Definitief verslag SED 4-10-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Vergaderdatum Woensdag 4 oktober van 13.30 tot 17.00 uur in de commissiezaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 19 oktober 2023 Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Vos Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Broersen (VOLT), Heinhuis (PvdA), Hylkema (VVD), Krom (Partij voor de Dieren), Mangal (DENK), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Perdok (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), Schmit (D66), Wijmenga (CDA), Wijnants (VVD), en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (lijst AhmadiVeldhuyzen), Bilgin (FvD), Van Haarlem (FvD), Hoogtanders (VVD), Kabamba (Lijst Kabamba), Keesman (PvdA), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Molema (JA21), Nanninga (JA21), Peters (JA21), Yacoubi (DENK), Yemane (GroenLinks), Van der Veen (GroenLinks) en Williams (D66) Overige aanwezigen: de heer Gautier, de heer Grotenhuis, mevrouw Hoff (commissieondersteuner)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering SED. Er is een quorum. Het lid Yacoubi wordt vandaag vervangen door het lid Mangal. b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat de eerstvolgende vergadering van de commissie SED op donderdagochtend 19 oktober plaatsvindt, uitsluitend bedoeld voor de behandeling van de begroting. Het lid IJMKER verwijst naar de expertsessie op 7 november over inkoop. Inkoop gaat over heel veel domeinen en daarom roept ze ook deze commissie op digitaal deel te nemen aan de sessie die plaatsvindt op 7 november om 17.30 uur. Wethouder GROOT WASSINK meldt dat in de raad van 7 juli bij de behandeling van pgb Beschermd wonen/begeleid thuis een motie aangenomen is om voor het einde van het jaar met alle wooninitiatieven in gesprek te gaan om de gevolgen van die pgbverandering in kaart te brengen. De wethouder zou deze evaluatie willen laten uitvoeren door een externe partij. Het resultaat van die evaluatie komt dan wat later, namelijk in

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

februari 2024. Wethouder MBARKI deelt mee dat de lokale visie morgen via de dagmail richting raad komt. Voorts informeerde het lid Rooderkerk in de raad van 10 mei of ook vrouwen zonder bovenstuk mogen zwemmen net als de heren. Gesprekken met zwembadmanagers volgden en daaruit kwam naar voren dat het eigenlijk altijd al kon. In het verleden gebeurde dat vaker, nu nauwelijks meer. Het mag en kan dus wel. c. Vaststellen agenda Punt 5 wordt doorgeschoven naar de volgende reguliere commissievergadering op 2 november. De punten 6 en 7 worden gevoegd behandeld. Punt 11 wordt behandeld na de portefeuilles van wethouder Mbarki, dus na punt 8. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 13 september 2023 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 13 september wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid BELKASMI informeert naar de stand van zaken ten aanzien van de toezegging over de plusvoorziening en het feit dat studenten niet altijd worden toegelaten tot het mbo. Wethouder MBARKI komt hier zo snel mogelijk op terug. f. Tkn-lijst Op verzoek van de leden Schmit en Namane wordt tkn-stuk 1 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b.

Inspreekmoment publiek De heer GROTENHUIS spreekt in namens de Vrienden van het Flevoparkbad. Het is goed dat de Nota van uitgangspunten Flevoparkbad op de agenda staat. Zijn laatste inspraak dateert van oktober 2018. De raad toonde toen veel begrip voor zijn pleidooi om het Flevoparkbad in zijn huidige vorm te behouden. Er volgde een participatieproces in verband met het te bouwen binnenbad in het Flevoparkbad. Het belang van de ligweides, de bomen en de belangrijke functie van het Flevoparkbad werden iedere keer benadrukt. Dit is namelijk de enige plek in oost waar mensen zonder zwemdiploma C tijdens het zwemseizoen veilig kunnen genieten van zwemwater. In de

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

nota van uitgangspunten is ook de renovatie van de buitenbanen opgenomen. Toch zijn er grote zorgen. De vraag is namelijk of in dit plan de buitenbanen en het groen wel behouden blijven of dat die verdwijnen als gevolg van de inpassing van het binnenbad en de nieuwe duurzame energievoorziening. Jaarlijks komen er zo’n 100.000 bezoekers en daarmee is het Flevoparkbad een van de best bezochte buitenbaden van Nederland. De TAC heeft een formeel negatief advies uitgebracht over de 5% meer stenen bebouwing. De nieuwe energievoorziening lijkt op ligweides te worden gebouwd. Daar moeten ook nog eens bomen voor sneuvelen. Er zou uitgebreider voorwerk nodig zijn voor de inpassing van het binnenbad vanwege de gevolgen voor de openbare ruimte, de hoofdgroenstructuur en de entree naar het Flevopark. Hij is benieuwd of hierop al een reactie bekend is en of het begrote bedrag wel alle kosten dekt. De gemeente kiest nu al voor een type aanbesteding, te weten Design & Build, dat participatie en inspraak uitsluit. Het AGObad in Diemen wordt voorlopig niet gesloten, maar de sluiting van dat bad wordt als reden opgevoerd voor een binnenbad in het Flevoparkbad. Het zou namelijk ook op Zeeburgereiland of op IJburg kunnen. Bovendien willen bewoners daar dat graag.

De heer Grotenhuis spreekt de hoop uit dat de raad kritische vragen aan B en W stelt en randvoorwaarden meegeeft om te voorkomen dat het Flevoparkbad verloren gaat. Bij punt 11: De heer GAUTIER spreekt in namens Meent.Coop, een nieuw initiatief, een incubator voor de coöperatieve economie. Het is een samenwerking van een flink aantal partijen om Amsterdam te helpen een meer coöperatieve stad te worden dan ze nu is. Zo’n 400.000 Amsterdammers besteden 1,5 miljoen uur per week aan vrijwilligerswerk. Dat kan een bardienst zijn, maar ook nieuwkomers helpen leren fietsen of kinderen met een leesachterstand helpen. Dat zijn ook de Fixbrigaders: vrijwilligers die hun buurtgenoten helpen om te vergroenen of te verduurzamen. Coalitie De Jungle uit Amsterdam-Oost heeft al 2.000 huizen in Amsterdam verduurzaamd. De gemeente wil een tender Duurzaamheidsservice uitschrijven voor een bedrag van 8 miljoen om 14.000 huizen te verduurzamen. Die aanbesteding is echter puur op de markt geschreven. In feite wordt het bewonersinitiatief uitgesloten van deelname en dat betekent dat alle Amsterdammers die deze dienstverlening al hebben gedaan, nu moeten stoppen. Ze worden overgenomen door het bedrijf dat dit zo meteen gaat winnen. Het is ook een gemiste kans om invulling te geven aan de intentie om beter samen te werken met de bewoners van Amsterdam.

AmstelDOEN is een stuk dat hierover gaat: beter omgaan met bewonersinitiatieven. Meent.Coop ondersteunt dat en kan ook een intermediairsfunctie vervullen. Hij roept de raad op de tender Duurzaamheidsservice te herzien met toevoeging van de toegankelijkheid voor bewonersinitiatieven. Hij roept ook het initiatief zoals AmstelDOEN zo groot en sprankelijk mogelijk te maken. Desgevraagd geeft de heer Gautier aan dat de kennis en kunde om met Amsterdamse bewonersorganisaties samen te werken heel beperkt is. Het moet gaan om sámen te ontwerpen. Meent.Coop is een initiatief om de intermediairsfunctie te kunnen zijn. Er is nog ruimte om de tender aan te passen. Amsterdam besteedt jaarlijks 2,8 miljard euro aan producten en diensten, waarvan 0 euro terechtkomt bij bewonersinitiatieven. Met 0,1% daarvan zouden bewoners al heel veel kunnen doen. Ambtenaren schieten meteen in een ‘marktlijnattitude’. De raad zou bij iedere tender kunnen vergen dat er eerst wordt gekeken wat bewoners zouden kunnen doen. Hij zou willen komen tot een gelijkwaardige positie van gemeente en Meent.Coop. Meent.Coop heeft aangeboden een partner te zijn, mee te denken en uitvoering te geven. Tot slot vraagt de VOORZITTER aandacht voor de videoboodschap die mevrouw Westendorp heeft geüploaded. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun inbreng. c.Actualiteiten -

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

d.Rondvraag Het lid BROERSEN wijst op het nieuws van afgelopen week dat bij het conservatorium docenten moesten vertrekken wegens grensoverschrijdend gedrag. Er heerst een dwangcultuur met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Op diverse kunst- en modeopleidingen in Amsterdam zou een sociaal onveilige sfeer heersen. Ze is benieuwd of de wethouder hiervan op de hoogte was voordat dit naar buiten kwam, of er gesprekken lopen met deze opleidingen en welke rol de gemeente speelt bij dit al jarenlang voortslepende probleem. Wethouder MBARKI verduidelijkt dat er altijd samenwerking is tussen de gemeente en de onderwijsinstellingen, maar niet direct op dit onderwerp. Dit is een vraag voor de burgemeester in de commissie AZ. Het onderwerp staat zeker top of mind bij het college en de burgemeester. Het nieuws was voor de wethouder nieuw. Het lid KROM wijst op het toekomstig verbod op rubberkorrels die nu in de kunstgrasvelden liggen. Ze hoort graag wat de gemeente gaat doen. Wethouder MBARKI geeft aan al in 2020 met de Kunstgrasnota te hebben vastgelegd dat er geen rubberen invul meer kwam. Het gebeurt dus niet meer. Het lid KROM zag op internet dat er mooie vervangers zijn voor plastic bekers die aan de renners bij de marathon worden meegegeven. Die bekers zijn gemaakt van biologisch afbreekbare waterbolletjes. Hopelijk wil Amsterdam die voor de volgende marathons inzetten.

Wethouder MBARKI vindt het een heel goed initiatief. De organisator is op de hoogte van dit project en onderzoekt of dit mogelijk is in de toekomst. Gekeken wordt nog waarom de bekers elders in de wereld wel of juist niet worden gebruikt. Hij wacht af waarmee de organisator komt en komt daarmee terug naar de raad. Het lid KROM wijst op een eerdere inspraak over het nieuwe sportveld bij de Volewijckers. De wethouder gaf aan dat er geen vergunning was verleend, maar volgens de inspreker was dat wel het geval. Er is bezwaar tegen de vergunning ingediend. Toezeggingen van de gemeente kunnen niet zomaar ter zijde worden geschoven. Ze heeft ondanks eerdere pogingen het dossier hieromtrent nog niet ontvangen. Er was eerder toegezegd dat er slechts een half veld zou worden verlicht. De gemeente lijkt hier geen betrouwbare partner te zijn geweest. Voor een vergunning dient volgens haar ook een participatieproces en/of een omgevingstoets plaats te vinden. Ze roept op alles op pauze te zetten en deze zaak eerst goed uit te zoeken. Wethouder MBARKI is onbekend met het feit dat de vergunning al verleend zou zijn. Het kan zijn dat stadsdeel Noord dat heeft gedaan en dat de gemeente daar nog niet van op de hoogte is gesteld. Dit proces dient absoluut ordentelijk verlopen. Toezeggingen horen te worden nagekomen. Hij wil goed kijken naar wat er is toegezegd.

Soms is er sprake van tegengestelde belangen. Als mensen het ergens niet mee eens zijn, staat de mogelijkheid om bezwaar in te dienen altijd open. De rol van de gemeente is faciliteren. Het lid WIJNANTS heeft een brief ontvangen over de kapotte lift in het De Mirandabad. De schrijver is mindervalide en kan dus niet meer het zwembad inkomen. De lift is al bijna een jaar buiten gebruik. Wethouder MBARKI vindt het goed dat bewoners dit soort zaken blijven agenderen. Tegelijkertijd moet de wethouder excuses maken voor het feit dat het mankement zo lang heeft geduurd. Er is lang afgewogen of de lift gerepareerd kon worden. Toen is wel de personeelslift als alternatief gebruikt. Het besluit is genomen de lift te renoveren bij de nieuwbouw. Er wordt een traplift aan het gebouw toegevoegd voor mensen die minder goed ter been zijn.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

Economische Zaken 3 Kennisnemen van het initiatiefvoorstel 'Bescherm de Amsterdamse kroeg’ van het lid Heinhuis (PvdA)' en de bestuurlijke reactie (VN2023-019852) Toelichting: Het lid HEINHUIS heeft op 29 september een gewijzigde versie van het voorstel aan de stukken toegevoegd. Uit het Groot Amsterdams kroegenboek citeert ze Simon Carmiggelt: “Mokum is een schone, weerbarstige stad voor hoogst boeiende mensen. Ik durf de stelling aan dat de gewone kroegen waar deze mensen na hun werk komen drinken en praten, de grootste, meest wezenlijke attractie vormen van Amsterdam – tenminste: voor mij.” Carmiggelt beschreef gewone, alledaagse dingen die de stad Mokum maken, dingen die horen bij de ziel van de stad. Veel aandacht had hij voor de bruine kroeg waar mensen elkaar ontmoeten, waar vriendschappen ontstaan en waar de mensen je bij naam kennen. De PvdA ziet die kroegen als onmisbaar onderdeel van de stad. Helaas staan dit soort plekken onder druk omdat de stad steeds drukker wordt. Onderzoek wees uit dat dit probleem zich vooral voordoet als er een overnamevraagstuk speelt. Stopt de kastelein, dan komt een kroeg te koop te staan en dan is het aan de markt, aan de hoogste bieder. Dat wordt de ‘verpoening van de stad’ genoemd. Dat leidt straks tot een stad die inwisselbaar is met andere steden in de wereld. Voor elke bruine kroeg die verdwijnt, komt een heel hip concept terug.

Dat spreekt een jong publiek wel aan, maar dat is niet toegankelijk of niet betaalbaar voor oude stamgasten. Vragenronde: Het lid IJMKER vindt de toevoeging in het gewijzigde voorstel wel interessant, namelijk om te kijken hoe toeristen naar de bruine kroeg kunnen worden gelokt. Ze dacht dat het toch vooral om de buurtfunctie ging. Het lid HEINHUIS legt uit dat dit is bedoeld voor mensen die als bezoeker naar de stad komen, ook voor het authentiek Amsterdams ondernemerschap. Veel kroegen kunnen best wat meer klandizie gebruiken. Het zou leuk zijn als toeristen niet alleen voor de shotjes komen. Amsterdam 750 jaar staat in het teken van de volksgeschiedenis van de stad. Daar horen die bruine kroegen echt bij. Het lid MANGAL vindt het een mooi voorstel, maar hoort nog graag hoe het gericht is op ‘behoud van erfgoed’. Gaat het om het gebouw of de inrichting, dan kan ook een juicebar daaraan invulling geven. De toename van alcoholgebruik baart hem namelijk zorgen. Het lid HEINHUIS probeert juist aan te tonen dat bruine kroegen vooral een plek zijn voor ontmoeting. De kastelein voelt zich verantwoordelijk voor de gasten. Het gaat heel erg om die sociale betrokkenheid. Alcohol heeft daarin een secundaire rol. Buurtcafés kunnen juist een rol spelen in verantwoord gebruik van alcohol. Mevrouw IJMKER proeft in het voorstel zowel een buurtfunctie als een museumfunctie.

Ze is benieuwd of die twee niet op gespannen voet met elkaar staan. Het lid HEINHUIS begrijpt de vraag heel goed, maar tegelijkertijd is de monumentenstatus vooral bedoeld om te vieren dat die kroegen bestaan. De status biedt wat bescherming. De kroegen horen bij de geschiedenis van de stad. Sommige zijn al honderden jaren oud. Het gaat om ‘levend’ erfgoed. In de Jordaan trekken de bruine kroegen de laatste jaren veel jong publiek. Het lid SCHMIT waardeert het initiatiefvoorstel. Het verzoek is de bruine kroeg te betrekken bij het actieplan dat is gericht op het beschermen en bevorderen van authentiek

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

Amsterdams ondernemerschap. Hij zou niet alleen bruine kroegen willen behouden, maar hij zet zich ook graag in voor ambachtelijke bedrijven in de stad. Daarover is een motie ingediend om te kijken of dat binnen het omgevingsplan een plek kan krijgen. Het college adviseert dit voorstel in te trekken. Hij hoort graag hoe lid Heinhuis naar deze reactie kijkt. Het lid HEINHUIS heeft haar voorstel enigszins aangepast, vooral omdat het qua technische uitvoerbaarheid handiger was om op een andere manier te kijken hoe dat authentieke ondernemerschap een plek kan krijgen. Het betreft een pragmatische aanpak. Die motie wordt natuurlijk uitgevoerd. De PvdA staat daar volledig achter. Het lid WIJNANTS hoort graag in hoeverre het lid Heinhuis het acceptabel zou vinden als de regeldruk en de lasten voor ondernemers met haar voorstel worden verzwaard. Een aantal aspecten vraagt namelijk nogal wat van ondernemers. Het lid HEINHUIS vindt dit een terechte vraag. Sommige kroegeigenaren stellen dezelfde vraag. Deels kan het voorstel inderdaad meer regels opleveren. Het gaat er echter om dat de kroegen niet mogen verdwijnen. Er zit heel veel geschiedenis en liefde in die kroegen. Veel kroegeigenaren willen hun kroeg graag op het lijstje zien zodat die bewaard blijft voor de stad. Inbreng: Het lid HEINHUIS benadrukt dat het voorstel vraagt in kaart te brengen welke bruine kroegen er zijn.

Sommige Amsterdammers hebben zelf al zo’n lijst opgesteld. Ze stelt voor met externe experts in gesprek te gaan, een waarderingskader vast te stellen en te kijken welke cafés in Amsterdam daaraan voldoen. Een deel van de bruine kroegen zit al in beschermde panden en hebben al een monumentenstatus. Ze wil kijken welke kroegen die status nog niet hebben om ze verder te helpen. Ze zou ook willen zoeken naar een manier om ook het interieur te beschermen. Landelijke wetgeving laat vreselijk lang op zich wachten, terwijl juist interieurs onlosmakelijk onderdeel zijn van datgene wat behoudenswaardig is. Tot slot oppert ze ook te kijken naar een Unesco-status. Dat draagt bij aan de waardering voor het werk van de kroegbazen. Heel vaak zijn er wel initiatiefnemers die een bruine kroeg willen overnemen maar die hebben dan weer geen netwerk om dat te financieren. En er zijn fortuinlijke mensen die geen jonge mensen kennen die een kroeg zouden willen overnemen. Het zou mooi zijn als die groepen wat meer bij elkaar gebracht worden. Ze oppert daartoe een ambtswoninggesprek te organiseren. Het lid IJMKER vindt het idee van levend erfgoed een heel mooi concept. Ze zou niet alles willen vastleggen. Aandacht dus voor de criteria, want de ondernemers van de kroegen moeten niet gaan lijden onder alle beperkingen. Ze is benieuwd welke nadelen er aan een Unesco-status kleven.

Het gaat erom de laagdrempelige ontmoeting en de buurtfunctie te beschermen. Een interieur beschermen lukt volgens haar niet met dit initiatiefvoorstel. Het grote geld in de stad leidt tot monucultuur. Dat moet worden tegengegaan en dat biedt een meer structurele oplossing voor wat hier wordt beschermd. Het lid HEINHUIS geeft aan dat de kroegen nu vaak op plekken zitten die interessant zijn voor andersoortige ondernemers. Die kunnen met een ander concept heel snel veel omzet genereren. Dat kan deels beschermd worden door het interieur te handhaven – ook al is dat geen doel op zich. Het lid IJMKER begrijpt dat heel goed. Ook zij wil de ketenvorming tegengaan. Een ander criterium zou kunnen zijn dat het om een eenmanszaak zou moeten gaan. Het lid WIJNANTS ziet een mooi initiatiefvoorstel dat veel media-aandacht genereert. De vraag is in hoeverre een gewenste zaak kan worden afgedwongen met overheidsingrijpen. De PvdA wil de bescherming nu van bovenaf regelen middels regelgeving. Hij zou liever kijken hoe mensen zelf deze gewenste zaken in stand kunnen

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

houden. De horeca heeft het moeilijk. Dat is deels te wijten aan personeelstekorten, hoge belastingschulden als gevolg van de coronacrisis, maar ook door zaken waarin de gemeente een rol heeft. Hij noemt de toegenomen regeldruk, geluidsisolatieplannen, terrasregelgeving. Dat alles maakt het steeds moeilijker om een kroeg rendabel te houden. Het lid HEINHUIS ziet dat een liberaal denkt dat de markt alles gaat oplossen. In de stad ziet ze dat het dan juist niet goed komt en dat een monocultuur in de hand wordt gewerkt. De mensen met het meeste geld hebben helemaal niet zo’n grote interesse in de buurtfunctie of in de buurtbewoners. Grote bedrijven willen alleen maar aan Amsterdam verdienen. De mensen die zij heeft gesproken, zeggen niet dat hun kroeg het moeilijk heeft. Het gaat om het moment dat ze stoppen met hun kroeg. Dan doet het vraagstuk zich voor. Veel kroegen kunnen prima door, maar de kastelein is op leeftijd. Het gaat lang niet alleen om de winstgevendheid. Het lid WIJNANTS kan een heel eind meegaan. Geen enkele kroeg is hetzelfde en er zou met dit voorstel een kader komen voor alle kroegen in de gemeente. De kroegen op prime locaties hebben helemaal geen bescherming nodig. Hij ziet liever maatwerk voor de ondernemer die het zelf gaat doen. Het lid HEINHUIS beaamt dat het om dat maatwerk gaat. De eigenaar kan meedenken en die heeft er ook ideeën over.

Een monumentenstatus moet worden aangevraagd. Dat kan bijvoorbeeld omdat mensen uit de buurt zeggen: deze kroeg vinden we zo belangrijk, die willen we beschermen. Er moet nadrukkelijk ruimte blijven voor initiatieven vanuit de stad. Dit voorstel gaat niet over de bedrijfsvoering, maar het gaat met name over dat overnamevraagstuk. Als een kroeg stopt, moet die kroeg beschermd zijn. Het lid WIJNANTS ziet in het voorstel geen pleidooi voor maatwerk. In het voorstel gaat het om één mal. Alles moet een Unesco-status krijgen. Dat maakt het ingewikkeld. Hij zou willen voorkomen dat kroegen worden opgezadeld met beperkende regelgeving die de onderneming aantast. Hij gelooft in ondernemers beschermen door ze te faciliteren. Dat is beter dan ze van bovenaf duidelijk te maken hoe zij hun zaak moeten runnen. Ondernemers hebben vrijheid nodig. Hij onderschrijft de boodschap en de richting, maar ondernemers weten zelf het best wat goed is voor hun eigen zaak. Als de overheid regels oplegt, heeft dat effect op de marktwaarde van de onderneming terwijl veel ondernemers hun pensioen in hun kroeg hebben zitten. Het lid ALBERTS ziet dat het lid Wijnants shopt in het marktdenken: hij vindt het goed als een kroegbaas zelf kan beslissen wat er met zijn kroeg gebeurt, maar vastgoedeigenaren beslissen ook zelf wat er met hun vastgoed gebeurt.

Die komen met enorme huurverhogingen en het effect daarvan is dat ondernemingen verdwijnen. Ze is blij dat dit initiatiefvoorstel voorligt. De rol van de brouwers is nog niet aan bod gekomen. Die leggen druk op om zo veel mogelijk te schenken – en dat is tegen de kroegtraditie in. Een goede kastelein schenkt niet meer als een bezoeker aan z’n taks zit. Dat ziet hij, omdat hij de bezoeker kent. Dat strookt niet met de omzetdruk vanuit de brouwers. Die zouden zelf moeten beseffen dat de bruine kroegen een mooi uithangbord vormen. Dat geeft brouwers namelijk een veel beter imago dan het overdadig drinken op allerlei terrassen. Kortom, ze ziet hier een rol voor de brouwers. Het lid HEINHUIS vindt dit een belangrijk punt om mee te nemen. Het past goed in het punt om verschillende partijen bij elkaar te brengen. Brouwers verdienen niets aan wijnbars, dus ze hebben zeker een belang om mee te doen. Wethouder MBARKI complimenteert de indiener met het initiatiefvoorstel. Er is veel werk van gemaakt. Het dient een belangrijk doel, want het gaat om iets wat de stad

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

belangrijk vindt. De suggesties in de bestuurlijke reacties zijn goed overgenomen. Het aarde- en nagelvaste en het losse interieur worden nu goed uit elkaar getrokken. Dat maakt het voorstel uitvoerbaar. Ondernemers moeten kunnen blijven ondernemen, maar de overheid moet soms toch interveniëren. De brouwers vormen zeker een partij die hierbij moet worden meegenomen. Het college kan met het voorstel uit de voeten, maar de wethouder waarschuwt dat het wel een lange adem vergt. Het dekkingsvraagstuk heeft betrekking op hoe snel dit allemaal moet. Moet het snel, dan kost het geld. Als de gemeente dit kan meenemen in andere zaken, ziet hij geen probleem. Een afwegingskader ontwikkelen is zeker een omvangrijke klus. De gemeente kan daarmee aan de slag gaan binnen de bestaande maatregelen. Het moet niet als mosterd na de maaltijd komen, maar een tijdpad kan de wethouder niet aangeven. Het lid HEINHUIS legt uit dat het voorstel beoogt de ideeën toe te voegen aan wat de gemeente al kan. Het is wel iets nieuws, maar het past in bestaand beleid. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Het initiatiefvoorstel gaat naar de raadsvergadering van 8 en 9 november. Sport en Bewegen 4 Kennisnemen van raadsinformatiebrief over de nota van uitgangspunten Flevoparkbad (VN2023-019854) Het lid KROM ziet mooie plannen voor de verbouwing van het Flevoparkbad.

Het bad wordt duurzaam en gasloos. Het gebouw wordt gerealiseerd op de bestaande bebouwing en verharding, zodat groen en buitenbaden behouden kunnen blijven. Daar zijn zorgen over, ook bij de TAC. Het zou erg optimistisch zijn ervan uit te gaan dat het gehele project niet tot extra verharding van het zwembadterrein zal leiden en binnen de ruimtelijke kaders van het bestemmingsplan blijft. Het is dus maar de vraag of dit allemaal kan. De vraag is ook of er wel middelen zijn om het openbare ruimte goed in te richten. Het grotere plan ontbreekt zoals is opgenomen in het ambitiedocument Flevopark. Ze hoopt dat de wethouder kan garanderen dat er geen groen wordt opgeofferd voor alle plannen. Er moet wel heel veel worden opgelost binnen de reeds verharde bebouwing. Past dat allemaal wel? Ook krijgt ze graag meer inzicht in de financiering. Stadsdeel Oost zou dit moeten dragen, maar de vraag is of het stadsdeel dit kan. Er zit spanning tussen de verduurzaming en de bouw. Er zou te weinig ruimte zijn om volledig te kunnen verduurzamen. Daarover hoort ze graag meer. Ze is ook benieuwd hoe de TAC wordt bediend en hoe dit plan nu verder gaat. Het AGO-bad blijft open tot 2027. Als dit bad langer openblijft, kan de bouw van het Flevoparkbad wellicht anders, kleiner, worden ingericht. Het lid WIJMENGA weet dat dit zwembad door een ingenieus spaarsysteem tot stand is gekomen.

In 1929 werd daarmee het eerste sportfondsenbad een feit. Ze is blij met het voorstel van het college om de knelpunten met het zwemwater eerst op te lossen voor meer zwemlessen. De vraag is of dit de juiste plek is voor die uitbreiding. Ze hoort graag of oefenen voor reddend zwemmen daarin ook is meegenomen. Het gaat dus om een algemeen inzicht in de stand van zaken rond het zwemmen in Amsterdam en welke investeringen daarbij nodig zijn. Ze wil nog weten hoe het staat met de participatie. Wethouder MBARKI verzekert dat de opgave voor het zwemmen een hele serieuze is. Het college heeft heel goed gekeken waar in de stad zo snel mogelijk zwemwater kan worden toegevoegd. Het advies dat aan de TAC is gevraagd, is een preadvies. Daarbij heeft de TAC nu aandachtspunten meegegeven. De gemeente komt nog terug bij de TAC voor een formeel advies. Een eventueel afwijkingsverzoek komt altijd naar de raad. Er dient zo veel mogelijk binnen de bestaande bebouwing en verharding te worden gebouwd, maar garanderen dat er niets in het groen komt, kan hij niet. Zo ver is het nu nog niet. De raad wordt hier zeker in meegenomen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

Het gaat om een zo duurzaam mogelijk gebouw dat goed werkbaar is met voldoende zwemwater om de inhoudelijke doelstelling te realiseren. Dat wordt nu onderzocht. Het is een voorfase. Mocht het financieel niet uitkomen, dan komt de wethouder uiteraard bij de raad terug. Het AGO-bad langer openhouden is hopelijk met dit verbouwde Flevoparkbad straks niet meer nodig. Openhouden is overigens ook aan de gemeente Diemen. De aanpak van de openbare ruimte is onderdeel van het plan. Daarbij heeft de wethouder zijn collegawethouders en stadsdeelbestuurders nodig. Doel is uiteraard dat het passend wordt en het hele gebied naar een hoger niveau tilt. In de eerste helft van 2024 ligt de Zwemagenda voor en dan kan het gesprek breder worden gevoerd, ook in relatie tot de toekomst. Participatie heeft plaatsgevonden. Voor zover bekend zijn er geen deelnemers gestopt tijdens het participatietraject. Als het anders is, hoort hij dat graag. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. DIt punt wordt in de raad gehamerd. 5 Kennisnemen van raadsinformatiebrief Voortgangsbrief Amsterdamse Voetbal Agenda (VN2023-019853) Dit punt is doorgeschoven naar de volgende reguliere commissievergadering.

MBO en Toeleiding Arbeidsmarkt 6 Raadsbrief met betrekking tot de brief van de minister inzake ROC TOP (VN2023019857) gevoegd met 7 Raadsbrief met betrekking van de brief van de minister inzake besluitvorming bestuursoverdracht ROC TOP (VN2023-019856) Het lid BELKASMI hoort graag meer over de kwaliteit van het onderwijs van de ROC TOP in de afgelopen jaren. In 2018 zouden er geen grote problemen zijn, maar vijf jaar later is er een recent probleem. De vraag is dan of dat al langer speelt. Uit het Inspectierapport blijkt dat het beleid van het bestuur niet goed doorwerkt op school en op opleidingsniveau. Hij hoort graag hoe het er nu twee jaar later voorstaat. Het management zou onvoldoende kaders bieden voor sturing of verbetering van onderwijsresultaten. Er is onvoldoende grip op de kwaliteit van examinering. Voorts worden er ook harde conclusies getrokken ten aanzien van een aantal docenten, specifiek van een bepaalde opleiding. Studenten krijgen nauwelijks feed back en leren daardoor te weinig van hun opdrachten. Het lid BENTOUMYA vindt de kwaliteit van onderwijs en het welzijn van studenten en medewerkers belangrijk. Ze hoopt dat de bestuursopdracht daarop een positieve invloed heeft. De gemeente heeft 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de benodigde kwaliteitsimpuls.

Dan is het belangrijk te weten wat de kwaliteit was vóór de bestuursopdracht en waar dit nu naar toe gaat. Ze wil ook weten hoe dat bedrag zich verhoudt tot de prioriteiten binnen de Mbo-agenda. Wat gaan studenten en medewerkers merken van deze bestuursoverdracht? Het lid SCHMIT vindt het goed dat de minister en de wethouder deze bestuursoverdracht van ROC TOP naar ROC Amsterdam ondersteunen. De Mbostudenten van ROC TOP verdienen echt een goede opleiding met voldoende begeleiding. Het voorstel is om nu 1 miljoen euro te investeren. D66 hoort graag hoe de wethouder ervoor zorgt dat die 1 miljoen echt wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van onderwijs en in

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

de begeleiding van studenten en niet in overhead of realisatiekosten. Hij hoort nog graag of studenten en docenten kunnen meedenken bij het besteden van die middelen aan de onderwijskwaliteit. Wethouder MBARKI verduidelijkt dat zijn voorgangers ook al bezig waren met de kwaliteit van ROC TOP. Voor 2018 zijn er verschillende gesprekken gevoerd met ROC TOP, ook bestuurlijk. De onderwijskwaliteitsrapporten van de Inspectie geven aan dat de primaire verantwoordelijkheid bij het ROC zelf ligt. De zorgen zijn er al langer en dat is mede aanleiding geweest om te kijken of en hoe een bestuursoverdracht kan plaatsvinden. De doelen rond de kwaliteit van het onderwijs moeten worden behaald. 1 miljoen euro is nodig. De doelstelling daarbij is dat deze middelen echt alleen worden ingezet voor kwaliteitsverbetering. Die is nodig om deze studenten goed onderwijs te laten genieten. Dat sluit goed aan bij de ambities binnen het Mbo. Met de vaststelling van de Mbo-agenda is besproken dat de gemeente veel meer het gesprek aangaat met de Mbo’s over waar de gemeentelijke middelen heen gaan. Dat gaat bij de plusscholen ook zo. Of studenten en docenten kunnen meedenken over de besteding van de gelden, is aan de school zelf. Dat is een interne aangelegenheid. De gemeente zit aan tafel om te zien dat de middelen echt aan onderwijs worden besteed en niet aan bijvoorbeeld stenen.

Overigens komt de Mbo-agenda uit de onderwijsinstellingen en de docenten zelf. Wellicht vindt daar overlapt plaats. De continuïteit van ROC TOP stond onder druk. Hopelijk is die zorg nu weggenomen. Voor de zomer was duidelijk dat het niet goed ging met bepaalde opleidingen. Er wordt ook goed gekeken welke opleidingen in deze regio aangeboden worden. Concurrentie valt daarmee weg. Ook dat moet studenten en medewerkers ten goede komen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt wordt gehamerd in de raad. 8 Raadsbrief Vakkundig jongerenwerk. Een sterke basis voor Amsterdamse jongeren (VN2023-019855) Het lid BELKASMI komt uit de Vogelbuurt. Dat heeft hem gemotiveerd om de politiek in te gaan. Veel buurtgenoten ziet hij helaas de keuze maken om de criminaliteit in te gaan, een verkeerde keuze. Toch slaan sommigen uiteindelijk een andere weg in. In de Vogelbuurt zijn er verschillende personen die een aantal jongeren hebben kunnen behoeden voor die verkeerde afslag. Een daarvan is Abdellah. Hij heeft het vertrouwen van veel jongeren gewonnen. Dat begon al bij de basisschoolleeftijd. Geen kortdurende projecten, maar langdurig investeren en vertrouwen creëren. Regelmatig ging Abdellah in op de zorgen bij jongeren thuis en hun toekomstperspectief. Hij liet zien dat het verdienen van geld en een toekomst altijd buiten de criminaliteit liggen.

De kracht van Abdellah is de kracht van het jongerenwerk. Deze raadsbrief laat zien hoe belangrijk dat jongerenwerk is. Het opbouwen van jarenlang vertrouwen is essentieel om jongeren perspectief te bieden. Alle jongeren verdienen een vast contract. Inhuur moet dus worden ingeperkt. Hopelijk kan de wethouder aangeven hoe er versneld naar een vast contract wordt gekomen voor jongerenwerkers, hoe extra inhuur van jongerenwerkers kan worden ingeperkt. Het jongerenwerk in het onderwijs moet beter gedifferentieerd worden naar scholen en gebieden. Het zou ook betekenen dat al in groep 7 en 8 moet worden begonnen met dat jongerenwerk. Misschien kan de wethouder toezeggen te komen tot een Amsterdams handboek jongerenwerk waarin de basis van het jongerenwerk wordt neergezet van de jongerenacademie. Hij piept dit punt graag naar de raad. Het lid BROERSEN zoomt in op het meidenwerk. De brief noemt dat specifiek. De laatste tijd is daar meer aandacht voor. Bij meiden is de problematiek veelal schrijnender, langduriger en complexer dan bij jongens. Stedelijk overleg om de samenwerking te versterken en kennis te delen is goed, net als het stimuleren van sport, mentale

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

gezondheid en seksuele weerbaarheid. Meiden worden steeds jonger slachtoffer van seksuele uitbuiting, ook online. Het gros van de minderjarige meiden krijgt überhaupt geen hulp. Ze blijven onder de radar van hulpverleners en instanties. Slechts 5% is in beeld bij hulpinstanties en politie. Gelukkig blijft het Stedelijk Expertisenetwerk zich inzetten om de samenwerking te versterken en goede hulp te bieden bij beginnende problematiek. Ze is benieuwd of dit specifiek op de radar staat bij hulpverleners van meidenwerk en hoe ervoor wordt gezorgd dat meer meiden zichtbaar worden. Het lid NADIF is blij met de brief. Het is goed te zien dat hier ongelijk wordt geïnvesteerd voor gelijke kansen in de verschillende stadsgebieden. Toch krijgt ze graag meer inzicht in wat de stadsdelen precies van de gemeente nodig hebben om te bekijken of er domeinoverstijgend kan worden gewerkt. Het is belangrijk aandacht te hebben voor de verschillende groepen waaronder gendersensitief jongerenwerk. In de brief mist ze aandacht voor jongeren met een beperking als het gaat om eenzaamheid en gevoeligheid voor criminaliteit. Meer aandacht voor deze groep, met name voor 18+, zou heel mooi zijn. Als jeugdzorg wegvalt, zijn er eigenlijk geen plekken waar deze jongeren sociale contacten kunnen onderhouden of waar ze kunnen deelnemen aan activiteiten die voor hen toegankelijk zijn.

Onder jongeren verandert de problematiek heel snel. Ze denkt aan vapen of een rekening bij Klarna waarbij het om schulden gaat. Jongerenwerkers moeten ruimte krijgen om de hedendaagse problematiek aan te pakken. De raad moet goed geïnformeerd zijn over wat er speelt. Het lid HYLKEMA is blij met deze investering in het jongerenwerk. Toch riep de raadsbrief vragen op. Tot nu toe zijn veel partners uitgezocht zonder dat de gemeente zelf weet welke kwaliteitseisen aan die partners worden gesteld. De verbeterpunten om dat op te lossen zijn onduidelijk. De kwaliteit zou soms laag zijn doordat er veel versnipperd wordt gewerkt met veel partners en veel zzp’ers. De oplossing wordt erin gezocht met één partner in één wijk te gaan werken. Daar zet hij vraagtekens bij. Het lid ASLAMI vraagt hoe de VVD het voor zich ziet om liever niet op één groep of op één instantie te focussen die actief is in een wijk. Heeft de VVD wel oog voor versplintering? Hoe ziet de VVD de oplossing? Het lid HYLKEMA noemde dat als voorbeeld. Hij wil weten of dat de lijn voor de toekomst wordt. Nu is het enorm versplinterd en is er duidelijk geen beleid op. Het lijkt of iedere aanbieder een contract heeft gekregen. Er moeten nu aantoonbare verbeteringen worden bewerkstelligd.

Hoewel die versplintering als problematisch wordt gezien, wordt er nu toch weer een extra kennisinstituut ingebracht: de jongerenwerkacademie. Die heeft als doel stadsbrede flexibele jongerenwerkers in te zetten. Dat lijkt om zzp’ers te gaan, maar eerder wordt juist gesteld dat er minder zzp’ers moeten komen. De markt zelf heeft bovendien ook al een kennisinstituut, namelijk Samen voor jongeren Amsterdam. Hij is benieuwd naar de connectie tussen die twee. Het lid MANGAL vindt het een goed stuk, maar onduidelijk is wat er gebeurt als een kleine partij structureel bovenmatig presteert en een grote partij structureel ondermaats. Zijn er mogelijkheden om als kleinschalig initiatief door te groeien naar een grootschalig initiatief? Kan een grote partij zich verkleinen door zich te richten op alleen de succesvolle onderdelen? Hij hoort graag hoe de gemeente kan voorkomen dat gespecialiseerde, kleine partijen blijven zitten met kruimels terwijl de grote, logge organisaties het leeuwendeel krijgen. Hij is benieuwd naar de visie van de wethouder. Jongerenwerkers doen nobel werk en DENK prijst dan ook de preventieve werking die daarvan uitgaat en staat achter de plannen om het vakmanschap te versterken. Veel jongerenwerkers zijn zelf vaak ook jong en bezig met hun carrière. Doorgroeien in salaris moet mogelijk zijn. Anders loopt het personeelstekort in deze sector alleen maar op.

Misschien kan de wethouder een traineeship verbinden aan dit werk om de mensen perspectief te bieden en zo hun kennis te behouden voor de gemeente. Het opzetten van een Amsterdamse jongerenwerkacademie lijkt een goed

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

idee. Samenwerking met een groot aantal organisaties genereert veel inzicht. Hopelijk wil de wethouder dan ook de Jongerenadviesraad uitnodigen aan deze tafel. Die probeert jongeren te interesseren voor politiek, maar wellicht kan deze raad ook signalen ophalen bij jongeren. Het is van groot belang te voorkomen dat jongeren worden meegezogen in criminele netwerken. Dat betekent experimenteren, ondersteunen en extra equiperen. Het lid Mangal is benieuwd hoe de gemeente gaat meten of die aanpak succesvol is, hoe ze weet welke inzet werkt, hoe xe bepaalt of de som der delen groter of kleiner is en wanneer ze inzet op samenwerking met de buurt. Dat is bijvoorbeeld niet het geval geweest bij de kermis in Nieuw-West en de wedstrijden van Marokko. Het is nodig de inzet duidelijker te presenteren. Er zijn talloze verschillende werkers en organisaties. De fractie van DENK ziet door de bomen het bos niet meer. Ze wil zien wie er allemaal actief zijn, wie geld krijgt voor welke taak en hoe dat zich allemaal tot elkaar verhoudt, het liefst gevisualiseerd. Het lid ASLAMI onderschrijft de inbreng van de collega’s en zeker als het gaat om aandacht voor het meidenwerk. Hij is blij dat dit voorstel er nu ligt en dat er daadwerkelijk middelen worden vrijgemaakt. De leefwereld van jongeren verandert inderdaad snel.

Als rode draad is daar het vraagstuk van bestaanszekerheid en armoede, vaak een oorzaak van de problemen van jongeren. In de analyse mist hij nog de aandacht voor suïcide, helaas nog altijd doodsoorzaak nr. 1 onder jongeren. Jongerenwerk is een vak en het is goed dat daarvoor een academie wordt ingericht. Jongeren willen ook graag eigenaarschap. Dat ontbreekt nog in de brief. Hij hoort dus graag hoe jongeren meer een plek kunnen krijgen in het jongerenwerk zelf, in de buurthuizen en in het werk dat nu al wordt verzet. Dat zou zeker kunnen terugkomen in de academie die hopelijk wordt opgericht. Veel jongerenwerk loopt via informele banden en netwerken. Het gaat dus om die integrale aanpak. Als voorbeeld noemt hij de moeders in Nieuw-West die voortreffelijk werk hebben weten te verrichten. It takes a village to raise a child is een heel passend motto. Jongerenwerk houdt niet op als de reguliere werktijd stopt. Juist op het moment dat het ertoe doet, moeten er momenten voor contact kunnen zijn. Het lid PERDOK is blij met de brief, maar het is ook goed specifiek te kijken naar de subgroepen in het jongerenwerk. Het meidenwerk is al aangekaart, maar er zijn nog andere subgroepen, bijvoorbeeld spookjongeren. Is daarvoor een concrete aanpak bedacht? Dan zijn er nog de lhbtiq+-jongeren. Zelfmoord is een groot probleem onder deze groep.

Ze ziet graag extra aandacht voor deze groep in het beleid, omdat ze minder goed tot hun recht komen in regulier jongerenwerk. Hun problematiek is heel complex. Ze hoort graag hoe de gemeente jongerenwerkers stimuleert om daarin te investeren. Ze wil ook graag horen welke kwaliteitseisen de gemeente stelt en of de gemeente ook kleinere partijen ondersteunt. Jongeren voelen zich soms fijner in die kleinere setting. Dat werkt, juist voor kwetsbare jongeren. Die kleine partijen hebben moeite overeind te blijven. Misschien moeten ze juist wel kleinschalig blijven werken waarbij de gemeente ondersteuning kan bieden bij bijvoorbeeld subsidieaanvragen. Dan kunnen zij zich volledig richten op het inhoudelijke werk. Ze kijkt met veel respect naar de jongerenwerkers. Ze hoopt meer ondersteuning te kunnen bieden aan juist de mensen die werkzaam zijn in dit mooie vak. Het lid MANGAL oppert dat de methode van succesvolle kleine organisaties gehanteerd zou kunnen worden. Het lid PERDOK denkt dat het vooral zo is dat jongeren zich gevoelsmatig prettiger voelen bij juist die kleine organisaties. Als de methode werkt, is het zeker goed om die verder in te zetten. Het lijkt haar heel onverstandig kleine organisaties te pushen groter te worden of te gaan samenwerken met grote partijen. Het lid ALBERTS heeft een ander verhaal. Ze leest dat jongerenwerk een

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

publieke voorziening is. Een groot deel van de tekst gaat over de versnippering die is ontstaan als gevolg van aanbesteden. Het college wil er nu nog meer geld aan besteden, terwijl de kwaliteitseisen onduidelijk zijn en niet helder is wat de gemeente nu eigenlijk wil met jongerenwerk. Als dat niet duidelijk is, weet de gemeente ook niet wat ze gaat inkopen. Eerst weten wat je wilt, dan kopen – en niet andersom. Ook op samenwerken moet een doel zitten, anders krijg je niet wat je beoogt. Jongerenwerk is een groot goed, dat moet zeker in stand blijven, maar niet op de huidige manier. Wethouder MBARKI is blij met deze uitgebreide bespreking. Er liggen heel veel verantwoordelijkheden bij het jongerenwerk. De jongerenwerkers willen in die opdracht voorzien, maar de vraag is waarin ze kunnen voorzien. Vorige week is de Dag van de jongerenwerker echt gevierd en zijn ze allemaal in het zonnetje gezet. De wethouder is het hele jaar met hen in gesprek geweest en dat is de basis geweest van deze raadsbrief. Op het moment dat jongerenwerkers tijdens hun werk concurrentie ervaren, gaat de energie in de verkeerde dingen zitten en niet in die specifieke subgroep waarmee ze nu juist aan de slag willen gaan. Dat wil de wethouder de komende jaren oplossen. Een pas op de plaats maken is geen optie. Iedere jongerenwerker is de komende jaren keihard nodig.

Wel wil hij in de tussentijd kijken hoe het veld organiseerbaar is en overzichtelijk wordt. Dan zijn jongerenwerkers in staat te doen wat van hen wordt verwacht. Veel jongerenwerkers onderschrijven de kernvraag: waar kun je een jongerenwerker op beoordelen. Dat is echt iets om samen naar te kijken en misschien om tot een soort keurmerk te komen. Jongerenwerkers moeten continu up to date blijven. In Amsterdam lopen jongerenwerkers rond die heel goed in staat zijn collega’s daarin mee te nemen of op te leiden. Ze komen er helaas niet altijd aan toe. Veel energie lekt weg in organisatorische zaken doordat er met te veel partijen moet worden overlegd. Het jongerenwerk heeft naast dat het zich bezighoudt met individuele coaching, ook de groep als leidend principe. In het sociaal domein zijn veel professionals een-opeen bezig, maar het jongerenwerk heeft juist die groepsfunctie. Ze gaan in een wijk, in een buurt met jongeren aan de slag. Dat is een bijzondere rol die om een bepaalde afbakening vraagt. Iedereen een vast contract bieden en zo min mogelijk extra inhuur van zzp’ers is een mooi streven. Het vereist aan de voorkant te bepalen hoe de schaal is. Het is ook aan de organisatie zelf om te bepalen hoe ze dat doet. Natuurlijk zou het mooi zijn als jongerenwerkers die bestaanszekerheid wordt geboden. Er zijn genoeg jongerenwerkers in de stad nodig.

Genoemd werd een basisboek Jongerenwerk. Alle jongerenwerkers kunnen op een bepaalde manier meedenken over de vakacademie. Dat is dan echt iets van hen. Als er behoefte is aan een handboek of iets dergelijks, wil de wethouder daarnaar kijken. Suggesties blijven welkom, maar het gaat er vooral om wat jongerenwerkers zelf vinden. Als het om jongerenwerk gaat, zou de situatie wenselijk zijn dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen jongens en meiden. Zover is het nog niet. Meiden worden in Amsterdam wel goed bereikt, maar op specifieke zaken hebben ze nog extra aandacht nodig. Als jongens aandacht willen, gaan ze zich op een bepaalde manier gedragen, maar meiden gaan iets anders laten zien. Dat vergt ook een andere benadering. Er zijn wel echt stappen gezet op dit onderwerp, maar het blijft continu een punt van aandacht. Als het gaat om de 95% van de groep meiden die niet in beeld komt, zou dat nader moeten worden gekwantificeerd. De vraag daarbij is welke rol het jongerenwerk daarin heeft. Jongerenwerk is bewust binnen de school tijdens schooltijden om ook de meiden te kunnen bereiken. In wijken kunnen meiden gewoon laagdrempelig binnenlopen bij Meidenwerk. Het is zeker zorgelijk dat een bepaalde groep niet in beeld is of tussen de wal en het schip valt. Het college is bezig met de bestuursopdracht Jeugd & Veiligheid. Dat gaat over het hele, het brede kader.

Het jongerenwerk kan preventief heel veel opvangen, maar er zijn ook zaken die het jongerenwerk overstijgen. De wethouder is zeker bereid meer inzicht te geven over hoe de middelen zijn verdeeld over de verschillende stadsdelen. Hij zal dat in kaart brengen en dan kan hij het gesprek aangaan. De groep jongeren met een beperking blijft zeker een aandachtspunt. Daar speelt soms de fysieke toegankelijkheid van panden een rol. Er loopt een

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

programma tegen eenzaamheid onder jongeren met een beperking, onder andere met Prisma. Uiteindelijk wil de gemeente komen tot een overzichtelijk veld waar de jongerenwerker vooral bezig is met het werk, met de jongeren en veel minder met allerlei randzaken. Dat geven ze zelf aan. Hulp is veelal contextafhankelijk. Het is vooral belangrijk dat het werkbaar is voor de verschillende organisaties in een wijk. Of dat één partij is in een stadsdeel of verschillende, dat is open. Gevraagd werd naar krimp- en groeiscenario’s. Daarin moet de gemeente de komende jaren duidelijkheid scheppen. Dat gebeurt breder met het nieuwe kader binnen de sociale basis. Dat moet in 2025 echt vorm krijgen. Dat gaat ook over alliantievorming en ruimte geven aan verschillende partijen in een buurt. Een probleem de afgelopen jaren was dat de gemeente de formele en informele partijen niet meer goed uit elkaar kon houden. Ook de buurt pakt zaken op. Alles bij elkaar moet dat tot een goed aanbod leiden. De gemeente moet hier zeker een rol in pakken. Een traineeship voor toekomstige jongerenwerkers bestaat al: Amsterdam talents. Daar wordt jongeren de mogelijkheid geboden zich te laten opleiden tot assistentjongerenwerker vanuit de gedachte dat ze ervaringsdeskundig zijn en op een bepaalde manier verbinding kunnen maken met de wijk. De groepsaanpak is echt belangrijk.

Het lijkt ook de wethouder goed zo veel mogelijk partijen hierbij te betrekken, dus ook met de jongeren zelf. Uiteraard moeten alle thema’s goed aan bod komen. De vraag daarbij is wel wat er bij de jongerenwerker thuishoort en wat er in samenwerking met andere partijen moet gebeuren. Jongerenwerkers willen altijd een stap vooruitzetten, maakt niet uit op welk onderwerp. Op dit moment vormen schulden een actueel onderwerp. De functie van een jongerenwerker is signalen oppakken en trends herkennen. Vervolgens kunnen ze doorverwijzen in de wijken, soms richting de Jeugdzorg. Iedereen is nodig; een integrale aanpak is nodig. Jongerenwerkers beginnen vaak pas begin van de middag. Ze zijn veelal tot ’s avonds aanwezig en natuurlijk ook ’s ochtends op de scholen. Jongerenwerkers geven in gesprekken wel aan dat het lastig is te bepalen waar hun verantwoordelijkheid stopt. Samenwerking met andere partijen is hierbij cruciaal. Het lid ASLAMI beaamt dat de jongerenwerker een signaalfunctie heeft en kan doorverwijzen. Toch schort het vaak aan de opvolging. Dat is wellicht een punt om mee te geven aan de academie. Wethouder MBARKI hoort precies hetzelfde van de jongerenwerkers. Toch wil hij goed blijven kijken wat er dan wel kan gebeuren vanuit het jongerenwerk. De rest van de partners moet hierin zeker betrokken worden.

Aanmelden bij de Jeugdzorg geeft geen perspectief want daar kampt men met een wachtlijst. De vakacademie kan daar wellicht bij helpen met ideeën. Oog voor bepaalde subgroepen is zeker belangrijk. Spookjongeren is een thema dat al langer speelt in de stad. Eerder is met Cupido samen met het jongerenwerk een aantal initiatieven gedaan voor de lhbtiq+-groep. Het blijft belangrijk. Hopelijk kan het jongerenwerk op school laagdrempelig zijn voor met name deze groepen. Desgevraagd geeft de wethouder aan een infographic zojuist al te hebben toegezegd. De bestuursopdracht Jeugd & Veiligheid komt ook nog, maar niet vóór de raadsbehandeling. Dat is namelijk behoorlijk omvangrijk. Het meten van succes, weten wat werkt, is bij preventie altijd de hamvraag. Daar moet de bestuursopdracht antwoord op geven. Van veel initiatieven wordt effect gezien, maar er zijn ook initiatieven met minder effect. Inzicht maakt keuzes mogelijk. Er lopen de nodige onderzoeken lokaal maar ook landelijk die ingaan op preventieve middelen die daadwerkelijk effectief zijn. Een toverstok is er natuurlijk niet, wel de visie om veel meer aan de voorkant aan het werk te zijn. Dat kan wellicht problemen klein houden.

Er spelen heel veel factoren een rol die een maatregel ertoe brengen effectief te zijn, bijvoorbeeld investeringen in het onderwijs, in voldoende stageplekken, voldoende banen en een veilige omgeving om op te groeien. Dat inzicht is niet gemakkelijk te krijgen. Jongerenwerk in een groepsaanpak kan wel een cruciale rol spelen. Dat zichtbaar maken wordt wel heel ingewikkeld.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

De vakacademie is iets van alle jongerenwerkers in de stad. Dat wordt geen kennisinstituut, maar dat is een academie waarin jongerenwerkers bij elkaar komen en van elkaar kunnen leren. De behoefte daaraan is groot. Dat geven ze zelf aan. Gaat het om de kwaliteitseisen, dan zijn er wel degelijk subsidievoorwaarden waaraan een organisatie moet voldoen. Dat is niet voldoende om het veld overzichtelijk te houden. Daarbij is het de vraag wat er in Amsterdam nodig is de komende jaren en waarop de jongerenwerkers zelf invloed kunnen uitoefenen. Dus wanneer doet een kleine partij het goed en wanneer doet een grote partij het minder goed? Beide organisaties geven aan de verbinding met jongeren te vinden. Ze zullen zich samen moeten buigen over de vraag wat er nodig is. Daaraan wil de wethouder werken richting 2025. In het jongerenwerk zou hij daarmee graag eerder willen starten in bepaalde stadsdelen. De vraag over jongerenwerk op de basisschoolleeftijd is zeker belangrijk. In Zuidoost zijn er kinderwerkers op de basisscholen. Uiteindelijk is het belangrijk dat een jongerenorganisatie in een wijk ziet waar de grootste opgave zit en op basis daarvan besluit waar ze jongerenwerkers inzet. In Zuid is men bijvoorbeeld bezig met schuldenproblematiek. Of dat met Klarna is of iets anders, kan de wethouder niet aangeven.

Tweede termijn: Het lid MANGAL wil horen wanneer de wethouder een methode succesvol acht en welke meting daaraan ten grondslag ligt. Wethouder MBARKI verwacht dat jongeren met verschillende antwoorden komen als hun wordt gevraagd wat ze van het jongerenwerk vinden. Misschien behelst de vraag of de verschillende interventies in de stad wetenschappelijk kunnen worden onderzocht om te kijken naar de effectiviteit. De wethouder denkt dat de vakacademie een plek is waar dit soort zaken bijeen gebracht kan worden om ook jongerenwerkers aan te geven dat het om een beproefde methode gaat. Vanuit de Hogeschool van Amsterdam worden er soortgelijke trajecten gedaan. Op basis daarvan kan wel degelijk worden gezegd welke methodieken beproefd zijn en welke wat minder. Die processen lopen. Hij zegt de heer Mangal een brief toe met daarin wat er nu qua monitoring gebeurt. Daar zit niet de meest effectieve methode in waarmee alles goed komt. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Er volgt nog een briefje naar het lid Mangal. Dit punt gaat voor een middellange bespreking naar de raad. Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel) 11 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het Actieprogramma AmsterDOEN (VN2023-020120) Het lid IJMKER is blij dat beide wethouders aanwezig zijn, want dit raakt beide portefeuilles.

Democratisering van de economie gaat erover hoe en waar mensen hun geld aan uitgeven en waaraan ze willen verdienen. Economie omvat meer dan alleen de markt en bedrijven. Dat gaat ook over de overheid, maatschappelijke ondernemingen, het huishouden, informele zorg, zelfgeorganiseerde kinderopvang en andere lokale initiatieven. Vorig jaar heeft ze hierover een motie ingediend. Voor de uitvoering daarvan wordt nu een heel programma opgezet. Het idee van de incubator mag geen geïsoleerd project zijn, maar dat moet onderdeel vormen van een breder ecosysteem. De motie vroeg ook om te ondersteunen wat er al is. Ze hoort graag hoe de wethouder deze samenwerking ziet met het nieuwe initiatief van de Meent.Coop. Ze ziet ook een belangrijke rol voor de wethouder Inkoop. Ook met de inkoop wordt een keuze gemaakt voor welke economie de stad wil stimuleren. De vraag is nu hoe deze wethouders ervoor gaan zorgen dat alle wethouders hierop gaan inzetten. Van energie tot afval en tot zorg, overal zit potentie voor meer coöperatieve initiatieven en modellen. Ze wordt graag op de hoogte gehouden van dit

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief raadscommissieverslag, 4 oktober 2023

programma, ook omdat er misschien meer geld voor nodig is. Het lid BROERSEN bedankt voor de uitgebreide uitwerking. AmstelDOEN is een fantastisch plan en dit is echt de actie die daarbij hoort. Er is uitgebreide participatie met de sector geweest. Dit zijn concrete stappen voor de komende twee jaar. Hopelijk biedt dit echt een bijdrage aan de buurten en de samenleving vanuit verschillende initiatieven met gelijke kansen. Vooral na de inbreng van de inspreker vraagt ze zich af of AmstelDOENers worden meegenomen bij de inkoop van bepaalde tenders. Die kunnen juist worden ingezet voor vragen die de gemeente heeft. Wellicht kan de wethouder reflecteren op de rol van de gemeente zoals bij de Fixbrigade en zoals bij het initiatief van de duurzaamheidsprojecten. Het lid SCHMIT bedankt voor de update. Hij hoort nog graag in hoeverre de projecten van AmstelDOEN afgestemd zijn met de diverse andere portefeuilles en hoe AmstelDOEN zich verhoudt tot al die andere subsidies voor initiatieven vanuit bewoners. Misschien kan de wethouder ChatGTP inzetten om duidelijk te maken hoe een bewoner bij de juiste subsidie terecht kan komen. Het lid KROM onderschrijft de vragen van de inspreker over de Fixbrigade. Enerzijds wil de gemeente dit soort partijen ondersteunen, anderzijds worden die met dit soort tenders tegengewerkt.

Ze is benieuwd hoe deze situatie zich verhoudt tot het actieprogramma, of dit om een cultuurverandering vraagt of dat er iets anders nodig is. Wethouder GROOT WASSINK verwijst de vragen over de tender door naar wethouder Pels. In z’n algemeenheid verduidelijkt hij dat het college bezig is met het tenderprogramma, maar de wereld ziet er niet opeens anders uit. Het kan ook niet overal. Samenwerking binnen andere domeinen is er zeker: met Ruimte en Duurzaamheid, in EZ, in Verkeer en Openbare Ruimte. Toch is daar nog wel werk aan de winkel. Gezocht wordt naar een omslag waar coöperatiever kan worden gewerkt. Dat zou op alle beleidsterreinen moeten plaatsvinden, maar dat kan niet overal. Het is zeker niet de bedoeling dat alleen de usual suspects hierbij aangesloten raken. Het is juist de bedoeling dit veel dieper te verankeren. De rol van de gemeente gaat over het creëren van randvoorwaarden en niet over subsidies. De gemeente pakt een faciliterende rol om samen met verschillende organisaties te kijken hoe ze dit kan bevorderen. Zeker inkoop is een ingewikkeld proces omdat daar Nederlandse en Europese regelgeving van kracht is benevens processen binnen de gemeente zelf. De wethouder is geen voorstander van ChatGTP. Het lijkt de wethouder goed de commissie op de hoogte te houden. Eind volgend jaar wil hij sowieso samen met de commissie de balans opmaken.

Hij zegt toe de commissie halverwege volgend jaar een eerste rapportage te doen toekomen. Voor volgend jaar maakt het college hiervoor middelen vrij. Het is aan de raad om te kijken in welke mate de gemeente hiermee doorgaat. Wethouder MBARKI benadrukt dat dit niet iets geïsoleerds mag zijn. Het is de bedoeling om verbinding met de stad te maken. Bij lopende initiatieven kan de gemeente een versnellende rol spelen. En soms kan de gemeente samen met inwoners initiatieven aandragen. Het is pionieren. Het college beseft heel goed dat het andere initiatieven moet aanjagen om een verschil te maken in de richting van een ander economisch systeem. De overheid moet stimuleren, maar ook reguleren en dit is een eerste aanzet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende besproken is. Sociale Zaken 9 Extra ondersteuning aan Amsterdammers via Sociaal Werk in collegeperiode 2022-2026 (VN2023-019851)