Definitief verslag SED 12-07-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Vergaderdatum Woensdag 12 juli van 13.30 tot 19.00 uur in de commissiezaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 13 september Voorzitter: de heer Von Gerhardt Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: mevrouw Vos Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Aslami (D66), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Bilgin (FvD), Boomsma (CDA), Broersen (VOLT), Hylkema (VVD), Keesman (PvdA), Krom (Partij voor de Dieren), Namane (PvdA), Nijssen (VVD), Peters (JA21), Schmit (D66), Van der Veen (GroenLinks), Verkerke (BIJ1), Yacoubi (DENK), Yemane (GroenLinks) en IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: de leden Ahmadi (BIJ1), Bons (BIJ1), Van Haarlem (FvD), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Mangal (DENK), Martens (VVD), Molema (JA21), Nanninga (JA21), Segaar (BIJ1), Williams (D66) en Wijnants (VVD) Overige aanwezigen: mevrouw Betz, de heer Coumou, mevrouw Doornhegge, de heer Geurtsen, mevrouw Hoff (commissieondersteuner), de heer Petri, mevrouw Zaaijer

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering SED. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van het lid Wijnants. Hij wordt vervangen door het lid Nijssen. Er is ook bericht van verhindering van het lid Martens. Zij wordt vervangen door het lid Hylkema. Het lid Van Haarlem wordt vervangen door het lid Bilgin. Met het afscheid van het lid Hoogtanders is er ook afscheid genomen van de plaatsvervangend voorzitter. Het lid Yemane wordt de nieuwe plaatsvervangend voorzitter. Wethouder GROOT WASSINK komt terug op de melding over grensoverschrijdend gedrag op de Galaxy. Navraag leert dat daarover noch bij het COA, noch bij de gemeente iets bekend is. Van het scheiden van mannen en vrouwen is geen sprake, hoewel dat wel spontaan gebeurt. Het COA onderzoekt de mogelijkheid om speeltoestellen te plaatsen op de kade. Kinderen kunnen al wel buiten spelen op hinkelpaden, er kan worden gevoetbald en er zijn andere buitenactiviteiten. c.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

Vaststellen agenda De punten 3 en 15 worden gevoegd behandeld. Punt 4 wordt doorgeschoven naar de septembervergadering. De spreektijden worden vooralsnog tot 18.00 uur ingesteld. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 21 juni 2023 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 21 juni 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid KEESMAN mist de evaluatie van cocreatie op de termijnagenda. Wethouder GROOT WASSINK zoekt dit uit. f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Bentoumya wordt tkn-stuk 1 geagendeerd; op verzoek van het lid Aslami wordt tkn-stuk 4 geagendeerd; op verzoek van het lid Yemane wordt tkn-stuk Kandidaatstelling WK voetbal vrouwen 2027 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies -

Voorbeeldraadsmotie van stadsdeelcommissie Oost inzake zwembad IJburg.

Dit punt wordt behandeld in de septembervergadering waarbij het college de voorbeeldmotie dan al van een reactie heeft voorzien. 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Bij agendapunt 7: De heer COUMOU spreekt in namens wijkcentrum D’oude Stadt. Dit jaar zal het aantal toeristen aan de binnenstad boven de 20 miljoen komen en bij ongewijzigd beleid mogelijk oplopen tot 25 miljoen. Dat zijn de bezoekers die overnachten. Uiteraard zijn er ook nog dagbezoekers. Dit zorgt dagelijks voor een overvol centrum. ‘Toerisme in balans’ verplicht de gemeente tot maatregelen. De voorgestelde maatregelen bieden echter weinig soelaas. Het verhogen van de toeristenbelasting zal nauwelijks effect hebben. Beperking van de sluitingstijden op de Wallen hebben tot nu toe niet tot minder bezoekers geleid. Mensen snakken naar verlichting van die toeristendruk, dus langetermijnmaatregelen bieden geen oplossing. Hij denkt eerder aan een verhoging van de toeristenbelasting met 45%, de sekswerkers op de Wallen uit het zicht halen door het sluiten van gordijnen en invoering van het i-criterium. Naar verwachting levert dat wel het gewenste effect op. Dat icriterium betekent ook nog eens een slag voor criminelen die in drugs handelen. De

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

verordening ‘Toerisme in balans’ is een prestatieverplichting: de gestelde doelen moeten worden bereikt. Anders stappen burgers naar de rechter om dat af te dwingen. Desgevraagd geeft de heer Coumou aan veel te verwachten van de maatregel om de toeristenbelasting te verhogen. Het gaat hem echt om maatregelen op de zeer korte termijn, bijvoorbeeld het komende halfjaar. Mevrouw DOORNHEGGE spreekt in namens Koninklijke Horeca Nederland. De toename van bezoekers leidt tot grote uitdagingen voor de stad. De hoteliers maken zich echter zorgen over het voornemen de toeristenbelasting weer en extreem te verhogen. De verwachting is dat de verhoging de sector niet of nauwelijks zal raken. De toerist betaalt. Verdere verhoging zal niet bijdragen om te komen tot minder bezoekers en een duurzame bezoekerseconomie met waardevolle bezoekers maar wel tot meer dagtoeristen die niets bijdragen maar de stad wel geld kosten. De verhouding verblijf- en dagtoerist was vorig jaar al 42 : 58 en dat zal snel veranderen. De stad wordt onbetaalbaar voor de creatieve en educatieve reizigers en jonge families. Ook de zakelijke gast zal uitwijken naar andere steden die lagere tarieven hanteren. Amsterdam hanteert de hoogste tarieven van Europa waardoor congressen verkassen naar bijvoorbeeld Barcelona. Juist die zakelijke bezoekers zorgen voor minder overlast. Die moeten dus niet weggejaagd worden.

Een verdere verhoging van de toeristenbelasting is bovendien een schending van de rechtszekerheidsbeginselen. Ze zijn op heel korte termijn verhoogd. Een deel van de overnachtingen is al verkocht en de verhoging kan niet worden doorbelast. De hotelier moet die dus zelf betalen, terwijl de hoteliers de coronalast nog helemaal niet te boven zijn. Ze constateert dat de hoteliers langzaam worden gedwongen in de richting van juridische procedures. Liever zou ze samen met de gemeente streven naar een duurzame aanpak: een langetermijnplan waarin volop wordt geïnvesteerd in bezoekers die waarde toevoegen aan de stad. Ze wil terug naar een procentuele heffingsgrondslag. Desgevraagd legt ze uit dat de kamerprijzen op dit moment hoog zijn. Er zijn enorme schuldenlasten weg te werken. In de coronatijd was de bezetting slechts 10%. Ook de huurprijzen zijn enorm gestegen. Vastgoedeigenaren verdienen goed door extreme huurindexeringen. Hoteliers kampen met enorme kostenstijgingen. Ze heeft de 15 maatregelen niet paraat. Er is beperkt invloed op het aantal toeristen. Ook de hoteliers willen toeristen trekken die met respect de stad bezoeken. Daar ligt de uitdaging. De balans tussen dag- en verblijftoerist is daarbij van belang. De heer PETRI spreekt in namens de bestuurscommissie Weesp.

De coalitiepartijen overwegen naar aanleiding van de prognose het tarief van de toeristenbelasting flink te verhogen om het toerisme in de stad terug te dringen. Dat is een begrijpelijke maatregel, maar zo’n tarief zal van grote invloed zijn voor Weesp. Daarom is een raadsadres opgesteld dat ter kennisname ligt voor de raad van 19 en 20 juli. Het toerisme in de binnenstad loopt volledig uit de hand. In Weesp is de situatie heel anders. Daar is het toerisme kleinschalig. Bezoekers vormen geen enkel probleem. Weesp ziet dat aantal toeristen de komende jaren graag groeien. Dat is in aanloop naar de fusie zo vastgelegd in de bestuurlijke afspraken. Die afspraken zijn moeilijk verenigbaar met beleid dat expliciet is bedoeld om toerisme in te dammen. Met de fusie heeft Amsterdam er een groot landelijk gebied bij gekregen met boerencampings, kleine B&B’s op het platteland. Die toeristen komen niet naar de binnenstad van Amsterdam; die komen voor rust en ruimte en die dragen niet bij aan de problemen in de stad. Weesp meent dat er geen verstandig toeristenbeleid kan worden gevoerd zonder differentiatie van het toeristenbelastingtarief en misschien zelfs van het hele vergunningstelsel. Hopelijk vormt dit raadsadres het begin van de discussie over een gebiedsgerichte aanpak van het toerisme binnen de grote, diverse gemeente.

Desgevraagd geeft hij aan niet bang te zijn dat de overlastgevende toeristen naar Weesp komen. Hij gaat uit van de bestuurlijke documenten die zijn vastgesteld op basis van wat de inwoners van Weesp willen. Er is echt nog wel ruimte voor wat meer toerisme in Weesp.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

Bij agendapunt 10: Mevrouw ZAAIJER spreekt in namens de Regenbooggroep. Het oplossen van dakloosheid verdient prioriteit – en niet het handhaven en controleren van medeAmsterdammers in een kwetsbare positie. Mensen die zelf proberen een oplossing te vinden voor de wooncrisis komen allerlei obstakels tegen: de kostendelersnorm of het verkrijgen van een briefadres en daklozenuitkering. Als maatschappelijk werker ziet ze hoe moeilijk het is de gemeente te overtuigen dat bepaalde mensen daadwerkelijk dakloos zijn. Mensen moeten aangeven op welke adressen ze verblijven of waar ze buiten slapen – maar waar ze niet mogen slapen en waar Handhaving ze wegstuurt. Toch moeten deze mensen twee keer ’s ochtends op die plekken worden aangetroffen om in aanmerking te komen voor een uitkering. Slapen ze bij vrienden of bekenden, dan moet het om drie verschillende adressen gaan – als hun netwerk al zo groot is. Anders geldt: geen briefadres, geen uitkering, geen verzekering, niet stemmen, niet werken, je niet inschrijven als woningzoekende. Ze roept de gemeente op de dienstverlening aan de dakloze medeAmsterdammers menselijk en op maat te maken. Desgevraagd geeft ze aan dat mensen eerst de rust moeten krijgen om hun zaken op orde te brengen, zich kunnen inschrijven als woningzoekende, een DigiD kunnen aanvragen. Zijn er twijfels of iemand fraudeert, dan kan alsnog handhaving worden ingezet.

Als er een afwijzing is, begint het proces weer van voor af aan. De nieuwe datum van aanvraag wordt de nieuwe datum van waaraf mensen een uitkering kunnen krijgen mits zo iemand dan voldoet aan de voorwaarden. Als het gaat om het schrappen van de slaapplek op het formulier, is de eerste stress van een stabiel inkomen weggenomen. Dan kan iemand zich richten op hoe die zijn leven kan opbouwen. Cijfers over de afwijzingen heeft ze niet paraat, maar die kan ze de commissie doen toekomen. Mevrouw BETZ werkt op het daklozenkantoor, een initiatief van de Straatalliantie. Ze is blij met het initiatief van GroenLinks over snelheid, vertrouwen en de menselijke maat in de aanpak van dakloosheid. Die is de afgelopen jaren enorm toegenomen. De effecten op de levens van de mensen zijn groot. Het mooie van het voorstel is dat het uitgaat van de vraag wat iemand nodig heeft in plaats van waar iemand wel of niet recht op heeft. Gesproken wordt over een zelfredzaamheidsmatrix om vast te stellen hoe zelfredzaam iemand is en of iemand recht heeft op opvang. Toch wordt de matrix in de praktijk ook gebruikt om te bepalen of iemand het zonder opvang kan redden. Het lijkt alsof de toetsing steeds strenger wordt en dat mensen volledig moeten zijn afgegleden om toegang tot de MO te krijgen. Mensen die als zelfredzaam werden gescreend, zijn dit na enige tijd absoluut niet meer.

Ze ziet de worsteling rond het verdelen van de schaarse middelen, maar dat ontslaat de gemeente niet van de plicht iedereen te helpen die zich meldt met een woonprobleem. Het is zaak te kijken wat er wel kan, te helpen op een manier die bijdraagt aan perspectief. Ze hoopt dat er steeds meer gekeken wordt naar de persoon, zijn context en wat er voor deze persoon wel kan worden gedaan. Het is de taak van de overheid om te zorgen voor volkshuisvesting waarbij iedereen verzekerd is van een veilig thuis. Onderdak is een mensenrecht. Desgevraagd legt ze uit dat er echt moet worden gekeken wat iemand nodig heeft en dan niet aan de hand van een zelfredzaamheidsmatrix. Een veilig netwerk helpt, maar niet altijd is iemand zelfredzaam wanneer die geen veilige verblijfsplek heeft. Ze zou die zelfredzaamheidsmatrix geheel willen schrappen. Ook het hebben van een baan betekent zeker niet dat iemand zelfredzaam is. De heer GEURTSEN spreekt in op persoonlijke titel. Hij noemt zichzelf een troeteldakloze: hij heeft een baan gehad bij de directie van VROM, maar is uiteindelijk zelf ook dakloos geworden. Toen hij dakloos werd, heeft hij nooit gedacht dat er iets positiefs zou komen van de overheid of van de Regenbooggroep. Er zijn niet veel opvangplekken, dus organisaties krijgen te horen dat ze iets moeten doen aan verwachtingsmanagement.

Hij weet wat er gaande is, zeker nu hij als vrijwilliger werkt op het daklozenkantoor. Hij heeft destijds hulp gezocht bij de daklozenvakbond. Bij de Jan van Galenstraat werd hij weggestuurd: hij was zelfredzaam. Hij roept op goed te kijken naar de werkinstructies voor medewerkers.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

Desgevraagd geeft hij aan gewoon mazzel te hebben gehad met de hulpverleners die hij is tegengekomen, inclusief zijn klantmanager bij WPI die zag dat de stress veel te hoog was. Hij heeft het allemaal niet zelf gedaan; hij kon het ook helemaal niet zelf. Bij de gemeente klop je aan voor hulp, niet om te frauderen – op misschien een enkeling na. Hij roept de raad op de wethouder te vragen te rapporteren over wat er gebeurt, over de aantallen aanvragen, afwijzingen, bezwaarschriften. Doe onderzoek naar hoeveel daklozen die er zijn. Geef voorlichting over de basiszaken om het leven heel te houden en zorg ook dat die voorlichting klopt. Word je ziek, brandt je huis af: je leven is kapot. Er zijn echt ouders die hun dochter in de kelder laten slapen voor 300 euro. Mensen moeten begrijpen waar ze terecht kunnen voor hulp, laagdrempelig. Gaat het om het tekenvak, voorstel 4, dat is geen zinnig controlemiddel. Dat kan de dakloze ook manipuleren. Ga uit van vertrouwen. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun inbreng. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid KROM is benieuwd hoever het is met de uitvoering van de motie inzake hangende tuinen. Tien gevels zouden worden vergroend; de laatste drie het afgelopen voorjaar. Er zijn er nog maar twee uitgevoerd. Dat krijgt ze graag toegelicht. Wethouder GROOT WASSINK beaamt dat de pilot nog niet is afgerond.

De voorbereidingstijd was langer dan aanvankelijk ingeschat. De aanleg bleek in sommige gevallen vergunningplichtig en dat kostte ook tijd. Twee gevels zijn aangelegd, twee staan op de nominatie en de overige volgen waarschijnlijk in 2024. De precieze einddatum moet hij nagaan. Daar komt hij de volgende keer op terug. De eerste bevindingen staan gerapporteerd in het programma Klimaatadaptatie. Het lid BOOMSMA weet dat het pand van medisch centrum Oost van de gemeente is. Het werd verhuurd aan OLVG. Die wil er tussenuit. De zorginstellingen zijn al geruime tijd in onderhandeling. Men wil graag individuele huurcontracten. Het duurt allemaal wel heel erg lang. Wethouder GROOT WASSINK weet dat er hier juist goed overleg plaatsvindt. Een oplossing is aanstaande. Het vergt wel een zorgvuldige actie. Hij zal de laatste stand van zaken navragen en komt hiermee terug naar de commissie. Het lid SCHMIT leest in de rapportage van het CBS dat er 34% meer faillissementen in de horeca hebben plaatsgevonden, onder meer door stijgende inkoopkosten, stijgende huurkosten, stijgende energiekosten. Hij pleit ervoor horecabedrijven weerbaarder te maken, bijvoorbeeld om de huuronderhandeling met een vastgoedeigenaar te voeren. Wethouder MBARKI benadrukt dat het in 2022 best goed is gegaan in de stad, ook voor de horeca, iets minder voor de detailhandel.

De gemeente ondersteunt het mkb breed en maakt geen onderscheid tussen ondernemers. Het aanbod dat er is, is wat de gemeente kan bieden. De middelen zijn uiteraard schaars. Het is een punt om te bespreken bij de buurteconomieën. Het lid NIJSSEN las een aardig afscheidsinterview met de voorzitter van AC IJburg. Hij is benieuwd hoe het nu staat met de realisatie van de sportvelden op IJburg. Wethouder MBARKI geeft aan dat er eerder plannen zijn gemaakt voor de uitbreiding van zowel de voetbal als de hockey met nieuwe clubhuizen en een mooi

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

parkeerterrein. De betaalbaarheid is wel een punt van aandacht. Berekend wordt wat er mogelijk is. Het gaat om de afweging waar overal in de stad velden kunnen worden toegevoegd. Het moet ook nog eens passen binnen Diemerpark waarin de groene onderdelen ook horen. De keuze zal nu snel volgen, in Q3. Het lid ALBERTS heeft begrepen dat het jongerenwerk op het ROC onder druk staat omdat het geld op is. Ze is benieuwd of de wethouder dit kan oplossen. Wethouder MBARKI legt uit dat de bekostiging met niet-structurele rijksmiddelen gebeurt. De gemeente heeft vanuit de schoolveiligheidsaanpak geïnvesteerd in het jongerenwerk op school. Ook de mbo-middelen houden op. Met de mbo-agenda heeft de raad bepaald waarop de gemeente zich gaat richten. Hij ziet verder geen financiële mogelijkheden. Financiën 3 Voorjaarsnota 2023 (VN2023-016075) Dit betreft behandeling in tweede termijn. De eerste termijn is besproken tijdens de vergadering van 21 juni 2023. gevoegd met 15 Voortgang financiële zeggenschap stadsdelen bij voorjaarsnota (VJN) 2023 (VN2023-016078) Het lid KEESMAN was ervan uitgegaan dat de toedeling aan de financiën aan de stadsdelen voor zowel de uitvoering van hun 22 taken als voor de gebiedsopgaven geregeld was. Dat proces is nog gaande. Dat krijgt hij graag toegelicht.

Voorts hoort hij graag of het proces zoals geschetst in de raadsinformatiebrief op schema ligt en of de raad de uitkomsten van de portefeuillehoudersoverleggen voor de zomer kan ontvangen. Het lid IJMKER informeert naar de motie over brievenbusfirma’s. De motie vraagt hierin samen met het rijk op te trekken. GroenLinks probeert daar al lang iets aan te doen. Ze krijgt het preadvies graag toegelicht. Het lid SCHMIT is blij te lezen dat het college bezig is de financiële zeggenschap bij de stadsdelen te organiseren. D66 is voorstander van sterke stadsdelen. Gekeken wordt naar de acht taken die in oktober-november in de raad komen. Als dan bekend is voor welke acht taken het financiële mandaat is georganiseerd, betekent dit dat het terug te zien is in de begroting van 2025. Hopelijk kan dat sneller. Hij brengt de rattenplaag in Zuid in herinnering waarbij het DB niets kon. Kan een DB straks binnen een programma schuiven? Tot slot hoort hij graag hoe het college ervoor gaat zorgen dat de stadsdeelcommissies volledige informatie hebben en kunnen meesturen in de stadsdeelbegrotingen. Het lid BOOMSMA vindt het belangrijk dat de stadsdelen ruimte hebben voor de prioriteiten die ze zelf stellen voor de dingen die daar spelen. Daar is budget én flexibiliteit voor nodig dus dat moet zo snel mogelijk op orde worden gebracht.

Wethouder GROOT WASSINK bespreekt graag het stadsdeelstelsel en de verschillende financiële verhoudingen. De vragen van het lid Keesman hebben hem verrast. Hij heeft namelijk weinig idee van hoe de financiën over de stadsdelen zijn verdeeld. Dat is niet goed. Daarom is afgesproken de eerste 22 taken die direct aan de stadsdelen zijn gemandateerd, in kaart te brengen met de financiële stromen. Soms zitten daarin historisch

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

gegroeide ongelijkheden. Boven op die 22 taken zit nog de rest van de begroting. De wethouder is niet voornemens informatie uit portefeuillehoudersoverleggen met de raad te delen. Er worden nu 8 taken in beeld gebracht, maar eigenlijk moet dat gebeuren op alle 22 taken. Dat zal inderdaad pas in 2025 echt tot sturing kunnen leiden. Het gaat ook over de gebiedsopgaven. Voor een specifieke opgave in een gebied zou eigenlijk iets additioneels mogelijk moeten zijn. Dat kan de wethouder zich goed voorstellen. De rol van de stadsdeelcommissie zou erin kunnen liggen om de stadsdeelbesturen te adviseren over de inzet van taken, dus de inzet van het DB op de middelen. Natuurlijk moeten de stadsdeelcommissie, de raad en het college de juiste financiële informatie hebben. Dat moet echt transparanter worden. Dat is waarom deze exercitie loopt. Ruimte om binnen een programma te schuiven is ingewikkeld. Aan de wettelijke taken moet worden voldaan waarbij men niet onder een bepaald voorzieningenniveau mag uitkomen. Dat maakt dat schuiven lastig. In Oost en in West is ervoor gekozen budget(je) vrij te maken voor een maatschappelijk initiatief. Uiteindelijk ligt het budgetrecht natuurlijk bij de raad. Wethouder MBARKI licht toe dat het college de inhoud van de motie deelt: ook het college vindt brievenbusfirma’s in de stad onwenselijk.

Het is geen onderzoeksmotie; het is een motie met een heel heldere opdracht. Het preadvies gaat over het publiceren van de lijsten. Er zit geen directe rol van de gemeente bij. Er zijn veel onderlinge contacten tussen verhuurder en huurder. Daarnaast speelt ook de privacywetgeving een rol. Het belastingstelsel heeft hier een rol. Het college wil graag samen met het kabinet optrekken daar waar het kan. Ook Europees gezien is dit interessant voor de politieke partijen. Het lid IJMKER benadrukt het verzoek: wat kunnen raad en college nog meer doen behalve roepen dat brievenbusfirma’s onwenselijk zijn? Wethouder MBARKI meent dat de motie dan aanpassing behoeft. Nu staat er dat er een lijst moet worden gepubliceerd in samenwerking met het rijk. Dat verzoek is gepreadviseerd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee deze punten voldoende zijn behandeld. Economische Zaken 4 Kennisnemen van het initiatiefvoorstel 'Bescherm de Amsterdamse kroeg’ van het lid Heinhuis (PvdA)' en de bestuurlijke reactie (VN2023-016215) Dit punt is doorgeschoven naar de volgende vergadering. 5 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening van een toezegging van 8 februari 2023 waarin vervolgstappen uiteen worden gezet over avondwinkels en de aangekondigde wijziging van het vergunningenstelsel (VN2023-016079) Het lid IJMKER vindt het een goed idee dat het college nu afziet van de loting.

Het onderzoek is gedaan. Het aantal avondwinkels zal afnemen en de koppeling aan het aantal inwoners per stadsdeel is niet meer nodig. Ze begrijpt dat de gemeente het aantal avondwinkels blijft monitoren waarbij het besluit kan worden heroverwogen. Ze hoort nog graag hoe de gemeente dit monitort en evalueert. Daar ligt nog wel een risico. Het lid NIJSSEN vindt dit een goed plan. Hij roept de wethouder op zo door te gaan. Het lid SCHMIT stelt dat de gemeente geen schaarste moet creëren daar waar die niet is. De brief lijkt hem voldoende. In de raad heeft hij aangegeven dat het belangrijk is de ondernemers zekerheid te bieden. Dit soort onzekerheid is namelijk funest voor het

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

ondernemersklimaat. Hij hoort nog graag hoe de gemeente in de toekomst met Europese schaarstevergunningen denkt om te gaan. Dus wanneer komt de wethouder met een plan? Het lid BROERSEN vindt het goed dat de actie nu is uitgesteld. In de nieuwe brief leest ze dat heroverweging van het besluit een optie kan zijn. Het gaat natuurlijk wel om maatwerk, dus er moet goed worden bekeken welke avondwinkels voor overlast zorgen. Komt er toch een vergunningensysteem met loting, dan moet dat wel ver van tevoren worden besproken – juist ook met de ondernemers. Wethouder MBARKI denkt dat de brief helder is over wat de gemeente gaat doen. Dit is een manier die samen met de ondernemers is gevonden om uitvoering te geven aan wet- en regelgeving die nu eenmaal uit Europa komt. Onderdeel van de uitvoering was een onderzoek naar de verdientijd die nodig is na een investering. Dat onderzoek heeft uitgewezen dat er geen sprake is van schaarste. Hij verwacht dat andere steden dit onderzoek ook zullen gebruiken. Ondernemers kunnen een ontheffing aanvragen. Omdat er geen sprake is van schaarste, zouden ondernemers die gewoon moeten kunnen krijgen. Stadsdelen hebben wel de ruimte om bijvoorbeeld avondwinkels in uitgaansgebieden te weren omdat daar ook andere maatregelen van kracht zijn. Dit wordt gemonitord. Moet het toch worden beperkt, dan volgt er een ander traject met een nieuw stelsel.

Hopelijk wordt hiermee de ondernemers meer zekerheid geboden. Desgevraagd geeft de wethouder aan ook naar andere steden of landen te kijken. Er zijn op dit moment – na de markten en de avondverkoop - geen andere sectoren in het vizier. Het aangepaste voorstel komt naar de raad. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. 6 Kennisnemen van de inspanningen en resultaten van de activiteiten van Amsterdam inbusiness in 2022 (VN2023-016076) Het lid BROERSEN stelt dat zich in 2022 90 nieuwe buitenlandse bedrijven in de MRA hebben gevestigd die bijna 2.800 nieuwe arbeidsplaatsen verwachten te creëren. Naast de banen dragen deze bedrijven bij aan de transitie van de voedselproductie, de energietransitie, de circulaire en digitale transitie. Er zijn ook Amsterdamse start-ups die werkgelegenheid bieden, maar de invulling daarvan is soms schaars. Amsterdam inbusiness verbindt de nieuwe internationale bedrijven met lokale bedrijven en start-ups, kennisinstellingen en maatschappelijke initiatieven in de stad. Dat is positief. Ze hoort graag van de wethouder hoe dit wordt gedaan, met welke insteek en afspraken en met welk doel. Kennisuitwisseling? Investering? De focus ligt op de energie- en technische sector terwijl talent in Amsterdam hiervoor superschaars is. Ze vreest dat Nederlandse bedrijven concurreren met internationale bedrijven voor dit talent.

Gestuurd wordt op de luchtvaartindustrie. Ze is benieuwd wat voor bedrijven dan worden aangetrokken en of dat wel rijmt met de wens op het aantal vluchten op Schiphol terug te brengen. Almere is uit de samenwerking gestapt; ze hoort graag waarom. Desgevraagd geeft ze aan te willen weten hoe internationale bedrijven Amsterdamse bedrijven stimuleren, hoe ze investeren, hoe ze kennis kunnen delen en hoe ze kunnen meedenken om hier meer talent aan te trekken om die ook in te zetten in de energie- en technische sector voor Amsterdamse bedrijven. Het lid IJMKER ziet het actief aantrekken van buitenlandse bedrijven niet los van de woningmarkt en de arbeidsmarkt. In de brief leest ze hoeveel nieuwe arbeidsplekken er zijn gekomen dankzij deze nieuwe bedrijven, maar er is geen tekort aan werkgelegenheid, wel aan personeel. En er is een groot tekort aan woonruimte. Die internationale bedrijven nemen veelal eigen werknemers met zich mee. Ze begrijpt dus niet goed hoe dit bijdraagt aan de Amsterdamse ambities.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

Mooi dat er wordt gewerkt aan een nieuwe werkwijze met selectiviteit. Dat krijgt ze graag praktisch uitgelegd net als welke waarde aan de stad wordt toegevoegd. Ze hoort graag wat de concrete doelstellingen voor volgend jaar zijn. Het lijkt alsof de indicatoren nog erg gericht zijn op groei en meer is beter. Ze wil weten hoe hierop wordt gestuurd en in een volgende rapportage leest ze graag hoe dit goed wordt geëvalueerd. Desgevraagd geeft ze aan dat GroenLinks bedrijven zou verwelkomen die een bijdrage kunnen leveren aan het tegengaan van de klimaatcrisis. Amsterdam zou hele bewuste keuzes moeten maken in welke bedrijven ze aantrekt. Belastinggeld moet immers bijdragen aan de oplossing van problemen in de stad. Het lid NAMANE ziet als doel een bloeiende diverse economie te stimuleren, eentje waarvan zo veel mogelijk mensen in de stad profiteren doordat ze belasting betalen, werkgelegenheid creëren voor Amsterdammers of bijdragen aan het vormgeven van de samenleving van de toekomst. De vraag is of dat lukt en wie nu eigenlijk profiteert. Ze informeert naar de invloed van de komst van deze bedrijven op de rest van de stad. Er zijn duizenden arbeidsplaatsen bijgekomen, maar de werkgelegenheid voor de Amsterdammer met verschillende opleidingsachtergronden moet hierin vooropstaan. Ze wil weten hoe het zit met het personeelstekort en het creëren van arbeidsplaatsen.

Veel ICT en Tech binnenhalen klinkt mooi, maar juist in die sectoren is een schreeuwend personeelstekort. Bedrijven nemen ruimte in en de werknemers die met de bedrijven meekomen eveneens. De vraag is dus hoe de gemeente ervoor zorgt dat deze bedrijven niet alleen maar gebruikmaken van de voorzieningen, maar ook wat toevoegen. Misschien moet huisvesting voor medewerkers meegenomen worden in het vestigingsbeleid voor deze bedrijven. In Amsterdam ontwijken duizenden bedrijven belasting, onder meer door flexkantoren. Voor die bedrijven is in Amsterdam geen plek in de stad. Het lid SCHMIT meent dat juist die internationale bedrijven naar de stad moeten komen om de doelstellingen van de brede welvaart te realiseren. In de stad moeten het sociale aspect, duurzaamheid en de economie in balans zijn. In de laatste twee jaar is het aantal nieuwe bedrijven naar omlaag gegaan. Hij zou snel terug willen naar de aantallen van voor corona. Amsterdam moet openstaan voor bedrijven die bijdragen aan die brede welvaart: dat betekent groei in artificial intelligence, de energietransitie, in health, in circulaire economie. Hij hoort graag of ook de wethouder hierop wil inzetten en of hij hierbij de doelstellingen van ROM Invest bij betrekt. Desgevraagd legt hij uit dat D66 ervoor kiest brede welvaart in Amsterdam te realiseren met internationale bedrijven.

Die zijn echt nodig om de tekorten op te lossen. Dat heeft de burgemeester gisteren in de Economische verkenning heel duidelijk aangegeven. Het gaat zeker niet alleen om economische groei, maar die bedrijven moeten ook bijdragen aan duurzaamheid en sociale doelstellingen. D66 wil transparantie over de sectoren waarin je als stad wel of juist niet wil groeien. Zo zijn er mooie doelstellingen in de haven, in health en artificial intelligence. Brede welvaart houdt ook de vrijheid in om te kiezen wat je wilt, tenzij de maatschappelijke neveneffecten heel negatief zijn. Daarin worden maatregelen getroffen. Zo hebben sekswerkers zeker een rol in de stad, maar de overlast daarvan moet worden ingeperkt. Hij ziet graag een ecosysteem waarbij internationale en lokale bedrijven goed met elkaar samenwerken. Dat betekent ook investeren in sectoren waarin Amsterdam wil groeien. De haven heeft prachtige doelstellingen: van een fossiele haven naar een waterstofhaven. Wethouder MBARKI licht toe dat de brief een toelichting geeft op de aantallen en de arbeidsplekken die daarmee zijn gemoeid. Er wordt ook vooruitgekeken: minder op de kwantiteit maar meer kijken naar de toegevoegde waarde. Amsterdam gaat geen hek om de stad bouwen. Ieder bedrijf dat het wil, kan zich vestigen in Amsterdam.

Er moet wel een helder kader zijn waarop de gemeente zich actief gaat inzetten om bedrijven te verleiden hierheen te komen. De aantallen van voorheen waren gericht op het opbouwen van een bepaald ecosysteem en om ervoor te zorgen dat Amsterdam dat internationale karakter daadwerkelijk had. Vandaag de dag is het echt anders dan voorheen: er is gebrek aan

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

woonruimte en vestigingsruimte voor bedrijven. Het gaat er nu om wat Amsterdam kan behouden en dan in relatie tot de focussectoren waarop de stad zich richt. Almere vond dat de samenwerking niet meer nodig was en heeft zich daarom teruggetrokken. Er wordt goed gekeken naar wat nu echt iets toevoegt aan de regio met alle opgaven die er ook zijn. Lokaal ondernemerschap is daarbij belangrijk. Juist gezien de schaarste moet goed worden afgewogen welke ruimte kan worden geboden aan bedrijven die soms als start-up beginnen maar ook upscalen. Daarvoor komt een viertal sectoren naar voren: de energietransitie, de circulaire transitie, de voedseltransitie en de digitale transitie. Economische verkenningen leggen tekorten op de arbeidsmarkt bloot. Die zijn niet zomaar op te lossen. Dat betekent goed nadenken over de productiviteitsgroei. Dat gaat niet lukken met alleen maar meer mensen. De opgaven in de zorg vergen bijvoorbeeld echt innovatieve oplossingen. Amsterdamse bedrijven kunnen in een voortraject worden meegenomen in welke toevoegingen nodig zijn, welk soort type bedrijven nog ontbreken. Een bedrijf dat zich bezighoudt met synthetische kerosine is een bedrijf in de luchtvaartsector, maar dat draagt heel concreet bij aan de energietransitie.

Desgevraagd legt de wethouder nog uit welke stimulans er voor internationale bedrijven is om samen te werken: er is hier al sprake van een ecosysteem waar die bedrijven bij willen zijn. In de keten van een ecosysteem zijn verschillende partijen nodig om te komen waar je wilt komen. Natuurlijk moet de gemeente kritisch zijn op wat bedrijven toevoegen en wat ze teruggeven aan de stad. Dat gaat ook om het type arbeidsplaatsen. De tekorten in de tech-sector zijn al groot en als daar nog meer vraag naar komt, wordt alles nog lastiger. Wellicht kunnen bedrijven mbo’ers en zij-instromers een kans bieden. Daar zit nog onbenut potentieel. Bij iedere kenniswerker die hierheen komt, horen ook ondersteunende banen. Dat is ook werkgelegenheid. Het gaat erom bedrijven te verleiden hierheen te komen die wat toevoegen aan het ecosysteem. Van veel bedrijven die zich in de stad vestigen, heeft de gemeente helemaal geen weet. Alle bedrijven die naar Amsterdam komen onderwerpen aan een kosten/batenanalyse wordt ingewikkeld. Vestiging is niet tegen te houden. Zonder dat het wettelijk wordt vereist, lopen bepaalde bedrijven voorop bij bepaalde criteria. Daarbij gaat het erom of er een ecosysteem is waaraan een bedrijf iets kan toevoegen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een criterium, maar ook of daarvoor op dit moment een plek te vinden is in de regio. Dat telt mee in de afweging.

De EMA heeft veel vacatures in het ondersteunende deel. Dat heeft via het regionaal werkcentrum een plek gekregen. Er is inderdaad een tekort aan ICT-personeel, maar innovatie is wel nodig. Hopelijk richten de opleidingen in de stad zich op die tekortsectoren. Dat gebeurt via de PPS-constructies, de mbo-agenda en ook binnen de afspraken met het regionaal werkcentrum. Internationale bedrijven beseffen dat niet al het personeel in Amsterdam kan wonen, maar dat ze die woonruimte veel breder in de regio of zelfs een andere regio moeten zoeken. Er zijn immers ook krimpgebieden. Desgevraagd legt de wethouder uit dat ook de bedrijven zien dat er een tekort is op het Amsterdams volkshuisvestingsvehikel. De gemeente informeert bedrijven daarin aan de voorkant. Veel personeel komt hier graag werken en is wel degelijk bereid verder weg te gaan wonen. Als het gaat om de synergie met ROM Invest, richt die investeringsmaatschappij zich met name op het mkb. De ROM moet nog groeien. Ondertussen is het goed vanuit de verschillende onderdelen – de ROM, de Amsterdam Economic Board, de MRA en het AIB – op veel vlakken samen te werken. Dat gebeurt continu. Het blijft belangrijk ook vanuit andere regio’s te kijken naar wat er gezamenlijk kan gebeuren rond de propositie van het land Nederland. De groei van techniek is onvoldoende terug te vinden in het technisch onderwijs op alle niveaus.

Het is zaak bedrijven te laten aanhaken op het onderwijs. Het moet niet ontaarden in private academy’s maar de wethouder doelt op het publieke, initiële onderwijs. Bedrijven zijn daartoe wel bereid. Het is echt wel een uitdaging geweest in de regio Amsterdam om goed techniekonderwijs vanuit het v.o. vorm te geven. Er zijn nu plannen voor een techniekschool in Zuidoost. Hopelijk gaat dit nu echt gebeuren. Dan zullen andere sectoren ook volgen.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. Dit punt gaan op verzoek van de leden Broersen en Namane voor een korte bespreking naar de raad. 7 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de ‘voortgang uitvoeringsprogramma bezoekerseconomie’ en de onderzoeken ‘bezoekersprognose 20232025’ en ‘Toerisme in MRA 2021-2022’ van Onderzoek en Statistiek (VN2023-016074) Het lid BENTOUMYA heet bezoekers graag welkom, maar de leefbaarheid van de Amsterdammers staat wel onder druk. Er is overlast, maar er is ook overcommercialisering van dat grootschalige toerisme en er is een monocultuur ontstaan. GroenLinks zet graag in op een lokale economie voor de Amsterdammer. Zonder nog meer maatregelen dreigt het aantal toeristen de komende jaren nieuwe recordhoogten te bereiken. GroenLinks kijkt uit naar de voortgangsrapportage aan het einde van het jaar met de mogelijke aanvullende maatregelen. Daarbij doet ze de volgende suggesties. De verordening is gericht op het terugbrengen van het aantal overnachtingen en dagjesmensen. Daarvoor is meer informatie nodig over die dagbezoeker: bezoekers die meer dan twee uur in Amsterdam doorbrengen met een toeristisch motief. Dat is een veel te vage formulering. Niet helder is hoe dat drukt op de stad, welk gedrag ze vertonen. Er is een analyse van deze bezoekersgroep nodig om überhaupt aanvullende maatregelen te kunnen nemen.

Naar aanleiding van het stuk Toerisme in de MRA 2021-2022 informeert ze naar de eventuele verplaatsingseffecten naar de MRA zijn mocht de toeristenbelasting worden verhoogd. Dat kan de wethouder dan meenemen in de begroting. Ze wijst op de eerdere motie om voor de nee,tenzij-gebieden een nieuw-voor-oudregeling op te nemen. De motie wordt na de zomer afgedaan. Ze is benieuwd naar aanvullende ideeën om het aantal overnachtingen in te perken. Zelf denkt ze daarbij aan het opkopen van overlastgevende hotels, het stoppen van verlenen van nieuwe vergunningen of het tegengaan van uitbreiding van bestaande hotels. Het lid KROM vraagt aandacht voor het Renaissance Amsterdam hotel dat onder het mom van renovatie een kleine 100 kamers opplust boven op de 400 die het al heeft. Dat ziet ze als een totaal gebrek aan respect voor de omgeving, voor de buurt, voor de stad en voor de Amsterdammers. De PvdD vindt het verhogen van de toeristenbelasting een goed idee zolang dit soort partijen megawinsten boeken ten koste van de stad, van de sociale cohesie in de wijken, de bijdrage aan milieuvervuiling en klimaatverandering, de druk op de binnenstad en dergelijk. Ze is benieuwd of zo’n verhoging juridisch twijfelachtig is en bij de rechter kan worden afgeschoten. De wethouder zou op dit hotel en op andere een moreel appel kunnen doen en op de mooie woorden in hun eigen jaarverslagen.

Zandvoort heeft een funtax ingesteld van 3 euro. In Amsterdam is dat 1,50. Dat kan ook nog als sturingsmechanisme werken voor de dagbezoeken. Het lid SCHMIT vindt de top-15 aan maatregelen om het toerisme terug te brengen, van groot belang. Er moet een kalender komen wanneer welke maatregelen gaan plaatsvinden. Die duidelijkheid is nodig voor alle partners. Hij is benieuwd wanneer de evaluatie van de eerste stay awaycampagne naar de raad komt, wat de gemeente daaruit kan leren en of er een volgende campagne aan komt. Om een oordeel te vellen over de campagne heeft hij die evaluatie namelijk nodig. Er zijn gesprekken geweest over de vrijgezellenfeesten in de binnenstad. Na de zomer volgt weer een gesprek. Het is nu wel tijd voor concrete actie om die vrijgezellenfeesten aan te pakken. Desgevraagd legt hij uit dat die toeristenaantallen naar beneden moeten. In de MRA kijken partners daar toch anders tegenaan. Hij is benieuwd of er ook een gemeenschappelijke visie is. De commissie heeft ingestemd met de 15 maatregelen. Die ziet hij dus graag snel geëffectueerd. Aan de slag dus.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

Het lid NAMANE ziet dat toerisme de stad verandert en een grote invloed heeft op huurprijzen, ook voor ondernemingen. Betaalbare ruimte om te ondernemen wordt steeds schaarser. Ze hoort graag wat er mogelijk is rond huurprijsbescherming. Ze denkt daarbij aan winkelcorporaties zoals bij woningen. Graag een onderzoek daarnaar. Winkeldiversiteit behouden is belangrijk. Florence zet daarvoor haar Unescocertificering in. Daarover hoort ze graag meer. In veel Europese steden staat het karakter van de stad onder druk. Wellicht ziet de wethouder kans samen op te trekken voor een lobby richting Europa of richting de Europese Verkiezingsprogramma’s. Het aantal bedden voor bezoekers terugdringen is belang. Hopelijk worden er snel stappen gezet om verbodswijken voor vakantieverhuur in te stellen. Ze ziet uit naar het plan van het college. Het lid NIJSSEN stelt dat toerisme de stad veel goede dingen brengt, maar helaas ook veel overlast. De wethouder geeft in zijn brief aan dat er geen golden bulit is om overtoerisme aan te pakken. Het vergt een hele set aan maatregelen. De VVD vindt het vooral belangrijk een slag te maken naar hoogwaardig toerisme dat bijdraagt aan Amsterdam. De Raad van State heeft uitspraak gedaan over vakantieverhuur. Het verbod zoals dat nu was ingestoken, is niet mogelijk. Recent is daarover nog weer een motie ingediend.

Die vakantieverhuur moet in Amsterdam echt van de baan. Hij hoort graag van de wethouder welke vervolgstappen nog mogelijk zijn om tot zo’n Airbnb-verbod te komen. De wethouder geeft aan de aantallen cruises in de binnenstad te willen terugbrengen. Toch zijn dat veelal hoogwaardige toeristen die eigenlijk heel welkom in de stad zijn. Het gaat erom overlast te voorkomen: geen vieze schepen, geen vieze bussen in de binnenstad. Desgevraagd legt hij uit dat deze bedden op boten voor dit soort toeristen niet voor die hoge toeristendruk zorgen. Handhaving en reiniging vormen het sluitstuk bij de aanpak van overtoerisme. De wethouder gaat bekijken hoe de toeristenbelasting daarvoor kan worden ingezet. Het blijft een punt van aandacht. Als die feesttoeristen hier toch komen, moet handhaving en reiniging gewoon klaar staan. Het lid ALBERTS wijst op een eerdere tv-opname met de titel Nederland is vol. Een aflevering ging over toerisme. Daar werd gezegd: We kunnen niet op tegen die tiktokfilmpjes. Die laten allemaal zien hoe goed en hoe leuk het is. Dat is een vorm van reclame die Amsterdam niet in de hand heeft. Ze vraagt zich af of het stay awayfilmpje daar tegenop kan. In sommige steden zou er een rolkofferboete worden opgelegd voor het geluid van die wieltjes. 245 euro als je de koffer laat rollen in plaats van draagt. Lumineus idee. Sommige buurten zouden daar heel blij van worden.

B&B’s worden met 30% teruggedrongen. Toch gaat dat niet veel opleveren. Het zijn die hotels die maar gewoon doorgaan met 100 bedden hier en 100 bedden daar. Ze wil echt begrijpen waarom dat niet lukt. Amsterdam heeft toch een hotelstop? Het lid PETERS haalt een mail aan van iemand met een B&B in zijn eigen huis voor twee personen. De schrijver heeft nog nooit overlast ervaren van zijn gasten en zijn omgeving ook niet. Het zijn wat deze raad ‘hoogwaardige’ toeristen noemt. Ze fietsen door de stad, bezoeken musea, geven geld uit en betalen toeristenbelasting. Het gaat om 16 m 2 van zijn schip. Dankzij deze exploitatie kan de schrijver in het centrum van Amsterdam wonen en de vaste lasten betalen. Anders zou hij met zijn drie kinderen toch de stad uit moeten. De fractie van JA21 is het er helemaal mee eens dat er maatregelen moeten worden getroffen om alle overlast tegen te gaan. Hij denkt graag mee met de wethouder. Toch leveren de plannen nog niet het gewenste effect op waardoor het verwachte aantal toeristen straks nog ver stijgt boven het maximumaantal van 20 miljoen. Het snijden in de B&B’s lijkt hem echter een onzinnige oplossing. Daar ligt het probleem niet. In veel buurten wordt het huidige quotum helemaal niet gehaald. B&B-overnachtingen vormen slechts 3,8% op het totaal. Nog te bouwen hotels bieden 5 keer zoveel capaciteit dan alle particuliere

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

toeristische verhuur bij elkaar. B&B’s onttrekken geen woningen aan de markt, want de eigenaren wonen er zelf en bieden slechts een beperkt deel daarvan te huur aan. Ze staan verspreid over de stad. Hij is benieuwd waarom de wethouder toch dat quotum wil verlagen. Desgevraagd legt hij uit dat Amsterdam op zoek is naar die hoogwaardige toerist. Dat is een deel van het toerisme dat de stad wil behouden. De ruimtes die als B&B worden verhuurd, worden gebruikt door gezinnen of partners die komen voor museumbezoek. Het lijkt hem echt onverstandig dat deel van het toerisme naar beneden te brengen. Toerisme blijft onderdeel van een stad als Amsterdam. De afgelopen weken heeft hij veel mails ontvangen van Amsterdammers die door dat beleid worden geraakt en voor hun toekomst vrezen: de marktondernemers, de haringstallen, de rondvaartboten en nu dus ook de B&B-eigenaren. Hij hoort graag hoe de wethouder zo snel mogelijk voor een toekomstperspectief gaat zorgen voor deze B&Beigenaren. De uitspraak van de RvS over de verbodswijken is helder. Toch moet er onderzocht worden of minder vergaande maatregelen een mogelijkheid vormen. Wellicht kan de wethouder aangeven welke maatregelen onderzocht zullen worden en wanneer het moment daar is om de maatregel voor verbodswijken toe te passen.

Het lid BOOMSMA roept al ruim 10 jaar om de balans te herstellen door met name het blow- en braltoerisme terug te dringen. Nu nog maar eens een keer. Het gaat nu om absolute aantallen die echt om maatregelen schreeuwen. Hij stelt voor de raambordelen te sluiten, het rode licht uit te doen of ten minste de gordijnen te sluiten. Het is echt zaak die morele vakantie te doorbreken. Hij roept op ook het i-criterium in te voeren. Dat zal echt effect sorteren. Inzake de toeristenbelasting krijgt hij graag een nadere toelichting op die juridische kwetsbaarheid. Het lijkt hem wel reëel te kijken naar een gedifferentieerd tarief voor Weesp of landelijk Noord. Onderzoek wijst uit dat het maar weinig zal opleveren als sturingsmiddel. Het college verwacht 600.000 overnachtingen minder waarvan er 300.000 alsnog als dagjestoerist komt. Hij vreest dat er straks wel een megabordeel staat dat allemaal sekstoeristen aantrekt, maar dan zijn de congresgasten en pensionado’s de stad uitgejaagd. Een bijzondere koers. Zandvoort vraagt 3 euro voor hele grote evenementen met meer dan 10.000 bezoekers. Ook daar is wel een differentiatie aan te brengen. Voor de zomer zou een terugkoppeling van de stay awaycampagne naar de raad komen. Mooi, maar de tijd gaat dringen. Hij hoort ook nog graag wat men in Florence allemaal heeft bedacht.

Wethouder MBARKI verduidelijkt dat er maar liefst 45 maatregelen in het stuk staan. Een deel van de overlastmaatregelen zit in het uitvoeringsplan bij de Aanpak binnenstad. Daar gaat het om 88 maatregelen. En dan is er nog het nee,tenzij-beleid voor hotels. Dat beleid werkt wel degelijk, maar op hotels die uitbreiden kan de gemeente niet sturen via het erfpachtinstrument. Die zitten namelijk op eigen grond. Het overnachtingsbeleid wordt nog verder aangescherpt, hoewel er wel ruimte moet blijven voor bijvoorbeeld nieuw-voor-oud. Meer suggesties zijn uiteraard altijd welkom. De aanpak kan leiden tot een waterbedeffect in de MRA-regio, maar dat geldt ook voor bezoekers uit andere regio’s die naar Amsterdam komen. Al die effecten worden blijvend gemonitord. In december zijn de maatregelen vastgesteld. Een aantal maatregelen is snel geëffectueerd waaronder de sluitingstijden, het blowverbod, de stay awaycampagne. Continu bekijkt de gemeente welke maatregelen ze nog meer kan treffen boven op de al getroffen maatregelen. Het perspectief voor B&B-eigenaren is verlaging. Daar gaat het college mee verder. Het is geen beleid om in te zetten op meer hoogwaardig toerisme. De gemeente zet in op minder toerisme in alle segmenten. Het is namelijk een collectief probleem: te veel bezoekers en te veel overnachtingen.

Er wordt dus overal op ingezet: aantallen omlaag, overlast tegengaan, wel die respectvolle bezoeker bedienen. Daar zijn de campagnes op gericht. De dagbezoeker wordt belast via de VMR, bij evenementen en via de parkeerbelasting. Als de gemeente hier nog meer op zou willen sturen, moet de gemeente nog beter weten wie die dagbezoeker is.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

Na de zomer komt de wethouder met het plan voor de motie nieuw-voor-oud in nee,tenzij-gebieden. Dat vergt namelijk aanpassing van het overnachtingsbeleid. De wethouder gaat graag in gesprek met de hotels. Ambtelijk is geprobeerd het hotel te laten afzien van de 100 extra kamers, maar dat is niet gelukt. Het reguleringspakket houdt hier echter op. Vergunningen zijn aangevraagd en beoordeeld. Hij heeft er op dit moment geen zicht op of de binnentuin, de kelder en de buitengevel aan de regels voldoen. In het bestemmingsplan was ruimte voor extra meters en dan kan de vergunning niet worden geweigerd. Ook met KHN is de wethouder in gesprek zodat mensen in de branche zich hieraan committeren. Een lijstje van hotels met een vergunning van vóór het nee, tenzijbeleid kan hij niet zomaar toezeggen. Hij kijkt wat er mogelijk is qua vergunningen en qua hotelrechten. Hij komt hierop terug. Misschien kan die informatie in beslotenheid naar de raad komen. Het voorbeeld van Zandvoort wordt hier ook gebruikt. De analyse van het type dagbezoeker kan zeker behulpzaam zijn. Het is wel ingewikkeld, want het kan niet de bedoeling zijn de Amsterdammer die een museum bezoekt, extra belasten. Het is niet makkelijk de aantallen naar beneden te krijgen. Wereldwijd zijn er meer reisbewegingen. De Amerikaanse en de Aziatische markt zijn nog niet helemaal open. Niks doen is geen optie.

De gemeente is er al lange tijd mee bezig. Het is ook een kwestie van uitproberen – zoals nu met de stay awaycampagne. De evaluatie komt waarschijnlijk pas na de zomer naar de raad. Er moet natuurlijk wel een imagocampagne komen om te promoten wat voor stad je wél wilt zijn. Over de aanpak van de vrijgezellenfeesten heeft de wethouder een bijzonder gesprek gevoerd. Een groot aantal partijen was daarvoor uitgenodigd maar sommige voelden geen noodzaak om daarbij aanwezig te zijn. De gemeente heeft helder aangegeven wat ze niet wil. Uiteindelijk is het de bedoeling samen tot een convenant te komen met heldere afspraken. De gesprekspartners gaven wel aan dat het niet ophoudt als zij hiermee stoppen. Er zijn namelijk allerlei partijen die niet aan tafel zaten en er is nog altijd heel veel vraag naar dit type feesten. De gemeente gaat nog met hotels in gesprek die actief op bepaalde websites hun aanbod voor deze doelgroep publiceren. De wethouder merkte vandaag dat hij niet helemaal op één lijn zit met stadsgebied Weesp. Er zijn gemeenten die meer bezoekers willen. Die hebben ze ook nodig. Als voorbeeld noemt hij Marken, waar de supermarkt zijn bestaan dankt aan de toeristen. De belangen verschillen. In oktober komt er een plan vanuit de MRA waarin ambtelijk vanuit de verschillende perspectieven naar de bezoekerseconomie is gekeken richting de toekomst.

De gemeente zou het wenselijk vinden te kunnen reguleren op de markt van bedrijfspanden. Dat wordt verkend. Hopelijk kan hij na de zomer iets meer vertellen. Het wordt pionieren. Eigenaren hebben natuurlijk ook rechten. Gevraagd werd naar verbodswijken voor vakantieverhuur. Alle maatregelen worden in de verschillende commissies besproken. De RvS heeft de gemeente de opdracht gegeven te kijken of er geen andere maatregelen te treffen zijn alvorens over te gaan tot deze zware maatregel. Dat wordt nu uitgewerkt. Gaat het om wat Florence doet met haar Unescostatus, dan gebruikt men decreten op basis van nationale wetgeving via de APV om bepaalde beroepen en ambachten te beschermen. Dat gaat om leerbewerking, marmerbewerking en andere oude beroepen. Amsterdam kan dat niet een op een overnemen, maar kijkt er wel goed naar, bijvoorbeeld om bruine kroegen te behouden. Het college trekt zeker op met andere steden en Europa – zeker rondom de aanstaande verkiezingen. Het lid NAMANE begrijpt dat er nationale wetgeving nodig is voor dit soort zaken. Ze roept de raad op hiervoor zijn best te doen. Wethouder MBARKI merkt op dat er nu onderzoek naar de riviercruises wordt gedaan. Daarbij wordt zeker naar de impact en het type bezoeker gekeken. Ieder type bezoeker besteedt natuurlijk geld in Amsterdam, maar de aantallen moeten absoluut naar beneden. Handhaving is inderdaad het sluitstuk.

Dat moet overal terugkomen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

8 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het rapport ‘Ruimte voor ambitie van bedrijveninvesteringszones’, waarin voorstellen staan voor de verbetering van de Wet op Bedrijveninvesteringszones. (VN2023-016073) Dit punt wordt op verzoek van het lid Schmit doorgeschoven naar de volgende vergadering. MBO en Toeleiding Arbeidsmarkt 9 Afhandeling moties: motie 160, van 5 april 2023; motie 533, van 21 december 2022; motie 569, van 21 december 2022 Nr. VN2023-016082 Het lid BELKASMI heeft het punt geagendeerd vanwege de gezamenlijke introductieweken. Verschillende steden zijn daar al mee aan de slag gegaan. Uit deze brief lijkt het alsof de onderwijsinstellingen geen gezamenlijke introductieweken in Amsterdam willen. Hij hoort graag of dat klopt. Het is aan de wethouder om dit een stap verder te brengen. In de motie heeft hij verschillende opties aangedragen. De vraag is hoe de onderwijsinstellingen hierin staan, met name als het gaat om het faculteitsgericht organiseren. Om de emancipatie onder mbo-studenten te versterken is een gedegen introductieweek belangrijk. Dat belang wil hij blijven benadrukken en hij hoort graag hoe de wethouder dat denkt te stimuleren. Wethouder MBARKI heeft uitvoering gegeven aan de motie. Hij omarmt die gezamenlijke introductieweken, maar dat moet wel gebeuren vanuit de jongeren en de onderwijsinstellingen zelf.

De gemeente kan de behoefte wel faciliteren. Overigens kennen ook de UvA en de VU geen gezamenlijke introductieweken. Studenten die dit willen, moeten dit bij hun eigen onderwijsinstelling aangeven en als die dan naar de gemeente komen, kan de gemeente het proces een stap verder brengen. Het lid BELKASMI verzekert dat die behoefte er zeker is. Hij wijst op de inspreker in de vorige vergadering die die behoefte aangaf. Het ASVA heeft een petitie ondertekend. In de motie heeft hij een aantal suggesties gedaan. Enthousiasme is er bij het JOB en het ASVA, maar hij weet niet hoe dat zit bij de onderwijsinstellingen. Wethouder MBARKI kan dit idee inhoudelijk laten slagen. Op het Marineterrein bijvoorbeeld kunnen de verschillende studenten op inhoud kennis met elkaar maken en iets samen doen. Als ze iets in een introductieweek willen, staat de wethouder daarvoor open. Als het ASVA mbo-studenten erbij kan betrekken die dit echt willen, dan gaat het lopen. Dat ziet hij nu nog niet. De gemeente staat klaar, maar kennelijk lopen de onderwijsinstellingen en de mbo-studenten zich nog niet warm. In Utrecht hebben studenten het initiatief genomen. De gemeente heeft hun ruimte geboden. Dat kan in Amsterdam ook. Het is echt iets waarmee de studenten moeten komen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld.

Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 10 Kennisnemen van het initiatiefvoorstel 'Snelheid, vertrouwen en de menselijke maat in de aanpak dakloosheid” van het lid Van der Veen (GL) en de bestuurlijke reactie (VN2023-016080) Het lid VAN DER VEEN vertelt over zijn ontmoeting met Abby van de Rainbow Soulclub. Abby woont al 30 jaar in Amsterdam en hij is een vaste bezoeker van het

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Definitief Raadscommissieverslag, 12 juli 2023

inloophuis Blaka Watra van de Regenbooggroep. Op de vraag wat hij de commissie vandaag wil meegeven, waren zijn woorden: Always be there when needed, show the world the way when all is dark. Hij is blij vandaag dit initiatiefvoorstel te bespreken. Iedereen kent wel een Abby. Voor en namens al deze mensen is het voorstel gemaakt. Het voorstel is urgent. Het betekent niet langer werken met een matrix die een mate van zelfredzaamheid toetst en niet langer dat formulier moeten invullen, maar werken vanuit vertrouwen. Kies voor de menselijke maat en werk snel. In de bestuurlijke reactie richt het college zich op de punten 1, 2 en 4 waarvan het zegt dat ze moeten worden herschreven. Het college wil de matrix en het formulier handhaven. Het lid Van der Veen is maatschappelijk werker en heeft geleerd inschattingen te maken, de juiste vragen te stellen, te luisteren en samen tot een vervolgstap te komen. Een dakloze accepteert het eerlijke antwoord dat er geen plek is in de opvang, maar de opmerking dat iemand zelfredzaam is en daarom geen toegang krijgt, doet mensen geen goed. Hij stelt voor de punten 1 en 4 te herformuleren naar: verzoekt het college zich het komende jaar voor te bereiden op het schrappen van de matrix en het formulier en de commissie daarover in Q2 va 2024 te informeren.

Vragen uit de commissie: Het lid BILGIN vraagt of het lid Van Veen ook een rol ziet voor de Ethosmethode. Het lid VAN DER VEEN weet dat met die methode kan worden onderzocht hoeveel daklozen er in Amsterdam verblijven. Die methode stond in de motie die in januari werd ingediend en het college verzocht uit te rekenen om hoeveel dak- en thuislozen het in Amsterdam gaat. Ook hij is benieuwd naar de status van de motie. Het lid ABDI markeert dat dit een heel mooi voorstel is van lid Van der Veen. Ze hoort nog graag hoe de Amsterdamse maatwerkmethode goed kan worden gemonitord en opgevolgd. Ze is benieuwd wat de mogelijkheden zijn om mensen beter te kunnen begeleiden naar een woning. Het lid VAN DER VEEN denkt aan klanttevredenheidsonderzoeken om de Amsterdamse maatwerkmethode te monitoren. Er is in Amsterdam veel kennis en expertise aanwezig. Er is niet zo zeer meer nodig, maar de methode om mensen te helpen, kan beter. Daar kan dit voorstel aan bijdragen. Het lid HYLKEMA begrijpt dat de matrix heel bureaucratisch is, maar net als het college denkt hij dat er wel een tussenvorm mogelijk is met de matrix als handvat en daarnaast de handwerkmethode. Het lid VAN DER VEEN denkt dat de matrix altijd als handvat was bedoeld en niet als doel op zich. Die zelfredzaamheidmatrix bepaalt of iemand zelfredzaam is of niet en wel of geen hulp krijgt. Zo zwartwit is het echter niet.

Juist omdat er zo veel schaarste is, geldt de matrix soms als middel om iemand geen opvang te bieden. De vraag moet zijn: wie ben je, wat heb je nodig, wat kunnen wij voor je doen? Er zijn te weinig opvangplekken. Er zijn te weinig huizen. Mensen willen wel graag worden geholpen. Het veld heeft die matrix niet zo zeer nodig. Hulpverleners kunnen vertrouwen op hun eigen professionaliteit. Het lid VAN DER VEEN bedankt het college en de ambtenaren voor de gesprekken vooraf, voor het meelopen in de Jan van Galenstraat, de bezoeken aan de inloophuizen, de daklozenloketten, de winteropvang enz. Hij is benieuwd of aanpassing van de punten 1, 2 en 4 ertoe kan leiden dat het college het komend jaar het schrappen van het formulier voorbereidt om uiteindelijk volgend jaar dit formulier en deze matrix niet langer te gebruiken en de raad daarover te informeren in Q2. Veel daklozen ‘starten’ in de Jan van Galenstraat waar ze een briefadres en een uitkering kunnen aanvragen. Bij zijn bezoek werd de behoefte aan een x-aantal studio’s duidelijk waar het team van de Jan van Galenstraat snel, diezelfde dag eigenlijk, iemand