Definitief verslag SED 31-05-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Vergaderdatum Woensdag 31 mei van 13.30 tot 18.15 uur in de commissiezaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 21 juni 2023 Voorzitter: de heer Von Gerhardt Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Vos Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: de leden Abdi (PvdA), Alberts (SP), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bilgin (FvD), Broersen (VOLT), Hoogtanders (VVD), Keesman (PvdA), Krom (Partij voor de Dieren), Namane (PvdA), Peters (JA21), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks) Williams (D66), Yacoubi (DENK), Yemane (GroenLinks) en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Ahmadi (BIJ1), Aslami (D66), Boomsma (CDA), Bons (BIJ1), Van Haarlem (FvD), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Mangal (DENK), Molema (JA21), Nanninga (JA21), Segaar (BIJ1) en Wijnants (VVD) Overige aanwezigen: mevrouw De Nooijer, mevrouw Hoff (commissieondersteuner), mevrouw De Vries, mevrouw Wortelboer en mevrouw Zweers

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering SED. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de volgende vergadering in het teken van de Jaarrekening en de Voorjaarsnota staat. De vandaag gepiepte punten kunnen ook in die vergadering worden besproken. Het lid SCHMIT komt terug op het bezoek vorige week aan stadsdeel Zuid met vijf raadsleden. Het was een mooi moment om als raad weer in contact te zijn met de stadsdelen. Hij bedankt de griffie voor de organisatie hiervan. Wethouder MBARKI had toegezegd de commissie op de hoogte te houden van de ontwikkelingen op de Plusschool aan het Javaplantsoen. De school blijft komend schooljaar toch open. Gesprekken lopen met ROC TOP en ROC Amsterdam. Er loopt een zoektocht in de stad om een goede invulling te geven aan de Izones bij ROC’s in de stad. De verantwoordelijkheid voor onderwijslocaties ligt bij het Mbo zelf, maar de gemeente wil het zeker faciliteren. De stadsloods is hierbij betrokken;

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

gesprekken zijn gaande. Als het gaat om de kosten van extern juridisch advies die zijn gemoeid met het voornemen om te komen tot een algemeen marktverbod op bont, levende kreeften en krabben, kan de wethouder de kosten van de ambtelijke inzet niet aangeven, maar extern advies zal uitkomen op ongeveer 12.000 euro. c. Vaststellen agenda Punt 3 wordt gehamerd. Punt 8 wordt op verzoek van de indiener doorgeschoven naar de vergadering van 21 juni. Dat geldt ook voor punt 10, punt 11 en punt 12. Agendapunt 13 wordt afgevoerd. Na behandeling van punt 4 komt punt 9 aan de orde. De agenda wordt vastgesteld. De inzet is af te zien van een avonddeel maar wel tot 18.00 uur door te vergaderen. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 19 april 2023 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 19 april wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid IJMKER wijst op het eerdere punt AmstelDoen op de termijnagenda. Dat stuk werd destijds afgevoerd omdat het niet de laatste versie zou zijn. Ze hoort graag wanneer ze die kan verwachten. Wethouder GROOT WASSINK verzekert dat de definitieve versie voor de volgende commissie naar de raad komt. Het lid HOOGTANDERS ziet op de termijnagenda Democratisering een stuk staan over de langeretermijnplanning voor het aanleveren van stukken voor deze commissie.

Er worden nu veel stukken doorgeschoven. Dat maakt alles wel rommelig. Juist het werken van een langeretermijnagenda zou de commissie kunnen helpen, zeker voor kaderstellende stukken. Ze is benieuwd wanneer het college met die termijnagenda komt. Wethouder MBARKI ziet de termijnagenda ook als middel om de langeretermijnplanning voor ogen te houden. Het is aan de raad en aan het college om er scherp op te blijven dat zaken tijdig lukken. Wethouder GROOT WASSINK wil er voor dit jaar nog eens goed naar kijken. Wel is het zo dat het werken aan een kaderstellend stuk soms gewoon meer tijd vergt. De vraag is terecht. Hij wil proberen voor de zomer een soort mijlpalenplanning aan te leveren voor de wat grotere kaderstellende stukken. Het blijft zo dat een agenda nooit in steen gebeiteld is. Het lid HOOGTANDERS wijst op de toezegging om met een routekaart te komen en een overzicht van de diverse arbeidsmarktstructuren. Wethouder GROOT WASSINK moet dit nagaan en komt hier zo snel mogelijk op terug.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Belkasmi wordt tkn-stuk 2 geagendeerd; op verzoek van de leden Broersen en IJmker wordt tkn-stuk 6 geagendeerd; op verzoek van de leden Broersen en Yemane wordt tkn-stuk 7 geagendeerd; op verzoek van het lid Yemane wordt tkn-stuk 8 geagendeerd; op verzoek van het lid Belkasmi wordt tkn-stuk 9 geagendeerd; op verzoek van het lid Broersen wordt tkn-stuk 10 geagendeerd. De VOORZITTER constateert dat met de jaarstukken, de doorgeschoven agendapunten en de nieuw geagendeerde punten de commissie zeker rekening moet houden met een avonddeel voor de volgende vergadering. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies - Brief van stadsdeelcommissie Nieuw-West inzake de stadsdeelpanels De brief wordt betrokken bij de behandeling van agendapunt 5. 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw DE NOOIJER spreekt in namens Bureau Straatjurist en staat hier mede namens de straatalliantie, een samenwerkingsverband tussen Bureau Straatjurist, MDHG en de Daklozenvakbond. Op 22 mei hebben zij samen met de kinderombudsman een brief naar de raad gezonden over hun zorgen voor gezinnen die dakloos zijn geraakt. Het probleem is complex, maar de afgelopen weken kwamen er wel heel ernstige gevallen binnen, echt schrijnende zaken. Als voorbeeld noemt ze een moeder met twee kindjes van 2 en 3 die al maanden in een fietsenbox slapen.

Mevrouw De Nooijer vreest dat er een humanitaire ondergrens is bereikt. In 2021 heeft de raad ingestemd met een bezuiniging op de noodopvang waardoor het aantal plekken is gefixeerd op 200. De criteria voor toegang tot de noodopvang zijn aangescherpt. Er is een wachtlijst, ook voor gezinnen die recht hebben op die noodopvang en in acute nood verkeren. De verschillende instanties werken langs elkaar heen. Er is geen regiehouder. Gezinnen verblijven noodgedwongen soms in een kwetsbaar ‘netwerk’, waarbij het veelal om onbekenden gaat en waarbij misbruik en uitbuiting geen uitzondering blijkt. Noodopvang is zeker niet ideaal, maar nog altijd beter dan een onveilig ‘netwerk’ of de straat. Noodopvang zorgt voor relatieve rust en veiligheid waardoor aan duurzame oplossingen kan worden gewerkt. Desgevraagd geeft ze aan geen precieze cijfers te kennen. Ze wordt wekelijks gebeld door nieuwe gezinnen en dat heeft ze nog niet eerder meegemaakt. Veel buurtteams melden zich omdat ze bij de GGD geen opvang kunnen regelen. De GGD verwijst weer naar de buurtteams. De regels zijn heel streng en dan kun je deze mensen niet helpen. Over de wachtlijst heeft ze nog niets van de gemeente gehoord. Bij agendapunt 4: Mevrouw WORTELBOER brengt enkele items van de Mbo-agenda voor het voetlicht.

In 2013 heeft ze al aangegeven zich zorgen te maken over de rechten van studenten in het Mbo vanwege de eenzijdige uitschrijvingen. Dat bleef lang onduidelijk, maar uiteindelijk belandde de problematiek in de Tweede Kamer en dat leidde tot de Wet

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

verbetering rechtsbescherming in het Mbo. Er komt een onderzoeksplicht voor scholen om extra aandacht te genereren voor leerlingen met een handicap of chronische ziekte. Problemen zijn nog altijd slecht zichtbaar. De vraag is ook of de rechtsbescherming wel goed geregeld is, bijvoorbeeld als het gaat om klachtenrecht. Het merendeel van de klachten zou uit de regio Amsterdam komen. Ze pleit dus voor een prominente plek voor de rechtsbescherming van Mbo-studenten. Passend beroepsonderwijs is sinds de afschaffing van de rugzakjes helemaal niet meer zo passend. Het Mbo kent veel verschillende doelgroepen waarvoor een extra ondersteuningsvraag is. Dat gaat veelal om jongeren die het met een goede begeleiding gewoon zouden moeten kunnen redden. Tot slot is ze benieuwd of het geld van de Mbo-agenda wel goed terecht komt, echt bij de studenten en of het leidt tot structurele verbeteringen. Wellicht kan een compliance-officer de rechten van studenten beter in het oog houden. Desgevraagd geeft mevrouw Wortelboer aan dat het Hbo een studentendecaan kent die van alles weet over bijvoorbeeld studiefinanciering. Daar lijkt het beter georganiseerd dan op het Mbo. Het eenzijdig uitschrijven speelde destijds. Nu bestaat er wel dat negatief bindend studieadvies, waarvoor soms ook verzuim als reden wordt aangedragen.

Studenten zijn misschien niet altijd op de hoogte van hun rechten, maar die moeten gewoon goed geborgd zijn, bijvoorbeeld de rechten bij een stage, voor extra toetstijd of voor een prikkelvrije ruimte. Er wordt nu heel veel geld uitgegeven, ook aan zaken die tot de taak van het Mbo zelf behoren. Bij agendapunt 6: Mevrouw ZWEERS spreekt in namens woongroep De Evolutie in AmsterdamOost. Een eerdere manie in combinatie met haar autisme beperkte haar ontzettend. Via de psycholoog kwam ze bij De Evolutie terecht. Daarvoor woonde ze zelfstandig op een studentenkamer. Het kantoor met de begeleiding is drie trappen van haar woning verwijderd. Als ze ergens vastloopt, kan ze er heel snel terecht. Dit wordt gezien als ‘onplanbare zorg.’ Ze krijgt minstens twee keer in de week begeleiding om haar dagstructuur te bewaken. Die ondersteuning is helemaal afgestemd op haar zorgvraag en behoefte. Het is fijn dat ze in De Evolutie ook een sociaal netwerk vindt. Leden van de groep bieden elkaar steun en bij hoge nood is er een achterwacht die je altijd kunt bellen, ook buiten de begeleidingstijden. Nu dreigen zowel de onplanbare zorg als de groepsmomenten te verdwijnen. De meerwaarde van de groep is juist dat je er niet alleen voor staat. De Evolutie is een samenwerking tussen persoonlijke begeleiders en mensen op het spectrum.

Ambulante zorg zou haar in deze fase van haar leven onvoldoende zorg bieden. Het is ingewikkeld om een voor anderen onzichtbare handicap te accepteren. Zorg op maat is dus essentieel voor haar. Desgevraagd beaamt ze dat haar pgb grotendeels naar die onplanbare zorg gaat en de gezamenlijk ingekochte zorg. De zorg rond het plannen van de dagstructuur helpt haar heel erg. Naast haar studie heeft ze nu meer behoefte aan sport en beweging. Mevrouw DE VRIES spreekt in namens Con Affetto. Zij is moeder van een van de bewoners van Con Affetto, een wooninitiatief in Amstelveen. Veel wooninitiatieven maken zich ernstig zorgen over het voorgestelde bezuinigingsbeleid. Twee jaar overleg met de gemeenteambtenaar heeft tot geen enkel resultaat geleid. In het wooninitiatief wonen tien ‘hoogfunctionerende jongvolwassenen met autisme.’ De meesten hebben een baan of studeren. Ze willen graag zelfstandig wonen. Dat geeft hun zelfvertrouwen en eigenwaarde. Ze huren hun eigen appartement met gemeenschappelijke ruimten. Zo wonen ze met gelijkgestemden bij elkaar. Dat ze hier hun hele leven kunnen blijven wonen, genereert rust. Autisme gaat immers niet over. De vereniging heeft zorg voor hen ingekocht bij een zorgorganisatie die voor laagdrempelige opvang zorgt en voor groepsactiviteiten, individuele gesprekken en onplanbare zorg. In de middag en avond is er altijd iemand aanwezig.

Als deze bewoners die zorg niet krijgen, liggen sociaal isolement, paniek, crises en vervuiling op de loer. Juist door deze goede opvang kunnen deze mensen de wereld om hen heen aan en hun bijdrage leveren aan de maatschappij, het uitgangspunt van de Wmo: maatwerk voor een goede participatie in de samenleving.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

De kosten moeten reëel zijn. De zorg bestaat uit meer dan individuele zorg. Er is aandacht voor groepszorg, coördinatie en ongeplande zorg. Het huidige voorstel is volledig ontoereikend om dit blijvend te kunnen bewerkstelligen. Alle ouders worden steeds ouder, maar willen wel dat hun kinderen goed blijven functioneren – en daarvoor is extra ondersteuning noodzakelijk. Desgevraagd geeft ze aan dat haar zoon anders nog thuis had gewoond. Hij studeert, werkt en is op zoek naar een baan, maar het is heel lastig om alles te combineren. Het is heel fijn dat hij in zijn huis de mensen kent en opvang krijgt. In dit wooninitiatief gebeurt veel meer dan alleen individuele zorg: groepszorg, sociale cohesie, de onplanbare zorg en de continuïteit. Het huidige plan is alleen gericht op individuele zorg. Met die vraag is helemaal niets gedaan. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun inbreng. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid KROM brengt in herinnering dat er de vorige keer ook is gesproken om het verbod op de handel op levende kreeften en krabben ook landelijk aan de orde te stellen. Ze hoort graag hoe het daarmee staat. Wethouder MBARKI heeft twee maanden geleden per brief aan de commissie laten weten dat alles wat mogelijk was, is gedaan in Amsterdam voor een mogelijk verbod. Dat is niet gelukt. Daarvoor is wet- en regelgeving op rijksniveau nodig.

Op een passend moment zal hij dat zeker bespreekbaar maken in andere bestuurslagen. Hij kan niet aangeven wanneer die gelegenheid zich voordoet. Dat is nog niet gebeurd. Er is wel echt een politiek besluit voor nodig, dus hij roept de raadsleden op bij hun eigen Kamerleden te lobbyen. Het lid KROM zet dit punt dan graag op de termijnagenda. Het lid IJMKER memoreert de toespraak van de burgemeester vorige week bij het evenement De staat van de stad. Zij wil een Nieuw Amsterdams verbond oprichten. Dat was een oproep aan het bedrijfsleven om bij te dragen aan de stad. Ze hoopt dat de wethouder Economische Zaken daar meer over kan vertellen, bijvoorbeeld hoe dit initiatief zich verhoudt tot de visie op de lokale economie en de brede welvaart. Wethouder MBARKI weet niet of het zo nieuw is. De traditie van de stad stond altijd al in het licht van samenwerking tussen lokale overheden en het bedrijfsleven. De burgemeester heeft net als de afdeling Economische Zaken voor ogen om de samenwerking met het bedrijfsleven nog beter te structureren. Dat moet minder versnipperd maar meer vanuit een integrale visie gebeuren. Ondertussen wordt er verder gewerkt aan de Visie op de lokale economie en de Visie op brede welvaart. De eerste komt hopelijk voor de zomer naar de raad; de laatste misschien wat later. Het Nieuw Amsterdams verbond past daar heel mooi in. Het gaat om structureren.

Het is goed te kijken welk type werk en welk type bedrijven de stad belangrijk vindt. Het lid VAN DER VEEN gaat in op het verhaal van mevrouw Nooij en de opvang van dakloze gezinnen. Zij gaf aan dat de humanitaire ondergrens is bereikt. Hij hoort graag van de wethouder of hij bekend is met deze problematiek en of hij oplossingen kent. Wethouder GROOT WASSINK kent de problematiek, maar het perspectief ligt lastig. Eerder heeft de raad besloten een cap te zetten op de noodopvang. De uitstroom is moeizaam. Dit probleem heeft de wethouder nadrukkelijk bij het ministerie aangekaart. De

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

groep die het betreft, bestaat voor 75% uit de Chavesgroep. Die hebben in die zin geen binding met Amsterdam. De vraag is dus of Amsterdam primair die opvang zou moeten regelen. Naast de Wmo- en Wlz-voorzieningen doet Amsterdam al buitengewoon veel met aanvullende opvang. Binnenkort komt de staatssecretaris op bezoek en samen met de kinderombudsman zal de wethouder dit onderwerp weer agenderen. De oplossing kan niet zijn dat Amsterdam het maar moet oplossen. Het gaat bij deze groep de facto om een woonvraag. Dat wordt in Amsterdam heel lastig. Dit soort vragen spitsen zich toe in de grote steden, maar spreiding ligt ingewikkeld. Het signaal over de buurtteams herkent de wethouder niet. Hij wil dit nog wat nader uitzoeken voor de volgende keer. Het lid ABDI wijst op de parade voor dakloosheid vorige week. Het daklozenkantoor dat in het landelijke actieplan wordt aangehaald, zit in feite aan zijn limiet. De huidige capaciteit kan de vraag niet aan. Misschien ziet de wethouder mogelijkheden om hen te ondersteunen. Wethouder GROOT WASSINK vindt dit een terecht punt. Het daklozenkantoor is een mooi initiatief. Het bestuur en de lobby weten de gemeente echt wel te vinden. Hij gaat in gesprek om te kijken of hij dit punt kan meenemen in de doorontwikkeling die voor de zomer is toegezegd. Het heeft de aandacht.

Het lid YEMANE krijgt veel signalen vanuit buurtorganisaties in Zuidoost over het moeilijk werken aan democratisering in het stadsdeel. Met name tussen ambtenaren en organisaties loopt het niet goed. Veel mensen ervaren democratisering als een topdownbenadering. Dat speelt al jaren in Zuidoost. Nu is de directeur van het masterplan gestopt en dat is hard aangekomen. Dat vertrek staat daar niet los van. Het is echt zorgelijk voor alle organisaties die middels democratisering willen meedenken aan het bouwen van hun stadsdeel. Ze vraagt hoe de gemeente ervoor kan zorgen dat organisaties die willen meebouwen, de hoop niet verliezen als het gaat om democratisering. In Noord schijnt het werken met ambtenaren en organisaties best goed te gaan. Misschien kan er een uitwisseling plaatsvinden. Wethouder GROOT WASSINK kent ook voorbeelden uit Zuidoost waar tevredenheid en blijdschap is om dat men daar topdown mag opbouwen. De suggestie dat alle initiatieven in Zuidoost dit zo ervaren, herkent hij niet. Daarbij is het niet aan de gemeente maar aan het stadsdeel. Die heeft daarvoor de middelen gekregen en die voert dat uit. Helder moet zijn waar het precies om gaat. Het vertrek van de directeur van het masterplan ziet de wethouder niet als hetzelfde als de initiatieven. In Noord gaat het ook wisselen. Democratisering heeft niet zo veel met initiatieven te maken.

Dat heeft meer te maken met de cultuur in stadsdelen. Het gaat er natuurlijk wel om hoe de overheid communiceert. Het is veel meer een culturele vraag van bedrijfscultuur tussen gemeentelijke diensten. Hij kan op zo’n onnauwkeurige vraag geen eenduidig antwoord geven. Hij neemt de vraag mee naar de portefeuillehouder. Desgevraagd geeft de wethouder aan dat het sterk afhangt van welk initiatief het betreft en wat het doel van het initiatief is. Tal van initiatieven wil helemaal niets met de gemeente te maken hebben en dat is prima. De meeste initiatieven zijn gericht op een specifiek doel en die worden wel of niet ondersteund door de gemeente. De relatie is belangrijk; de machtsverhouding is belangrijk. Het is niet zo dat er onder die relatie tussen ambtenaren en initiatieven een democratiseringsvraag ligt. Sport en Bewegen 3 Benoeming nieuwe leden Sportraad Amsterdam (VN2023-009387) Dit punt wordt gehamerd. 4 De Mbo-Agenda 2023-2027, het Economisch Arbeidsmarktbeleid 2023-2026 en

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

de raadsbrief, waarmee perspectief en wendbaarheid door onderwijs en werk wordt bevorderd (VN2023-013029) Het lid BELKASMI is heel blij met de Mbo-Agenda. Die laat ambitie zien en kan jongeren nog meer perspectief bieden. Mbo-studenten zijn als middenvelders in een voetbalteam. Zonder hen functioneert het team niet. Ze spelen een essentiële rol in de samenleving, maar voelen zich soms ondergewaardeerd en ze kampen met onzekerheid. Dat leidt soms tot het bijstellen van ambities die heel haalbaar zijn. Jongeren maken niet altijd direct de beste studiekeuze. Daarom is gepleit voor een oriëntatietraject in Amsterdam-Noord en andere stadsdelen, vergelijkbaar met dat in Zuidoost. In Noord is dat Izone-oriëntatietraject praktisch afgerond en dat kan bijna van start gaan. Wellicht kan de wethouder de raad daarvan op de hoogte houden. Jongeren met een grote bagage hebben perspectief nodig. Er zijn schriftelijke vragen gesteld over de Amsterdamse Plus en het starten van een pilot. Hij is zeker blij met de aanvullende ondersteuning zoals die in de Agenda staat. Voor niveau 3 en 4 voelen sommige studenten in de Plus zich onvoldoende uitgedaagd. Dat vergt een oplossing. Hij ziet graag dat de wethouder dit signaal bespreekt met de Mbo-instellingen. Soms worden Plus-studenten gediscrimineerd en niet toegelaten tot het reguliere Mbo. Daar heeft de wethouder ook enkele signalen van ontvangen.

Hij wil horen waarom dat toelatingsrecht niet altijd wordt gerespecteerd. Het idee is ontstaan om jongerenwerk vaker op het Mbo te laten plaatsvinden. Dat verlicht de werkdruk op docenten en draagt bij aan de jongeren. Hij is benieuwd naar de voorwaarden om dat te realiseren. Hij is ook benieuwd hoe werkgevers deelcertificaten waarderen en wat er volgens de wethouder nodig is om ze op de juiste manier te waarderen om jongeren perspectief te bieden. Wellicht kan het SBB hierin een rol spelen. Die heeft immers de wettelijke taak om deelcertificaten vorm te geven. Tot slot geeft hij aan waar hij van droomt: een gezamenlijke campus van het Mbo, Hbo en Wo. Op welke manier wil de wethouder innovatiedistricten stimuleren en welke mogelijkheden ziet de wethouder voor al die studenten om vaker les te volgen in elkaars gebouwen bijvoorbeeld door gezamenlijk minoren aan te bieden? Het lid NAMANE ziet het als een van de belangrijkste punten om mensen aan het werk te krijgen in banen die hard nodig zijn om de stad draaiende te houden. Ze wijst op haar eerdere motie om te komen tot een integrale aanpak voor personeelstekorten. De afhandeling van de motie komt nog voor de zomer. Hopelijk kan de raad dan keuzes maken voor de sectoren waarop ze het meest wil inzetten. Ze is benieuwd hoe het college naar die samenhang kijkt. Het is goed de samenwerking met het bedrijfsleven te intensiveren.

Het bedrijfsleven heeft ook een verantwoordelijkheid om de kennis van medewerkers op peil te houden en te zorgen dat medewerkers de vaardigheden aanleren die een organisatie nodig heeft. In sommige sectoren waar mensen juist keihard nodig zijn, schieten de middelen soms te kort. Ze hoort graag hoe de wethouder ervoor kan zorgen dat ook in die sectoren wordt geïnvesteerd in het scholen van toekomstige werknemers. Mensen, bijvoorbeeld alleenstaande ouders, zouden de kans moeten krijgen om zich te laten om- of bijscholen,. Dat is de grootste groep werkende armen in de stad. Tot slot is het goed om te zien dat er aandacht is voor goede arbeidsvoorwaarden. Precies daarom wordt er met sommige ondernemers niet samengewerkt. Mensen moeten onder veilige omstandigheden in stabiele banen kunnen werken. Eerder heeft ze per motie gevraagd verslag te doen over de meldingsbereidheid over slechte arbeidsomstandigheden. De motie is bijna een jaar geleden aangenomen. Hopelijk komt daar nu snel nieuws over. Een uitwerking van de positie van arbeidsmigranten ziet ze ook graag spoedig in de raad. Het lid HOOGTANDERS complimenteert de wethouder voor de mooie MboAgenda. Ze ziet een aantal belangrijke punten van haar fractie in de inhoud terug: de samenwerking met het bedrijfsleven en de doorlopende leerlijnen. Daar heeft de VVD hoge verwachtingen van.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

Bij de prioritering van de subsidies zet ze wel wat kanttekeningen. Organisaties kunnen subsidie aanvragen voor projecten die bijdragen aan de vijf geformuleerde doelen, maar aan die subsidies worden vervolgens weer extra criteria toegevoegd. De gemeente wil steeds meer verfijnen in prioriteiten, maar er ligt nu al een heel breed pakket. Niet doen dus. Ze is vooral geïnteresseerd in projecten met een grote impact op de doelen zoals in de Agenda geformuleerd. De VVD is kritisch op het stuk over economisch arbeidsmarktbeleid. Het is haar volkomen onduidelijk wat nu het doel is van dat stuk. De visie op de economie moet nog komen, maar er wordt al wel van alles voorgesteld om te gaan doen. Welke doelen stelt de wethouder en welke interventies gaat hij doen om deze doelen te halen? Ontwikkelen, versterken, intensiveren en samenwerken is allemaal prima, maar wat levert dat concreet op? Hoe neemt de wethouder de raad daarin mee en hoe verhoudt zich dat tot alle andere stukken die de collega ook al doet? Er is een lijst van bedrijven waarmee de gemeente niet of toch wel samenwerkt. Daarover is onlangs een stevig debat gevoerd. De lijsten zouden er niet zijn, of toch weer wel. Graag opheldering over die lijsten.

Het lid SCHMIT vertelt over een Mbo-student die het advies kreeg naar het Hbo door te stromen omdat hij dan een betere kans op de arbeidsmarkt zou hebben terwijl hij dat eigenlijk niet wil. Een ondernemer gaf aan dat hij vroeger twintig stagiaires per jaar kon inzetten, maar nu nog maar nauwelijks zijn rooster vol krijgt. Dit zijn twee heel verschillende kanten die met de Mbo-Agenda kunnen worden gerealiseerd: de waardering voor Mbo-studenten enerzijds waarbij ze zich vrij voelen te kiezen voor het vak dat ze zelf willen en anderzijds dat er tekorten in arbeidssectoren kunnen worden opgelost. Op vier thema’s vraagt hij extra aandacht van de wethouder, bijvoorbeeld de samenwerking met het bedrijfsleven. Meer stageplekken creëren is helemaal goed, maar hij wil graag horen met welke bedrijven de wethouder in gesprek gaat en op welke termijn hij dit stagepact gerealiseerd wil hebben. Het lid Schmit denkt dat er in het bedrijfsleven genoeg mensen zijn die graag een of twee dagen op een Mbo-school zouden willen werken. Dat kan een hele mooie ervaring zijn. Hopelijk ziet de wethouder mogelijkheden om met het bedrijfsleven in gesprek te gaan om ervoor te zorgen dat mensen met een vakopleiding een of twee dagen in de week gaan lesgeven. Als het om stagediscriminatie gaat, heeft minister Dijkgraaf een toolbox gelanceerd met zeven taken om stagediscriminatie tegen te gaan.

Hij is benieuwd of de wethouder met al deze zeven taken aan de slag gaat en dan graag met extra aandacht voor stagematching om gelijke kansen te creëren. Op een Mbo-opleiding vormt de stage een wezenlijk onderdeel van het programma. Het lid Schmit wijst op het belang van gelijke waardering van het Mbo en Hbo. Mbo’ers twijfelen om door te stromen naar het Hbo en dat kan leiden tot kansenongelijkheid. Een Mbo’er hoeft niet door te stromen naar het Hbo. Kansengelijkheid komt als iedereen juist heel blij is met die Mbo’er die als vakman aan de slag gaat. Hij zou graag zien dat Mbo, Hbo en WO op één campus gaan samenwerken. Dan leren de doelgroepen elkaar kennen, waarderen en ze leren samenwerken. Het laatste thema is persoonlijke begeleiding – wat de inspreker ook aangaf. Een Mbo-opleiding is niet alleen een vak leren, maar ook jezelf als persoon ontwikkelen. In het tweede jaar is er veel uitval. Er zijn veel studenten die extra aandacht verdienen. Hij roept de wethouder op ervoor te zorgen dat het extra budget vooral terechtkomt in de mentoruren en -ruimten. Dat genereert naar verwachting minder uitval. Desgevraagd licht hij nog toe dat de gemeente budget heeft vrijgemaakt voor de begeleiding van studenten en dit moet terechtkomen in uren en begeleiding bij studenten. Het lid YACOUBI complimenteert de wethouder met deze Mbo-Agenda.

Hij heeft de wens om stagemakelaars in te zetten om verschillende activiteiten te ondernemen bij het vinden van een passende stage of leerwerkplak met daarbij de benodigde ondersteuning. In met name de ontwikkelbuurten zijn te veel talentvolle Mbo-studenten die moeite ervaren om een stage of leerwerkplek te vinden. Hierdoor gaan ze een onzekere toekomst tegemoet. Het Mbo kampt met aanzienlijke schooluitval. Een aanzienlijk deel van jongeren die een bijstandsuitkering ontvangen, heeft geen startkwalificatie. Dat zorgt

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

voor uitdagingen als het gaat om werkgelegenheid en financiële zelfstandigheid. Hoewel het aantal jongeren met een bijstandsuitkering daalt, is het belangrijk preventief te blijven inzetten op het creëren van kansen en ondersteuning voor jongeren. Alle jongeren dienen dezelfde kansen te krijgen om hun volledig potentieel te bereiken. De inzet van stagemakelaars is dan ook prima: dat kan hun toekomstperspectief veranderen en de kloof tussen student en bedrijfsleven overbruggen. Die inzet is ook een investering in de economie en haar steeds veranderende arbeidsmarkt. Te veel studenten ondervinden drempels om een passende stageplek te vinden. Dat is onaanvaardbaar. Denk overweegt een motie voor de inzet van stagemakelaars. Het is tijd voor actie en om te beginnen kunnen stagemakelaars aan de slag in Zuidoost, Noord en Nieuw-West. Hij is benieuwd of er naast de huidige stagemakelaars in NieuwWest nog specifieke initiatieven of programma’s zijn gericht op ondersteuning van studenten. Als die er zijn, wat zijn dan de resultaten? Hij hoort graag of de wethouder bereid is stagemakelaars in te zetten in de ontwikkelbuurten en hoe hij dat gaat aanpakken. Hij wil ook graag horen hoe de hulpvragen van studenten om een passende stageplek te vinden, worden geregistreerd en hoe de studenten worden geholpen op korte termijn aan duurzame stages en leerwerkplekken te komen.

Het lid BENTOUMYA is blij met de aandacht voor het Mbo. De Mbo-Agenda is beleid om trots op te zijn. Op deze manier wordt stagediscriminatie en onderwaardering van het Mbo aangepakt. Het is een gezamenlijke opgave van de overheid, het onderwijs en het bedrijfsleven. De samenwerking met het bedrijfsleven is niet vrijblijvend. Dat krijgt ze graag nader toegelicht. Amsterdam heeft voldoende welwillende ondernemers die graag hun steentje bijdragen aan de gezamenlijke maatschappelijke opgave. Zorg is er wel voor de bedrijven met een negatieve impact op stagiaires en werknemers of platformbedrijven. Ze is benieuwd wat de gemeente hieraan gaat doen en welke stappen de gemeente bijvoorbeeld neemt om uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan. Ze hoopt dat de pilot ‘kwetsbare positie arbeidsmigranten’ met de raad kan worden gedeeld. GroenLinks zet de ervaringen en de behoefte van studenten en docenten graag centraal. Ze is dan ook blij met de stagemarkt die wordt opgezet. Ook daarbuiten moeten studenten signalen kunnen delen. Ze hoort graag hoe studenten worden gewezen op hun rechten als het gaat om stages en onderwijs en hoe de signalen worden opgepakt. Zijn er evaluaties, tevredenheidsonderzoeken of misschien een ombudsmanfunctie voor Mbostudenten? Zonder docenten gaat het niet lukken. Ook hun behoeften zijn belangrijk.

Bij een werkbezoek bleek dat sommige docenten behoefte hebben aan meer ondersteuning. De werkdruk is hoog, dus het is zaak deze signalen serieus te nemen. Ze wil weten of docenten worden betrokken bij de ontwikkeling van het ondersteuningsaanbod in de MboAgenda. Tot slot hoort ze graag welke langetermijnacties de gemeente neemt als het gaat om de waardering van het Mbo. Misschien kan er worden aangesloten bij het primair onderwijs. Het lid BROERSEN is blij de uitgebreide Mbo-Agenda te lezen, een uitgebreid document waarbij aan alles is gedacht: van kansenongelijkheid tot de focus op tekortsectoren. Als het gaat om de samenwerking met het bedrijfsleven om te kijken naar de juiste match tussen Mbo-studenten en de tekorten op de arbeidsmarkt, komt het tekort naar voren rond de maatschappelijke ontwikkelingen en energietransities, digitalisering en verduurzaming. Die transities vergen hoge inzetbaarheid, wendbaarheid en weerbaarheid en een leven lang ontwikkelen. Door personeelstekorten is er nu veelal onvoldoende ruimte om stagiaires te begeleiden. Ze focust op practoraten en publiek-private samenwerkingen. Behalve techniek worden daarvoor in de Agenda geen aanvullende sectoren genoemd. Ze is benieuwd of de wethouder hiervoor ideeën heeft.

Het lijkt haar goed aandacht te besteden voor practoraten in sectoren die kampen met arbeidstekorten en waar doorstroom mogelijk is zoals ICT, onderwijs, duurzaamheid en zorg. Volt ziet een enorme toekomst voor publiek-private samenwerkingen om praktijkleerwerkplekken te creëren. Ze ziet graag dat dit meer wordt aangejaagd en gefinancierd in sectoren waar die arbeidstekorten nu al zijn of worden voorspeld. In de

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

begroting is voor dit specifieke programma geen financiering in 2027. Dat krijgt ze graag toegelicht. Bij de deskundigheidsbevordering schoolveiligheid staat voor 2024, 2025 en 2026 50.000 euro per jaar begroot. Ze hoort graag van de wethouder of deze bedragen voldoende zijn. Ook voor dit programma is geen financiering in 2027. Tot slot haalt ze de bijdrage van de inspreker aan die zich afvroeg of het geld wel goed terechtkomt. Ze pleit voor een meer gerichte inzet van het Erasmus+-programma voor het Mbo om zo de uitwisseling van Mbo-studenten tussen Europese steden te bevorderen. Wederzijdse erkenning van Mbo-diploma’s in andere Europese landen zou mooi zijn en wellicht kan de wethouder dat eens aankaarten in het eerstvolgende overleg samen met het rijk over de toekomst van het Mbo. Wethouder MBARKI zal de dankwoorden direct doorgeleiden naar de ambtenaren op de tribune. Samen met de ROC’s, de Mbo’s en het bedrijfsleven is er namelijk keihard gewerkt aan deze Mbo-Agenda. Er is nu voor de derde keer met deze Mbo-Agenda aan de slag gegaan. Nieuw is dat de Agenda én het arbeidsmarktbeleid bij elkaar zijn gebracht. De gedachte daarachter is de opgave voor de komende jaren. Daarbij gaat het om de vraag hoe Mbo-studenten en werknemers op de arbeidsmarkt weerbaar en wendbaar worden. Dat geldt ook voor de economie: ook daar moet continu worden geanticipeerd op veranderingen.

Het gaat erom mensen op te leiden met perspectief. De opleidingen moeten perspectief hebben, voldoende kwaliteit genereren en de mensen moeten op een goede manier een start op de arbeidsmarkt kunnen maken. Daarbij staat de samenwerking centraal. De inspreekster vroeg ook wie waarvoor verantwoordelijk is en wat de gemeente vervolgens extra doet. Dat komt ook terug in de gesprekken met de Mbo’s. Het gaat erom dat de middelen die de gemeente extra inzet, daadwerkelijk een toevoeging zijn op datgene wat primair de verantwoordelijkheid is van een ROC of Mbo. In de Agenda staan vooral richtinggevende kaders, geen uitsluitingsgronden. Uiteindelijk gaat het om projecten die worden aangevraagd en die worden beoordeeld op basis van kwaliteit. Daar is wel een focus nodig op belangrijke pijlers: niveau 1 en 2, de eerdergenoemde stadsdelen én innovatie. Innovatie vormt een groot deel van de opgaven die er zijn. Dat gaat om innovatie in het onderwijsproces en over stagebegeleiding op een innovatieve manier. De brief die deze zomer komt over de tekortsectoren zal aangeven hoe zaken zo goed mogelijk passend kunnen worden gemaakt. Het economisch arbeidsmarktbeleid komt niet alleen vanuit EZ, maar het regionaal werkcentrum heeft meegekeken net als alle partners in het veld. De overlap is daarmee gedekt. Er wordt echt samen opgetrokken om de stadsbrede opgaven het hoofd te kunnen bieden.

Bij de Mbo-Agenda is de keuze gemaakt voor niveau 1 en 2 omdat daar iets extra’s nodig is. Het Mbo wordt in principe bekostigd door de rijksoverheid. De gemeentelijke middelen zijn bedoeld om net dat extraatje te geven. Als het gaat om het economisch arbeidsmarktbeleid is de wethouder heel concreet geweest in de stukken. De bescherming tegen platforms en flexcontracten is helder. De wethouder constateerde wel eens dat de gemeente meedeed aan projecten waarbij mensen naar banen werden bemiddeld maar na een halfjaar weer terug bij af waren. Dat moet je niet willen; dat is niet duurzaam en dat maakt mensen niet wendbaar bij veranderingen. Het lid HOOGTANDERS begrijpt dat deze bedrijven op een soort zwarte lijst van de gemeente komen en dat er niet meer men hen wordt samengewerkt. Wethouder MBARKI werkt met iedereen samen, maar hij zou niet willen meedoen aan een verdienmodel dat geen bestaanszekerheid biedt – wat met deze Agenda wel wordt nagestreefd. Izone is een interessant traject. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de ROC’s. Er komt geen brief over. Als ROC’s met Izones aan de slag willen, kan dat. Het lid BELKASMI hoort het graag als er in Noord ook eentje start.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

Wethouder MBARKI laat het weten zodra het definitief is. De vraag was in hoeverre de plusvoorziening ook beschikbaar zou moeten komen voor niveau 3 en 4. Op iedere locatie zou de opleiding goed moeten kunnen plaatsvinden. Dat geldt voor alle opleidingen. Wat er extra nodig is voor studenten die van niveau 1 en 2 doorstromen naar 3 of 4, om hun slagingskans te vergroten, wordt bekeken of er extra begeleiding kan worden georganiseerd voor die studenten. Mensen moeten in het reguliere onderwijs gewoon hun diploma kunnen behalen. Nu kunnen mensen uit de plusopleiding soms niet gemakkelijk door. Dat is een aandachtspunt. Bij het jongerenwerk op het Mbo is het goed te kijken wat een andere professional kan toevoegen aan het onderwijs. Dat gebeurt al bij de mbo-jeugdteams. Nu wordt gekeken hoe het jongerenwerk op het voortgezet onderwijs kan worden gecontinueerd. De meerwaarde is helder, maar ook daar moet wel worden onderscheiden wat de rol van het onderwijs en die van het jongerenwerk is. Docenten ondersteunen vraagt iets anders, want een docent heeft een didactische en pedagogische rol en een jongerenwerker doet echt iets anders. Als het om deelcertificaten en de waarde van het diploma gaat, stelt de wethouder dat het streven is een startkwalificatie te behalen.

Met de huidige krapte op de arbeidsmarkt en de ontwikkelingen in het onderwijs is het goed deelcertificaten wel een kans te geven. Veel bedrijven doen dat nu al. Zo’n student heeft bepaalde vaardigheden namelijk wel. Ook de minister is enthousiast. De wethouder wil dit samen met het bedrijfsleven tot een mooie uitvoering brengen. De ambitie om Mbo en Hbo dichter bij elkaar te brengen, komt in beide stukken terug. Dat is al concreet aan het worden. Ook daar spreekt gelijkwaardigheid uit. Op het Marineterrein heeft ROC Amsterdam een lokaal ingericht. Het AMS-institute zit daar ook en de wisselwerking is al zichtbaar. Bedrijven kampen met arbeidstekorten, maar zijn niet groot genoeg om zelf aan tafel te zitten en actief bij te dragen. Met dit beleid wordt ook daarvoor een oplossing gezocht via bijvoorbeeld publiek-private samenwerking maar ook als het gaat om het innovatieonderdeel. Zo is het Slotervaartziekenhuis omgebouwd tot een simulatieruimte voor Mbo-studenten samen met de kennisinstellingen. Net na corona konden zorgmedewerkers geen begeleiding bieden. Hier is op een innovatieve manier begeleiding georganiseerd voor studenten die richting de zorg gaan. Wellicht kan dit voor andere sectoren ook werken. In zijn brief voor de zomer komt de wethouder terug op de mogelijkheid tot omscholing.

Wellicht is het ook daar met veel meer maatwerk mogelijk opleidingen af te ronden op een manier die bij iemands leven op dat moment past. De gemeente investeert niet zomaar in niveau 1 en 2. Het zijn juist die opleidingen die jarenlang niet de aandacht hebben gekregen die ze verdienen. Het moet wel bijdragen aan de grotere opgave. Er zijn geen lijsten, maar de gemeente wil wel tot een wegingskader komen om te kijken wat er past bij de opgave die de stad heeft en welke bedrijven daaraan een actieve bijdrage willen leveren. Flexcontracten vormen natuurlijk een landelijk probleem. GroenLinks stelt dat bedrijven echt iets moeten toevoegen. Dat heeft het stadsbestuur ook voor ogen. Het gaat om gezamenlijke doelen. De vrijblijvendheid bij PPS is duidelijk: dat is een gezamenlijke cocreatie. Daar zitten middelen van het bedrijfsleven in maar ook menselijke inzet. De gemeente probeert daarbij te bemiddelen tussen het onderwijs en het bedrijfsleven. De wendbaarheid en de weerbaarheid van werknemers is belangrijk. Er worden keuzes in gemaakt en die zijn al als kaders meegegeven in het stuk. Er zit natuurlijk wel een verschil tussen met bedrijven praten, met bedrijven actief samenwerken en het actief toeleiden naar bedrijven. De gemeente heeft geen kwetsbare arbeidsposities voor ogen. De Inspectie houdt toezicht en handhaaft op bedrijven waar zaken niet in orde zijn.

De gemeente probeert veel zaken te stimuleren en mensen naar bedrijven toe te leiden. Daar moet ze wel heel kritisch in zijn. Bestaanszekerheid en goede arbeidsvoorwaarden zijn leidend. De meest kwetsbare posities op de arbeidsmarkt verdienen aandacht. De Arbeidsinspectie heeft daar kortgeleden onderzoek naar laten doen. Bij platformbedrijven is een bepaalde categorie medewerkers heel kwetsbaar. De gemeente moet dus scherp zijn in het toeleiden naar een bepaalde werkgever. In 2021-2022 is de pilot Fair Work gedraaid. Die resultaten kan de wethouder met de raad delen zodra daarvan een

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

eindverslag beschikbaar is. Dat gaat over informatievoorziening aan arbeidsmigranten. Bijscholingstrajecten voor docenten die gebukt gaan onder hoge werkdruk is iets wat valt onder de verantwoordelijkheid van de onderwijsinstelling. Misschien kan de gemeente daar wel bij helpen. Samenwerking is nodig met de kinderopvang, het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en op lange termijn ook met het Hbo en het Wo. Dat draagt bij aan het imago van het Mbo. Het lid Schmit kwam met mooie voorbeelden. De ambitie moet samen met het bedrijfsleven en allerlei andere partners de komende jaren vorm krijgen. Dit is het momentum om bij het bedrijfsleven aan te haken – en andersom. De tekorten op de arbeidsmarkt dwingen zowel het bedrijfsleven als het Mbo verstandige keuzes te maken. De gemeente wil een regionaal stagepact organiseren met een aantal bedrijven. Dat zullen bedrijven zijn die iets toe te voegen hebben – en niet in de laatste plaats de gemeente Amsterdam zelf als een van de grootste werkgevers. Zodra er meer concreet is, informeert de wethouder de raad. Hij hoopt voor het eind van het jaar hiermee aan de slag te gaan. In feite staan er nu al professionals voor de klas. Menige vakopleiding vult samen met het bedrijfsleven vakken in. Het kan natuurlijk altijd meer. Dit is een HR-vraagstuk vanuit de Mbo’s.

De gemeente kan daarin een rol spelen, zeker als het gaat om het tegengaan van het lerarentekort. Het gaat niet alleen om het vol krijgen van de roosters, maar er zit ook een cultuurcomponent in. Het kan ook andersom: docenten die stagelopen in het bedrijfsleven. Die initiatieven zijn gaande. Het lid SCHMIT weet dat dit al gebeurt in de techniek en bij de houtopleiding. Dit kan echter nog veel verder worden uitgebreid. De gemeente zou daar meer in kunnen investeren. Wethouder MBARKI verduidelijkt dat dat al gebeurt. De PPS’en vormen bij uitstek een model waarbij dit concreet wordt. Mensen uit het bedrijfsleven gaan in die publiekprivate samenwerking daadwerkelijk voor de klas staan en samenwerken. Als hieraan grote behoefte is, is de gemeente zeker bereid binnen de Mbo-Agenda te kijken hoe hieraan invulling kan worden gegeven. De projectplannen zullen wel uit de ROC’s zelf moeten komen. De middelen moeten bij de mentoren en de studenten terechtkomen. Op dat punt wil de wethouder de komende jaren wel een stap maken. Die gemeentemiddelen zijn extra en moeten voor ook echt voor iets extra’s worden gebruikt. Dat vergt dat de gemeente de gesprekken met de ROC’s scherper voert om vast te stellen wie welke verantwoordelijkheid draagt. Er komt bekostiging vanuit het rijk; er is ook nog eens een kwaliteitsagenda vanuit het ministerie en ook daar zitten middelen.

En er is die Amsterdamse Mbo-Agenda. Alle drie die componenten moeten onderdeel zijn van de gesprekken met de ROC’s waarbij goed gekeken moet worden wat waaruit wordt gefinancierd. Uiteindelijk moet dit alles gaan leiden tot minder uitval op het Mbo. Uiteraard gaat de gemeente aan de slag met de toolbox en alle aanbevelingen. De wethouder wil vooral inzetten op het stagepact. Vanuit OCW wordt de stagematching uitgewerkt. Dat is nu nog niet concreet. Als stagematching in de pilotfase komt en er zijn locaties nodig, dan kan in Amsterdam samen met de ROC’s worden gekeken of daaraan invulling kan worden gegeven. Het onderwijs heeft een primaire rol bij stageplekken. De wethouder gaat ervanuit dat de functie van stagemakelaar in het onderwijs goed geborgd is via de docent en de mentor. Overigens is in Amsterdam het probleem niet zo zeer de matching, maar vooral de begeleiding. Amsterdam gaat lokaal een stagevergoeding toevoegen aan het stagepact. Het lid JACOUBI kent één actieve stagemakelaar in Nieuw-West – vandaar zijn pleidooi om dit in te zetten in de ontwikkelbuurten in Noord en Zuidoost. Mbo’ers die geen stageplek kunnen vinden, worden uitgeschreven. Er zijn nog altijd veel jongeren die geen stageplek kunnen vinden. Misschien ligt hier ook een rol voor het Jongerenpunt. Wethouder MBARKI vindt iedere leerling die uitvalt, er een te veel.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

Stagebegeleiding en het toeleiden naar een stageplek is niet één functie, die van stagemakelaar. Er zijn ook gewoon stagebureaus bij de verschillende ROC’s. Daarbij gaat het om voldoende aanbod en het goed voorbereiden van de student. Een stagemakelaar kan niet toveren. De wethouder benadrukt dat die primaire verantwoordelijkheid bij het onderwijs ligt. De Mbo-Agenda biedt mogelijkheden om eventueel een stagemakelaarproject op te zetten vanuit een Mbo. Dat is zuiverder dan dat de gemeente gaat interveniëren. Het kan niet zo zijn dat studenten hun opleiding niet kunnen afronden omdat ze geen passende stageplek hebben gevonden. Dat is ook de ambitie van deze Agenda. Bij de practoraten kan wellicht nog winst worden geboekt als het gaat om erkenning door andere kennisinstellingen. De wethouder hoopt via het kennisinnovatiedistrict en de visie daarop die partijen meer bij elkaar te brengen. Persoonlijk zou de wethouder een practoraat ‘Kansengelijkheid’ wel mooi vinden. Vanuit het Mbo kan worden nagedacht welke acties en interventies nodig zijn voor het Mbo en om daarin slagen te kunnen maken. Over de governance gaan de gesprekken nog komen. Mensen worden beoordeeld door zowel mensen van de ROC’s als van de gemeente. Dat gebeurt in gezamenlijkheid. Schoolveiligheid is een primaire bevoegdheid van het onderwijs. Onderwijs dient in een veilige omgeving plaatst te vinden.

Uiteindelijk moeten de onderwijsinstellingen en de gemeente dit samen gaan doen. Als het gaat om Erasmus+, dan is dat ook beschikbaar voor het Mbo. De wethouder wil uitzoeken hoe hij hieraan een impuls kan geven. Ook Mbo’ers moeten hun vleugels kunnen uitslaan. Aanhaken bij andere Europese steden kan bijdragen aan de meer waardering voor het Mbo. In de richting van het lid Schmit geeft de wethouder aan dat iedere Mbo-student de keuze moet kunnen maken die hij zou willen. Als dat doorstromen naar het Hbo is: prima. Maar een Mbo is natuurlijk ook een prima eindstation. Mensen ontwikkelen zich op de werkvloer nog wel verder. In de richting van het lid Belkasmi legt de wethouder uit dat hij al in gesprek is met de Mbo-instellingen over het weigeren van plusstudenten. Het is mooi dat dergelijke initiatieven plaatsvinden, maar een student niet toelaten op de reguliere opleiding, is een kritisch gesprek zeker waard. De wethouder heeft eigenlijk een concrete casus nodig voor zo’n gesprek. Het toelatingsrecht is immers gewoon een recht. Er ligt echter nog geen casus op tafel. Het lid HOOGTANDERS stelt dat de raad een kaderstellende rol heeft en straks ook een controlerende. De wethouder wil 500 miljoen euro besteden aan dit kader. Het is haar niet helder wat die investering zal gaan opleveren. Het stuk is onvoldoende kaderstellend.

Ze ziet geen samenhang tussen de investeringen die collega Groot Wassink doet. Ze ontvangt graag een kaderstellend stuk dat over het hele arbeidsmarktbeleid gaat waardoor de raad beter kan volgen welke investeringen het college doet. Ze is blij dat er geen zwarte lijst van bedrijven is en dat er wel een afwegingskader is. Dat doet recht aan de manier waarop de gemeente Amsterdam erin zit. Ze kan zich wel voorstellen dat er een ‘witte’ lijst is van best practices. Wethouder MBARKI vindt het terecht dat het lid Hoogtanders stelt de kaderstellende stukken in een groter perspectief te plaatsen. Dit onderwerp kan daar echt bij worden betrokken. In zijn brief betrekt hij dit stuk. Gaat het om het arbeidsmarktbeleid, dan zitten er toch heel concrete zaken in het stuk. Publiek-private samenwerking kan alleen tot stand komen door deze middelen. Er is een aantal PPS’en dat de gemeente wil verduurzamen. Het effect is gemeten. Daarvoor zijn wel middelen nodig. De inclusieve arbeidsmarkt is een initiatief dat eveneens in het stuk staat. Daar gaat de gemeente ook mee door. Het voorstel nu is concreet. Bovendien staat er meer visie in waarover het college de raad graag informeert. Het lid HOOGTANDERS vindt het met name van belang dat die PPS’en daadwerkelijk bijdragen aan de doelen. Die doelen ziet ze niet terug in het stuk. Daar

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

hoort echt een link mee te liggen. De PPS’en en de loopbaanpaden komen terug in de voorstellen van collega Groot Wassink. Het lijkt nu alsof beide wethouders in dezelfde PPS’en en loopbaanpaden investeren. De raad moet dit toch goed kunnen controleren. Wethouder MBARKI kan zich voorstellen dat het lid Hoogtanders dit als opdracht aan het college meegeeft. Nu worden er initiatieven gestimuleerd. Dat gebeurt vanuit het Mbo met die publiek-private samenwerkingen. Het Regionaal Werkcentrum heeft ook zijn initiatieven. Daar kan soms toch een overlap op zitten. Het lid HOOGTANDERS begrijpt dat de wethouder de toezegging doet om dit stuk samen met het stuk van wethouder Groot Wassink opnieuw te agenderen. Wethouder MBARKI zou deze twee stukken graag in samenhang bespreken, de Mbo-Agenda en het Economisch arbeidsmarktbeleid. Het lijkt hem goed om dit onderwerp bij de brief te betrekken. Voor de langere termijn lijkt het hem verstandig te kijken hoe vanuit het Regionaal Werkcentrum, uit het Mbo en vanuit het Economisch arbeidsmarktbeleid zaken beter bij elkaar kunnen worden gebracht. Op dit moment ligt de Mbo-Agenda voor met een aantal kaders voor de subsidies. Dat geldt ook voor het Economisch arbeidsmarktbeleid. Ook daar zitten kaders, bijvoorbeeld als het gaat om de publiek-private samenwerkingen. Dat ligt voor; dat wil hij in stemming laten brengen.

Het lid BENTOUMYA verzoekt het college voor behandeling in de raad een brief toe te voegen over hoe de verschillende gelden zich verhouden tot dit arbeidsmarktbeleid. De bedoeling is dat dit inzicht verschaft in de afdeling EZ Mbo en Werk & Inkomen en hoe dit beleidskader zich in grote lijnen verhoudt tot het lokale economische beleid. Ze ziet ook graag de toegezegde brief over de personeelstekorten tegemoet. Wethouder MBARKI benadrukt dat EZ, WPI en Onderwijs sterk inzetten op de arbeidsmarkt. Dat is al jaren een gezamenlijke opdracht en dat is de aanleiding geweest om deze twee stukken in gezamenlijkheid toe te voegen. Hij zegt toe met een overzicht te komen om inzicht te geven wat het betekent. Eerder heeft de wethouder al toegezegd om in een later stadium het gesprek te voeren over zowel de tekorten en de brief daaromtrent en het beleid dat vanuit de Mbo-Agenda en het Economisch arbeidsmarktbeleid al is ingezet. Die samenhang is altijd nodig. Het lid HOOGTANDERS begrijpt de urgentie van dat Economisch arbeidsmarktbeleid niet. Ze ziet liever eerst hoe die investeringen zich tot elkaar verhouden om pas daarna het besluit te nemen. Wethouder MBARKI heeft net een toezegging gedaan op het punt van GroenLinks. Dat was kennelijk een behoefte van de raad. Iets wat al is vastgesteld, kan altijd met nieuwe kennis worden besproken.

Hij wil nu de samenhang tussen de MboAgenda en het Economisch arbeidsmarktbeleid niet doorbreken. Het is juist de inzet van het college geweest om die twee zaken bij elkaar te brengen. Het is goed om in de toekomst WPI daar nog bij te betrekken. Voor nu wil hij deze twee zaken in samenhang in stemming brengen. Het lid HOOGTANDERS krijgt graag de verzekering dat het om een fatsoenlijk overzicht gaat dat het inzicht biedt waarom nu is gevraagd. Een andere optie is het besluit later voor te leggen. Wethouder MBARKI heeft het voorstel van GroenLinks toegezegd. Er komt een brief naar de raad van hem en collega Groot Wassink samen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en voor een lange bespreking naar de raad gaat. Sport en Bewegen

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

9 Kennisnemen van het Initiatiefvoorstel van het lid Belkasmi (PvdA) getiteld: “verhogen gebruik van openbare sportvelden” en de bestuurlijke reactie. (VN2023010590) De VOORZITTER neemt de nieuwe werkwijze omtrent initiatiefvoorstellen met de raad door. De indiener krijgt drie minuten tijd om het voorstel toe te lichten. Dat gaat niet van de spreektijd af. De commissie kan daarna de indiener bevragen. De beantwoording volgt per vraag. Vragen gaan wel van de spreektijd van de commissie af. Vervolgens komt de eerste termijn. Het lid BELKASMI vindt het essentieel om jongeren perspectief te bieden en sport is een middel om dat te realiseren. Jongeren zijn vaak te vinden op openbare sportvelden. Dat zijn ook plekken waar jongerenwerkers veelal het gesprek voeren met jongeren over allerlei vragen die bij hen leven. Deze velden vervullen daarnaast ook een rol om Amsterdammers meer te laten bewegen en te sporten. Bij het Johan Cruijffcourt is gelukkig een watertappunt maar bij het NDSM-veld is dat er niet. Hij wil dan ook graag een norm ontwikkelen voor watertappunten. In de bestuurlijke reactie wordt aangegeven dat daarvoor meer onderzoek nodig is. Hij ziet graag watertappunten bij speeltuinen en sportvoorzieningen. Dat moet het element waarom zo’n punt er wel of niet moet komen, nog worden toegevoegd.

Niet veel sportvelden zijn verlicht terwijl mensen ook na hun werk ’s avonds wel willen sporten. Daarbij is het belangrijk ook rekening te houden met de ecologische aspecten. Daarom ziet hij graag een onderzoek naar geschikte locaties. Overkapping heeft helaas een negatief advies gekregen. Het zou om overlast gaan. Het lid Belkasmi benadrukt dat andere steden overkappingen hebben die ook voor bijvoorbeeld buurtfeesten kunnen worden gebruikt. Hij ziet graag onderzoek naar de succesfactoren en hoe eventuele overlast kan worden voorkomen. De Krajicekfoundation heeft ervaring op dit gebied. Misschien kunnen zelfs financiële beperkingen worden weggenomen doordat deze foundation financieel wil bijdragen. Zo is het in de gemeente Zaanstad ook gegaan. Het lid BROERSEN denkt dat het heel goed is dat hieraan aandacht wordt besteed. Dank voor het initiatiefvoorstel. Het lid YEMANE juicht het voorstel enorm toe. Het is heel belangrijk te blijven investeren in een gezonde en beweegvriendelijke stad voor iedereen. Het lid BELKASMI bedankt voor deze mooie woorden. Het lid BELKASMI is benieuwd hoe de wethouder naast het toevoegen van het onderzoeksaspect de suggestie mee te nemen om bij de aanleg of vernieuwing van speeltuinen en sportvelden aan te geven waarom wel of niet een watertappunt wenselijk is.

Misschien kan de wethouder bij het onderdeel verlichting en overkapping ingaan op de Krajicek- en Johan Cruijff-foundation. Die zijn positief over deze voorstellen. Mogelijk kan overlast rond de overkapping worden weggenomen en kunnen genoemde organisaties financieel bijdragen. Wellicht wil de wethouder de mogelijkheden verkennen voor een innovatieve overdekte constructie. Tot slot zou hij het voorstel graag in de laatste raad voor het zomerreces willen bespreken. Wethouder MBARKI dankt de initiatiefnemer voor zijn voorstel. Als het onderzoek is gericht op het principe, kan de wethouder daarin meegaan. Het is echter al wel staand beleid. Er wordt nu gewerkt met twaalf logische, ruimtelijke principes. Als het om bewijslast te doen is, zou de wethouder dat niet willen doen. Dat geeft veel bureaucratisch gedoe. Bij verlichting gaat het niet alleen om de Johan Cruijffcourt maar om het hele sportareaal. Er zijn veel andere velden waar ook behoefte is aan verlichting en die worden tekortgedaan als alleen voor de genoemde courts verlichting wordt aangelegd. De

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 31 mei 2023

gemeente staat in nauw contact met de Cruijff-foundation als het gaat om de Cruijff courts. Er wordt altijd gekeken naar overlast en naar het gebruik, dus of het echt iets toevoegt. De wethouder stelt dat een van de argumenten tegen een overkapping luidt dat een overkapping meer geld kost dan een aantal speeltuinen aanleggen of vernieuwen. Overigens vergt het beheer van een overkapping ook behoorlijk wat middelen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Het initiatiefvoorstel wordt in gewijzigde vorm in de raad van 19 juli besproken. Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel) 5 Instemmen met de raadsvoordracht inzake het Beleidskader burgerberaden (VN2023-013041) De VOORZITTER geeft aan dat het de bedoeling is een klankbordgroep te vormen. Wellicht kunnen raadsleden nadenken over de rol van zo’n klankbordgroep en of zij daaraan willen deelnemen. Het lid BROERSEN is groot voorstander van burgerberaden. De democratie is immers toe aan modernisering. Juist in deze tijd van polarisatie en mensen afhaken is een burgerberaad een goed middel om mensen dichter bij elkaar te brengen. Andere landen gingen Nederland voor. Daar kan Amsterdam lessen uit trekken. Het beleidskader is een helder document waarbij rekening is gehouden met kritiek op eerdere burgerberaden elders in Europa. Ze leest dat de gemeenteraad en het college vooraf commitment benoemen.

Uitgangspunt daarbij is dat de aanbevelingen van het burgerberaad kunnen worden overgenomen. Vooraf kunnen nog specifieke voorwaarden worden geïnventariseerd. Het lid Broersen zou dat sowieso willen doen. Eventuele partners die mogelijk bij de uitkomst zijn betrokken, dienen geïnformeerd te worden over het commitment van raad en college. Ze zet wel vraagtekens bij de mogelijkheid dat raadsleden aanwezig zijn bij het burgerberaad. Partijen hebben namelijk te veel belang bij een uitslag richting hun eigen idealen. Dat zet te veel politieke druk op de deelnemers. Na het burgerberaad zullen de deelnemers regelmatig worden geïnformeerd over de voortgang in de uitvoering van de overgenomen aanbevelingen. Ze zou willen vastleggen hoe vaak dat gebeurt. Er is nog een aanbeveling die ze graag zou willen overnemen: het samenstellen van een commissie van toezicht die het eerlijke en onafhankelijke verloop van het burgerberaad bewaakt. Ze is benieuwd of de ‘regiegroep’ de onafhankelijkheid van het beraad gaat toetsen. Als dat zo is, moet die aan het beleidskader worden toegevoegd. Het lid Broersen ziet zeker toegevoegde waarde in de stadsdeelpanels, maar de optie bestaat om voor een andere participatietool te kiezen. Het stadsdeel heeft daarover nagedacht door aan het werk te gaan met de Jongerenadviesraad. Volt steunt dat.