Definitief verslag SED 14-12-2022

Die visie is tot stand gekomen in samenspraak met ondernemers en bewoners. De verordening is duidelijk over de monitoring: jaarlijks zal het college vanuit de prognoses vanuit OenS de raad informeren. De bandbreedte en de signaalwaarde zijn duidelijk. Zowel bij een ondergrens als een bovengrens komt het college met maatregelen. Nu gaat het om een periode van drie jaar. De visie is in feite een langetermijnvisie om te sturen op de bezoekerseconomie. Amsterdam wil naar een duurzame bezoekerseconomie. Daar horen bezoekers dus echt bij. Bewoners, ondernemers en bezoekers staan niet tegenover elkaar. Al deze participanten hebben baat bij een leefbare stad. Toerisme moet bijdragen aan de stad en geen afbreuk daaraan doen. Dat is de essentie van de visie. Vrijheid is belangrijk en dat is iets wat iedereen koestert. Vrijzinnigheid leidt niet tot overlast. Het is de vercommercialisering van die vrijheid die tot overlast leidt. Daar wil de gemeente heel alert op zijn. De stad moet voor iedereen toegankelijk zijn, van de rijke Amerikaan tot de backpacker. Dat betekent dat ook die Grouponaanbiedingen een gegeven zijn. De kern is dat een bezoeker geen overlast genereert. Amsterdammers zijn trots op hun cultuur. Het is fijn om die voorzieningen in de stad te bezoeken. Daar hoort wel bij dat er bezoekers nodig zijn om die fijnmazigheid in de stad te behouden.

Dat geldt ook voor het openbaar vervoer. De stad wil een open stad zijn en in dat kader staat de stad ook open voor de lhbtiq+-gemeenschap. Ook daar kan de vercommercialisering een verkeerd beeld geven. Iedereen blijft welkom, maar de

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 14 december 2022

vrijheid die de Amsterdammers zo belangrijk vinden, moet geborgd blijven. Dat is wel een spanningsveld. Gesproken werd over een meerkernige stad – ook met de regio. Dit moet echt in een breder kader worden bezien. Die meerkernige stad is niet alleen belangrijk voor de bewoner, maar ook voor de ondernemer. Die hebben elkaar nodig. Als de woonfunctie terugkomt in de binnenstad, komt er vanzelf ook ander ondernemerschap. Iedereen wil een leefbare stad, maar de weg daarnaartoe, daarover wordt verschillend gedacht. Er zal jaarlijks worden geëvalueerd en de rapportage wordt uiteraard met de raad gedeeld. In deze commissie worden de maatregelen in samenhang besproken. Het gaat om overlast, overtoerisme en overnachtingen. De collegawethouders hebben hier ook een rol in. Op het moment dat maatregelen ten uitvoering komen, worden ze in de afzonderlijke commissies besproken. De wethouder gaat niet in op iedere maatregel, want elke maatregel kent positieve en negatieve aspecten. Het gaat om het gehele pakket aan maatregelen. VOLT sprak over het verkoopverbod. Het college stelt een blowverbod voor analoog aan het alcoholverbod. Daar wordt een onderzoek gedaan naar het verkoopverbod analoog aan het verkoopverbod van alcohol. Dat betekent dus wel dat klanten softdrugs mogen gebruiken in de coffeeshop. Het is een overlastmaatregel, maar ook een imagomaatregel.

Het digitale reserveringssysteem is een crowd managementinstrument, primair bedoeld voor bezoekers. Het is dus een onderzoek in hoeverre door digitalisering kan worden gestuurd in het Wallengebied. De uitwerking en de handhaving is nog onderwerp van gesprek. Misschien krijgen ondernemers daarin ook een rol. In de richting van de VVD geeft de wethouder aan dat bezoekers gewoon nodig zijn. Als het om een waterbedeffect gaat, dan wordt er gekeken naar de wijken en de draagkracht. Die effecten worden permanent gemeten. Bij de riviercruises gaat het niet zo zeer om overlast indammen maar wel om het aantal bezoekers te beperken. Het gaat veelal echt om een hele massa bezoekers. Het lid BOOMSMA stelt dat het bij zeecruises om grote varende flatgebouwen gaat, maar die riviercruises zijn helemaal niet zo massaal. Dan zet hij toch vraagtekens bij wat dit bijdraagt aan het pakket maatregelen. Wethouder MBARKI benadrukt dat het bij overtoerisme en het aantal overnachtingen echt om de aantallen gaat. Er meren jaarlijks heel wat riviercruiseschepen aan. Over de invoering van het i-criterium is uit en te na in de raad gesproken. Als de raad dat debat wil voortzetten, dient dat in de commissie AZ met de burgemeester te gebeuren. De Partij voor de Dieren sprak over verschillende campagnes. Het is echt zaak daar de samenhang scherp voor ogen te houden.

Met andere Europese steden wordt in de Europese Commissie opgetreden tegen die budgetvluchten. Gesprekken met Schiphol lopen. Dit onderwerp is continu onder de aandacht. Handhaving is natuurlijk het sluitstuk. De komende tijd wordt onderzocht hoe het blowverbod operationeel wordt gemaakt. Het kan, want het gaat om dezelfde gebieden waar ook een alcoholverbod van kracht is. In de richting van de PvdA geeft de wethouder aan dat het hier echt om een minimaal pakket aan maatregelen gaat. In de beleidsnota staan er nog meer, ook maatregelen die al zijn ingezet – bijvoorbeeld voortvloeiend uit ‘Stad in balans’ en ‘Aanpak binnenstad.’ Als het om vakantieverhuur gaat, vindt de wethouder het verstandig de uitspraak van de rechter af te wachten. De gemeente zal goed moeten onderbouwen waarom ze tot een algemeen verbod overgaat. De gemeente werkt aan een escalatieladder om met objectieve criteria goed juridisch onderbouwd een bepaalde procedure in te gaan. In principe kent Amsterdam een stringent hotelbeleid. De afgelopen jaren zijn er maar twee hotels bijgekomen. Een volledige stop zou betekenen dat er ook geen sturingsmogelijkheid meer is – wat ingewikkeld wordt voor de meerkernige stad. Het college heeft de bevoegdheid om af te wijken van het beleid, maar dat gebeurt zelden.

Rond de toeristenbelasting wordt er straks onderzoek gedaan in hoeverre toeristenbelasting via prijselasticiteit kan worden gebruikt om te sturen op de aantallen.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 14 december 2022

De SP informeerde naar de bandbreedte van de verordening, tussen de 10 en 20 miljoen bezoekers. De raad heeft die vastgesteld. Wijzigen kan, maar dat is dan aan de raad. De wethouder benadrukt dat er wel toeristen in de stad nodig zijn om de voorzieningen mede te bekostigen. De gemeente wil de komende jaren het aanbod veranderen. Ondernemers zijn nodig. Voor die branchering zullen vastgoedeigenaren ook een stap moeten zetten want ook zij zijn erbij gebaat op de langere termijn met elkaar op een gezonde manier geld te kunnen verdienen. DENK had het over de combinatie van maatregelen en geen taboes. De gemeente staat hier heel open in, maar wil ook realistisch zijn. Dat gaat over het verplaatsen van bestaande instellingen maar zeker ook voor nieuwe instellingen. Daarbij zou de regio soms ook steun moeten krijgen zodat ook daar voorzieningen landen. Bij hotels wordt wel degelijk gekeken naar transformatie en het samenvoegen van kamers. D66 sprak over Amsterdam 750 jaar. Dat biedt een kans. 2026 is een groot evenement. Uiteindelijk blijft iedereen welkom mits hij zich respectvol gedraagt. Er moet echt nog wel naar bepaalde zaken worden gekeken, naar de link tussen aantallen bezoekers en overlastgevende bezoekers. Waar overnacht die overlastgevende toerist bijvoorbeeld? Dat levert sturingsmogelijkheden op. Dat geldt ook voor het vervoer.

Wellicht zijn daar aanvullende maatregelen nodig. Voorts is de gemeente continu met haar deelnemingen in gesprek over toekomstige kansen. De gemeente is bereid met iedereen samen te werken die onderdeel wil worden van de oplossing. Dat is wel een voorwaarde. Maar er zijn ook ondernemers die niet willen meewerken aan oplossingen. Goedwillende ondernemers ervaren daar ook last van en via hen kunnen er wellicht passende maatregelen worden getroffen. Groenlinks sprak over de brede welvaart. Het tegengaan van overlast, het terugbrengen van de woonfunctie in de binnenstad en authentiek Amsterdams ondernemerschap gaat allemaal over brede welvaart. Ondernemers en bewoners staan echt niet tegenover elkaar. Ze hebben elkaar nodig en ze hebben ook die bezoeker nodig. Anders vallen voorzieningen weg. Andere stadsdelen kunnen absoluut aanhaken bij het instrumentarium. Juridisch zou zo’n blowverbod haalbaar moeten zijn. In andere delen van het land gebeurt het namelijk ook. Neveneffecten, mogelijke waterbedeffecten, die verwacht de wethouder niet zo sterk. Blowen mag namelijk wel in de coffeeshop. Over handhaving gaat het debat morgen in de commissie AZ verder. Het CDA maakte een opmerking over de affichering van wiet. Coffeeshops mogen die reclameuitingen niet maken, maar een gewone winkel mag dat wel. Dit is zeker een punt om verder op te pakken.

Forum voor Democratie sprak over een Ibizamodel. De wethouder wil het onderzoek afwachten. Tegen JA21 zegt de wethouder dat de transformatie van hotels zonder dwang verloopt. Op het moment dat hier het aantal overnachtingen wordt teruggebracht, kan het zijn dat die overnachtingen in de regio landen, maar dat Amsterdam wel de last heeft van die bezoekers in de binnenstad. In de MRA wordt onderzoek gedaan wat dit hotelbeleid lokaal betekent voor de MRA. Dat traject loopt. In het stuk staat nergens dat er toegangspoortjes komen. Het gaat er vooral om dat de gemeente nadenkt hoe ze via digitale reserveringssystemen kan sturen. Ondernemers zijn daar zelf ook mee bezig. Desgevraagd licht de wethouder nog toe dat de visie tot 2035 loopt. De verordening dwingt het college deze maatregelen continu te blijven monitoren. Dit probleem kan niet binnen deze collegeperiode worden opgelost. De visie helpt om die stip aan de horizon te hebben. De verordening helpt om jaarlijks de prognose te bekijken en maatregelen kunnen dan worden aangepast. Het lid MARTENS wil de tijd hebben om elk voorstel in te zien en eventueel te amenderen. Ze waardeert het enthousiasme van de wethouder, maar het gaat er om wat de gemeente wel wil. Ze komt met nieuwe voorstellen naar de raad. Wethouder MBARKI benadrukt dat het om de samenhang gaat. Hij kijkt uit naar aanscherping en aanvulling.

Het lid PETERS hoorde de wethouder zeggen dat het college vooral denkt aan

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 14 december 2022

intelligente maatregelen, intelligente toegang met een reserveringssysteem. Hij hoort graag expliciet dat het idee voor toegangspoortjes daarmee wordt uitgesloten. Wethouder MBARKI beaamt dit. Het lid SCHMIT begrijpt dat de maatregelen in veel commissies zullen worden besproken. Een goed overzicht van alle maatregelen is van belang, net als de fase van onderzoek, het moment van implementatie en de evaluatie. Dat helpt de raad om te volgen waar de maatregelen staan. Dat krijgt hij graag toegezegd. Wethouder MBARKI heeft al aangegeven jaarlijks vanuit de prognose informatie met de raad te delen, een voortgangsrapportage, een tijdslijn. Die taak heeft hij als ‘projectmanager’ van dit beleid. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een lange bespreking. 6. Kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres Géén fossiel in de Amsterdam Economic Board (VN2022-041338) Dit punt is doorgeschoven naar een volgende vergadering. Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel) 7 Kennisnemen van de reactie op motie 682 van 7 oktober 2021 van raadslid IJmker (GroenLinks) over 'maak participatie inzichtelijk' (VN2022-041341) Het lid KEESMAN ziet dat er de nodige maatregelen in de vorm van websites worden gepresenteerd. Hij wijst op digibeten en mensen met een andere taalachtergrond.

Dat vergt eigenlijk ongelijk investeren om hen op gelijke lijn met anderen te krijgen. Hij hoopt dat de wethouder bereid is daarop een extra inspanning te doen. Het lid BROERSEN leest dat Amsterdammers terecht kunnen bij het bewonersen participatieloket voor alles wat er in hun buurt speelt. 2022 is bijna voorbij en er is geexperimenteerd met dit loket. Ze hoort graag een reflectie van de wethouder hierop. Het lid IJMKER bedankt de wethouder voor de uitwerking van deze motie, maar uit bewonersorganisaties komen signalen over subsidies. Mensen ervaren soms een te hoge drempel bij het aanvragen van subsidies. Wellicht kan de wethouder nog eens kijken naar de buurtbudgetten en de regeling maatschappelijk initiatief om te kijken hoe deze regelingen zo toegankelijk en laagdrempelig mogelijk kunnen zijn. Wethouder GROOT WASSINK beaamt de vraag naar een extra inspanning. In Oost, West en Zuid is het participatieloket gestart; de evaluatie volgt in de zomer van 2023. Het lid IJmker zegt hij het gevraagde toe. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 8 Financiële zeggenschap stadsdelen en afdoening moties 172 (VN2022-041340) Het lid BELKASMI informeert hoe de verdeling van de middelen van de stadsdeelbegrotingen tot stand is gekomen en welke verdeelsleutel is gebruikt voor de verdeling van de middelen voor het masterplan en Aanpak Noord.

Hij is benieuwd naar het gebruik van buurtbudgetten voor jongeren. Kan er iets worden ingebouwd om teleurstelling bij de buurtbudgetten te verminderen? Hoe kijkt de wethouder naar verdere

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 14 december 2022

financiering van het buurtplatformrecht? Wethouder GROOT WASSINK probeert op 22 taakvelden de thans bestaande budgetten te verduidelijken. Er zijn met name historisch gegroeide verdelingen. Dat wordt nu inzichtelijk gemaakt om later, gebiedsgericht, te kunnen sturen. Voor de masterplannen is nu een eerste verdeling gemaakt van het budget. Voor de rest zullen bestedingsvoorstellen moeten komen. De gemeente is natuurlijk wel afhankelijk van de rijksmiddelen. Er is niet specifiek gekeken naar buurtbudgetten en jongeren. Teleurstelling is natuurlijk niet altijd te voorkomen. Staddelen kunnen het model kiezen. Over het buurtplatformrecht heeft de wethouder eerder al het nodige gezegd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 9 Motie van de leden Van Pijpen, Roosma, Veldhuyzen, El Ksaihi, Kiliç, Schreuders, Heinhuis en Flentge inzake de opvang van ongedocumenteerden en het nieuwe regeerakkoord (VN2022-041342) Het lid VAN DER VEEN wijst op de evaluatie van de verschillende opvangpilots voor ongedocumenteerden. Bijna 80% van de herhaalde asielverzoeken vanuit de LVV heeft een verblijfsvergunning gekregen. De LVV draagt ook bij aan de bestuurlijke rust en aan de openbare orde en veiligheid. Kortom: de LVV werkt. Hij benadrukt die maximale termijn voor de LVV heel onwenselijk te vinden.

Trajecten mogen pas worden beëindigd als ze helemaal zijn afgerond. Dit zou de input van GroenLinks zijn. Voor de tussenliggende tijd kan er komend jaar bij wijze van proef misschien worden gestart met zo’n werkwijze. Er zijn 500 plekken voor LVV en momenteel staan er zo’n 55 mensen op de wachtlijst. Hij pleit voor 100 extra plekken. De IND is partner aan tafel. Daar loopt het vaak vast. Niet alles wordt uitgezocht. Hij verzoekt de wethouder met de opdrachtgevers van IND naar een oplossingsgerichte houding te kijken. Tot slot zou hij graag meer zicht willen krijgen op de casuïstiek, desnoods vertrouwelijk. Het lid BELKASMI weet dat de vraag naar het juridische screentraject veel groter is dan het aanbod en de middelen. Hij hoopt dat de wethouder mogelijkheden ziet om iets te doen aan die juridische screenings. Wethouder GROOT WASSINK zou graag wat uitgebreider met de raad spreken op het moment dat er een reactie ligt op het WODC-rapport. De LVV-steden zijn met het rijk in overleg over mogelijke continuering. Volgend jaar gaat het wel door, maar het WODC-rapport vormt de basis voor de vervolggesprekken. Het rapport staat uitgebreid stil bij de gunstige effecten op de openbare orde. Mensen zijn beter in beeld; mensen worden beter geholpen. Het gesprek met het rijk is buitengewoon moeizaam. Het landelijke coalitieakkoord biedt weinig aanknopingspunten.

Daar staat dat de LVV altijd moet zijn gericht op terugkeer. De rijksfinanciering biedt slechts dekking voor een deel van de 500 mensen. Extra plekken en het loslaten van de landelijke termijn lijkt heel moeilijk worden. De wethouder wil dat wel onderzoeken. In de winteropvang zijn ook nog enkele plekken voor kwetsbare ongedocumenteerden. Van de discretionaire bevoegdheid wordt slechts zelden gebruik gemaakt. De wethouder denkt dat het geen probleem is om de raad meer mee te nemen in de casuïstiek. Hij kan ook een bezoek voor de raad organiseren op een van de locaties. Over de resultaten van de LVV is de wethouder zeer tevreden. Er is gewoon echt een goed systeem gebouwd. De kern van de LVV is de juridische screening. Het LVV-model is per definitie een doorstroommodel. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 10

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 14 december 2022

Brief over Winteropvang 2022-2023 (VN2022-041339) Het lid VAN DER VEEN is heel blij dat Amsterdam een winteropvang heeft voor veel mensen die anders op straat slapen. Hij zou graag inzichtelijk krijgen wie er gebruik maken van die winteropvang zodat er meer zicht komt op dak- en thuislozen die niet in de reguliere opvang terecht kunnen. Die informatie kan wellicht een rol spelen bij de nieuwe aanpak dakloosheid. Het lid BELKASMI is benieuwd naar de toegangscriteria om gebruik te kunnen maken van de winteropvang. De PvdA is bezorgd over de tijdelijkheid van de regeling koudeopvang. Hij ziet liever een structurele winterkouregeling in G4-verband. Wethouder GROOT WASSINK verduidelijkt de begrippen. De winterkouderegeling is bedoeld voor het moment dat de gevoelstemperatuur te koud is. Dan wordt er in G4-verband gezegd dat iedereen van straat moet. Die is dus per definitie tijdelijk en per definitie afhankelijk van de temperatuur. Amsterdam en Utrecht willen niet alleen een winterkouderegeling. Amsterdam en Utrecht vangen iedereen op die dat wil van december tot april. Het is duur, 5 miljoen euro. De voorwaarde is wel dat iemand gescreend wordt. Er zijn namelijk verschillende locaties en de mate van kwetsbaarheid speelt daarbij een rol. Sommige groepen mengen wat minder goed met andere. Dus die screening is vooral bedoeld om te bepalen welke locatie voor iemand geschikt is.

De gemeente kijkt of ze mensen tijdens deze periode kan helpen, perspectief kan bieden, of dat misschien een huis buiten Amsterdam een mogelijkheid is. Dat inzicht helpt de gemeente ook. In de winteropvang zitten waarschijnlijk groepen die geen aanspraak kunnen maken op de reguliere maatschappelijke opvang. Desgevraagd legt de wethouder uit dat temperatuurfluctuaties snel kunnen optreden. Dat maakt die winterkouderegeling ingewikkeld. Juist daarom hebben Amsterdam en Utrecht ingezet op winteropvang voor een aaneengesloten periode. In de coronatijd werden er zelfs sporthallen ingericht om daklozen op te vangen. In deze tijd ziet iedereen het aantal daklozen toenemen. Dat maakt die winterkoudeopvang te mager en daarom heeft Amsterdam besloten tot winteropvang – maar het is best duur. Het lid VAN DER VEEN piept dit punt naar de raad. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 11 Kennisnemen van de Voortgangsrapportage 2021: Uitvoering programmaplan ‘Amsterdamse inbreng in azc Willinklaan 2018-2022’ (VN2022-041336) Dit punt wordt omwille van de voortgeschreden tijd doorgeschoven. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 12 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ‘Stand van zaken gemengde huisvestingslocaties voor statushouders en woonstarters’ Nr. VN2022-040927 Dit punt wordt verplaatst naar de commissie Woningbouw en Volkshuisvesting.

Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng, ziet iedereen graag terug in de commissie op 18 januari en sluit de vergadering.

21