Definitief verslag WV 07-12-2022

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting.

WV

Raadscommissieverslag, 16 november 2022

DEFINITIEVE VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting (WV) in de Willem Kraanzaal stadhuis Amsterdam

Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

Woensdag 7 december 2022, van 9.00 tot 12.30 uur Woensdag 11 januari 2023 Voorzitter: C.K.E. Kabamba, vanaf 11.00 uur K.S.N. van der Veen Portefeuillehouders: wethouders R. van Dantzig en Z. Pels Commissiegriffier: K. van Klooster, Commissie-ondersteuner: A.G. Hoff Verslaglegging: G-J. Timmermans Aanwezige commissieleden: R. Alberts (SP), A.S. Aslami (D66), C.C.J. van Berkel (JA21), D.T. Boomsma (CDA), J. Broersen (Volt), T.H. Didderen (PvdD), M.S. Von Gerhardt (VVD), R.B. Havelaar (CDA), E. Mangal (DENK), B.M.H. Minderhoud (PvdA), N.A. van Renssen (GrLi) Afwezig: FvD, BIJ1 Overige aanwezigen: drie insprekers

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.05 uur. Zij stelt vast dat er een quorum aanwezig is. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van FvD en BIJ1. De VOORZITTER deelt mee dat zij vanwege haar zwangerschapsverlof halverwege deze vergadering de voorzittershamer zal overdragen aan lid Van der Veen. Lid BROERSEN deelt mee dat de expertmeeting over studentenhuisvesting op 17 januari zal plaatsvinden. Nadere mededelingen volgen. Wethouder PELS deelt mee dat er gisteren een bijeenkomst is geweest met de Alliantie en stadsdeel Centrum over de aangekondigde verkoop van woningen aan het Entrepotdok. Afgesproken is dat er mediation zal worden ingezet en dat voor de duur van die mediation de verkoop stopgezet wordt. Zij deelt verder mee dat sinds de invoering van de opkoopbescherming op 1 april van dit jaar in zes gevallen van overtreding tot handhaving is overgegaan. Dat zal ook in een persbericht worden bekendgemaakt om te laten zien dat de maatregel werkt. Wethouder VAN DANTZIG deelt mee dat de door lid Von Gerhardt gevraagde rapportage over de veiligheidsmonitor aan het eind van het volgende kwartaal verwacht wordt. c. Vaststellen agenda

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

De VOORZITTER stelt vast dat de commissie instemt met het gevoegd behandelen van agendapunten 4 en 7 en van 5 en 6. Met deze wijzigingen wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de commissie WV dd. 16 november 2022 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda per portefeuille Er zijn geen opmerkingen of vragen. f. TKN-lijst Enkele TKN-stukken zijn intussen al voor deze vergadering geagendeerd. Op mondeling verzoek van lid Mangal worden TKN1 en 7 gevoegd geagendeerd om de situatie rond schimmelwoningen te bespreken. Op schriftelijk ver\zoek van lid Havelaar wordt TKN3 geagendeerd. Op schriftelijk verzoek van de leden Broersen en Von Gerhardt wordt TKN8 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.12 uur. Vanaf dit moment gaan de spreektijden in. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER zegt dat zich vier insprekers hebben aangemeld. Mevrouw Steiger mist dringend inzet van de Fixbrigade in het stadsdeel Centrum waar veel bewoners er om zitten te springen. Ze heeft telefonisch contact gehad met D66 en PvdA en begrepen dat men er wel mee bezig is, maar de nood is volgens haar acuut.

Haar Marokkaanse buurvrouw wordt al drie jaar met smoesjes afgescheept door de corporatie als ze in haar gebrekkig Nederlands weer eens komt klagen over de schimmel in haar huis. Als de Fixbrigade zou komen, zou de toestand goed opgemeten en daarna eindelijk eens echt aangepakt kunnen worden. Lid MINDERHOUD vraagt of er contact is geweest met stichting WOON. Mevrouw Steiger zegt erg ontevreden te zijn over die stichting. Er is iemand komen kijken, maar die had er geen verstand van en verwees naar een andere instantie waar ze ook niks aan had. Intussen zit iedereen in een ongezonde schimmelwoning.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

Lid ASLAMI vraagt wie de verhuurder is. Mevrouw Steiger antwoordt dat dit De Key is, in haar ogen een onbehoorlijke woonstichting die spelletjes speelt met bewoners als haar buurvrouw en weigert iets te doen aan isolatie. Ze vinden haarzelf maar een lastige tante. Zij heeft wel iets gehoord over energieplafonds, maar maakt zich intussen grote zorgen over de komende winter. De heer Bruinsma van Amsterdam Gastvrij vindt het een goede zaak dat het college eindelijk erkent dat het boetebeleid voor vakantieverhuur was doorgeschoten en nu zaken bevriest zodat er een einde komt aan de verwoestende werking van de stress als gevolg van de hoge boetes. Rechtvaardigheid begint immers met de erkenning van leed. Het college erkent dat de regels zo ingewikkeld geworden waren dat het begrijpelijk is dat er vergissingen gemaakt werden. Daarom vindt hij het onbegrijpelijk dat de gemeente blijft vasthouden aan een hoge boete van 3000 euro. Die was eerst veel hoger, maar is nu nog steeds twintig keer zo hoog als die in Utrecht. De gemeente wil die boete zo hoog vanwege de afschrikwekkende werking, maar boetes voorkomen volgens hem niet de vergissingen waar mensen nu voor gestraft worden. Dit is volgens hem geen waarschuwingsboete, maar een punitieve boete voor een vergissing waarmee geen enkel voordeel behaald is.

In de zienswijze heeft Amsterdam Gastvrij de gemeente attent gemaakt op vergissingen die de gemeente zelf gemaakt heeft. Niet om de gemeente voor schut te zetten, maar om een spiegel voor te houden. De Huisvestingsverordening 2020 bevat een evidente fout, uitgerekend over meldplichtboetes. Deze fout is het college en de voltallige gemeenteraad ontgaan. Hij vraagt de commissieleden hoe die het zouden vinden als zij voor deze omissie een boete van duizenden euro’s kregen opgelegd en de zwaarste beschuldigingen naar het hoofd geslingerd kregen, zoals ernstig plichtverzuim, volledig verzaken van de controlerende taak en ondermijning van de geloofwaardigheid van de gemeente. En de vraag is of de commissie het rechtvaardig zou vinden als er toch een boete van 3000 euro zou blijven bestaan als afschrikmiddel tegen onoplettendheid. De burgemeester sprak zich afgelopen weekend op AT 5 uit tegen een overheid die elke inwoner potentieel kwaadwillend behandelt, wat uiteindelijk tot de toeslagenaffaire heeft geleid. Ze stelde duidelijk dat de gemeente in het beboeten van vakantieverhuur onjuist heeft gehandeld. Om de verhouding met burgers te verbeteren vindt hij het tijd om de daad bij het woord te voegen. Lid VON GERHARDT vraagt op welk gebied er nog dingen te doen staanrond de boetes.

De heer Bruinsma vindt dat de waarschuwingsboete veel lager dient te zijn en dat men af moet van de fictie dat die afschrikwekkend zou kunnen werken. De regelgeving zou een stuk eenvoudiger moeten worden. Dat er elk jaar een vergunning moet worden aangevraagd, slaat volgens hem nergens op. Matiging is naar zijn mening geen toezegging, maar een wettelijk voorgeschreven maatregel. Volgens hem geeft het college onvoldoende invulling aan wat de ombudsman heeft aanbevolen. Lid VAN RENSSEN feliciteert hem met het succes van zijn lobby voor boeteverlaging. Zij vraagt welke prijzen bedongen worden voor vakantieverhuur van een woning. De heer Bruinsma zegt dit niet te kunnen zeggen. Dat verschilt per woning. Maar hij vindt het een denkfout daar een relatie te leggen met de boetes. De grote ondernemers verdienen misschien wel tonnen, maar dat is toch ook geen aanleiding ze een hogere boete op te leggen als zij te laat zijn met hun btw-aangifte, is zijn redenering. Lid HAVERLAAR merkt op dat een tijd geleden in de TAR ook ingesproken is over deze kwestie en dat het nieuwe college toen veel empathie aan de dag legde en proportionaliteit toezegde. Hij vraagt hoe dat volgens de inspreker nu uitgevallen is en of de insprekers van een succes kunnen spreken.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

De heer Bruinsma noemt het wrang dat uitgerekend de mensen die deze kwestie al zo lang aankaarten, nu bij de coulanceregeling buiten de boot vallen. In zijn ogen is er geen sprake van succes. Lid BROERSEN vraagt wat volgens de inspreker wel een goede waarschuwingsboete zou zijn. Er zijn immers ook mensen die aan de verhuur goed verdienen. De heer Bruinsma zegt dat een punitieve boete niet op zijn plaats is omdat er geen enkel voordeel te behalen is door iets te vergeten. Een boete van hooguit enkele honderden euro’s zou moeten volstaan met daarbij een duidelijke brief met de regels en vetgedrukt dat een volgende keer een boete hoger uit zal vallen. De meeste mensen die beboet zijn waren echt niet op de hoogte van de regels en hebben ook minder dan dertig nachten verhuurd. Daar zou de hoogte van de boete voor deze gevallen geen enkel verschil in maken. Lid ASLAMI vraagt hoe Amsterdam Gastvrij aan kijkt tegen de regeling. De heer Bruinsma zegt dat de regeling niet goed is ingericht. De meldplicht is volgens hem uniek in de wereld. Als het doel is woningen te behouden voor Amsterdammers, adviseert hij een alternatief te bedenken, bijvoorbeeld een aangifteplicht met verantwoording achteraf. Er is Europese regelgeving in de maak die platforms gaat verplichten overnachtingen te melden. Die meldplicht en vergunningen overbodig maakt.

De registratieplicht vormt eigenlijk de sleutel, maar daar heeft men in Den Haag lang mee getreuzeld en daar zijn deze mensen de dupe van geworden. De VOORZITTER stelt vast dat er geen vragen meer zijn voor deze inspreker. De heer Borst is een van de gedupeerden. Hij heeft afgelopen weekend een mail gestuurd aan alle raadsleden om zijn persoonlijke situatie toe te lichten. Onder meer door het plotselinge overlijden van zijn broer heeft hij indertijd vergeten melding te doen van vakantieverhuur. Dat leverde hem een boete op van 6000 euro waartegen hij een bezwaarschrift heeft ingediend en na afwijzing heeft hij zich tot de ombudsman gewend. Hij had net voldoende geld om de boete te betalen, maar niet voor een advocaat. Zijn bezwaarschrift is afgewezen met als argument dat regels nu eenmaal regels zijn, zonder op de inhoud van zijn bezwaar in te gaan. Omdat de gemeente de zaak als afgedaan ziet, komt hij niet in aanmerking voor coulance. Een verlaagde boete van 3000 euro is in zijn ogen overigens nog absurd hoog. Hij vindt dat de gemeente hem veel pijn gedaan heeft en dat nog steeds blijft doen omdat hij de volledige boete moet betalen. Hij vindt dat onrechtvaardig en noemt de coulanceregeling willekeurig en zonder menselijke maat. In feite worden de klokkenluiders nu gestraft.

Hij roept op serieus gevolg te geven aan de woorden waarmee de burgemeester de vinger op de zere plek legde. Lid BROERSEN vraagt hoeveel mensen er nu net als de inspreker buiten de coulance vallen. De heer Borst zegt dat voor zover hij weet het om 15 tot 20 mensen gaat die alsnog de torenhoge boete moeten opbrengen. Lid VAN BERKEL bedankt de inspreker voor zijn persoonlijke verhaal waar hij al twee jaar mee kampt. Hij vraagt of en hoe hij deze penibele situatie had kunnen voorkomen. De heer Borst zegt dat hij nog vergeten was te melden dat hij destijds te maken had met stress en vergeetachtigheid als gevolg van PTSS. Maar wat hij niet begrijpt is waarom hij hier nu zit terwijl anderen die precies hetzelfde vergeten zijn als hijzelf wel onder de coulance vallen. Die uitzondering zit hem dwars. Lid VON GERHARDT vindt dat de gemeente iets moet doen aan dit persoonlijk verhaal. Hij vraagt hoe de inspreker aankijkt tegen de opmerking dat de lobby van Amsterdam

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

Gastvrij succes heeft opgeleverd. De heer Borst benadrukt dat hij hier op persoonlijke titel ziet. Hij ziet de inspanningen van Amsterdam Gastvrij niet als een lobby, maar als een opkomen voor burgers wier zienswijzen en bezwaarschriften afgedaan zijn met de stelling dat regels nu eenmaal regels zijn. Hij vindt niet dat er nu een resultaat te zien is. Drieduizend euro is in zijn ogen geen waarschuwing, maar een straf voor een voldongen feit. Het is en blijft een punitieve boete en dat was niet het beoogde resultaat. In Zaanstad heeft men ook hoge boetes, maar daar worden zienswijzen serieus bekeken. In Amsterdam kijkt men niet naar de argumenten die burgers aandragen en wordt een bezwaar dus eigenlijk niet als zodanig behandeld. Lid VAN BERKEL vraagt of de inspreker gebaat zou zijn bij een andere datum voor de coulanceregel. De heer Borst zegt dat het voor hem persoonlijk wellicht een verschil zou maken, maar dat dan nog een boete van 3000 euro veel te hoog is. Het gaat hem vooral om het bepleiten van rechtvaardigheid voor iedereen. Lid ASLAMI vraagt hoe de rechtvaardigheid verbeterd zou kunnen worden. De heer Borst zegt dat zit zou kunnen door de coulance voor iedereen in een vergelijkbare situatie te laten gelden en daar echt te kijken naar de omstandigheden die in bezwaarschriften naar voren worden gebracht ter verklaring van omissies en fouten.

Het is een gegeven dat mensen wel eens fouten maken vanwege omstandigheden buiten hun schuld en dat verdient erkenning. Nu voelt hij zich vermangeld tussen raderen. Lid VAN RENSSEN betuigt haar medeleven met het overlijden van zijn broer. Zij vraagt of de inspreker al eerder zijn woning heeft verhuurd aan vakantiegangers en of hij daar nog mee doorgaat. De heer Borst zegt dat hij daar alle andere keren altijd melding van heeft gedaan. Nadat hij de boete kreeg opgelegd, is hij een tijdje gestopt, maar nu is hij weer begonnen om de boete te kunnen betalen. Dat hij die ene keer heeft vergeten te melden was niet omdat hij kwaad in zin had, maar vanwege de omstandigheden. De VOORZITTER stelt vast dat er geen vragen meer zijn en wenst de inspreker veel succes. De heer Van Zeeland van de studentenvakbond ASVA zegt als partner overvallen te zijn door het bericht dat de gemeente wil stoppen met het convenant studentenhuisvesting. Amsterdam profileert zich met meer dan 120.000 studenten en tientallen hoger onderwijsinstellingen graag als kennisstad en nog maar een maand geleden tekende de gemeente het landelijk Actieplan Studentenhuisvesting en daarmee deed de gemeente een hoop beloftes om het kamertekort te verminderen. Onderdeel van dat plan is het afsluiten van een meerjarig convenant.

Vorige week maandag moesten de Amsterdamse convenant partners via het raadsinformatiesysteem vernemen dat de gemeente het convenant niet zal voortzetten. Dat voelt voor hem alsof je In de krant moet lezen dat je vriendin met je uitmaakt. Er was hiervoor geen bestuurlijk overleg, geen inspraak of wederhoor en de gemeente kwam ook niet met een concreet plan of alternatief. De gemeente stelt in het stuk dat op de agenda staat dat een en ander opgenomen zal worden in het woningbouwplan en de aanpak volkshuisvesting. Bij de totstandkoming daarvan worden studenten naar zijn mening onvoldoende gehoord, slechts 4% van de geënquêteerden was onder de 28 jaar, ofwel 20 mensen. Naar zijn mening is dat niet genoeg representatie om een gedegen visie op te stellen, terwijl het huisvestingsvraagstuk van studenten alleen maar complexer is geworden. Daarom is er nu juist de noodzaak van een goede inbreng van die kant. Hij snapt dat Amsterdam een grote opgave heeft in deze woningcrisis, dat er ook andere kwetsbare groepen zijn en dat veel besluiten aan het Rijk zijn. Maar studenten blijven op deze manier het ondergeschoven kindje, een groep

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

wiens belangen niet gerepresenteerd worden. Daarom vraagt hij de gemeenteraad en het college op te komen voor deze groep, het convenant niet de beëindigen en studenten een vaste plek aan tafel te geven, hetzij via het convenant hetzij via een andere weg. Lid DIDDEREN vraagt wat de te verwachten concrete gevolgen zijn voor studenten. De heer Van Zeeland zegt dat nu al te zien is dat er veel is ingezet op tijdelijke bouw en dat de woningvoorraad per saldo dreigt af te nemen en dat de situatie voor studenten op de woonmarkt verslechtert. Terwijl zij wel steeds meer moeten betalen voor een kamer – duizend euro voor een kamer is geen uitzondering. Er is een WhatsApp-groep met honderden leden onder de naam Homeless UvA. Dus de problematiek is heel groot en vraagt om een gedegen aanpak en dan baart het afbreken van de samenwerking extra grote zorgen. Lid BROERSEN vraagt of het college na dat bericht op Raadsinformatie wel contact gezocht heeft met de ASVA om dit besluit toe te lichten. De heer Van Zeeland zegt dat er wel excuses aangeboden zijn door de behandelend ambtenaar voor de manier waarop het besluit is gecommuniceerd. Er is wel een afspraak gemaakt voor een gesprek. Lid VAN RENSSEN zegt dat het niet fraai gegaan is met dit besluit, maar dat zij er wel van overtuigd is dat de gemeente en in ieder geval haar partij constant aandacht heeft voor studentenhuisvesting.

Zij vraagt hoe de andere partners in het convenant, de onderwijsinstellingen en de corporaties de toekomst van de samenwerking zien. De heer Van Zeeland zegt dat een lastige vraag te vinden. Uit het stuk maakt hij op dat de partners tevreden waren over het convenant. Hij neemt aan dat de partners wel in een of andere vorm met elkaar in gesprek zullen blijven. Hij zou het betreuren als die samenwerking en het bestuurlijk overleg zouden verdwijnen. Lid ALBERTS vraagt of hij al een schot voor de boeg kan geven hoe de samenwerking er dan uit zou moeten zien. Zij is benieuwd of hij voorbeelden kan geven van goede en slechte ervaringen met het convenant. De heer Van Zeeland vindt dit een erg brede vraag. Een van zijn grote zorgen is dat hij niet weet hoe dat woningbouwplan en de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting eruit gaan zien. Daarom vindt hij het besluit om nu al het convenant uit het raam te gooien erg voorbarig. Hij vindt het belangrijk dat de communicatie tussen de partners sterk overeind blijft. Hij vindt het goed die communicatie tussen de verschillende convenantpartners heel sterk blijft. Hij heeft behoefte aan een stok tussen de deur om kenbaar te kunnen blijven maken wat er wel en niet goed gaat en invloed te hebben op de toewijzing van de woningvoorraad aan doelgroepen. Het gaat erom dat de stem van studentenzijde in al zijn diversiteit gehoord wordt.

Lid MINDERHOUD vraagt op welke manier de gemeente nu nog zo veel mogelijk inbreng van studenten kan ophalen. De heer Van Zeeland zegt begrepen te hebben dat jongeren nu vooral via Facebook zijn benaderd. Het lijkt hem beter als de gemeente ook andere platforms benut en ook wegen zoekt om actief in contact te komen met studenten. Het viel hem op dat op de website van de gemeente lastig te achterhalen valt hoe men zich kan aanmelden voor participatie. De gemeente zou zich in de onderwijsinstellingen zelf kunnen manifesteren aan de daar aanwezige studenten. De VOORZITTER stelt vast dat er geen vragen meer zijn en bedankt de in spreker voor zijn heldere inbreng. c.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d. Rondvraag Lid DIDDEREN zegt signalen van bewoners van het complex Riekerhaven te krijgen over slechte communicatie van De Key na de brand. Bewoners verkeren in onzekerheid en weten niet waar ze met hun vragen terechtkunnen. Er is naar verluidt al eerder een huurstaking geweest voor meer brandveiligheid. De Key weigert op herhaalde vragen een rapport over de brandveiligheid te laten inzien. Zij vraagt waarom er ondanks die huurstakingen niets is gebeurd om de brandveiligheid te verbeteren. Wethouder PELS zegt dat ze regelmatig contact heeft met De Key en dat de communicatie in handen is van het stadsdeel. Daar kunnen bewoners hun vragen aan stellen. Het stadsdeel is ook op het complex aanwezig en men kan ook online vragen stellen. Zij vraagt specifieke gevallen aan haar door te geven. Zij heeft geen kennis van huurstakingen en brandveiligheidsrapporten en zal de gang van zaken intern laten uitzoeken. BESPREEKPUNTEN Monumenten en Erfgoed 3. Kennisnemen van de reactie op motie 402-accent van de raadsleden Boomsma (CDA) en Nadif (GL) met als onderwerp ‘Bescherm orde 1 panden en monumenten’ (VN2022-039702) Lid BOOMSMA bedankt voor het onderzoek en de uitvoering van de motie. De aanleiding voor de motie was de voorgenomen sloop van een monumentaal interieur van een pand aan de Leidsekade.

De gemeente is toen niet meteen na de eerste berichten gaan kijken of men inderdaad van plan was te gaan slopen en dat vindt hij op zich onbegrijpelijk. Er blijken nu nog 176 andere complexen met een Orde 1 status te zijn met een foute registratie. Hij vraagt hoe die fouten in de registratie konden ontstaan bij de digitalisering van bestanden en of die intussen hersteld zijn. Hij stelt voor deze panden formeel tot monument te verklaren nu al het vooronderzoek al verricht is. Hij vraagt of de wethouder kan bevestigen dat sloop verboden is zodra de procedure in gang is gezet. Lid VAN RENSSEN sluit zich bij die vragen aan. Zij vraagt waar de 176 panden en complexen zich bevinden en welke bescherming zij krijgen tijdens de procedure. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat het interieur aan de Leidsekade helaas gesloopt is. Er wordt hard gewerkt op de betreffende afdeling om fouten te herstellen. Dat vergt specialistische kennis en zorgvuldige afwegingen vanwege juridische aspecten. De stadsdelen moeten de aanvragen doen en dan biedt de afdeling ondersteuning. Dat proces is in gang gezet. Zonder aanwijzing tot monument kan de gemeente geen bescherming bieden, tenzij via een paraplubestemmingsplan. Maar dat zou met alle bijbehorende inspraakrondes waarschijnlijk langer duren dan nu via de normale route gaat gebeuren.

De fouten in de registratie vallen onder verantwoordelijkheid van het college, maar het gaat hier om mensenwerk bij het omzetten van vaak door ouderdom al moeilijk te ontcijferen bouwtekeningen en documenten naar digitale bestanden. Dat maakt fouten haast onvermijdelijk. Spoedig herstel heeft volgens hem de volle aandacht van de wethouder en de afdeling Monumenten en Archeologie. Lid BOOMSMA snapt niet waarom de omzetting van Orde 1 naar monument zo lang zou moeten duren. Het zijn toch eigenlijk al monumenten waar onderzoek naar verricht is. Dan

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

lijkt de on\zetting hem een puur administratieve aangelegenheid. Verder vraagt hij op de hoogte te worden gehouden over het verloop van het herstellen van fouten in de registratie. Hij hoopt dat de werkafspraak die in de brief wordt vermeld over de verplichte adviesaanvraag bij M&A impliceert dat dan een opschortende werking van kracht wordt. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat de gemeente geen opschortende werking kan opleggen zolang het betreffende pand niet formeel is aangemerkt als gemeentelijk monument. Daarvoor moet dus de formele route via de bevoegde stadsdelen worden doorlopen. Hij zal de lijst van alle 176 adressen vertrouwelijk – vanwege de privacy van de eigenaren - delen met de commissie. In gesprekken met de stadsdelen zal hij laten weten dat de raad aandringt op spoedige omzetting van Orde 1 naar gemeentelijke monumenten. Lid BOOMSMA zegt dat opschortende werking volgens hem op grond van artikel 5 in de Monumentenverordening wel mogelijk is als het gaat om spoedprocedures omdat het al Orde 1 panden zijn. Wethouder VAN DANTZIG zegt toe dit te laten uitzoeken en de raad daar dan per brief over te informeren. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp nu voldoende besproken is. Volkshuisvesting 4.

Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief 'Stand van zaken aanpak verlaging eerste administratieve boetes vakantieverhuur' (VN2022-039704) Lid HAVELAAR zegt dat de unanieme oproep in 2016 om de overlast van vakantieverhuur terug te dringen, gewerkt heeft. Het aantal illegale hotels en panden met B&B’s op commerciële basis is afgenomen. Maar daarna is de discussie volgens hem onder invloed van GroenLinks opgeschoven in de richting van dat men niet meer aan de stad en vakantieverhuur mocht verdienen door de eigen woning tijdelijk aan te bieden. De enige die iets aan toerisme mag verdienen lijkt voor deze coalitie de gemeente zelf door bijvoorbeeld parkeerplaatsen in het centrum aan te bieden voor 5000 euro. Dat heeft geleid tot ontaarding die nu met nieuw beleid enigszins hersteld wordt. Zijn oproep om na de verkiezingen te starten met een schone lei in dit dossier heeft het niet gehaald. Uitzoekwerk van de ambtenaren heeft nu uitgewezen dat 50% van de bezwaren tegen een boete gegrond zijn verklaard. Men gaat zich nu richten op vakantieverhuur en nieuwe beleidsregels. Hij vindt het jammer dat zijn oproep om met alle partijen om tafel te gaan en zo tot een breed draagvlak te komen, niet is opgevolgd.

Het nieuwe beleid nodigt uit tot het maken van fouten, kent een hogere pakkans en de verlaging van de boetes doet hem denken aan een bekende truc op de toeristenmarkt om eerst een belachelijk hoge prijs voor een stukje zeep te vragen en dat daarna terug te brengen tot een lagere, maar even zo goed nog veel te hoge prijs. Ook volgens de ombudsman is een boete van 3000 euro veel te hoog, zeker in combinatie met de hoge pakkans en ontwerpfouten in de regeling. Lid VAN RENSSEN merkt op dat hier wel een erg harde toon wordt aangeslagen. Het gaat er volgens haar niet om of mensen al dan niet iets mogen verdienen, maar om woningen te behouden voor bewoners door vakantieverhuur te beperken. Ter bescherming van de woningmarkt is optreden tegen illegale verhuur volgens haar geboden. Verder merkt zij op dat het CDA in de Tweede Kamer heeft ingestemd met de wet Vakantieverhuur die ook hoge boetes kent. Lid HAVELAAR zegt dat het inderdaad de bedoeling is dat bewoners bij verhuur zelf in de woning blijven wonen, anders zou het een illegaal hotel worden. Het gaat volgens hem niet om als fractie geen aanleiding te zien het eigen beleid te wijzigen en dan een gedupeerde te feliciteren met het succes van een lobby die door de betreffende persoon helemaal niet als een

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

succes wordt ervaren. Het gaat hier om het herstellen van een fout, maar dan door een boeteverlaging naar een nog steeds te hoog bedrag zonder enige onderbouwing van die hoogte. Hij vraagt waarom voor de coulance niet de ingangsdatum van de registratieplicht 1 april wordt gehanteerd, maar 1 oktober. Hij vraagt waarom er in plaats van de snelle afhandeling waar de ombudsman op aandringt gekozen wordt voor de instelling van een overleggroep en wat dan de verwachte doorlooptijd is. Verder is hij benieuwd of de verlaging van boetes geldt voor alle boetes in de aangeleverde tabel of alleen voor die op vakantieverhuur. De VOORZITTER merkt op dat het CDA nu door zijn spreektijd heen is. Lid VAN RENSSEN spreekt er haar verbazing over uit dat het CDA enerzijds zegt rust op dit dossier te willen en vervolgens een toon aanslaat die volgens haar alleen maar voor meer onrust zorgt. Zij bedankt het CDA wel voor alle inspanningen onder meer voor de technische sessie en merkt op dat deze nieuwe beleidsregel tegemoet komt aan de vraag van het CDA naar verlaging van de boetes. Lid BROERSEN merkt op dat in ieder geval het opkopen van panden om daar langdurig toeristen in te herbergen is gestopt. Woningen zijn er om in te wonen, daar is ze het mee eens. Zij wil uitgaan van het principe dat een overheid vertrouwen moet geven om vertrouwen te winnen.

In haar ogen is een waarschuwingsboete van 3000 euro veel te hoog en zij stelt voor dit aan te passen in de nieuwe volkshuisvestingsverordening. Zij is benieuwd wat de wethouder zelf vindt van die hoogte. Zij vraagt een spijtoptantenregeling te treffen voor de vijftien tot twintig mensen die nu vanwege de datum buiten de boot vallen. Het gaat immers om een beperkt aantal mensen die alleen administratief een steek hebben laten vallen. Lid VAN RENSSEN stelt dat er bij coulanceregelingen zich altijd grensgevallen zullen voordoen. Zij vraagt hoe woningzoekenden geholpen wouden worden met een extra coulanceregeling. Lid BROERSEN zegt dat het alleen gaat om het verschuiven van een datum voor een zeer beperkt aantal mensen die nu wel duizenden euro’s extra moeten betalen. Lid VAN BERKEL vindt dat mensen volkomen ten onrechte zijn weggezet als misdadigers. Het gaat er nu om voor de gedupeerden, van wie er enkelen nu in de zaak zitten, een constructieve oplossing van hun problemen te vinden. Zij hebben de disproportionaliteit van de boetes onder de aandacht gebracht en juist zij worden nu daarvoor gestraft. De reikwijdte van de coulancerekening is uitgerekend voor hem ontoereikend. Hij vindt dat men mensen de kans moet geven een nalatigheid te herstellen en niet direct met een stok moet zwaaien, maar moet luisteren naar wat ze naar voren brengen.

Een waarschuwing lijkt JA21 op zich al voldoende. Als mensen dan niet reageren kan men pas beoordelen of een boete terecht is. Een boete van 3000 euro is nog steeds enorm en brengt mensen aan de grond. Hij vraagt of de wethouder dat met hem eens is en waarop dat bedrag is gestoeld. Hij vraagt waarom niet is uitgegaan van de datum 1 juni 2020 waarop de meldings- en vergunningsplicht werden ingevoerd. Tenslotte vraagt hij waarom omwille van de proportionaliteit niet gekozen is voor in eerste instantie alleen een waarschuwing. Lid MANGAL trekt een vergelijking met het drugsbeleid met de verschillende behandeling van voor- en achterkant van coffeeshops. Enerzijds trekt men aan de voorkant toeristen zo veel mogelijk aan, anderzijds pakt men de mensen die iets doen om al die toeristen te herbergen snoeihard aan. Het aanpakken van huisjesmelkers heeft zijn volle steun, net als het behoud van woningen voor de woonmarkt. Maar deze aanpak van tijdelijke verhuur vindt hij buiten proporties. Lid VON GERHARDT merkt op dat de VVD een voorstander is van Law & order en boetes voor mensen die misbruik maken van het systeem, In het verkiezingsprogramma staat

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

dat de VVD de vakantieverhuur wil terugdringen naar nul dagen. Maar dat betekent niet dat de VVD deze gang van zaken goedkeurt. De voorstellen komen volgens hem niet echt tegemoet aan de aanbevelingen van de ombudsman. De vraag is waarom niet gekozen is voor 1 januari 2020 als ingangsdatum. Toen begon volgens hem alle ellende met de invoering van de volkshuisvestingsverordening 2020. Naar zijn mening is 3000 euro veel te hoog voor een waarschuwingsboete bij een grote pakkans. Lid VAN RENSSEN constateert dat de gemeente altijd gehandeld heeft binnen de wettelijke kaders die in Den Haag zijn vastgesteld. Toen de wet toeristisch verhuur in de Tweede Kamer aan de orde kwam, heeft de VVD volgens haar zelfs moties ingediend om de boetes drastisch te verhogen. Volgens haar zijn de hoge boetes dus te danken aan de VVD. Lid VON GERHARDT erkent dat de gemeente zich te houden heeft aan de landelijke wetgeving, maar dat die voorstellen door de RvS zijn teruggefloten. Bovendien zit hij hier als gemeenteraadslid en voorlopig niet met de ambitie naar de Tweede Kamer te gaan. In de gemeenteraad heeft de VVD volgens hem altijd gezegd dat de boetes veel te hoog waren. Lid VAN RENSSEN merkt op dat de woningmarkt in Amsterdam het meest te lijden heeft van toeristisch verhuur en daarom ook hoge boetes kent.

De gemeente heeft zich daarbij altijd gehouden aan de wettelijke regels en bijvoorbeeld ook boetes aangepast toen de RvS met de uitspraak kwam dat die gedifferentieerd moesten worden naar type overtreding. Lid ALBERTS merkt op dat de discussie in de stad over vakantieverhuur al lang gevoerd wordt en dat men dus mag aannemen dat iedereen in de stad kennis heeft kunnen nemen van de regels. De SP juicht die regels toe en is verheugd dat die blijken te werken. Zij is verbaasd over de opmerking van het CDA dat alleen de gemeente zou mogen verdienen aan vakantieverhuur. Volgens haar verdwijnt het meeste geld in particuliere zakken en dan gaat het om meer geld dan bij parkeren in het geding is. Dan wordt er nu gesproken over een grote pakkans, terwijl ze in de commissie AZ iedereen juist hoort klagen over geringe pakkansen en noodzaak van meer handhaving. Als de gemeente daar dan iets aan doet, is het kennelijk weer niet goed. Zij is wel benieuwd naar de reactie van de wethouder op die 15 tot 20 gevallen waar de coulance net niet van toepassing is, hoewel zij niet uitsluit dat ook daar mensen bij zitten die echt de fout in zijn gegaan. Lid VON GERHARDT vraagt of de SP dus vindt dat die hoge boetes, eerst 9700 en nu 3000 euro, passend zijn voor administratieve missers. Lid ALBERTS zegt dat die niet plotseling uit de lucht zijn komen vallen.

Iedereen, en zeker de mensen die dit verdienmodel in praktijk brachten, kon weten van de regels en de boetes. Lid DIDDEREN vraagt of de SP dan vindt dat de insprekers liegen. Lid ALBERTS zegt dat zij de casussen niet kent en daarom benieuwd is naar de reactie van de wethouder. Lid DIDDEREN vindt de boete te hoog en dat het verkeerd is dat gedupeerden door een verkeerde datum buitengesloten worden. Zij vraagt of de wethouder denkt dat deze boete administratieve fouten gaat voorkomen. Zij vraagt de onrechtvaardige boetes voor de 15 tot 20 gedupeerden in te trekken. Zij gebruikt expres het woord intrekken omdat het gaat om het corrigeren van een fout van de gemeente, wat in haar ogen iets anders is dan het betrachten van coulance, zoals het CDA ook al opmerkte. Zij werpt de vraag op of het vertrouwen in de overheid door deze boeteverlaging zou zijn toegenomen. Bij het rondetafelgesprek met de ombudsman werd gezegd dat het niet mogelijk is achteraf melding te doen en dat op nietmelden boete staat. Zij vraagt of het wel mogelijk zou zijn tot een week na de verhuur melding te doen.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

Lid VAN RENSSEN bedankt de wethouder voor de wijzigingen en voor het onderzoek naar boetes tot 1 juli 2021. Er is nu een beleidsregel om boetes te matigen en te kijken naar draagkracht. Zij is benieuwd of dat laatste ook al gebeurde bij de behandeling van bezwaren. Zij vraagt waarom bij de coulanceregel gekozen is voor de datum van 1 juli 2021. Zij vraagt hoe het staat met de financiële dekking voor deze beleidsregel die de gemeente naar schatting drie ton gaat schelen. Zij is benieuwd welke afweging daarin is gemaakt. In de technische sessie werd gezegd dat er ook veel gevallen zijn waarin meer dan een keer geen melding gemaakt is. Zij vraagt of het klopt dat er zelfs een geval was waarin tot 20 keer toe geen melding gemaakt was van verhuur. Lid BROERSEN vraagt een toelichting op de eerdere opmerking van lid Van Renssen dat er bij elke coulanceregeling mensen uit de boot vallen. Lid VAN RENSSEN zegt dat er altijd mensen zullen zijn die voor of na een gestelde datum wel in aanmerking gekomen zouden zijn voor coulance. Lid BROERSEN vindt het woord coulance in dit geval niet van toepassing. Het gaat volgens haar om rechtzetting van onrechtvaardig beleid. Lid VAN RENSSEN zegt dat er al sinds 2013 boetes zijn rond vakantieverhuur.

Zij is het er niet mee eens dat het zou gaan om een rechtzetting en maakt zich vooral zorgen of er nog voldoende geld blijft voor aanpak van de woningmarkt. Lid VAN BERKEL zegt dat het gaat om een fout van de gemeente zelf die de mensen nu veel geld kost. Hij vraagt of zij de boetes dan ziet als een verdienmodel voor de gemeente. Lid VAN RENSSEN zegt dat zij liever capaciteit zou willen inzetten op de aanpak van leegstand en woningbouwplannen. Zij ziet boetes zeker niet als verdienmodel, maar signaleert dat het nu niet meer lijkt te gaan over het behoud van de woningvoorraad. De raad wilde een aanpak van Airbnb en toeristische verhuur van woningen. Het beleid is altijd in lijn geweest met de wensen van de gemeenteraad en conform de wet en het gaat dus niet om het herstel van fouten. Lid MANGAL zegt dat de raad gevraagd heeft om een aanpak van de platforms en niet om de pijlen te richten op de gebruikers van die platforms. Lid VAN RENSSEN zegt dat de raad gevraagd heeft om een aanpak van vakantieverhuur volgens afgesproken regels. Zij vindt die aanpak terecht en bedankt de wethouder voor het matigingsbeleid. De VOORZITTER meldt dat zij de vergadering schorst voor een voorzitterswissel tot april volgend jaar. Zij wordt onthaald op handgeroffel op de raadsbanken. Zij draagt de hamer over aan lid Van der Veen. Hij heropent de vergadering.

Wethouder PELS vindt het belangrijk de keuzes voor dit beleid goed uiteen te zetten. De toeristisch verhuur van woningen zet druk op de Amsterdamse woningmarkt. De woningvoorraad zou passend kunnen zijn om meer Amsterdammers te huisvesten, maar dat is in de praktijk niet het geval onder meer vanwege het toeristisch verhuren, maar dat is niet de enige oorzaak. Ook ander categorieën worden onderzocht. Sommige mensen zullen aangeven dat ze door dit beleid in de knel komen. Lid BROERSEN merkt op dat sommige mensen een huis kunnen kopen in de wetenschap dat ze dit maximaal dertig dagen per jaar kunnen verhuren aan toeristen. Wethouder PELS zegt dart het gaat om permanente afwegingen van maatschappelijke belangen. Het beleid van de gemeente heeft in ieder geval effect gesorteerd: het aantal advertenties op het platform is gedaald van 17000 naar 7000. Voor veel mensen is dat

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

aanleiding om te betwijfelen of het verlagen van boetes wel een goed signaal is nu de zaak eindelijk enigszins onder controle is. Maar zij denkt dat het onderzoek heeft uitgewezen dat er veel verschillende verhalen spelen. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat boetes niet al meteen bij de eerste keer zijn opgelegd. Er blijkt ook uit dat veel verhuur niet gemeld wordt. Het is dus geen eenduidig verhaal. Er zijn ook excessen waar tientallen keren geen melding gemaakt wordt. Dat geeft al aan dat zaken gecompliceerd liggen. Veel verhuurders willen bovendien geen inzage geven in hun financiële situatie, zodat het lastig is daar rekening mee te houden bij het opleggen van boetes. Er is een melding vooraf uit de omgeving nodig om te kunnen constateren dat er sprak is van vakantieverhuur, maar de recensies op het platform geven wel een indruk van de omvang. Lid MINDERHOUD vraagt of de boete bij herhaald verzuim hoger wordt. Hij vraagt welke mogelijkheden er zijn om rekening te houden met de financiële situatie van de verhuurder. Wethouder PELS benadrukt dat een boete pas kan worden opgelegd na een constatering ter plekke, niet op basis van recensies op het platform. Bij een cumulatie van overtredingen zijn wel hogere boetes mogelijk. De waarde van het huis wordt niet meegenomen in de bepaling van de boete.

Er zijn wel mogelijkheden voor een betalingsregeling van een tot vijf jaar als mensen kunnen aantonen dat zit gezien hun financiële situatie de enige mogelijkheid is. Daarnaast is er de coulance en de matiging. De coulance, zo waarschuwt zij, mag niet gezien worden als de correctie van een fout. Alles is gebeurd conform het door de raad vastgestelde beleid. Consistentie is volgens haar hier van belang. Ook de uitspraak van de RvS is gevolgd. De boetes zijn afgehandeld in overeenstemming met beleid en regelgeving van Rijk en gemeente. Er is dus geen grondslag voor afwijking en daarom heet het ook een coulanceregeling. De gemeente moet geen uitzonderingen gaan maken die een precedentwerking zouden kunnen krijgen. De zaken zijn juridisch afgerond en het is haar bestuurlijke inzet geweest die lijn vast te houden. Lid ASLAMI vindt het goed zaken zo te duiden en te pleiten voor bestuurlijke consistentie. Maar hij vraagt hoe het dan staat met zaken die spelen voor 1 oktober 2021 en waartegen beroep is aangetekend. Wethouder PELS zegt dat die onder de coulanceregel vallen als een zaak juridisch nog niet is afgerond. Lid VAN BERKEL stelt dat het steeds veranderende beleid en het verschil met andere gemeenten het maken van fouten in de hand heeft gewerkt. Bovendien was de aanpak volgens hem gericht op het tegengaan van overlast van illegale hotels en niet op incidenteel vakantieverhuur.

Wethouder PELS zegt dat zij er bij de voorgeschiedenis niet bij was, maar wel weet dat het beleid voortdurend gericht was op beteugeling wat geresulteerd heeft in een cumulatie van maatregelen. Het verschil met andere gemeenten is verklaarbaar omdat 75% van het aanbod van vakantieverhuur binnen de G4 in Amsterdam gesitueerd is. Zij vindt dat de gemeente hier geen verantwoordelijkheid mag ontlopen. Er waren meer aanleidingen voor dit beleid dan de bestrijding van overlast. Vooral de volkshuisvestelijke aspecten zijn volgens haar van belang en daarom vindt zij regulering wenselijk. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder het met hem eens is dat de coulanceregel een disbalans oplevert voor de mensen die niet in staat waren te procederen. Wethouder PELS vindt het lastig in te schatten waarom mensen afzien van procederen. Zoals het nu geregeld wordt, is volgens haar overal de gangbare praktijk als zaken juridisch zijn afgerond, en daar wil zij niet van afwijken. Lid VON GERHARDT zegt dat iedereen, inclusief de ombudsman, nu van mening is dat

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

dit beleid disproportioneel was. Hij vraagt of de wethouder de voorbeelden niet kent waarin de overheid achteraf toegeeft dat een beleid te streng was en zich er dan op richt de schade zo goed mogelijk te herstellen. Wethouder PELS zegt dat op 1 oktober 2021 een nieuw systeem is ingevoerd op basis waarvan verlaging van de boete te rechtvaardigen valt omdat de pakkans en de controle beter zijn geworden. Dat wordt ook in het coalitieakkoord genoemd als een onderscheidende datum. Voor die tijd was dat anders. Maar de kwalificatie dat het toen fout was, deelt zij niet. Er was inderdaad een streng beleid conform de wens van de gemeenteraad en dat beleid hebben het college en de ambtenaren uitgevoerd. Net zoals zij nu in opdracht van het nieuwe coalitieakkoord met deze herziening komt. Lid VON GERHARDT blijft erbij dat er een fout in het beleid is gemaakt en dat Amsterdammers die daardoor geraakt zijn, daarom recht hebben op compensatie. Lid DIDDEREN zegt dat er sprake is van voortschrijdend inzicht op grond waarvan men nu kan vaststellen dat er fout beleid is gemaakt. Zij vraagt wat er qua volkshuisvesting wordt opgelost door het tegengaan van maximaal dertig dagen verhuur van een woning waarin de verhuurder zelf blijft wonen. Dat maakt in haar ogen de eigen woning nog niet tot een verdienmodel.

Wethouder PELS zegt dat dertigmaal het gemiddelde huurbedrag per nacht van 218 euro een aardige bijverdienste oplevert. Bovendien zal het in een aantal gevallen betekenen dat de bewoner eigenlijk een te grote woning bewoont als hij ruimte kan verhuren. Lid DIDDEREN merkt op dat die 6000 euro per jaar dan niet volstaat om in de huidige woningmarkt een beter geschikte woning te kunnen huren. . Lid MANGAL zegt de aanpak van illegale hotels te begrijpen, maar vraagt waar de wethouder in de net genoemde gevallen op uit is: een verlichting een kamer te verhuren of gedwongen verkoop? Wethouder PELS zegt dat een goede hospitaregeling dan haar voorkeur heeft. Zij zou het ook toejuichen als bewoners ruimte beschikbaar stellen voor Onder de Pannen van stichting Regenboog. Lid MANGAL vraagt wat er dan zou gebeuren als mensen daar niet toe bereid zijn: moeten ze dan hun woning gaan inleveren? Het zal meestal om koopwoningen gaan, want in sociale huurwoningen wordt onderhuur door corporaties verboden. Veel mensen willen volgens hem wel kleiner gaan wonen, maar kunnen geen betaalbare geschikte woning vinden. Wethouder PELS zegt in een breder perspectief te willen kijken naar de druk van toeristisch verhuur op de woningmarkt. Bij de aanpak volkshuisvesting komt dit aan de orde en zij sluit niet uit dat daar ook de optie van verkopen van een woning komt te staan.

Bijvoorbeeld als men vakantieverhuur nodig heeft om de woning te kunnen betalen. Maar dat zullen maar enkele gevallen zijn. De oplossing van de wooncrisis zal dat niet opleveren. Er komen nog moeilijke gesprekken over doorstroming. Op de sociale huurwoningen heeft de gemeente enige grip, maar op koopwoningen niet. Bij de aanpak volkshuisvesting zal dit allemaal de revue passeren. Er wordt gewerkt aan een palet van oplossingen. Bij de hoogte van de boete heeft zij gezocht naar een balans tussen afschrikwekking en proportionaliteit in relatie tot de mogelijkheden van mensen. Boetes worden meestal pas opgelegd na herhaald achterwege laten van melding. De bedoeling is dat boetes lastig terug te verdienen moeten zijn. Ze vindt dat ze is tegemoetgekomen aan de geluiden vanuit Amsterdam over de boetes. Daarom is de coulanceregeling ook ingesteld. De boetes zijn nu lager dan de gevraagde halvering, maar nog wel hoog genoeg om terug te verdienen door meermaals achterwege laten van een melding. Als de Europese wetgeving is afgerond, zal zij opnieuw kijken naar aanpassingen in het

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

systeem. Daar zal zij de raad per brief over informeren als er meer bekend is wat die regelgeving behelst. Amsterdam heeft wel meegedaan met de lobby voor regulering. Als de platforms inderdaad verplicht worden informatie over verhuur te delen, zal aanpassing nodig zijn. Op dit moment zijn de drie plichten echt nodig om als gemeente zicht te krijgen op het aantal verhuurde nachten. De registratie is nodig om iedereen een nummer te geven waarmee hij kan adverteren op het platform. Maar aan de registratie kan men verder geen eisen stellen en daarom is het nodig jaarlijks een vergunning aan te vragen waaraan wel actuele eisen en voorwaarden zijn verbonden. Platforms weten namelijk altijd weer mazen in de regelgeving te vinden en daar moet de vergunning op worden aangepast. Daarom zijn vooralsnog dus alle drie de verplichtingen nodig. Lid ASLAMI zegt te hopen dat het college de actieve houding handhaaft richting Rijk en EU. Hij vraagt de raad daarin mee te nemen. Wethouder PELS zegt toe dat ze de raad zal informeren zodra er nieuws. Richting CDA zegt ze dat er tussen 1 april en 1 oktober niet gehandhaafd is zodat uit die periode ook geen gevallen zijn. Er worden altijd zo spoedig mogelijk gesprekken gevoerd over casussen en dan kijkt altijd iemand van de afdeling beleid mee om de menselijke maat te bewaken.

De beleidsregel geldt inderdaad voor alle boetes rond wonen om te voorkomen dat er willekeur zou ontstaan. Richting lid Mangal zegt ze er voorstander van zou zijn het aantal toeristen te beperken aan de voorkant via minder korte vluchten op Schiphol. Zij vindt het om privacy redenen lastig in te gaan op de insprekers. Zij heeft van acht mensen een e-mail gekregen en die vallen allemaal onder de coulanceregeling. Op basis van het eigen onderzoek is haar inschatting dat het nog om 20 tot 30 gevallen gaat. Die hebben allemaal fouten gemaakt terwijl naar haar mening de regels toch duidelijk zijn gecommuniceerd, al kan men ook aanvoeren dat je bij de huur van een auto ook geacht wordt de kleine lettertjes te lezen. Zij zegt alle begrip te hebben voor de enorme impact van een hoge boete als het alleen gaat om een administratieve fout, maar dat men ook oog moet hebben voor het totale maatschappelijke effect. Zij denkt dat de gemeente zorgvuldig gehandeld heeft, maar niet iedereen tevreden kan stellen. In principe is er geen budget om deze matiging en coulance door te voeren, maar er was wel onderbesteding. Voor volgende jaren komen er wellicht overschrijdingen en zullen daar oplossingen voor moeten komen. Naar verwachting zal er drie ton minder aan boetes binnenkomen.

Dat is geld dat ook een andere bestemming had kunnen krijgen, maar het college heeft besloten deze stap te nemen met het risico dat er voor volgende jaren een dekkingsvoorstel moet komen. Lid BROERSEN vraagt waarom er niet gekozen is voor terugwerkende kracht tot 1 januari 2020 zodat dat beperkte aantal gevallen ook onder de coulanceregeling zouden komen te vallen. Lid MANGAL wil graag de toezegging dat de gemeente dit middel niet gaat inzetten tegen mensen die volgens de gemeente te groot wonen. Lid VAN RENSSEN bedankt de wethouder voor het onderzoek en de evenwichtige uitkomst. GroenLinks zou ook het aantal gebieden voor vakantieverhuur willen beperken met het oog op de woningvoorraad. Wethouder PELS zegt dat voor 1 juli 2020 gekozen is omdat toen de meldplicht inging. De 20 tot 30 gevallen waar het nu om gaat hebben een juridisch afgeronde zaak. Lid BROERSEN zegt dat zij nu nog vaak wel 500 euro per maand aan het afbetalen zijn en dat hun zaak dus niet is afgerond. Wethouder PELS zegt dat in juridische zin hun zaak wel is afgerond.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

Lid VON GERHARDT constateert dat als men maar geld heeft om door te procederen, men wel in aanmerking komt voor coulance. Wethouder PELS zegt dat er buiten geldgebrek ook meer redenen denkbaar zijn waarom men geen bezwaar aantekent. Zij begrijpt wel dat men het zo voelt, maar het college is gecommitteerd aan het staand beleid en dit voorstel gaat nu eigenlijk al verder dan het coalitieakkoord. Lid VON GERHARDT zegt dat de reden niet uitmaakt, maar dat hier nu beleid gemaakt wordt dat onderscheid maakt tussen wie wel en wei niet een proces kan betalen. Wethouder PELS zegt dat het hier gaat om standaardbeleid van overheden, dat losstaat van dit beleid rond vakantieverhuur. Lid VON GERHARDT wil dit niet veralgemeniseren; de gemeente had naar zijn mening zwabberbeleid en brengt nu een tweedeling aan. Hij adviseert de wethouder daar nog eens een nachtje over te slapen. Wethouder PELS vindt dat er consistent gehandeld is, ook al kan dat individueel naar voelen. Afwijkingen van de gangbare praktijk zou verregaande juridische gevolgen hebben en daarom houdt zij vast aan de werkwijze van de RvS. Zij zegt toe nooit vakantieverhuur te zullen inzetten om mensen uit hun woning te krijgen. Maar ze vindt wel dat ze met de raad moet bespreken hoe vakantieverhuur te reguleren in relatie tot volkshuisvesting in Amsterdam.

De VOORZITTER stalt vast dat het onderwerp voor nu voldoende besproken is en op verzoek van Volt gepiept wordt naar de raad. TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Volkshuisvesting 5. Initiatiefvoorstel “versoepel regels woningdelen voor woningcorporaties” van het lid Von Gerhardt (VVD) Nr. VN2022-041639 gevoegd behandeld met: 6. Evaluatie Kamerverhuurbeleid Amsterdam 2022 Nr. VN2022-031679 Lid VON GERHARDT wil enkele piketpaaltjes slaan voor de discussie. Er is schaarste aan woonruimte en dat vraagt om keuzes. In de huidige regels trekken woningdelers aan het kortste end. Studenten kunnen vaak niet voldoen aan de inkomensnormen van verhuurders, studentenwoningen zijn er te weinig, maar alle studenten moeten wel ergens onderdak zien te vinden. Hij wil dat er weer friendscontracten mogelijk worden in de vrijesectorwoningen van corporaties. Daarmee wil hij de positie van deze groep op de woningmarkt verbeteren en illegale situaties voorkomen. Hij ziet zijn voorstel niet als leidend, maar als een stimulans aan raadsleden en college om na te denken over maatregelen om de huisvestingskansen voor studenten en jongeren te verbeteren. Lid BROERSEN is blij met het onderzoek, maar had gehoopt dat dit meer inzicht zou opleveren in de illegale kamerverhuur. Dar bleek helaas niet mogelijk.

Zij vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet te handhaven op illegale onderhuur zodat de raad meer zicht krijgt op het aantal jongeren dat zonder contract een woning deelt. Zij is benieuwd hoe de wethouder in dat kader naar het huidige woonruimtebeleid kijkt. Lid VAN RENSSEN zegt het probleem rond de huisvesting van studenten ook te zien, maar de oplossing van de VVD niet te delen. De VVD geeft aan dat particuliere verhuurders te

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

hoge inkomensnormen hanteren en zoekt de oplossing daarom bij de corporaties. Maar de beperkingen op kamerverhuur zijn vooral gericht op het beschermen van de woningvoorraad en de leefbaarheid in buurten. Zij ziet niet in waarom er een verschil zou moeten zijn tussen particuliere verhuurders en corporaties als het om die bescherming gaat. Lid VON GERHARDT zegt dat het verschil er hem in zit dat corporaties vaak hele blokken in bezit hebben en particulieren een of enkele panden. De corporaties kunnen daardoor invloed uitoefenen op de leefbaarheid en hebben daar ook belang bij vanwege hun overige huurders. Het huidige beleid begunstigt volgens hem gezinnen en hij vraagt of lid Van Renssen wel bereid is met hem te kijken of studenten wat meer plek kunnen krijgen in de stad. Volgens hem hebben de corporaties dan toch de beste uitgangspositie. Lid VAN RENSSEN zegt daartoe bereid te zijn. Wethouder PELS zegt dat ze al eerder heeft aangegeven dit voorstel te willen betrekken bij de aanpak volkshuisvesting. Zij deelt de zorgen, maar tekent daarbij aan dat ook jonge gezinnen moeilijk een woning kunnen vinden. Eigenlijk is dat alleen nog weggelegd voor mensen met veel geld. Ook op dit punt wil ze vooral kijken naar woonplekken en niet zozeer naar het aantal woningen.

Er is net een advies van de huisadvocaat over dat idee binnen en dat wil ze met de commissie in kabinet bespreken als het college daar een reactie op heeft gegeven. Zij verwacht dat dit in februari zal zijn. Dan is ook het eerste concept van de aanpak gereed voor de inspraakprocedure. Als de commissie de reactie liever samen met de aanpak wil bespreken, zal dat later in het jaar worden. Lid VON GERHARDT zegt dat het hem niet zozeer gaat om het bespreken van het advies maar om de verwerking in de aanpak. Wethouder PELS zegt dat het advies nu al in de aanpak verwerkt wordt, maar dat zij het ook met de commissie zou willen bespreken. Zij maakt zich zorgen om de illegale onderverhuur en het tekort aan handhavingscapaciteit. Bij de aanpak zal er met de raad besproken moeten worden op welke punten men de handhaving wil richten. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder zijn mening deelt dat er minder plek is gekomen voor woningdelers. Wethouder PELS zegt dat in het totaalbeeld vooral gezinnen in de knel komen, maar dat ook woningdelers vaak genoemd worden in het onderzoek. Er is de afgelopen jaren ook veel gebouwd speciaal voor jongeren. Het zoeken is naar een nieuwe balans. Lid VON GERHARDT zegt dat waar corporaties voorheen wel friendscontracten hanteerden voor vier jongeren, zij nu de voorkeur geven aan twee huurders met een hoog inkomen.

Wethouder PELS merkt op dat in het coalitieakkoord is afgesproken onderzoek te doen naar friendscontracten. Daar zal in de aanpak ook naar gekeken worden. Lid VON GERHARDT zegt desgevraagd dat hij even wacht op de bespreking van het advies en de reactie en dan zal bepalen wat hij verder doet met zijn voorstel. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is. 7. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief proportionaliteitsbeleid vakantieverhuur, de beleidsregel matiging bestuurlijke boetes en de brief van het college aan de Ombudsman Metropool Amsterdam betreffende het boetebeleid vakantieverhuur. Nr. VN2022-040411 Dit punt is gevoegd behandeld met punt 4.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

8. Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging om een brief over mogelijke verbeteringen aan de kwaliteitskaart naar de commissie Woningbouw en Volkshuisvesting te sturen Nr. VN2022-038985 De VOORZITTER stelt vast dat de aanvrager van dit punt, het CDA, geen spreektijd meer heeft. Lid VAN RENSSEN verwijst naar de inspreekster mevrouw Steiger die aantoont dat kwaliteitskaarten hard nodig zijn. De kaarten geven meer inzicht, maar het is nog niet voldoende voor de aanpak van verduurzaming. Daar moet men niet alleen kijken naar de energielabels, maar naar de totale woonomstandigheden. Zij vraagt wat er op dit punt te verwachten valt van de corporaties. Wethouder PELS deelt de zorgen over de komende winter en de toename van schimmel als gevolg van te lage verwarming. Volgens haar zijn de corporaties zich bewust van de acute nood. Zij kunnen nu echter nog geen planningen delen omdat ze die eerst moeten bespreken met hun bewoners. Maar zij zegt wel versnelling in het tempo te zien. Het is van belang woningkwaliteit te verbinden met het energielabel. In de hele stad komen ernstige vormen van schimmelvorming voor. Alle stadsdelen, ook Centrum, is een budget gegeven voor initiatieven om dit probleem aan te pakken. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is. Woningbouw 9.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake het aflopen en niet verlengen Convenant studentenhuisvesting Amsterdam 2019-2022. Nr. VN2022-039605 Lid BROERSEN zegt geschrokken te zijn van de opschorting zonder vooroverleg met de partners. Gelukkig zijn er wel excuses aangeboden en is er overleg aangekondigd. Zij is benieuwd hoe deze samenwerking nu verder vorm gaat krijgen. In het landelijk convenant staat immers dat er per gemeente convenanten moeten komen. De wethouder heeft gezegd dat zij dit onderwerp wil opnemen in de aanpak. Zij vraagt of het dan niet verstandiger was geweest het bestaande convenant met een jaar te verlengen in afwachting van die aanpak. Dan was de overlegstructuur behouden. Lid ALBERTS heeft het idee dat hier op een knullige manier oude schoenen zijn weggegooid voordat er nieuwe waren. Het lijkt haar moeilijk een andere vorm te verzinnen. Voor de participatieronde bij de aanpak zijn jongeren uitgenodigd, maar niet op een representatieve manier. Zij adviseert zeker niet alleen met sociale media te werken. Het gaat erom de juiste doelstellingen te bepalen bij de huidige schaarste. De wethouder zegt te zoeken naar oplossingen in de bestaande voorraad, maar zij vraagt zich af hoed dat zou kunnen. Nog meer verkameren van woningen lijkt haar geen goede zaak. Het lijkt haar beter te stoppen met alle inspanningen om buitenlandse studenten te werven.

Zij ziet niet in waarom die per se hier zouden moeten komen studeren. Lid VON GERHARDT sluit zich aan bij de woorden van Volt. Hij roept de leden op naar de expertsessie van 17 januari te komen. Lid DIDDEREN vraagt waarom niet eerst een alternatief gezocht is voordat men overging tot deze plotselinge opzegging. Volgens haar geeft dit zeker bij studenten de zoveelste knauw in het vertrouwen in de politiek. Lid VAN RENSSEN vraagt hoe men nu universiteiten en andere partners gaat

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 7 december 2022

WV

betrekken bij het beleid voor jongerenhuisvesting. Zij stelt voor een speciale sessie voor jongeren te beleggen in de participatie rond de aanpak. Zij vindt dat er altijd gezorgd moet worden voor het betrekken van jongeren bij participatietrajecten. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat de gemeente zich blijft inzetten voor huisvesting van studenten en jongeren en dat de ambities van het convenant overeind blijven. Het afgelopen jaar zijn er 1000 jongerenwoonplekken gebouwd en dat is veel. Maar het convenant werkte niet omdat de partners achterbleven, waardoor Kronenberg helaas is afgeketst. De communicatie over de opzegging is inderdaad niet goed gegaan en daarvoor zijn ook excuses aangeboden. Het was geen gelukkige keuze om de partners gelijk met de raad te informeren. De gemeente blijft wel in voor voortzetting van het overleg. De dilemma’s op de woningmarkt zijn fnuikend en brengen alle doelgroepen in concurrentie met elkaar. Het gaat er nu om met minder overhead meer woningen te realiseren en minder te segmenteren in woningbouwplannen. Maar het zal voor iedereen lastig blijven. Er is voor studenten veel areaal, maar de instroom dijt voortdurend uit. Daar moet de gemeente iets aan zien te reguleren om ook andere groepen te kunnen huisvesten. De metro naar Hoofddop zal ook iets gaan betekenen voor de regionale woningmarkt.