Definitief verslag SED 4-10-2023

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

Het lid BENTOUMYA vindt het van groot belang dat alle Amsterdammers volwaardig kunnen meedoen. De gemeente neemt hierin een leidende rol en dat is goed omdat de Participatiewet participeren soms erg ingewikkeld maakt. Ook werkgevers hebben een belangrijke rol. Een rol is er ook voor het verstevigen van sociale firma’s waarbij GroenLinks een belangrijke rol voor bijvoorbeeld Inkoop ziet. Een van de doelstellingen is Amsterdammers sneller te bereiken die ondanks beperkte kansen op de arbeidsmarkt wel arbeidsvermogen hebben. Ze hoort graag hoe dat dan gaat. Bij het Amsterdamse experiment met de bijstand werd een aantal aanbevelingen gedaan. Ze hoort graag hoe die zich verhouden tot de doelstellingen binnen het sociaal werk van de gemeente. Mensen die langdurig in de bijstand zitten, hebben wellicht nog wat anders nodig. Het uitbouwen van de Sociaal Werkkoepel vormt een belangrijke ambitie om meer werkgevers te werven. De gemeente doet een aantal handreikingen om bedrijven en werkgevers daarbij te betrekken. Ze is benieuwd hoe vrijblijvend dat is. Voor de inkoop ligt er een belangrijke rol als het gaat om het verstevigen van sociale firma’s. De verbrede inzet op sociaal werk wordt meegenomen in het actieplan gesubsidieerd werk. Ze hoort graag wanneer de raad dat plan kan verwachten.

Het lid NAMANE is blij dat er nu bestaande instrumenten worden in gezet om mensen zonder formele arbeidsbeperking meer te begeleiden. Veel mensen lijken profijt te hebben van een brede bijstand, dus ook op andere vlakken dan alleen werk. Daarover hoort ze graag meer, ook of de wethouder kansen voor verbetering ziet. Ze hoort graag hoe de wethouder denkt over praktijkleren voor mensen mét een startkwalificatie om Mbocertificaten op de werkvloer te behalen in het geval van essentiële tekortberoepen. Het lid SCHMIT is blij met de extra inzet van het college om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te krijgen. Loonkostensubsidie is hierbij een heel goed instrument. In Rotterdam wordt er 11 miljoen euro aan LKS uitgetrokken en in Amsterdam slechts 77 miljoen euro. Het mkb is de grootste werkgever in Amsterdam. Daar is het instrument loonkostensubsidie niet volledig bekend. Hij hoort graag wat de wethouder daaraan gaat doen. Voorts hebben grote bedrijven makkelijker toegang tot subsidie voor het begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt dan kleine bedrijven. Het mkb zou dat op een coöperatieve manier willen oplossen, bijvoorbeeld met één begeleider die tien tot vijftien bedrijven begeleidt in het geven van werk aan de doelgroep. De stad kent veel blinden en slechtzienden.

Met een kleine investering zouden deze mensen veel meer kunnen meedoen op de arbeidsmarkt. Hij hoort graag wat de wethouder gaat doen om deze groep meer aan het werk te krijgen. Het lid HYLKEMA is blij dat de gemeente meer mensen aan werk wil helpen, maar de vraag is waar de bottleneck zit. Pantar heeft ruim honderd vacatures openstaan maar de gemeente stuurt niemand door. Wethouder GROOT WASSINK heeft eerder aangegeven LKS nadrukkelijker te willen inzetten bij Iedereen kans op werk. In 2022 is dat aangekondigd. Amsterdammers sneller herkennen en beter bereiken gebeurt door jobcoaching. Op het moment dat iemand bij de gemeente aanklopt, kan de klantmanager dat instrument sneller inzetten. Ook wordt gekeken of dat duurzaam nodig is of dat het sneller kan worden afgebouwd. De extra inzet op sociaal werk heeft een relatie met het Amsterdamse experiment, maar staat er ook los van. De inzet op sociaal werk gaat om een groep die soms echt wat meer nodig heeft. Bij het Amsterdams experiment wordt parttime werk extra beloond. Dat kan heel nuttig zijn. Dat geldt voor deze groep ook. Uiteindelijk kan het bij deze doelgroep zo zijn dat mensen wel degelijk doorstromen naar duurzame inzetbaarheid. Dat blijft een doel. De concrete doelstellingen zijn het verhogen van de doorstroom uit zorg en onderwijs, meer passend werk zoeken en het uitbreiden van het netwerk.

Tekortsectoren kunnen interessant zijn, maar er zijn zo veel sectoren waar tekorten zijn, dat het er nu vooral om gaat het netwerk van de Sociaal Werkkoepel uit te breiden en het commitment van werkgevers te vergroten. Nagedacht wordt over een

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

klankbordgroep die gaat nadenken over hoe dit beter kan. Met veel werkgevers worden goede afspraken gemaakt, maar de wethouder zou nog meer willen. Voor de gemeente zijn de doelstellingen absoluut niet vrijblijvend. De groep van Sociaal Werk kan een intensievere begeleiding krijgen dan een regulier persoon die afhankelijk is van de bijstand. Aandacht, naast jobcoaching en LKS, helpt en dat is bij uitstek van belang voor deze groep. Het actieplan gesubsidieerd werk volgt in november. Met brede bijstand wordt bedoeld dat er geen versnippering is. Als iemand aanklopt, wordt ook gekeken of er schulden zijn of dat er een andere ondersteuningsbehoefte is. De gemeente probeert de juiste ondersteuning te bieden, maar de mate van ondersteuning is uiteraard afhankelijk van de individuele situatie. Het kan zeker dat mensen worden gestimuleerd Mbo-certificaten te behalen. Dat gebeurt er al en volgens de wethouder ook voor mensen met een startkwalificatie. Met Pantar is onlangs een overeenkomst getekend om in 2023 minimaal 25 mensen te laten instromen in een traject praktijkleren. Rotterdam met Amsterdam vergelijken is tricky want over het algemeen kloppen die cijfers niet. In 2022 heeft Amsterdam meer LKS verstrekt dan Rotterdam namelijk 13,5 miljoen euro en Rotterdam 10 miljoen euro.

Daarnaast investeert Amsterdam uit eigen middelen in met name de begeleiding van werknemers op de werkvloer nog eens 7,5 miljoen euro. De strategie wijkt wat af. Amsterdam zet in op een groeiscenario in LKS. Voorheen werden werknemers bij reguliere werknemers geplaatst en Rotterdam heeft LKS vaker ingezet. Het klopt dat het instrument bij het mkb minder bekend is. De Sociaal Werkkoepel heeft nog zendingswerk te verrichten. Daar brengt de gemeente LKS heel nadrukkelijk voor het voetlicht. Mkb is partner in de Sociaal Werkkoepel. De gemeente probeert werkgevers praktisch te ondersteunen en dat loopt via het Werkgevers Servicepunt. In de pilot wordt het mkb geholpen om met name de administratieve afwikkeling bij het aanvragen van LKS deels over te nemen. Daarbij heeft ze wel hulp nodig van bijvoorbeeld de Belangenorganisatie Mkb Amsterdam. De gemeente zet ook eigen jobcoaches in. Die kunnen bij het Amsterdams mkb kosteloos worden ingezet. Er zijn trainingen en kennis wordt gedeeld. Als het gaat om de groep blinden en slechtzienden, hebben die een eigen netwerk. Met Visio, het expertisecentrum voor blinden en slechtzienden, is de Sociaal Werkkoepel in gesprek om te kijken hoe de gemeente nog meer met deze groep in contact kan komen. Het is een beperking die prima functioneren absoluut niet in de weg staat. Aandacht voor deze groep is een heel terechte vraag.

Kijkend naar de ontwikkeling van het Amsterdams bijstandsbestand gaat het redelijk goed. Bij Pantar is ook uitstroom van mensen naar regulier werk. Het heeft soms even tijd nodig voordat de gemeente dat kan opvangen. Dat Pantar heel veel vacatures heeft en dat de gemeente niet levert, is een beeld dat de wethouder niet herkent. Het is een permanent proces van in- en doorstroom. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 10 Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief over financiële ondersteuning van Amsterdammers die landelijke toeslagen mislopen door systeemfout (eenverdienersproblematiek) (VN2023-019859) Het lid BENTOUMYA ziet hier weer een verbluffend voorbeeld van een systeem dat in Den Haag is bedacht maar in het geheel niet aansluit op de leefwereld van mensen. Mooi dat hiervoor een Amsterdamse oplossing wordt geboden. Momenteel gaat het om 250 mensen die te weinig toeslagen ontvangen door de eenverdienersproblematiek. Misschien is er al een totaalschatting te maken van het aantal Amsterdammers dat dit betreft. De gemeente zet in op communicatie en voorlichting van voorlichters om de groep die niet in beeld is, wel in beeld te krijgen. Ze hoort graag hoe dit wordt opgezet. Misschien kan de gemeente ook informele organisaties erbij betrekken. Die kunnen namelijk een signaalfunctie hebben in het doorverwijzen van mensen naar andere instanties.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

Tot slot is GroenLinks benieuwd of de voorlichting kan worden uitgebreid naar andere werkgevers. Het lid SCHMIT benadrukt dat de complexiteit van de toeslagen ertoe heeft geleid dat juist mensen die de toeslagen het hardst nodig hebben, slachtoffer zijn geworden. Er moet echt een minumumbestaanszekerheid komen zodat al die toeslagen niet nodig zijn. Hij hoort graag of de wethouder er bij het rijk op blijft inzetten dit te agenderen. Eerder zijn er vragen gesteld over de ondersteuning van Amsterdammers die de toeslagen mislopen. Het college is hiermee voortvarend aan de slag. Het ging mogelijk om 380 gezinnen en in de raadsbrief is nu sprake van 250 Amsterdammers. De vraag is dan of iedereen nu in beeld is. Het lid ALBERTS vindt het heel goed dat het college dit doet. Ze is het volledig eens met de laatste zin uit de brief om te stoppen vanuit het rijk zodat Amsterdam geen pleisters hoeft te plakken. Maar het is wel goed, dat het college dit doet. Wethouder GROOT WASSINK vindt het heel onverkwikkelijk dat dit zo gebeurt. Amsterdam is aan de slag gegaan met een forfaitair bedrag. Ook van rijkszijde is er nu het een en ander in gang gezet. Evident is dat dit moet worden gerepareerd. Bij de kindertoeslagen is dat helemaal duidelijk geworden. Op Prinsjesdag is er een brief van het rijk gekomen. Daarin wordt een oplossing gezocht in de fiscaliteit, een structurele oplossing.

Gegevensdeling is daarbij een ingewikkeld vraagstuk. De systematiek klopt niet om achteraf vast te stellen wat een toeslag had moeten zijn. Ook via de VNG wordt al heel lang en continu gepleit voor een herziening van het systeem. De wethouder heeft grote twijfel bij de uitvoeringskracht bij de Belastingdienst om dit vorm te geven. Zelfs een nieuw kabinet zal daar nog lang zoet mee zijn. De gemeente heeft 224 gezinnen bereikt. Landelijk is de inschatting dat het om zo’n 6.400 mensen zou gaan. Daar zitten nogal wat aannames in. Wat je niet weet, weet je niet en dat is ingewikkeld. Aan de UWV-kant zit waarschijnlijk ook nog een groep. Het gaat waarschijnlijk om gezinnen die al lang in deze situatie zitten en beschroomd zijn om achter toeslagen aan te gaan. De gemeente heeft eerst ingezet op de professionals die weten dat dit speelt. De gemeente wil heel graag ook via informele organisaties deze problematiek bekend maken om iedereen die hierdoor geraakt is, te bereiken. Met het UWV wordt overlegd. De gezinnen die geraakt zijn, daarbij heeft een van de partners een inkomen vanuit de UWV. Daar zit dus het aanknopingspunt. Als er signalen zijn en die komen bij de buurtteams, kan de gemeente ermee aan de slag. Gevraagd werd of de gemeente iedereen helpt die geholpen moet worden, maar de mensen van wie je dit niet weet, kun je niet helpen.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en ziet de leden graag terug in de volgende commissievergadering op 19 oktober ‘s ochtends. Hij sluit de vergadering net na 17.00 uur.

19