Definitief verslag SED 21-06-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Vergaderdatum Woensdag 21 juni van 13.00 tot 19.05 uur in de commissiezaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 12 juli 2023 Voorzitter: de heer Von Gerhardt Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Vos Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Aslami (D66), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bilgin (FvD), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Broersen (VOLT), Hoogtanders (VVD), Krom (Partij voor de Dieren), Namane (PvdA), Nanninga (JA21), Mangal (DENK), Olivieira (lijst Kabamba), Peters (JA21), Van Schijndel (FvD), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks), Verkerke (BIJ1), Wijnants (VVD), Williams (D66), Yemane (GroenLinks) en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: de leden Ahmadi (BIJ1), Van Haarlem (FvD), Kabamba (Lijst Kabamba), Keesman (PvdA), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Molema (JA21), Segaar (BIJ1) en Yacoubi (DENK), Overige aanwezigen: de heer Badir, de heer Bambang Oetomo, de heer Brantjes, de heer Becker, de heer Dekker, mevrouw Van der Does (kinderombudsman), mevrouw Hoff (commissieondersteuner), de heer Kwist en mevrouw Stein

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering even na 13.00 uur en heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering SED. De vergadering staat strak gepland tot 19.00 uur; uitloop is niet mogelijk in verband met een andere vergadering. De voorzitter wijst de commissieleden er nog eens op dat zij zich 24 uur voor aanvang van een vergadering als spreker bij een agendapunt dienen te melden, zodat de planning sluitend is. Er is een quorum. b. Mededelingen Wethouder MBARKI feliciteert het lid Hoogtanders namens het college met haar benoeming. Over de avondwinkels heeft de commissie zojuist een brief ontvangen. Het punt is urgent, dus hij wilde niet wachten op de dagmail. Vanochtend heeft er een gesprek met de avondwinkelverkopers gevoerd, dus het kon niet eerder. De inhoud van de brief spreekt voor zich. Onderzoek heeft inzichten opgeleverd, waardoor er nu waarschijnlijk een andere richting in kan worden geslagen. Over de Izonetrajecten deelt hij mee dat het nieuwe Izonecentrum in AmsterdamNoord na de zomer wordt geopend. Uiterlijk in het nieuwe schooljaar kunnen de studenten gebruikmaken van deze nieuwe voorziening volgens het ROC.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Het lid IJMKER kan niet tegelijkertijd vergaderen en de brief over de avondwinkels bestuderen. Het is dus lastig die mee te nemen in de bespreking van dit onderwerp. c. Vaststellen agenda De punten 3 en 4 worden gevoegd behandeld net als de punten 9 en 18 en ook 15 en 16. De punten 6 en 8 worden doorgeschoven naar de volgende vergadering. Dan kunnen die punten mogelijk betrokken worden bij de herijking van de aanpak dakloosheid. De herijking komt voor de zomer naar de raad, maar bespreking is wellicht pas aan de orde na het reces. Het initiatiefvoorstel komt binnenkort naar de raad en de commissie kan in de volgende vergadering besluiten of ze het wil bespreken of wil wachten tot na de zomer. Punt 13, de brief inzake de avondwinkels, schuift door naar de volgende vergadering maar dan aan het begin daarvan. Afgesproken wordt in het vervolg zo mogelijk in een vroeger stadium agendawijzigingen door te geven. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare raadscommissievergaderingen SED van 19 april en 31 mei 2023 De verslagen van de openbare raadscommissievergaderingen SED van 19 april en 31 mei worden ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid IJMKER informeert ernaar wanneer de raad afdoening van de motie over bezorgbelasting kan verwachten. Die zou in Q1 worden afgedaan.

Wethouder MBARKI zegt toe dit nog voor het zomerreces te verzorgen – en anders direct daarna. f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Hoogtanders wordt tkn-stuk 1 geagendeerd op verzoek van het lid Bentoumya wordt tkn-stuk 4 geagendeerd; op verzoek van het lid Schmit wordt tkn-stuk 5 geagendeerd; op verzoek van het lid Alberts wordt tkn-stuk 6 geagendeerd; op verzoek van de leden Yemane en Aslami wordt tkn-stuk 9 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer KWIST spreekt in namens Amsterdam Tigers, de ijshockeyvereniging, over de Jaap Edenhal. Renovatie van de Jaap Edenhal is nodig en hij verzoekt de raad

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

het collegevoorstel aan te nemen om de wedstrijdhal te vervangen. De hal is helemaal op en de ijshockeyvereniging kan niet zonder. De faciliteiten voor mindervalide sporters zijn slecht. De verenigingen zijn heel blij met het voornemen van het college om de wedstrijdhal te vervangen. Jammer genoeg wordt de eerder toegezegde trainingshal niet gerealiseerd. Er is namelijk een structureel tekort aan ijs. Veel mensen willen sporten; er zijn lange wachtlijsten. Steeds meer vrouwen willen ijshockeyen, maar er is echt veel te weinig trainingsruimte. Trainen lukt niet in Amsterdam. Hij roept de raad op het collegevoorstel over te nemen en de wedstrijdhal te vervangen, maar ook de trainingshal te realiseren. Er is echt heel veel behoefte aan. Desgevraagd geeft hij aan dat er wellicht ruimte is bij particuliere sponsoren. De gemeente wil dit traject graag realiseren, aanvankelijk met die trainingshal erbij. Voor het vinden van particuliere fondsen is meer tijd nodig. De heer WOUTERS, directeur van de Jaap Edenhal, brengt graag twee thema’s onder de aandacht. De vorige spreker sprak namens alle verenigingen: het is echt nodig dat die hal wordt vervangen.

De faciliteiten zijn gedateerd, de koelinstallatie is jaren geleden ontmanteld waardoor er nu al jaren op een tijdelijk baantje wordt geschaatst; de hal is energetisch lek en de huidige constructie biedt geen kansen voor verdere verduurzaming. Ondanks eerdere toezegging geeft de gemeente nu aan geen trainingshal te kunnen realiseren. Toch vraagt hij de raad aandacht daarvoor. Er is een structureel tekort aan ijs, zeker voor de groei van dameshockey, shorttrack met haar urban karakter, en voor kwetsbare groepen die in veilige omstandigheden willen leren schaatsen. Er zijn inmiddels nieuwe standaarden en nieuwe kwaliteitseisen opgesteld en daardoor is de hal voor de KNSB van groot belang geworden: de enige plek waar een veilige luchtboarding kan worden gerealiseerd voor shorttrack. Gesprekken lopen met NOC/NSF, KNSB, VWS en Topsport Amsterdam om te kijken naar externe funding voor die trainingshal. Daarom verzoekt de heer Wouters de raad het voornemen voor de wedstrijdhal over te nemen en parallel daaraan extra tijd te geven om te onderzoeken of externe financiering kan worden binnengehaald voor de trainingshal. Desgevraagd geeft hij aan partijen te willen aanspreken op hoeveel geld zij willen inbrengen. Hij vraagt om meer tijd, want half december zouden er namelijk al definitieve besluiten moeten worden genomen over bijvoorbeeld vergunningen of een ontwerp.

De raming op dit moment is zo’n 15 miljoen euro voor de trainingshal. Bij agendapunt 5: De heer BADIR spreekt in als mede-initiatiefnemer van volksinitiatief

‘Amsterdam heeft een keuze’ en schrijver van het opiniestuk dat staat geagendeerd. Daarin wordt opgeroepen de toeristenbelasting fors te verhogen: dat genereert aanzienlijke extra inkomsten voor de stad en het kan het explosief stijgende aantal overnachtingen in de stad afremmen. De hotellobby is losgebarsten en beweert dat een forse verhoging van de toeristenbelasting catastrofaal zou zijn. De heer Badir verwacht geen lege hotels. Onderzoek door de gemeente geeft aan dat het aantal toeristenovernachtingen in 2025 zal zijn toegenomen naar 24 miljoen. De hotelprijzen zijn het afgelopen jaar 30% gestegen, maar er is geen sprake van dat dit een probleem vormt. Amsterdam is uitgeroepen tot meest aantrekkelijke stad van Europa om in hotels te investeren. Het toeristenprobleem is natuurlijk breder dan alleen het aantal overnachtingen en met een hogere belasting wordt niet alles opgelost. Het is echter wel een effectief middel. Hij stelt voor de belasting op de kamerprijzen te verhogen met 35%. Dat kan ook geleidelijk. Dat genereert 2 miljoen minder overnachtingen, maar nog steeds 0,25 miljoen euro opbrengst voor de stad waarmee de gemeente allerlei goede dingen kan doen. Natuurlijk kunnen toeristen overnachten in de randgemeenten en alsnog naar Amsterdam komen. Er zijn dan ook afspraken met omringende gemeenten nodig.

Verder kan de gemeente ook sturen op het type toerist door te schuiven in een verhoging van het vaste bedrag of een procentuele opslag. Om braltoeristen tegen te gaan zijn wellicht andere maatregelen nodig, bijvoorbeeld het i-criterium. De verdienste van de belastingverhoging kan worden ingezet om de 3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

handhaving op het i-criterium te vergroten. Bij agendapunt 11: De heer BAMBANG OETOMO spreekt in namens platform Sierpleinbuurt in Nieuw-West. In de participatieverordening staat veel moois voor individuele Amsterdammers. In de buurten is een sterke collectieve beweging van onderop ontstaan: mensen willen samenwerken om voor de buurt te zorgen, de doe-democratie. Het platform heeft deelgenomen aan de proeftuin en drie kenmerken gevonden voor een buurtplatform: door bewoners en van onderop; het is altijd een koepelorganisatie en het is heel verbindend; en als derde is het een doe-democratie. Deze punten vragen om het vermogen jezelf te kunnen organiseren op buurtniveau. Hij wil graat met deze participatievorm buurtplatformrecht realiseren, zodat ook de georganiseerde bewoner hierin een plek krijgt. Het gaat erom buurtcollectieven en gemeentelijke collectieven in staat te stellen samen de stad te dragen en een echte menselijke metropool te worden zoals bedoeld in de Omgevingsvisie. Desgevraagd licht hij toe dat buurtbewoners in feite de eigenaar zijn van alles wat er gebeurt, van de problemen maar ook van de oplossingen. Ze zijn 24/7 in de buurt. Buurtplatformen zijn koepelorganisaties die de initiatieven in de wijk verbinden aan elkaar. Daardoor ontstaan er samenwerkingsrotondes.

Straten worden schoongeprikt, losse tegels worden vastgelegd, er zijn initiatieven om armoede te bestrijden en de platforms komen zelf met vergroeningsvoorstellen. Samendragen probeert tegenstellingen te overbruggen. Mevrouw STEIN spreekt namens buurtplatformen Amsterdam, bewoner uit Amsterdam-Noord en onderdeel van bewonerscollectief ‘Red Amsterdam-Noord’ en de coalitie van buurtplatformen Amsterdam. Er wordt hard gewerkt aan een leefbaar Noord en aan een solidaire stad. Een eigen locatie was heel belangrijk, net als de middelen waarmee er nu coördinatoren zijn die het team van vrijwilligers en bewoners effectief maakt en versterkt. Samenwerking met verschillende groepen werd van onderop tot stand gebracht. Onafhankelijk advies is heel behulpzaam. Het is heel belangrijk de eigen werkwijze en autonomie te behouden in plaats van te moeten opgaan in bureaucratie. Dat is precies waarom het buurtplatformrecht zo belangrijk is. Ondersteuning en facilitering op buurtniveau is nodig voor de organiserende samenwerkende bewoners per buurt. Er is inmiddels veel ervaring opgedaan – onder meer met de proeftuinen – en daarom verzoekt ze de commissie het college te vragen het belang van het buurtplatformrecht serieus te nemen en op te nemen in de participatieverordening. Desgevraagd ligt de focus nu op opname van het buurtplatformrecht in de participatieverordening.

Toegankelijkheid wordt vergroot door ruimte te maken voor bewoners. Veelal gebeurt het nu in de vrije tijd, maar bewoners financieel faciliteren zou helpen. Ze bevestigt dat ze is gevraagd informatie aan te leveren. De heer BRANTJES spreekt in namens de Hart voor de K-buurt. In 2020 heeft de gemeenteraad een noodkreet voor buurtplatformrecht ontvangen. Helder is dat in de praktijk veel Amsterdammers die graag participeren, afvallen. Participatie op papier lijkt goed geregeld, maar werkt in de praktijk toch anders. Er zit een enorme afstand tussen systeemlogica en leefwereld, net als een onbalans in macht. Samen sta je sterk en kun je aan dossieropbouw doen. Uithoudingsvermogen is nodig. Een financiële bijdrage helpt. Niet iedereen kan zich namelijk permitteren te participeren. In de K-buurt is inmiddels een vorm van permanente participatie waarbij een stem wordt gegeven aan bewoners die je anders nauwelijks hoort of ziet. Bewoners stapelen doelen, bewaken de integraliteit en kunnen het collectieve geheugen van de buurt aanspreken. Dat leidt tot grote besparingen. Steeds meer buurten haken aan, bijvoorbeeld het netwerk in Zuidoost ‘Bouwen aan buurtplatformen in Zuidoost’. Er is veel geleerd van de proeftuinen. Die wijsheid wil hij graag bestendigen in een buurtplatformrecht.

Hij dringt er bij de raad op aan het college te vragen dit te regelen en de middelen daarvoor ter beschikking te stellen om dit mogelijk te maken. Desgevraagd licht hij toe dat de Hart voor de K-buurt hard werkt om van een buurt waarvan eigenlijk niemand het verwacht, de beste buurt van Nederland te maken.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Kraaiennest heeft de potentie echt een heel nieuw stuk stad te worden, een multifunctionele woon-, werk- en leefwijk. De platforms helpen de stad zich te ontwikkelen – overigens in goede samenwerking met diverse ambtenarenteams. Het is heel belangrijk dat het ook echt duurzaam is en de bureaucratie eraf gaat – bijvoorbeeld door een vierjarige subsidie toe te kennen waarbij niet jaarlijks een verantwoording nodig is die bij de gemeente in een lade verdwijnt. Een organisatie moet kunnen draaien en de buurt bij elkaar kunnen houden, maar door vergoedingen te geven ontstaat er diversiteit en worden er heel andere mensen actief in de buurt. Bij agendapunt 13: De heer DEKKER spreekt in als Meester Advocaten namens verschillende avondwinkels die hij bijstaat. Het standpunt dat ontheffingen voor avondwinkels als schaars gezien worden, wordt losgelaten. Sinds vorig jaar april is geprobeerd contact te hebben met de wethouder. Dat ging lastig. De ondernemers willen namelijk echt overleg over hun schade. Vanmorgen is er een omslag gemaakt. Toch heeft het gesprek de zorgen van de ondernemers niet helemaal kunnen wegnemen. In de huidige ontheffingen staat namelijk dat er nieuwe ontheffingen worden verleend zodra er nieuw beleid is ingevoerd.

Onder het nieuwe beleid gelden nieuwe regels, bijvoorbeeld voor de openingstijden, zondag tot donderdag tot 02.00 uur maximaal en vrijdag en zaterdag tot 03.00 uur maximaal. In winkelgebieden mag een avondwinkel worden geëxploiteerd maar daarbuiten niet. Een avondwinkel mag maximaal 200-250 m2 zijn. Daaronder of daarboven mag niet. Ook die ondernemers verkeren nog in onzekerheid. Zijn de rechten bijvoorbeeld overdraagbaar en hebben ze nog wel dezelfde rechten op het moment dat het nieuwe beleid is ingevoerd? Is er een overgangsrecht en worden de ondernemers gecompenseerd als dat er niet is? Kortgezegd: ondernemers weten nog steeds niet waar ze aan toe zijn. Hij roept de raad op in gesprek te gaan met de wethouder en rekening te houden met de enige mensen die worden geschaad met dit nieuwe beleid. Desgevraagd wijst hij op de recente jurisprudentie rond vakantieverhuur in Amsterdam. De rechter heeft daarbij gezegd dat er in het kader van de evenredigheid eerst moet worden gekeken naar minder vergaande maatregelen. Dat is ook hier een optie. De ondernemers willen doorgaan met hun zaak of hun zaak kunnen verkopen als het erop aankomt. Uit het onderzoek is gebleken dat er geen sprake is van schaarste. De wethouder houdt wel vast aan de overige punten die opgenomen zijn in het beleid. Bij agendapunt 17: De heer BECKER spreekt in namens JOBmbo.

JOBmob zet zich landelijk in om introductieweken voor mbo-studenten samen met hbo- en wo-studenten te bewerkstelligen. Dat is in Amsterdam een uitdaging. De waarde van gezamenlijke activiteiten en van introductieweken is groot. Mbo-studenten worden vaak niet meegenomen in sociale kringen wat hun kansenongelijkheid vergroot. Studieverenigingen, sportverenigingen en studentenverenigingen vormen ook een mogelijk. Het opleidingsniveau doet er niet toe; het gaat erom samen sociale activiteiten te ondernemen. Desgevraagd ziet hij veel kansen. In 2020 gaf landelijk een kleine 60% van de mbo-studenten aan bereid te zijn bij een gezamenlijke introductieweek aan te sluiten. Er was toen nog geen media-aandacht voor, dus wellicht is dat percentage nu groter. In het hele land willen studenten dit echt wel. Een faciliterende rol vanuit de gemeente helpt wel bij het organiseren. Het is in Amsterdam nog niet gelukt. In bijvoorbeeld Utrecht hielp het echt dat de wethouder zich ervoor inzette. Natuurlijk zijn er ook andere mogelijkheden om elkaar te ontmoeten, bijvoorbeeld samen sporten, samen in een studentenvereniging zitten of samen projecten doen. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun inbreng. c. Actualiteiten

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

d. Rondvraag Het lid NANNINGA heeft signalen gekregen van mensen die werken bij het MS Galaxy dat mannen en vrouwen apart worden gehouden in rijen voor het eten. Dat zou zijn omdat mannen de vrouwen toch grensoverschrijdend benaderen. Ze hoort graag of de wethouder hiervan op de hoogte is en kans ziet daaraan iets te doen. Wethouder GROOT WASSINK kent die incidenten niet. Het is hem niet gemeld. Gescheiden rijen vindt hij zeker onwenselijk. Hij zegt toe navraag te doen. Het lid KROM heeft eerder gevraagd of er buiten een speelplaats voor de kinderen kon komen bij de MS Galaxy. Wethouder GROOT WASSINK weet dat er binnen veel speelfaciliteiten zijn. Hij zegt toe na te vragen wat er nu is geregeld. Het lid BELKASMI ziet bij het Bijlmer sportpark dat het ontwerp van het honk- en softbalveld deels op het atletiekveld dreigt te komen waardoor bepaalde zaken daar niet meer mogelijk zijn. Hij verzoekt de wethouder erop toe te zien dat die nieuwe sportmogelijkheden niet ten koste gaan van de bestaande atletiekvereniging. Wethouder MBARKI weet dat bij de optimalisatie van het sportpark in Zuidoost in samenspraak met de buurten vormgegeven wordt. Er is nog geen definitief ontwerp. Er wordt wel een schets gemaakt. Het plan komt na de zomer. De wens voor een softbal- en honkbalveld komt uit de wijken zelf.

Verenigingen zijn belangrijk, maar de bestaanszekerheid van de soft- en honkbalverenigingen staat nu onder druk. Misschien is het nodig dat er wat wordt geschoven. Er is sprake van schaarse ruimte. Het lid BELKASMI heeft begrepen dat het jongerenwerk op twee locaties bij het mbo plaatsvindt. Dat dreigt nu te stoppen. Misschien kan de wethouder hierover het gesprek aangaan. Wethouder MBARKI weet dat op dit moment het jongerenwerk op twee locaties plaatsvindt, namelijk op de twee pluslocaties van ROC-Top. Het ROC financiert dat zelf. Er wordt gekeken naar de doorontwikkeling van het jongerenwerk op scholen, op dit moment op het vo en de vso-scholen. Jongerenwerk op straat is belangrijk, maar gekeken wordt hoe die verbinding met het onderwijs kan worden gemaakt. Dat vergt goed te kijken waar het iets toevoegt. Het lid BENTOUMYA hoort graag of de gemeente financieringsmogelijkheden ziet voor het jongerenwerk in de mbo-agenda. Wethouder MBARKI verduidelijkt dat de middelen voor het jongerenwerk anders geoormerkt zijn. Wel wordt gekeken hoe er dwarsverbanden kunnen worden gelegd. Bij de mbo-agenda is bewust gekozen voor samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs in het begeleiden, de toeleiding naar het mbo, aantrekkelijk en hoogwaardig mbo-onderwijs, duurzame inzetbaarheid en een leven lang ontwikkelen en de plusscholen en aanvullende begeleiding op niveau 3 en 4.

Daar ziet hij geen aanleiding voor het financieren van jongerenwerk op school. Het lid MANGAL las vanmorgen het nieuws dat DUO mbo-studenten met een migratieachtergrond beschuldigt van fraude met studiebeurs. Hij vreest een nieuw toeslagenschandaal. Hopelijk kan de wethouder bewaken dat mbo-studenten niet in de financiële problemen komen en achterstanden gaan oplopen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Wethouder MBARKI is ook geschrokken van de berichtgeving. Het bericht is heel vers en het is nog te vroeg voor een reactie. Uiteraard gaat hij kijken welk effect dit heeft in Amsterdam. Financiën 3 Vaststellen van het Jaarverslag 2022 (VN2023-012686) gevoegd met 4 Kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het Accountantsverslag 2022 Gemeente Amsterdam (VN2023-013851) Het lid NAMANE wil terugblikken op alle plannen die de gemeenteraad heeft, of er geld blijft liggen, of ambities hoger kunnen zijn, of dat het beleid moet worden bijgesteld. Opvallend is de krapte op de arbeidsmarkt. Dat zorgt voor veel problemen. Het is dus van groot belang dat de gemeente aan de slag gaat met een integrale aanpak van personeelstekorten. Ze gaat ervanuit dat haar motie over die integrale aanpak voor de zomer wordt afgedaan. Personeelskrapte komt op verschillende plekken keer op keer terug. Ze is benieuwd welke invloed dat heeft op de gemeentelijke dienstverlening. Ze ziet bijvoorbeeld dat er een lage onttrekking is aan de reserve Meer kans op werk door niet ingevulde vacatures. Aandacht is gevraagd voor leegstaande kantoren en kleine bedrijfsruimtes. Dat zou eventueel ruimte kunnen bieden voor maatschappelijke voorzieningen of aan kleine ondernemers. Het zou mooi zijn als deze ruimten beschikbaar komen voor groepen die niet de volle huur kunnen betalen.

Het lid IJMKER vindt het opvallend in het coalitieakkoord te lezen dat Amsterdam graag werkt aan een brede welvaart en niet alleen aan economische groei, maar de indicatoren in het Jaarverslag zijn nog wel van de oude economie. Bij brede welvaart horen andere indicatoren. Daar kan dan op worden gestuurd. Ze krijgt graag in het najaar bij de Begroting daarover meer duidelijkheid om dat niet alleen te meten, maar ook om daarop te sturen in het economisch beleid. Het lid SCHMIT ziet in het Jaarverslag een onderbesteding bij de investering in de kenniseconomie: in plaats van 10 miljoen is er 2 miljoen euro uitgegeven. Jammer, want investeren in de kenniseconomie is belangrijk. De multiplier is aangepast. Hij hoort graag hoe de wethouder kan bewerkstelligen dat de gemeente de komende jaren terugkomt op het oude niveau bij investeren in de kenniseconomie. Desgevraagd geeft hij aan dat het hem vooral om de uitvoering gaat. Het lid WIJNANTS ziet dat drie kwart van de bestaande indicatoren niet wordt ingevuld. Dat krijgt hij graag toegelicht. Het lid BOOMSMA constateert dat de krapte op de arbeidsmarkt, de capaciteitstekorten, een ongelofelijk groot probleem vormen. Daardoor blijft er veel geld liggen, bijvoorbeeld bij volwasseneneducatie – en dat terwijl de vraag heel groot is. Hij ziet graag dat er een plan komt om dat zo veel mogelijk op te lossen.

Misschien kan er meer online of met apps of misschien toch met vrijwilligers. Graag een reactie daarop. Het bijstandsbestand is de afgelopen jaren fors afgenomen waarvoor de complimenten. Toch gaat het nog altijd om 35.000 mensen in de bijstand terwijl de krapte op de arbeidsmarkt zo groot is. Daar moet toch meer bij elkaar te brengen zijn. Hij hoort graag wat de gemeenteraad nog kan doen om meer mensen naar werk te geleiden. Dit is hét moment. In Holland Casino kwamen minder mensen waardoor er ook 3 ton minder inkomsten was. Hij begrijpt niet hoe dat dan ook tot lagere lasten leidt.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Hij hoort graag hoe het nu gaat met het maatschappelijk vastgoed. Hoe worden bijvoorbeeld de kostprijsdekkende huurprijzen berekend? Wethouder GROOT WASSINK vindt de vraag voor aandacht voor de personeelstekorten en de integrale aanpak daarvan heel terecht. Voor de commissiebehandeling komt er een brief om die direct na het reces te bespreken. In de combinatie mbo-agenda en arbeidsmarktbeleid is het college er echt mee bezig. Het is echter weerbarstig. Het slaat ook echt wel gaten in de eigen gemeentelijke dienstverlening, terwijl de gemeente toch een relatief goede werkgever is. Het gebrek aan volwasseneneducatie is deels het effect van een personeelstekort. De extra webmiddelen van het rijk kwamen relatief laat in het jaar, waardoor de gemeente ze niet kon uitgeven. De wethouder komt later terug op de vraag over Holland Casino. Dat moet hij nagaan. Het vraagstuk rond een kostprijsdekkende huur is al een tijd onderwerp van gesprek in de gemeenteraad. Daarover heeft de wethouder onlangs nog een brief gestuurd. Hij probeert nog voor de zomer een nieuwe richtlijn voor een kostprijsdekkende huur af te hebben om die na de zomer te bespreken. De inzet op participatie en ervoor zorgen dat nog meer mensen aan het werk kunnen is er, maar het wordt wel moeilijker om mensen naar werk te begeleiden.

Eerder is ‘Iedereen kans op werk’ besproken, in feite een continuering van het vorige programma. De komende jaren wordt vol ingezet om zoveel mogelijk mensen duurzaam aan het werk te krijgen. Wethouder MBARKI heeft geen instrumenten om leegstaande winkelpanden anders te benutten. Er worden marktconforme huren gevraagd. Wel probeert hij in gesprek met de verhuurders en de BIZzen te kijken in hoeverre er vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt nagedacht over een andere invulling. Hij wil graag nadenken over een vorm van sociale huur voor ondernemers, maar zover is het nog niet. Dat betreft een persoonlijke wens van hem, maar ook landelijk wordt daar wel over nagedacht. Alles aan de markt overlaten biedt niet altijd een oplossing. Eerder is ook nagedacht over bedrijven in transformatiegebieden. Dit is een route die hij wel zou willen onderzoeken op haalbaarheid. Daar is het rijk dan wel voor nodig. De indicatoren voor economische groei slaan op het jaar 2022. Het Jaarverslag 2023 zal meer in lijn zijn met het nieuwe coalitieakkoord. Natuurlijk zal hij goed kijken hoe economische groei verder kan worden verbreed in plaats van alleen economische groei op zich. Binnenkort volgt de visie op de lokale economie en ook op brede welvaart. Hij zal zeker goed bekijken hoe in volgende versies de nieuwe doelen kunnen worden meegenomen.

Dan de middelen om te investeren in de oude kenniseconomie danwel de nieuwe kenniseconomie. Die bedragen zijn met name uitgegeven in de vorige coalitieperiode. Nu is gekozen voor de multiplier. Met de investering van 1 euro gaat het college ervan uit dat er 4 euro wordt meegeïnvesteerd. Op die manier denkt het college meer geld uit de markt te kunnen halen. Het moet ook samen gebeuren. De komende jaren komen er wat minder middelen vanuit de gemeente, maar hopelijk kan nog wel hetzelfde effect worden behaald. De markt doet namelijk ook heel veel samen met de kennisinstellingen. Door hier beleid op te voeren, zal het daadwerkelijk worden uitgevoerd. Zo heeft de gemeente haar eigen strategie op innovatiedistricten waarin de kennisinstellingen een belangrijke rol spelen. De Amsterdam Economic Board wil met die multipliergedachte kijken waar gezamenlijk kan worden opgetrokken. Desgevraagd geeft de wethouder aan dat het concept rond de inspraak voor een innovatiedistrict zo snel mogelijk na de inspraak en de verwerking naar de raad komt. Over de bestaande indicatoren geeft de wethouder aan dat het nu om terugkijken gaat. Misschien had hier en daar meer expliciet kunnen worden aangegeven welke doelen behaald zijn. De wethouder kijkt graag vooruit naar het nieuwe coalitieakkoord om straks terug te kijken op iets concretere doelen.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee deze punten voldoende zijn

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

besproken en naar de raad van 28 juni gaan. 5 Voorjaarsnota 2023 (VN2023-013889) De Voorjaarsnota wordt vandaag alleen in eerste termijn besproken. De tweede termijn vindt plaats in de commissievergadering op 12 juli en wordt vastgesteld in de raad van 19 en 20 juli. Moties die uiterlijk 22 juli worden ingediend, worden voorzien van een schriftelijk preadvies die op 3 juli worden gepubliceerd. Ook tijdens de tweede termijn en tijdens de raadsvergadering kunnen nog moties en amendementen worden ingediend. Die worden mondeling gepreadviseerd. De gebruikelijke sprekersvolgorde wordt gehanteerd. Het lid WIJNANTS noemt graag de goede zaken: het innovation center, het inzet op het mkb voor energieprijsondersteuning en hoe de gemeente kan bijdragen in acquisitie en trade. De visie op de lokale economie wordt na de zomer besproken. Dat moet zo snel mogelijk, want daaromtrent zijn zorgen, net als over het langetermijnverdienvermogen van Amsterdam. Economische groei ís relevant, gaat over banen, over welvaart en zeker ook over brede welvaart. Zorg is er over de toeristenbelasting. De effecten van prijselasticiteit kunnen namelijk heel ingrijpend zijn. Er is 45% op de kamerprijs nodig om het aantal overnachtingen onder de 18 miljoen te krijgen. De VVD staat achter de ambitie om dat aantal overnachtingen naar beneden te krijgen, maar dit is wel een heel rigoureuze methode.

Hij is benieuwd naar de reactie van de wethouder. De VVD steunt in ieder geval het i-criterium voor coffeeshops en meer handhaving. Veel overlast komt juist van die dagbezoekers en dan met name door hun gedrag. Dagbezoekers weren is lastig; een wettelijk kader daarvoor is er niet. Die toeristenbelasting werkt vooral op de overnachtingen. Banen in de hotels leveren overigens wel banen op. Als het overnachten heel duur wordt, gaan mensen naar Zaandam of Purmerend om te overnachten en komen ze alsnog overdag naar Amsterdam. Die hoge belasting zal voor de regio geen effect sorteren. Desgevraagd geeft hij aan dat een B&B een andere tak van sport is. Daarbij gaat het om een onderneming. Als dat wordt verboden, heeft die ondernemer geen inkomen, geen bestaansrecht meer. De VVD pleit als enige in deze gemeenteraad voor een totaalverbod op Airbnb – ook al is dat een onliberale maatregel. Daarbij gaat het echter om een neveninkomst. Een totaalverbod zal echt impact maken. Helaas kiest dit college voor een halfslachtige oplossing met een beperkt aantal dagen. Hij begrijpt dat het college gebonden is aan het juridisch kader van Toerisme in balans. Dat schrijft voor dat er maatregelen moeten worden genomen wanneer het aantal overnachtingen over de 20 miljoen heen gaat.

De VVD stelt dus verstandige maatregelen voor: airbnb aanpakken, dagjestoeristen aanpakken, maar niet rücksichtslos de overnachtingen duurder maken. Hotels kampen nog steeds met grote achterstallige belastingschulden en er wordt nog steeds verlies gemaakt. Het lid NAMANE wijst erop dat het op dit moment niet mogelijk is in bepaalde wijken vakantieverhuur te verbieden. Er zijn andere maatregelen nodig. Ze hoort graag welke ideeën de VVD hiervoor heeft. Het lid WIJNANTS heeft handhaving en het i-criterium voor coffeeshops al genoemd. Dat zal juist een grote deuk slaan in het aantal bezoekers dat nu net die overlast veroorzaakt. Jammer dat de PvdA daartegen is. Het lid BENTOUMYA voegt aan de discussie toe dat ook GroenLinks voor een totaalverbod van airbnb is. Zo staat het in het verkiezingsprogramma. De VVD lijkt te onderschatten wat het terugbrengen van het totaal aantal bezoekers de stad oplevert. Het massatoerisme zorgt echt voor allerlei problemen voor de Amsterdammers, ook voor de ondernemers. Hopelijk komt de VVD met concrete oplossingsrichtingen. Het lid WIJNANTS biedt dan zijn excuses aan voor die omissie. Natuurlijk speelt het aantal toeristen een rol in die overlast. Op sommige zaken kan de gemeente direct

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

invloed uitoefenen en dan komt hij toch weer uit op die handhaving en stay awayfilmpjes. Dat moet eerst gebeuren alvorens het totaal van overnachtingen aan te pakken. Het lid BELKASMI gaat in op de zorgen van de Sportraad waaronder het parkeren bij sportaccommodaties waarvoor maatwerkoplossingen nodig zijn. De toegankelijkheid van sportvoorzieningen is belangrijk en de PvdA hoort graag hoe de wethouder denkt hoe invoering van een progressief tarief kan helpen die toegankelijkheid te borgen. De Sportraad vraagt aandacht voor verduurzaming van de clubgebouwen en oppert een gemeentelijk fonds op te richten voor de modernisering van clubgebouwen. Het lid NAMANE kijkt uit naar de visie op brede welvaart en lokale economie. Er wordt nu 7 miljoen euro onttrokken aan de reserve voor economische structuurversterking. Mooi dat er aandacht is voor de energieprijzen voor mkb’ers. Veel ondernemers moeten nog coronasteun terugbetalen, terwijl ze soms nog in moeilijke omstandigheden verkeren. Hopelijk kan het college bij eventuele terugvordering daar rekening mee houden. Er gaat meer geld naar de uitvoeringskosten rond Tozo en Bbz. Ze is benieuwd of de gemeente mensen nu voldoende kan ondersteunen. Het lid KROM ziet dat de leefbaarheid van met name het centrum al jaren onder druk staat. Het aantal bezoekers blijft naar verwachting doorstijgen.

De PvdD zal de aangekondigde moties voor verhoging van de toeristenbelasting daarom steunen. Het historische Wallengebied van de stad verdient echt meer aandacht. Daar moet echt een einde komen aan het massale, goedkope toerisme. Ze roept het college op van Schiphol te eisen dat die stopt met alle budgetvluchten. Het wordt wellicht tijd voor een bezoekerscampagne in Engeland die de nadruk legt op de vervuiling en overlast die men hier veroorzaakt en wellicht ook een campagne voor reizen per trein naar Amsterdam. De PvdD steunt het voorstel om cruiseschepen te weren. Die passen immers niet in een stad die streeft naar 60% CO2-reductie. De passangers terminal kan worden ingericht als erotisch centrum, een goede plek, goed bereikbaar, vlak bij het centrum en met weinig directe bewoners. Ze vraagt aandacht voor de participatie in de stad en voor bewoners in Noord waarbij het na drie jaar participeren nog altijd niet is gelukt een roeivereniging op te richten, want alles is vastgelopen in de bestuurlijke mist. Dat verwijt is niet nieuw en komt ook vaak van de Rekenkamer en de ombudsman. In aanloop naar de nieuwe participatieverordening pleit het lid Krom voor een participatieambtenaar of bemiddelaar, één loket binnen de gemeente waar men de weg kent, waar men bewoners mee op sleeptouw neemt. Het lid BENTOUMYA ziet dat met deze Voorjaarsnota in de toekomst wordt geïnvesteerd.

De gemeente werkt aan een gelijke arbeidsmarkt die iedereen gelijke kansen biedt op werk. GroenLinks is blij met de verschillende programma’s hiervoor. Werkgevers hebben hierin ook een verantwoordelijkheid, ook om arbeidsdiscriminatie tegen te gaan en te zorgen voor een inclusieve werkvloer. De gemeente komt bedrijven hierin tegemoet, maar dat mag geen eenrichtingverkeer zijn. Bedrijven en organisaties kunnen de charter diversiteit ondertekenen. Zij dienen zich te committeren aan inclusie op de werkvloer en hierover te rapporteren. Ze ziet graag dat de wethouder toezegt het charter diversiteit van de SER bij Amsterdamse bedrijven onder de aandacht te brengen. Veel Amsterdammers zetten zich in voor een mooiere stad. Belangrijke steutelfiguren worstelen er soms mee om het onbetaalde werk voort te zetten. Ze vraagt de wethouder te onderzoeken hoe de criteria voor buurtbanen kan worden verruimd met als doel sleutelfiguren te compenseren voor hun onmisbare, maar onbetaalde werk. Misschien zijn er nog andere manieren om hen te faciliteren. Het lid IJMKER wacht op de visie op lokale economie en op de visie op brede welvaart. Er wordt nu nog veel geïnvesteerd in de oude economie. Ze heeft eerder specifiek geïnformeerd naar de 7 miljoen euro voor quantum. Ze begrijpt niet hoe dit bijdraagt aan versteviging van de duurzame, lokale economie.

Ze vraagt aandacht voor haar eerdere motie over de democratische economie en het ondersteunen van

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

coöperaties. Daar wacht ze nog op. Ze is benieuwd welke mogelijkheden de wethouder ziet om daarvoor geld vrij te maken. Het lid YEMANE ziet dat de Sportraad ervoor pleit de maximale vergoeding voor het jeugdfonds Sport en Cultuur te laten meestijgen met de kosten voor sportdeelname én de maximale leeftijd te verhogen. Daarop graag een reactie. Niet iedereen bereikt het jeugdfonds nu. Het lid BROERSEN is blij met de 9 miljoen euro extra voor de opvang van vluchtelingen. In de Voorjaarsnota staat de wens dat asielzoekers en vluchtelingen zo snel mogelijk volwaardig deelnemen aan de maatschappij. Programma’s voor asielzoekers, statushouders, ongedocumenteerden en Oekraïense ontheemden worden samengevoegd. Ze hoort graag hoe dat bedrag wordt verdeeld en of die volwaardige deelneming ook inhoudt dat mensen kunnen werken. Ze wil weten hoe het landelijk daarmee staat, ook met betrekking tot de pilot in Amsterdam. Misschien ziet de wethouder andere mogelijkheden om bijvoorbeeld stageplekken vanuit dit budget te ondersteunen. De lasten voor psychosociale hulp aan Oekraïense vluchtelingen waren 8 ton hoger dan begroot. Daarover hoort ze graag meer. In de Voorjaarsnota is gekozen voor een kleine verhoging van de toeristenbelasting, maar dit zal nauwelijks invloed hebben op het aantal bezoekers. Ze wil weten waarom er niet voor de andere optie is gekozen die meer impact zal hebben.

De RvS heeft een voorstel van het college voor een verbod voor airbnb in de binnenstad negatief beoordeeld. Ze oppert naar andere mogelijkheden te kijken, bijvoorbeeld die hogere toeristenbelasting voor particuliere verhuurders. Het lid SCHMIT is blij met de investeringen in de Voorjaarsnota bijvoorbeeld in de buurteconomie, in innovatie en in acquisitie van bedrijven naar deze regio die een duurzame bijdrage kunnen leveren. Hij brengt de set aan maatregelen naar voren om de overlast van het toerisme aan te pakken: toeristenbelasting, een blowverbod, een campagne, het verplaatsen van de cruiseterminal, horecasluitingstijden, de aanpak binnenstad. Prima, maar die hele waaier aan maatregelen is nodig. Daar hoort wel een tijdpad bij. D66 ziet graag wanneer welke maatregel ingaat. Desgevraagd licht hij toe dat het verplaatsen van de cruiseterminal absoluut geen luchtballonnetje is, maar een serieus voorstel. Dat dossier is vastgelopen, maar D66 wil daar graag mee aan de slag, want de verbinding naar Noord wordt gewenst net als meer duurzaamheid en het aantal toeristen verminderen. D66 wil het graag samen doen. Als het gaat om de vermakelijkheidsretributie, de belasting op activiteiten, zou het lid Schmit graag willen horen of overlastgevende activiteiten in de stad zwaarder belast kunnen worden. Daarbij denkt hij bijvoorbeeld aan gidsen en rondleidingen in de binnenstad.

Dat mag geen ongewenste effecten hebben voor Amsterdammers in de stad. Het systeem moet wel geld opbrengen, dus geen systeem dat meer kost dan het opbrengt. Het lid ASLAMI stelt dat Amsterdam als barmhartige stad haar verantwoordelijkheid voor de opvang moet tonen. Daarbij is de gemeente afhankelijk van rijksmiddelen. Hij hoort graag in hoeverre die middelen volstaan. In de Voorjaarsnota staan 6.1 miljoen euro hogere lasten vanwege de overheveling van middelen uit het gemeentefonds die niet tot besteding zijn gekomen. Dat vergt een toelichting. Gevraagd is om een pilot om zowel asielzoekers al statushouders vanaf dag 1 aan de slag te laten gaan. Hij hoort graag hoe het ervoor staat met deze lobby richting het rijk. Het lid ALBERTS hoorde net het bekende pleidooi van de VVD voor ouderwetse, ongebreidelde groei. Groei is niet altijd goed. In Amsterdam zijn de grenzen bereikt en de SP kiest voor regulering van de groei. Vakantieverhuur heeft gezorgd voor prijsopdrijving van de huizen, voor woningnood. De groei van budgetvluchten op Schiphol zorgt voor een overflow van toeristen. Het terugdringen daarvan en van de particuliere jets is hard nodig.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Voor schone lucht is ook het aanpakken van cruiseschepen nodig. Ze houdt een warm pleidooi voor steun voor de SP-motie om toeristenbelasting te verhogen totdat het resultaat van 75 miljoen euro is bereikt.

de

Het lid PETERS weet dat het verhogen van de toeristenbelasting onvoldoende werkt om het laagwaardige toerisme te weren. JA21 trekt graag hoogwaardige toeristen aan, bijvoorbeeld congrestoeristen. Er is een significante verhoging nodig om het aantal overnachtingen te reduceren tot de signaalwaarde van 18 miljoen. Een beperkte verhoging lijkt alleen maar de gemeentekas te spekken. Alleen de toeristenbelasting verhogen zal niet genoeg zijn. Dat zorgt immers voor een waterbedeffect waarbij die toeristen overdag nog wel in de stad rondlopen. JA21 meent dat de focus moet liggen op de overlast die toeristen genereren. Hij hoort graag de ideeën van de wethouder om hoogwaardige toeristen aan te trekken en hoe het college denkt het waterbedeffect tegen te gaan bij het verhogen van de toeristenbelasting. Hij wil ook weten waar de extra gegenereerde inkomsten aan worden besteed. Desgevraagd geeft het lid Peters aan op een later moment terug te komen op de twintig voorstellen van de wethouder om het aantal toeristen naar beneden te brengen. Het lid MANGAL vraagt aandacht voor de situatie in Zuidoost. Er is een onwenselijke situatie ontstaan: de gemeente wijst miljoenen euro’s toe aan het masterplan voor Zuidoost, terwijl de eigen ambtenaren de vooruitgang belemmeren.

Volgens het college is er een cultuurverandering nodig binnen de ambtelijke organisatie, maar de tegenwerking duidt op laakbaar gedrag. DENK vindt de situatie in Zuidoost onaanvaardbaar. Hij is benieuwd naar de concrete stappen van het college om dit probleem aan te pakken en hoe het college ervoor gaat zorgen dat de miljoenen euro’s voor het masterplan daadwerkelijk worden benut zonder te worden belemmerd door interne tegenwerking. Het rijk heeft het STAP-budget geschrapt. In Brabant wordt dat heel gericht voortgezet met zinvolle bij- en omscholing en ook nog eens goedkoper. Misschien is deze Brabantse aanpak ook mogelijk in Amsterdam. Het lid VERKERKE constateert bij het masterplan Zuidoost eveneens een scherpe tegenstelling tussen de systeemwereld en de leefwereld. Misschien moet er aan gemeentezijde meer aandacht zijn voor een betere aansluiting. Het lid BOOMSMA ziet dat een aantal belangrijke investeringen wordt aangekondigd. Daarbij ontbreekt veelal de onderbouwing wat de afweging door de raad lastig maakt. 117 miljoen voor sporthallen in Zuid is namelijk wel een gigantisch bedrag. Daarvoor dient echt een gedegen voorstel naar de raad te komen. Het signaal van de Sportraad over het parkeerbeleid is belangrijk. De toekomstbestendigheid van de sportaanbieders worden inderdaad onder druk gezet door het collegebeleid.

Er moeten daar echt meer vergunningen voor vrijwilligers worden afgegeven. Het is al moeilijk genoeg om vrijwilligers te vinden. Het CDA overweegt daarvoor een motie. Voorts hoort hij graag hoe het gaat met de een-derderegeling voor sportaccommodaties. Volgens de Sportraad is dat onvoldoende, mede door de enorme investeringen die nodig zijn voor verduurzaming. Zijn de middelen uitgeput of is er nog ruimte voor intensivering? Het verhaal rond de initiatiefnemers van de roeiclub in Noord raakt zowel sport als participatie. Dit lijkt juist een ongelofelijk mooie kans voor Noord. Dat proces gaat niet goed. Het lid Boomsma wil horen waar nu precies het probleem zit. Het CDA overweegt een motie. Hij vindt het kwalijk dat D66 niet gewoon de fout toegeeft als het gaat om haar artikel in Het Parool waar letterlijk staat ‘cruiseschepen zijn goed voor 7 procent van alle CO2-uitstoot van de stad’. Het is echter 7 procent van de scheepvaart, maar dat staat er niet. Dat is immers belangrijk voor een zuiver debat. Cijfers doen ertoe. Het lid VAN SCHIJNDEL is blij dat het college de toeristenbelasting voortvarend aanpakt. Bij de afweging gaat het enerzijds om de economische belangen van de sector en anderzijds om de leefbaarheid van de bewoners in de binnenstad en haar

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

cultuurhistorische waarde. Het is een gunstig neveneffect dat er zelfs meer inkomsten uit de verhoging van de toeristenbelasting zullen voortvloeien. Dat is niet het doel en daarom zal FvD tegen de SP-motie stemmen om 75 miljoen euro extra op te halen. De vraag is ook hoe de rechter een forse stijging zal beoordelen. De gemeente heeft een ruime beleidsvrijheid. De rechter toetst aan subsidiariteit en proportionaliteit en of er geen misbruik wordt gemaakt van de bevoegdheid. Hij hoort graag hoe dat precies zit. Er wordt gewezen op het Europees recht en het vrij verkeer van personen en goederen. Hij ziet niet in hoe een sterke verhoging van de toeristenbelasting daarop kan stuiten. Belasting is nog steeds een nationale bevoegdheid. Alles komt aan op een deugdelijke motivering. Het zou de onderbouwing ten goede komen als de toeristenbelasting deels wordt omgevormd naar een bestemmingsheffing. De meeropbrengst kan worden besteed aan leefbaarheid en handhaving en bijvoorbeeld het opkopen van Nutellawinkels. Gedifferentieerde tarieven – hoog in het hoogseizoen – kunnen zeker effect hebben op de aantrekkelijkheid van Amsterdam. Amsterdam is er voor de bewoners. De hotelsector is mede door de hotelstop heel lucratief. Het is dus logisch om van de sector een bijdrage aan de stad te vragen.

Wethouder GROOT WASSINK wijst op de tkn-stukken waar het resultaat van het actieplan Veerkracht zit. Dat gaat over de sociale incasso en de hulp rond terugvordering van de Tozo-gelden. De wethouder kent de casus van de roeivereniging niet. Daar zal hij naar kijken. De suggestie van het lid Krom is zeker interessant en kan worden betrokken bij de verdere uitwerking van de participatieverordening. GroenLinks vroeg sleutelfiguren een plek te geven bij buurtbanen. Het college zoekt naar de doorontwikkeling van gesubsidieerd werk en buurtbanen maken daar onderwerp van uit. Precies dit punt ligt ingewikkeld en de wethouder hoopt de raad nog voor het reces een update te kunnen geven. Volt informeerde naar de 9 miljoen euro voor de integrale aanpak migratie/opvang en het programma MAO. Daarbij gaat het om 3 miljoen euro dit jaar, 6 miljoen volgend jaar en 9 miljoen de jaren daarna. Het is bedoeld voor het opzetten van een programmaorganisatie die integraal kijkt naar alle vraagstukken rondom opvang en voor het op peil houden van het dienstverleningsniveau naar statushouders en asielzoekers. De psychosociale hulp was specifiek voor Oekraïners. Zowel in deze groep is die ondersteuning van belang, maar ook rond het huisvesten van statushouders. Het gaat om de integrale benadering van de hele keten van opvang en inburgering, verdeeld over de verschillende programma’s.

Er is geen helder beeld van de behoefte aan die psychosociale hulp onder Oekraïners. Het rijk wil Oekraïners deze hulp in eigen taal aanbieden. De wethouder zoekt uit hoe het daarmee staat en ziet eventuele moties tegemoet. Overigens zijn er de afgelopen twee jaar grote stappen gezet en wellicht kan de raad kijken of die aan de behoefte van de raad voldoen. Psychosociale ondersteuning is cruciaal – en dan in een brede aanpak. Gaat het om stageplekken en werk, dan is de wethouder buitengewoon teleurgesteld in het kabinet dat stelt dat er eerst instroombeperkende maatregelen moeten zijn alvorens dat werken mogelijk te maken. De wethouder zal de raad nog deze week informeren over de stand van zaken rond de pilot. Hij wil kijken of hij dat mogelijk kan maken in een kleinschalig project in Amsterdam. Stageplekken vormen daarvoor absoluut een mogelijkheid. Hij deelt de frustratie van D66. Bij de onderbesteding gaat het om middelen die pas in de decembercirculaire werden toegekend en daardoor kunnen ze niet in het betreffende boekjaar worden uitgegeven. DENK en BIJ1 stelden vragen die echt in een andere commissie thuishoren. Ook de wethouder werd erdoor verrast dat de STAP-budgetten werden afgeschaft, net als het ministerie. Amsterdam heeft inmiddels behoorlijk wat instrumenten, zeker binnen het regionaal werkcentrum.

Hij heeft het idee dat Amsterdam vergelijkbare zaken doet als Brabant. Desgevraagd geeft de wethouder aan voorstander te zijn van een individueel scholingsfonds met individuele trekkingsrechten. Dat is een wezenlijk andere ondersteuning van onderwijsbehoeften.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

Wethouder MBARKI geeft aan dat er onderzoek is gedaan naar de prijselasticiteit als het gaat om de toeristenbelastingverhoging. Het college zal reageren op de voorstellen die er nu liggen. Het doel is natuurlijk toch de aantallen naar beneden te brengen maar anderzijds ook overlast tegen te gaan en te blijven investeren in de stad om die voor de langere termijn aantrekkelijk te houden voor zowel inwoners als bezoekers. Hij zal de raad voorzien van het factsheet dat hij samen met zijn collega voor Financiën heeft opgesteld om in het vervolgdebat scherp te kunnen zijn op alle mogelijkheden. Desgevraagd geeft hij aan nu niet zomaar te kunnen toezeggen of er een differentiatie tussen hoog- en laagseizoen mogelijk is. Hij wil wel kijken of het kan. Maatregelen op airbnb zijn natuurlijk ook van belang. Er ligt nu geen concreet voorstel, maar dit is wel een logisch moment om airbnb bij de discussie te betrekken. In de brief zijn de mogelijkheden aangestipt die er bij de VMR zijn. De VMR wordt op dit moment al ingezet bij de passagiervaart en bij evenementen. Ook de parkeerbelasting geldt voor die dagbezoekers. Het gaat er wel om de reguliere Amsterdammer die ook eens naar het Rijksmuseum wil, niet extra te belasten. Het college heeft ervoor gekozen niet de Amsterdammer maar de bezoeker te belasten via de VMR en de parkeergelden. Als de raad nog ideeën heeft, hoort hij die graag.

Blijven bewegen is belangrijk en daar hoort soms bij dat mensen moeten kunnen parkeren in de buurt van een sportpark. Teams sporten natuurlijk ook tegen teams uit andere gemeenten en dan is een auto zeker handig. Samen met het sportpark kijkt de gemeente wat ze hier kan doen. Voor de vrijwilligers zijn afspraken gemaakt. Het signaal van die grotere behoefte aan parkeermogelijkheden heeft de wethouder doorgegeven aan zijn collega die over het parkeerbeleid gaat. Hij hoort nu dat vrijwilligers het lastig vinden om subsidies aan te vragen, te ingewikkeld of tijdrovend, maar via verenigingsondersteuning is het echt de insteek om het kader te ondersteunen en ze te wijzen op subsidies. Als het om verduurzaming gaat, heeft de gemeente meegedacht met sportverenigingen om via het fonds de gestegen energielasten enigszins te dempen. De gemeente kijkt ook naar structurele maatregelen zoals ledverlichting aanbrengen waardoor de kosten voor verenigingen zullen afnemen. Via het duurzaamheidsfonds zijn leningen mogelijk voor bijvoorbeeld het plaatsen van zonnepanelen. Elke vereniging kan gebruikmaken van de sportnlgroen-tool voor gratis energieadvies. Er wordt veel gebruikgemaakt van de regeling voor renoveren en verduurzamen. De gemeente heeft ook nog de regeling ‘aardgasvrij’ waarvan verenigingen ook gebruik kunnen maken.

Het rijk biedt eveneens verschillende regelingen: de boza-regeling met 77 miljoen euro voor sportverenigingen om te investeren in hun accommodaties. De provincie Noord-Holland doet hetzelfde voor een bedrag van 2 miljoen euro. Zo kunnen Amsterdamse sportclubs opgeteld met de landelijke subsidies tot praktisch 100% vergoeding voor het plaatsen van zonnepanelen te komen. De clubs worden gewezen op al deze regelingen. De visie op de lokale economie komt snel. De middelen in de Voorjaarsnota rond de economische investeringen hebben soms betrekking op meerjarige subsidies. Quantum valt daaronder. Die staat voor 1,2 miljoen in de boeken. De insteek is echt: meer richten op de lokale economie. Quantum kan een voorbeeld zijn van een kortetermijninvestering die op langere termijn een interessant effect kan genereren. Dat neemt niet weg dat de stad ook tijdig moet aanhaken op potentiële groeimarkten. De overheid kan zich niet onttrekken aan ontwikkelingen die plaatsvinden en het is zeker goed kritisch te blijven kijken wat investeringen vanuit de overheid betekenen. Dit komt terug bij de bespreking van de visie op de lokale economie. Het charter diversiteit moet zeker continu onder de aandacht worden gebracht. Dat gebeurt en dat blijft het college doen.

De wethouder begrijpt de behoefte aan meer bij het jeugdsportfonds, maar het college biedt nu in ieder geval gezinnen de mogelijkheid tot 130% van het sociaal minimum en de komende twee jaar zelfs tot 150% om gebruik te maken van het jeugdsportfonds. Er wordt echt gekeken hoe jonge mensen die willen sporten maar de financiële middelen niet hebben, wel de ondersteuning kunnen krijgen. De leeftijdsgroep vergroten vergt meer geld, want dan wordt de groep groter. In de richting van D66 verduidelijkt de wethouder dat de kalendermaatregelen, de

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

voorgangsrapportage recent is gedeeld bij de prognose van de nieuwe cijfers. Het college heeft eerder al aangegeven jaarlijks met een voortgangsrapportage te komen waarbij wordt teruggekeken maar ook vooruitgekeken wordt. Als er maatregelen in gang worden gezet, informeert de wethouder de raad. De kalender volgt bij de voortgangsrapportage in december. Er ligt dus een heel duidelijk pad. Voorlopig gaat het college niet actief iets doen om extra toeristen naar Amsterdam te halen, ook geen hoogwaardige toeristen. Wel wil de wethouder kijken hoe de congresganger hierheen kan worden gehaald. Daarbij gaat erom de bezoekersgroepen te transformeren, want er ligt wel een uitdaging als het om aantallen gaat. In de Voorjaarsnota staan reserveringen voor sporthallen in Zuid. Op basis van die reserveringen kunnen plannen worden gemaakt. De Jaap Edenhal zat in een verdere fase dan de sporthallen Zuid. Die laatste zijn ook echt toe aan renovatie. Pas als er reserveringen zijn, kunnen er plannen worden opgesteld. Sommige projecten kunnen wel, andere niet. Natuurlijk kan de raad nog meedenken en meesturen. Ook de wethouder was verbaasd dat de participatie rond die roeivereniging niet goed is gelopen. Hij wil proberen te kijken wat er nog voor elkaar kan komen. Het is niet makkelijk, want het gaat over allemaal bestuurlijke lagen: water, de gemeente Amsterdam en ook de provincie.

Voorop staat de behoefte vanuit de samenleving en de overheid dient dat op een goede manier te faciliteren. Vanuit Sport is men daarmee bezig maar garanties geven kan natuurlijk niet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De tweede termijn vindt plaats in de volgende commissievergadering. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 6 Kennisnemen van het initiatiefvoorstel 'Snelheid, vertrouwen en de menselijke maat in de aanpak dakloosheid” van het lid Van der Veen en de bestuurlijke reactie (VN2023-014592) Dit punt is doorgeschoven naar de volgende vergadering. 7 Kinderombudsman Metropool Amsterdam brief ”Noodopvang dakloze gezinnen” (VN2023-014598) Anne Martien van der Does, kinderombudsman Metropool Amsterdam, is bij dit agendapunt uitgenodigd om de brief toe te lichten. Mevrouw VAN DER DOES stuurde vorige maand een brief naar de raad vanwege haar zorgen over de noodopvang. Het aantal plekken daar is gefixeerd op 200. De bezuinigingen zijn per 1 april jl. effectief geworden. Vanaf dat moment ziet zij een gestage stroom van schrijnende gevallen van kinderen die niet of niet-stabiel wonen. Meerdere gezinnen melden zich wekelijks. Deze kinderen leven in een situatie die hun ontwikkeling ernstig belemmert. De brief beschrijft veel voorbeelden en er komen er alleen maar meer bij.

Het gaat lang niet altijd om Chavezgezinnen, gezinnen die hun verblijfstitel halen uit het hebben van Nederlandse kinderen. Regelmatig zijn de ouders in Amsterdam geboren en getogen maar hebben ze niet vier jaar aaneengesloten hier gewoond. Soms is er praktische hulp nodig, ook voor de ‘zelfredzame’ gezinnen. Hen wel opvang bieden is zeker niet ideaal, maar zorgt wel voor een periode van relatieve rust en veiligheid om na te denken over meer duurzame oplossingen. De vraag naar opvang en huisvesting is Amsterdam boven het hoofd gegroeid. Er is vaak geen duurzame oplossing, althans, niet binnen Amsterdam. Daarom hebben de kinderombudsmannen van de G4 de staatssecretaris benaderd om te spreken over een landelijke oplossing. Concreet werkt de GGD sinds 1 april met een wachtlijst, dus ook

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 21 juni 2023

gezinnen die recht hebben op opvang en in acute nood verkeren, moeten wachten totdat er een plek is. Buurtteams kunnen dit niet oplossen; hun maatwerkbudgetten zijn ontoereikend om gezinnen onderdak te kunnen bieden. Medewerkers staan machteloos. Mevrouw Van der Does raadt de raad sterk af om de bezuinigingen op dit moment en op deze manier door te zetten. Gezinnen niet toelaten tot de opvang betekent niet dat die gezinnen en hun kinderen er niet meer zijn. Gezinnen die geen opvang krijgen, worden teruggestuurd naar hun eigen netwerk – welk netwerk dan ook. Het gaat soms om hele onveilige netwerkplekken, om idioot hoge huren, om kinderen die overdag buiten moeten blijven en zelfs om seksueel grensoverschrijdend gedrag en uitbuiting. Dan zijn er nog de doorbraakteams en de Amsterdamse maatwerkmethode. Die kunnen soms wel voor een oplossing zorgen, maar dat vergt veel tijd en deze gezinnen staat vandaag op straat. Soms worden kinderen gescheiden opgevangen. Dat mag niet van het IVRK; het wordt door kinderrechters niet toegestaan maar het wordt vaak goedbedoeld toch gezegd. Ouders ervaren dat als heel bedreigend. De vraag is natuurlijk wat er wel kan helpen. De bezuinigingen op de noodopvang moeten worden gestopt. Vang gezinnen eerst op en kijk vandaaruit naar een langetermijnoplossing. Zet veel eerder in op een oplossing van het woonprobleem.

Breng met een nulmeting in kaart hoeveel gezinnen er op dit moment dakloos zijn of in kwetsbare inwoonsituaties verkeren. Gemeenten moeten voor iedereen die in een gemeente bekend is, sowieso een woonvisie ontwikkelen. Een nulmeting geeft daar inzicht in en maakt het voor buurtteams duidelijk dat er een probleem is. Zorg dus dat buurtteams zo’n werkwijze ontwikkelen en durf daarin innoverend te zijn. Ga eens praten met de buurtteams die deze gezinnen proberen bij te staan. Vragen uit de commissie: Het lid ABDI vindt de aanbevelingen heel noemenswaardig. Ze verzoekt de ombudsman in te gaan op de concrete bezuinigingen en wanneer die ingaan. Onduidelijk is hoeveel gezinnen op de wachtlijst staan. Ze hoort graag meer over die nulmeting. Is mensen duidelijk dat het echt uit nood is dat alleen kinderen worden opgevangen? Mevrouw VAN DER DOES weet dat er een jaar geleden een besluit van de gemeenteraad is gekomen dat betekent dat er slechts 200 plekken in de noodopvang zijn. Per 1 april is er een toestroom van deze gezinnen. Die wachtlijst bij de GGD is er gewoon. Het is zeker geen beleid van de GGD of van Veilig thuis om kinderen bij hun ouders weg te halen, maar mensen denken welwillend mee. Soms is het de enige oplossing. Het lid BROERSEN heeft de voorbeelden in de brief gelezen, maar is benieuwd om hoeveel gezinnen het ongeveer op jaarbasis gaat.