingewikkelde gesprek worden gevoerd en wordt hopelijk meer ruimte gemaakt voor mensen zonder label. De VOORZITTER schorst op verzoek van lid Von Gerhardt kort de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft lid Von Gerhardt het woord. Lid VON GERHARDT heeft behoefte aan een tweede termijn, maar concludeert eveneens dat de wethouder tegelijkertijd nog veel informatie heeft toegezegd en het voorstel is om de tweede termijn in de volgende commissie te doen, zodat het gesprek goed kan worden voorbereid. Wethouder PELS zou dit ten zeerste afraden, omdat de cijfermatige informatie voor de raadsvergadering kan worden aangeleverd. Zij zou een groot probleem hebben als de Huisvestingsverordening pas op 21 december 2023 wordt vastgesteld. Dit betekent dat er slechts twee dagen zijn om eventuele wijzigingen van de raad door te voeren en hierover te communiceren. Lid VON GERHARDT stelt dat de commissie er niet voor heeft gekozen om het onderwerp nu pas te bespreken. Hiernaast wijst hij erop dat de Huisvestingsverordening 2020 ook in de laatste raad van het jaar is besproken.
Het belang van goede regelgeving voor de inwoners van Amsterdam is groter dan het belang van voldoende tijd om iets door te voeren. De VOORZITTER stelt als tussenoplossing voor om zo spoedig mogelijk een extra commissievergadering te plannen. Lid VAN RENSSEN vindt dat Amsterdammers zijn gediend bij duidelijke en goede regelgeving, maar ook bij rechtszekerheid. Zij vindt het eigenlijk te laat om de verordening eind december, vlak voor het reces, vast te stellen. Wat haar betreft, is het prima om een extra commissie te organiseren.
18
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 15 november 2023
WV
Wethouder PELS ziet geen probleem in een tweede termijn voor de raadsbehandeling. Zij memoreert dat de uitgestelde huisvestingsverordening in 2020 begin december werd besproken, niet acht dagen voor de invoering. Lid ASLAMI is er voorstander van om een extra commissievergadering in te lassen voor de raad van eind november en hier de tweede termijn te beleggen. Dan hoopt hij wel dat de toegezegde stukken ruim van te voren worden ontvangen. Wethouder PELS zal hiervoor zorgen. Er is om technische informatie gevraagd en deze kan worden gedeeld. Met betrekking tot extra stukken en onderzoeken over het B&Bbeleid heeft zij al aangegeven dat deze er niet zullen komen. Lid MANGAL stelt voor om een volgende huisvestingsverordening al in september te bespreken als deze in januari moet ingaan. Lid WIJMENGA vraagt of de beantwoording van de technische vragen van D66 ook worden gedeeld. Wethouder PELS zegt dit toe. Een huisvestingsverordening wordt langzaam opgebouwd en in april wordt deze al door het college vastgesteld. Vervolgens moet deze voor zienswijzen worden aangeboden bij de stadsdelen en bij alle Amsterdammers. Deze moeten verwerkt worden en hierna stelt het college de verordening vast waarna deze naar de raad gaat. De VOORZITTER concludeert dat een extra commissie wordt ingelast en de datum zal worden gecommuniceerd. 4.