Definitief verslag RO 27 11 2024

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie.

RO

Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Vergaderdatum Woensdag 27 november 2024 van 13.30 uur tot 17.04 uur in de Willem Kraanzaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 15 januari 2025

Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouder: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis Verslaglegging: mevrouw Röling (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aboelkasem (DENK), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Keesman (PvdA), Konings (VOLT), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GrLi), Nijhof (GrLi), Runderkamp (PvdA), Staartjes (VVD), Taj (GrLi), Veenhoff (GrLi), De Vos (PvdD) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: B. Abid (stadsdeelvoorzitter Noord), Sarina Brukx, Sylvia Fennis, P. Miedema (commissieondersteuner), Niek Roozen, Hans Schotman, Cyril Stom, Myrthe Verweij, B. Vink (stadsdeelvoorzitter Zuid)

1 Algemeen a Opening De VOORZITTER opent de vergadering, heet iedereen welkom en stelt vast dat er sprake is van een quorum. b Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de nieuwe lange termijn agenda is toegevoegd aan de stukken. De ambtelijke organisatie vult deze bestuurlijke lange termijn agenda steeds aan met dossiers en tijdpaden, zodat men kan zien welke dossiers wanneer ongeveer naar de commissie en raad gaan. Wethouder VAN DANTZIG begint met het mondeling afdoen van een toezegging aan de raad over de Couperusbuurt. Tijdens de behandeling van de investeringsnota heeft de wethouder toegezegd Stadgenoten te vragen extra aandacht te besteden aan kwetsbare huishoudens bij de herhuisvesting. Dit hebben zij gedaan en is door Stadsgenoten vastgelegd in een Sociaal Plan. Ten tweede deelt de wethouder mee dat zij een technische sessie aanbieden over het Burgerberaad Groene Stad op 19 december van 14.00 uur tot 15.30 uur. Het lid DE VOS vraagt wat de redenatie erachter is en waarom er geen klankboordgroep is en of er mogelijkheid is voor de raad om input te geven voor de startnotitie.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

De VOORZITTER constateert dat dit meer een vraag is dan een mededeling en stelt voor dat de vraag genoteerd wordt en dat de griffie kijkt hoe daarop terug kan worden gekomen. De griffie koppelt dit dan terug. Wethouder VAN DANTZIG deelt mee over het PPLG, dat de provincie Noord-Holland geen ontwerp provinciaal programma landelijk gebied meer opstelt, nu het nationaal programma landelijk gebied en het nationale transitiefonds landelijk gebied beiden zijn geschrapt door het kabinet. De toezegging dat de raad en de stadsdelen bij een zienswijze op PPLG betrokken worden, kan niet worden uitgevoerd door externe factoren. Er wordt nu een provinciaal uitvoeringsprogramma landelijk gebied opgesteld, wat wordt opgenomen in de volgende actualisatie van de provinciale omgevingsvisie. De planning daarvan is nog onbekend. Intussen blijft de provincie doorwerken aan het landelijk gebied. Prioriteiten daarbij hebben Natura 2000 gebieden in de Veenweide, het Gooi en de Binnenduinrand. c Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt vast dat de punten 3, 5, 7, 9, 10 en 11 kunnen worden gehamerd. Het lid Lochtenberg heeft verzocht om punt 16 uit te stellen tot een nader te bepalen datum. Het lid Lochtenberg bepaalt dan de datum waarop punt 16 besproken wordt. De agendapunten 12 tot en met 14 worden gevoegd besproken. Het lid LOCHTENBERG vraagt of TKN-14 in deze vergadering besproken kan worden.

De VOORZITTER geeft aan dat dit niet mogelijk is, daar TKN-stukken minimaal vijf dagen van tevoren moeten worden aangemeld. De VOORZITTER stelt vast dat agendapunten 6 en 8 gevoegd behandeld kunnen worden. De agenda worst vastgesteld. d Conceptverslag van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie RO d.d. 23 oktober 2024. Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ontvangen en het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e Termijnagenda, per portefeuille f TKN-lijst Op verzoek van het lid Van Schijndel worden TKN-stukken 8 en 9 geagendeerd. Op verzoek van het lid Veenhoff worden TKN-stukken 1, 2 en 13 geagendeerd. De VOORZITTER stelt vast dat bij TKN-stuk 2 het lid Veenhoff de wens heeft eerst de technische sessie te houden en dan in de eerstvolgende vergadering het TKNstuk te bespreken. Er is voldoende belangstelling in de commissie om een technische sessie te organiseren. Op verzoek van het lid Aboelkasem wordt TKN-stuk 11 geagendeerd.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

Op verzoek van het lid Von Gerhardt wordt TKN-stuk 12 geagendeerd. Op verzoek van het lid Emmerik wordt TKN-stuk 13 geagendeerd. g Ingekomen stukken stadsdeelcommissie Er zijn geen aparte adviezen van de stadsdeelcommissie. 2 Inhoudelijk deel a Opening inhoudelijk gedeelte

b Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER heet alle insprekers hartelijk welkom. De voorzitter geeft aan dat er ook een schriftelijke bijdrage is toegevoegd en er hebben zich zes insprekers aangemeld. Cyril STOM spreekt in over het technisch inzicht vanuit het ingenieursbureau in de zaak ophogen Baaibuurt-West en namens het Baaibuurt Collectief, als reactie op raadsinformatiebrief van de wethouder met betrekking tot Baaibuurt-West TKN-13. In deze brief beschrijft de wethouder waarom hij het alternatieve plan van het Baaibuurt Collectief ter zijde schuift. In het plan, wat zij op 4 november 2024 aan het projectteam van de gemeente hebben gepresenteerd, staat stedenbouw zonder zandophoging centraal. In achtneming van de bezwaren die de wethouder in deze brief uit op hun plan, hebben zij een extern ingenieursbureau gevraagd ons plan te toetsen op geotechnische en geohydrologische haalbaarheid. Zij en het ingenieursbureau begrijpen dat de gemeente zich zorgen maakt over de risico’s in de uitvoering en beheer fase, met name ten aanzien van de verzakkingen en het losbreken van kabels en leidingen van gebouwen, de waterveiligheid en het rainproof inrichten en de waterkwaliteit. Uit de reactie van het ingenieursbureau blijkt dat het gebied al aanzienlijke zetting vertoond.

Het ophogen van de grond is voornamelijk bedoeld om de infrastructuur te ondersteunen, maar het lijkt erop dat veel van de infrastructuur geheid moet worden, zelfs als de gemeente doorgaat met ophogen. Het alternatieve plan, waarbij de infrastructuur onderheid of in gewicht neutrale situatie wordt aangelegd, kan deze zettingsproblemen ondervangen. Bezwaren op het geohydrologische vlak worden in het alternatieve plan ondervangen. Hoe het plan en het alternatieve plan tot elkaar zich verhouden ten aanzien van de waterkwaliteit is niet te beoordelen, omdat zowel de huidige als de beoogde waterkwaliteit niet bekend zijn. Het toepassen van een alternatief dat het ophogen voorkomt, vraagt om een andere benadering en andere randvoorwaarden. Om tot een duurzaam en breed gedragen oplossing te komen, is het van belang dat de gemeente bereid is de visie te heroverwegen en open te staan voor alternatieven. Zij roepen dringend op om zelf onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de noodzaak van het zand ophogen in Baaibuurt West. Dit biedt de kans om een toekomst bestendig plan te realiseren dat duurzaam, minder ingrijpend en kostenefficiënter kan zijn. Alleen zo kan een besluit worden genomen dat recht doet aan de belangen van bewoners, het milieu en de potentie van Baaibuurt-West.

Desgevraagd geeft inspreker aan dat er geen andere manieren voor de commissie zijn om Baaibuurt West te helpen, als het niet lukt met het alternatieve plan. Ook geeft inspreker aan dat er geen technische uitwisseling is geweest tussen het ingenieursbureau van de gemeente en de ingenieurs van het Baaibuurt Collectief. Inspreker Stom denkt dat de gemeente niet meegaat in het alternatieve plan, omdat de regelgeving die achter het besluit ligt, vastligt en een traditionele manier is hoe Amsterdam het aanpakt, namelijk ophogen en dan allerlei redenen aandragen om dat te verantwoorden,

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

terwijl de traditionele aanpak niet meer standhoudt in deze tijd. Zij zijn van mening dat hun plannen op zijn minst onafhankelijk getoetst moeten worden. Desgevraagd geeft inspreker aan dat zij in december vorig jaar zijn begonnen met deze plannen. Sindsdien zij met een groep van ongeveer tien mensen hier dagelijks mee bezig. Zij proberen alles met eigen middelen vooruit te brengen en het initiatief ligt bij hen om co creatie te veroorzaken, zodat ze kunnen meewerken en betaald kunnen krijgen, want het is echt een uitputtingsslag. Hans SCHOTMAN spreekt op persoonlijke titel in bij agendapunt 6. Bij de Raad van State loopt vanaf 15 april 2023 een procedure tegen de stedenbouwkundige plannen van het Buikslotermeer, waarop tot op heden nog niet is beslist. Mede omdat er nog geen door de gemeenteraad goedgekeurd integraal stedenbouwkundig plan is. Zonder dat er een stedenbouwkundig plan was voor het centrumgebied van Amsterdam Noord, heeft de gemeente met de salamitactiek, zonder bestemmingswijziging en zonder goede onderbouwing het Waddenwegviaduct gesloopt. Dit om het verouderde en achterhaalde stedenbouwkundig plan uit 2004 vrij te kunnen ontwikkelen. Op 29 november 2024 heeft inspreker een beroepzaak bij de Raad van State tegen de bouw van de hoge toren, het Waddenschip. Als aanjager voor de verdere hoogbouw op het Buikslotermeerplein.

Ook voor deze hoogbouw ontbreekt volgens inspreker een procedurele onderbouwing. Twee projectontwikkelaars en een architect van de gemeente het Winkelcentrum boven het IJ 240 meterhoge torens met grootstedelijke allure. Volgens inspreker zijn er geen fundamentele aanpassingen aangebracht aan de eerdere plannen, er is enkel tekstueel gereageerd op de 31 ingediende zienswijzen. Er wordt alleen omschreven dat de keuzes juist zijn, dit is echter onvoldoende voor het rechtvaardigen van gemeentelijk beleid. Telkens zijn de plannen uit 2019 ongewijzigd voor inspraak vrijgegeven. Met veel bla, bla en mooie plaatjes, zijn op herhaling de ongewijzigde maquettes gepresenteerd, waarbij steeds door de gemeente ontwerpers werd gezegd, dat het zo niet zou worden. De opmerking dat Amsterdam Noord een grootstedelijk allure moet krijgen, is ongemotiveerd en creëert met het ophokken van mensen in hoge torens niet een leefbare woonomgeving. Sylvia FENNIS spreekt eveneens in bij agendapunt 6 namens Red Amsterdam Noord. Het toekomstbeeld Buikslotermeerplein lijkt op goochelen met cijfers. Voor een leefbaar stuk stad, moeten ze niet op het centrumplein bouwen, want dat kost openbare ruimte, de enige ruimte waar de gemeente zelf overgaat. Hier zou je moeten kunnen sporten en fijn verblijven moeten zijn in het groen. Sport en groen gaan over de gezondheid van bewoners.

In de plannen wordt sport maar nauwelijks genoemd en de oplossingen zijn niet reëel, want nutsvoorzieningen leggen een steeds grote claim op het Groene Veld. Op dit stukje bij het centrumplein zou meer groen zijn dan de norm, maar op het gehele plangebied komen ze 18.000 m2 tekort. Voor een leefbare stad, moeten ze niet bouwen op het centrumplein en aanjagen heeft het stationsgebied al als functie. In de rest van het plangebied in het winkelcentrum komen volgens inspreker duizenden huizen zonder enig groen, daar de gemeente daar geen grond heeft. Inspreker stelt dat de grond op raakt en roept op om voor een leefbaar stuk stad het centrumplein tot een fijne, openbare verblijfsruimte te maken en daar geen hoogbouw te plaatsen. Aan de zuidkant krijgen andere pleinen ook veel hoge torens, daar dit buitenruimte betreft van de winkeleigenaren en niet van de gemeente. Inspreker roept op om de grond die zij wel bezitten, fijne, openbare verblijfsruimte te laten zijn zonder bebouwing, zonder windval en zonder slagschaduw. Inspreker noemt Aanpak Noord waar honderd bomen erbij komen, een sigaar uit eigen doos, omdat er minstens zoveel bomen gekapt worden. Er wordt zoveel verdicht in de omgeving, dat ze niet allemaal naar hetzelfde plein kunnen wijzen.

Verder wordt er beweerd dat er betaalbaar en voldoende sociaal gebouwd wordt, conform beleid veertig, veertig, twintig, maar deze verdeling geldt echt op gebiedsniveau, per ontwikkeling kan de verhouding wisselen. Inspreker vraagt wat dan het gebiedsniveau is. Bij Elzenhagen en het Stationsgebied wordt nauwelijks sociaal of betaalbare huur gebouw en in de oude wijken erom heen worden sociale huurwoningen verkocht. Het toekomstbeeld van Buikslotermeerplein is gebaseerd op de verlaagde kwaliteitseisen. Inspreker vraagt hoever onder de vastgelegde normen voor sociaal, betaalbaar, sport, bezonning, wind en groen, is volgens de commissie nog gewoon goed.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

Niek ROOZEN spreekt in bij agendapunt 17 namens Actiegroep behoud bomen Korte Muiderweg en spreekt in mede namens 2000 inwoners van Weesp die met hun handtekening hebben aangegeven zich grote zorgen te maken over de herinrichting van deze Korte Muiderweg. Een van de uitspraken van de wethouder was, is dat ze in Weesp niet in alles hun zin kunnen krijgen, maar vooralsnog hebben zij in tot vrijwel niets hun zin gekregen. Hun belangrijkste bezwaren blijven onveiligheid voor fietsers en voetgangers, onnodige kap van mogelijk vijftig volwassen bomen en gebrek aan aandacht voor hun gezondheid. Het drieënhalve meter brede fietspad in twee richtingen naast een voetpad is volgens inspreker, zorgt ervoor dat opa’s en oma’s met kinderwagens daar straks moeten uitwijken. Het toets team schreef, dat zowel verkeerskundig als maatschappelijk, zou dit plan gelet op de Amsterdamse standaarden eigenlijk op onderdelen heroverwogen moeten worden. Hun bestuurscommissie in Weesp vroeg om de hele procedure opnieuw te doen en vanuit de actiegroep hebben zij meerdere alternatieven aangedragen. Tijdens een expertmeeting werd alternatief vier qua kosten en veiligheid als haast vergelijkbaar met het ontwerp van de gemeente beoordeeld. Toch vertelde de wethouder op 22 oktober 2024, zonder een solide onderbouwing, dat het alternatief niet veilig en miljoenen duurder is.

Anderhalf miljoen extra voorbereidingskosten, dat is 10.000 uur voor het aanpassen van tekeningen en vijf miljoen extra voor grondaankopen, die volgens hen niet nodig zijn. Wat betreft de vijftig gezonde populieren, worden deze als de uitvoering tegenzit, haast allemaal gekapt. Inspreker vraagt wat er dan aan bomen overblijft. Dit project vernietigt het laatste stukje polderlandschap. Zij vragen alsnog om een aanpassing van het plan, waaronder de gehele weg afschalen, detailleren op dertig kilometer, daar zij immers een nieuwe ontsluitingsweg hebben voor doorgaand en zwaar verkeer. De weg kan daardoor smaller, rotondes kunnen kleiner of zelfs verdwijnen en fietspaden aan beide zijden van de weg kunnen worden behouden en verbeterd. Hierdoor ontstaat ruimte voor een losliggend voetpad en ruimte voor bestaande bomen. Kiezen voor zo’n aanpak, betekent kiezen voor een veilige en groene toekomst. Desgevraagd licht inspreker toe dat de anderhalf miljoen die genoemd zijn als voorbereidingskosten, omgerekend honderdvijftig euro per uur, tienduizend uur betreft. Inspreker vraagt zich af, waarom bij een bestaand project waar alle onderzoeken zijn gedaan, alleen het aanpassen van die tekeningen al zoveel uur moet kosten. Wat betreft de bestuurscommissie, zegt dat zij achter alles staan, wat zij als Actiegroep met elkaar bedacht hebben.

Zij hebben ook geadviseerd de gehele procedure opnieuw te doen. Over de verkeersveiligheid zegt inspreker dat er twee opties zijn die nu spelen, zoals één fietspad in twee richtingen of aan weerszijden één fietspad. Die oplossing wordt als meest veilig gezien onder bepaalde voorwaarden. Als de situatie anders is, zou het te overwegen zijn dat anders te doen. Uit de expertmeeting kwam naar voren dat die twee opties, qua veiligheid ongeveer vergelijkbaar zijn, waardoor dit geen argument meer is om te beslissen dat het ene plan beter is dan het andere plan. Sarina BRUKX spreekt op persoonlijke titel ook in bij agendapunt 17. Zij voelden zich gesteund door de raadsleden, hadden vertrouwen in het democratische proces en hebben zich ingezet om op een constructieve manier te participeren. Zij hadden gedegen onderzoeken verwacht na een unaniem aangenomen motie, maar er is volgens inspreker nog steeds geen gedegen analyse gemaakt van de verschillende veiligheidsrisico’s. Daarbij denken ze aan berekeningen op de kans op ongevallen met fietsers bij rotondes, bij spookfietsen en bij gedwongen oversteken zonder zebrapad. Met inzicht in de verkeersstromen kunnen ze bereken wat de verkeersrisico’s zijn. Uit hun gesprekken met de gemeente, blijkt dat er bij hen geen kennis is van de verkeersstromen. De keuzes lijken vooral gemaakt op aannames en gevoel.

Helaas ook op valse aannames, zoals dat de meeste bestemmingen aan de westzijde van de weg gelegen zijn, hetgeen niet klopt. De Amsterdamse ambtenaren blijven de aannames herhalen en baseren daar hun adviezen en ontwerpkeuzes op. Ook naar het toetsteam lijkt niet geluisterd te worden. Het oordeel is enkel positief, onder voorwaarde dat er fundamenteel draagvlak is bij alle stakeholders voor het ontwerp, maar dat is er niet bij de bewoners en de bestuurscommissie in Weesp. Ook andere adviezen van het toetsteam worden niet opgevolgd, zo slingert het fietspad op meerdere plekken voor een inrit, wat niet prettig fietsen is. Het toetsteam heeft geadviseerd het fietspad op deze plekken niet uit te buigen, maar het ontwerp is hier niet op

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

aangepast. Uiteindelijk lijkt het proces zo ver gevorderd te zijn, dat grotere aanpassingen niet meer mogelijk zijn zonder extra kosten. Zij begrijpen niet waarom deze kosten voor de gemeente zijn, omdat het participatietraject in een vroege fase is gedwarsboomd. Tot slot zegt inspreker over de bomen dat ongeacht het ontwerp, helaas veel mooie bomen gekapt zullen worden. Bij de weg om de hoek zijn ook bomen gekapt, en ondanks dat gezegd wordt dat aan de herplant plicht is voldaan, is daar geen enkele nieuwe boom te herkennen. Voor eerder gekapte bomen lijkt ook al geen herplant langs de weg plaats te vinden. Door de bestuurscommissie, het toetsteam en hen is gevraagd om te kijken of het mogelijk is om meer bomen te herplanten, maar hier is niks mee gedaan. Inspreker roept op terug te gaan naar de tekentafel, voor een ontwerp wat voldoet aan de Amsterdamse standaarden en waar alle stakeholders achter staan. Desgevraagd geeft inspreker over het proces aan dat zij het gevoel hebben gekregen dat het ontwerp al vast lag en dat een ander ontwerp niet mogelijk zou zijn, omdat vertraging tot kosten zou leiden. Wat betreft de anderhalf miljoen euro aan tekenkosten, zegt inspreker dat het haar een heel groot gebrek lijkt dat er niet vroeger participatie is geweest. Myrthe VERWEIJ spreekt namens het Bewonersinitiatief Adem Vrij aan het IJ in bij agendapunt 18.

In mei 2024 vroegen de raadsleden de wethouder unaniem om de lucht Tuindorp Oostzaan en omgeving te onderzoeken. Die oproep kwam voort uit zorgen over de luchtkwaliteit benedenwinds van ICL Fertilizers, Bunge, de olieterminals, scheepvaart en andere industrie in het westelijk havengebied en uit zorgen om het hoge longkankercijfer in Tuindorp Oostzaan. Beide zorgen zijn volgens inspreker actueel. De reactie van de wethouder in de afdoeningsbrief is daarom teleurstellend. De wethouder doet het gevraagde onderzoek nu af, met de constatering dat het soort luchtmeetpunten dat Amsterdam gebruikt, niet geschikt zou zijn om de relevante stoffen in deze specifieke situatie te meten en dat hij het daarbij wil laten. Met deze nauwe interpretatie van de motie lijkt de wethouder volgens inspreker alleen naar het middel te kijken in plaats van het doel, namelijk duidelijkheid krijgen wat Amsterdammers hier inademen en wat de gevolgen daarvan voor de gezondheid kunnen zijn, zodat de gemeente kan zorgen voor een schone en gezonde leefomgeving. Onlangs bleek ook uit het zwartboek “Het stinkt hier”, hoe hard dit nodig is. Zij hebben voor de raadsleden een exemplaar van dit zwartboek meegenomen en zij verzoeken de raad om met het doel van de motie aan de slag te gaan, namelijk de luchtkwaliteit te onderzoeken en te meten, in plaats van te berekenen.

Zij roepen op te kijken of daarbij de benodigde expertise in huis kan worden gehaald voor het instellen van een onafhankelijke expertgroep. Ook roept inspreker op om te blijven pleiten voor meer onaangekondigde en onafhankelijke metingen in de schoorsteen van ICL en na te vragen bij het college welke inspanningen er precies worden gedaan om bij ICL aan te dringen tegen maatregelen tegen de stand en luchtvervuiling die deze verouderde fabriek blijft veroorzaken. Tot slot geeft inspreker aan dat zij hopen dat het zwartboek inspireert tot verdere maatregelen om de lucht in Tuindorp Oostzaan, de NDSM buurt en omliggende wijken, schoner en gezonder te krijgen. Desgevraagd zegt inspreker dat zij zich ervan bewust zijn dat de provincie in de lead is, als het gaat om ICL. Zij hebben onlangs een gesprek gehad met de wethouder en de gedeputeerde. Daaruit kregen zij de indruk van gedeputeerde, dat zij van zins zijn aan een goede vergunning te werken. Tegelijkertijd horen zij ook dat ICL niet bepaald meewerkt als het gaat om het aanleveren van gegevens en hierin zien zij een belangrijke rol voor de gemeente om hierop te blijven aandringen. Over het gesprek met de wethouder en de gedeputeerde, zegt inspreker dat het fijn is dat ze weten dat er gewerkt wordt aan die vergunning, maar dat er weinig zicht is op concrete stappen waar ze wat van merken in de wijk.

Ook hebben ze nog geen schriftelijk antwoord ontvangen op vragen die zij gesteld hebben in dat gesprek. Ze vinden het vervelend dat er steeds gewezen wordt naar een soort leefstijl van bewoners. Het is natuurlijk algemeen bekend dat roken het risico op longkanker verhoogd, maar als ze kijken naar het plaatje over hoeveel er gerookt wordt, zien ze dat in Tuindorp Oostzaan niet meer gerookt wordt dan in andere delen van de stad, terwijl de donkerrode vlek uit de kankeratlas wel heel specifiek is in deze wijk. Hoe het komt, weten ze ook niet, maar het

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

is gewoon niet onderzocht. Zij vinden dat het tekort door de bocht is, dat het door het roken komt. Wat betreft de houding van ICL, heeft de directeur in juni tegen hen gezegd dat zij hen hartstikke serieus nemen. Daarna is het stil gebleven. Ook wilden zij het Zwartboek niet aannemen. Volgens inspreker is er vanuit ICL geen communicatie over de maatregelen die zij nemen om de stank en de luchtvervuiling te beperken. Zij vinden het opmerkelijk dat het innovatiefonds, waarin bijna drie miljoen euro zit voor ICL, daaruit slechts vijftigduizend euro door ICL is gebruikt voor een transportband, terwijl dat geld er al sinds 2008 is. Dat wekt niet de indruk dat ze haast maken met schoner produceren. De VOORZITTER stelt vast dat zij hiermee aan het einde zijn gekomen van het inspreekmoment voor het publiek. c Actualiteiten Er is geen actualiteit aangemeld. d Rondvraag Het lid VEENHOFF vraagt naar aanleiding van de inspreker over de Baaibuurt, of het mogelijk is dat de ingenieurs van de gemeente, specifiek op inhoudelijk vlak, een sparsessie houden met de specialisten, de architect en dat bureau. Als het dan niet voor dit project is, dan voor de toekomst, omdat veranderingen vaak van onderop komen. Wethouder VAN DANTZIG zegt hier schriftelijk op terug te komen.

De VOORZITTER merkt op, dat als dit mogelijk blijkt te zijn, het handig is om dit te doen voordat ze dit onderwerp bespreken in de commissie, of dat het dan in ieder geval duidelijk is of een dergelijke sessie mogelijk is. BESPREEKPUNTEN Financiën 3 Vaststellen van de Najaarsnota 2024 (VN2024-016575) Dit agendapunt is gehamerd. Grond en Ontwikkeling 4 Vaststellen van de Investeringsnota Holendrecht Centrum in stadsdeel Zuidoost en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet (VN2024-013677) De VOORZITTER geeft aan dat er een geheime bijlage is die enkel in beslotenheid kan worden besproken en stelt vast dit op dit moment hier geen behoefte aan is. Het lid MINDERHOUD geeft aan dat zijn fractie op hoofdlijnen hartstikke tevreden is met wat er voorligt, zo wordt er toegezien op 25 procent lokale toewijzing. Het woningbouwprogramma zet in op ietsje minder sociaal, 35 procent, inhoudelijk hebben ze daar in principe moeite mee, maar tegelijkertijd is dit voortgekomen uit een gedegen analyse en in samenwerking met buurtorganisaties. Ook de stadsdeelcommissie is er tevreden over. Het lid vraagt vervolgens hoe initiatiefvoorstel dat vorig jaar is ingediend, toegepast kan worden op het invullen van die extra buurtfunctie. En ook hoe gekeken kan worden naar zaken zoals het toevoegen van een huisarts op zo’n plek, zodat ze in samenwerking met

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

de buurt, de ruimte die dan ontstaat, gezamenlijk te kunnen gaan invullen zodat het ook tegemoetkomt aan de actuele wensen. Wanneer het gaat over terugkeer van bestaande ondernemers, en ook branchering, is het lid benieuwd hoe dit op dit moment is vormgegeven voor deze investeringsnota en of daar nog iets gedaan kan worden in samenwerking met bewonersorganisaties. Het lid ALBERTS zegt dat zij als SP teleurgesteld zijn in het geheel en dat heeft alles te maken met de berekening van wat precies teruggebouwd gaat worden. Tot voor kort spraken ze steeds over percentages en in deze brief kwam het lid alleen absolute getallen tegen. Als ze dan aan het berekenen slaan, kwamen zij op een hele bijzondere verhouding aan. Het lid hoopt dan ook dat ze verkeerd berekend hebben en horen dit graag van de wethouder als antwoord, want zij kwamen uit op een verdeling van 30 en dan 25 en 25 en 20. Die twee keer 25 is dan de sociale huur en de vrije huur en die 20 is dan de koop. Het percentage van 30 procent was dan op maximaal 30 procent gezet. Wat hen betreft zitten daar wat goocheltrucjes in, omdat het daardoor onduidelijk werd en het lid denkt dan dat dit niet de goede berekening is. Hoe zit dit nu? Er wordt gezegd dat ze 118 sociale huurwoningen gaan neerzetten, maar is het dan dat ze de 107 die gesloopt worden, gaan terugzetten en dan 118 woningen erbij.

Of zit die 107 dan in die 118? Want dan voegen zij niet zoveel toe. Zij hebben daar van de zomer ook schriftelijke vragen over gesteld en toen zeiden zij ook dat ze het niet gingen halen. Het is zo dat als ze ergens minder sociale huurwoningen neerzetten, het op gebiedsniveau moet worden gecompenseerd. In dit geval zou dat meer sociale huurwoningen in Gaasperdam moeten opleveren, want dan compenseren ze pas echt. Maar in andere gebieden zaten ze ook onder dat percentage, waardoor het volgens het lid dan wel heel druk gaat worden met de sociale huurwoningen in Gaasperdam, terwijl ze ook hebben gehoord hoe een relatie wordt gelegd tussen hoeveelheid sociale huurwoningen en veiligheid. Ze verplaatsen in feite dan het probleem, als ze ergens anders zoveel sociale huur moeten compenseren. Wat betreft de stadsdeel adviezen, vraagt het lid hoe dit verwerkt gaat worden in het definitieve plan. Tot slot sluit het lid zich aan bij de vraag over de huisarts. Het lid VAN MUNSTER deed het deugd dat het stadsdeel zo positief was over deze ontwikkeling. Het lid is benieuwd, aanhakend op wat het lid Alberts zei, waar buiten plans ligt. Want dat geldt voor de groennorm, voor sport, voor sociale huurwoningen, ze zien nooit terug hoe dat dan buiten plans wordt opgelost.

Ook hier wordt gesteld door het stadsdeel dat de sportnorm niet gehaald wordt en dat ze bijna nergens in Zuidoost die sportnorm halen. Is er iets mis met de norm of moeten ze zich afvragen hoe het kan dat ze deze norm niet halen? Het lid vraagt de wethouder om een reactie. Het lid VON GERHARDT vraagt of GroenLinks vindt dat de sportnorm niet klopt of dat ze de norm gewoon moeten halen. Het lid VAN MUNSTER antwoordt dat ze wat hem betreft de sportnorm gaan halen en dat ze met elkaar moeten gaan kijken hoe ze dit gaan oplossen. Het lid VON GERHARDT stelt dat GroenLinks dus achter de huidige sportnorm en groennorm staat. Het lid VAN MUNSTER zegt dat als ze met elkaar hebben afgesproken dat dit de ondergrens is, ze dit gewoon moeten halen. Het lid VON GERHARDT verwijst naar een zin in het coalitieprogramma over het herijken van de sport- en groennorm, dat dit een nieuwe norm wordt. Het lid was bang dat ze dit gaan verlagen en alles naar beneden gaat, maar was blij te horen dat als het ligt aan de GroenLinks zich aan het minimale vasthouden. Het lid VAN MUNSTER geeft aan de VVD hier ook over pleit. Het lid heeft de wethouder wel horen zeggen dat ze het te zijner tijd over moeten hebben en is benieuwd

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

naar de discussie, maar vooralsnog is dit de norm en moeten ze die wat betreft het lid halen. Het lid KONINGS vraagt of ze dan als ze de norm niet halen, niet het plan moeten afkeuren en hier sport aan moeten toevoegen. Het lid VAN MUNSTER zegt dat dit inderdaad zijn vraag is aan de wethouder en wijst erop dat bij het plan voor de Buikslotermeerpolder hetzelfde geldt. Vervolgens vraagt het lid of zij de voorrangsregeling zoals ze die hebben voor woningen, of ze dit ook niet voor lokale ondernemers kunnen doen. Als er bedrijfsruimte vrijkomt, wordt dit vaak in gebruik genomen door grote bedrijven. Het lid vraagt of ze niet een soort van voorrangsregeling kunnen optuigen voor lokale en startende ondernemers, zodat ze niet gedwongen zijn uit te wijken naar andere delen van de stad. Het lid ASLAMI vindt het een hartstikke mooi plan waarin ze een flink aantal midden huurwoningen toevoegen, goed voor de doorstroom en de buurt, hetgeen ook omarmt wordt. Het lid vraagt hoe ze sport gaan inpassen. Wethouder VAN DANTZIG zegt schriftelijk terug te komen op de vraag van het lid Alberts, want zijn berekening komt op dezelfde percentages uit. Dat is gekozen omdat in de bestaande buurt meer dan 90 procent sociale huur is en meer middensegment wenselijk is, zodat mensen in de buurt kunnen doorgroeien. Afwijken is ook mogelijk voor zogenaamde hotspotlocaties binnen het masterplan.

Op de andere vragen komt de wethouder schriftelijk terug. De 107 woningen aan het Ochtenhof worden inderdaad gesloopt, conform de juiste afspraken en dat geeft dan de kans om tussen de 350 en 400 woningen toe te voegen. Vervolgens zegt de wethouder dat ze hier behoorlijk investeren. Het plan heeft een tekort van 5,8 miljoen euro wat uit het vereveningsfonds gaat. De tijd waarin miljoenen tegen de plinten klosten om nog wat te doen, is gewoon voorbij. Ze hebben naar schatting nog 30 over, dat betekent grofweg dat er 24,2 overblijft. De wethouder zegt dat hij dit altijd doet met een klein beetje pijn in het hart, zo is hij bijvoorbeeld voor een voorrangsregeling voor lokale ondernemers, maar kunnen ze dit niet betalen. Als ze met een motie komen, is het de vraag of het juridisch zou kunnen. Dat is een kwestie van uitzoeken en proberen. Waarbij ze ook het risico lopen dat het de eerste keer gebeurt en bij de tweede keer iemand met de buit ervandoor gaat. Maar ze zullen hier dan een lagere rondprijs moeten rekenen in de tender en dan neemt het tekort toe dat betekent minder betaalbare woningen op andere plekken. Zo zijn er ook flinke tekorten en dat zijn dan nog plekken waar naar Amsterdamse tijd veel betaalbaar in zit. Wat de wethouder betreft heeft het centrumgebied te weinig sociale huur. Dat is allemaal om die plannen rond te rekenen.

Dus ja, dat kan zeker, dat betekent dat ze ergens moeten zoeken wat er dan uit kan. Het ingewikkelde is dat waar ze op andere plekken met dure koop- en dure huurwoningen nog een eind komt, biedt dat op deze plekken in Zuidoost niet zoveel soelaas. Ze zullen dan extreem moeten bijsturen. Het betekent dan ook niet dat het college niet achter het idee staat. De wethouder zegt dat het heel slecht gaat met de bouwproductie. In Amsterdam gaat het dan nog het beste van heel Nederland. In Amsterdam hebben ze de traditie om zoveel mogelijk betaalbaar te houden. Ze leggen de lat extreem hoog op veertig, veertig, twintig. De wethouder is hier ook voorstander van, omdat Amsterdam geen tekort heeft aan te dure woningen. Het liefst zou hij alle woningen betaalbaar willen hebben, zolang er maar wat koopwoningen bij zitten, daar hij denkt dat dit goed is voor het DNA van de stad. Een stad van alleen maar huurders, wordt helemaal een check in, check uit stad. Ze gebruiken dat, hetzelfde zoals met kantoren en winkelruimtes, om te zorgen dat ze uiteindelijk die betaalbare woningen kunnen bouwen, er nog groen bij kan en aan de sportnorm kunnen bijdragen. De wethouder geeft aan dat ingewikkelde van besturen is, dat ze moeten kiezen. Hier is gekozen voor woonruimte en niet voor lokale bedrijvigheid, die keuze is anders te maken.

Maar de tijd dat er zoveel geld was, dat het later in de tijd een keer gecompenseerd kon worden, waardoor de keuze gratis was, die is voorbij.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

Over de sportnorm zegt de wethouder dat de raad en het college de sportnorm uitvoert als streefcijfer. De sportnorm is geen bindende norm. Er wordt berekend wat er nodig is, daar wordt naar toegewerkt en er wordt beargumenteerd of dat wel of niet lukt. Groen is vaak een hele hoop wel binnen plans op te lossen, maar dan krijg je wel vaak kleine perkjes en bankjes. Bij de sportnorm is dit ingewikkelder, omdat dit geclusterd moet worden en te zorgen dat er een club komt, dat kan eigenlijk nooit in het plangebied. Het is een optelsom van al die normen en ze proberen als de ontwikkeling af is, te zorgen dat het gerealiseerd is. Als je bedenkt hoe ingewikkeld het is, zou je de ambtenaren een compliment moeten geven dat het heel vaak best wel goed gaat, aldus de wethouder. Hier zijn ze aan de zuidflank van het Brasapark aan het zoeken naar twee sportvelden die af moeten zijn als dit ook ontwikkeld is. Dat is een enorm ingewikkelde puntlanding, waarvan zij denken dat het kan en het mogelijk is om aan het aan elkaar te verknopen, maar het blijft een balanceeroefening. De wethouder denkt dat het instrument van het gebiedsgerichte omgevingsplan voor Nieuw west en Zuidoost soelaas gaat bieden. Daar wordt eigenlijk alles uit de omgevingsvisie en alles uit hun beleidsstukken in opgenomen, als een soort tussenstuk.

Waarin bijvoorbeeld instaat waar ze hun allerhande beleid voor maatschappelijke voorzieningen waar in de stad laten landen, waar ze kiezen om in te zetten op groen en weinig verdichting en waar voor een grootstedelijk segment. Waar is ruimte om die sportnorm te bepalen en waar niet. Voor nu wordt er veel buiten plans opgelost, mogen ze er vanuit gaan dat het in alle plannen wordt meegenomen, maar ligt het er niet morgen. Het is niet zo dat elke keer dat er honderd woningen worden afgeleverd, er een strook van het voetbalveld wordt aangeleverd. Het lid VAN MUNSTER is benieuwd of dat integraal voor een gebied kan worden meegenomen, hoe het buiten plans kan worden opgenomen. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hier gewoon in staat waar het buiten plans opgelost wordt en hoeveel dat zou zijn. In Amsterdam Noord hebben ze dat toen wat minder secuur gedaan. Daar hebben ze zoveel met Koers 2025 zoveel doorgebouwd dat ze op een gegeven moment zich afvroegen waar de sportvelden moesten komen. Dat is heel ingewikkeld. Het fijne aan Zuidoost is dat er ruimte is. Er ligt wel een deel in de oude hoofgroenstructuur en er komt straks weer een nieuwe hoofdgroenstructuur. De vraag is hoe dat dan past of bijvoorbeeld sportvelden als onderdeel van de hoofdgroenstructuur worden gezien. Dat zijn allemaal wel ingewikkelde dingen.

De wethouder kan wel een doorkijk bieden waarin dat zit en hoe dat min of meer bij elkaar op kan tellen. Voor alle plannen bij elkaar zoeken waar nog buiten plans investeringen moeten zijn en wat daar mogelijkerwijs aan ruimtereservering bij zit, zou niet onmogelijk moeten zijn, maar dan is gehele afdeling de eerste twee of drie maanden puzzelen waardoor ze niet meer toe kunnen komen aan andere werkzaamheden. De wethouder probeert in de stukken die hij naar buiten brengt in ieder geval aan te geven waar het zou kunnen leiden of wat de opties zijn. Wat betreft de vragen van de Partij voor de Arbeid, zegt de wethouder over de extra buurtfunctie, dat het echt de bedoeling is dat dit in overleg met de buurt wordt ingevuld. De thema’s die leven in de buurt zijn sociale duurzaamheid, vergroten van de veiligheid en jongeren. Overigens is Community Center Mijehof nu al gericht op jeugd en jongeren en eind december wordt een jongerencentrum van Swazoom geopend. Over het beschikbaar houden voor plekken voor bestaande ondernemers, is dat een gesprek tussen de gemeenten en de eigenaar van het winkelcentrum. Met de eigenaar moeten afspraken gemaakt worden over verwerving van het deel van het winkelcentrum en het ontwikkelrecht voor een nieuw winkelcentrum.

Het doel is om één op één tot een deal te komen, waarbij het beschikbaar houden van plekken voor bestaande ondernemers onderdeel van is. Of dat lukt is mede afhankelijk van de samenwerking tussen eigenaar en ondernemer. Dat heeft ook te maken met de wens van de ondernemers om wel of niet door te gaan. Vaak worden bij dit soort einde tijd wijzigingen, door vastgoedmagnaten enorme huurverhogingen voorgesteld. Dat is natuurlijk maatschappelijk schandalig, maar het is de wet, maar het is zoals het is. Ook hier zegt de wethouder dat ze er alles aan gaan doen, maar ze kunnen de beste mensen en de huurders niet dwingen. In

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

principe is de inzet iedereen weer terug te laten komen, maar uiteindelijk moeten de eigenaar en de ondernemer het met elkaar oplossen, daarbinnen gelden juridische regels. De VOORZITTER stelt vast dat het agendapunt voldoende is besproken en in de raad middellang kan worden besproken. De voorzitter vraagt de wethouder of de beantwoording van de meer cijfermatige vragen er dan ruim op tijd is. Wethouder VAN DANTZIG zegt toe dat zij proberen de brief begin volgende week aan te leveren en in ieder geval ruim voor het weekend. 5 Vaststellen van het gewijzigde welstandskader voor het Buikslotermeerplein (VN2024-016038) Dit agendapunt is gehamerd en kan ook in de raad worden gehamerd. 6 Vaststellen van de Investeringsnota Centrumplein (Buikslotermeerplein in Amsterdam Noord) inclusief Stedenbouwkundig Plan Centrumplein, herziening van de grondexploitatie en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet (VN2024-016034) De VOORZITTER licht toe dat dit agendapunt gevoegd wordt behandeld met agendapunt 8. De voorzitter heet de Stadsdeelvoorzitter Noord B. Abid welkom, die voor dit agendapunt is aangesloten. Ook bij dit punt zit een geheime bijlage zit, die enkel in beslotenheid kan worden besproken. De voorzitter constateert dat er nu geen behoefte is om deze geheime bijlage te bespreken. Ook wijst de voorzitter erop, dat er bij dit agendapunt twee insprekers waren.

Het lid MINDERHOUD begint met complimenten vanwege de vele woningen die ze gaan bouwen, de placemaking, de goede participatie, de branchering en de steun die er is voor de herontwikkeling van het winkelcentrum. Er zitten ook wel punten in het programma die hen veel pijn doen en waar ze heel veel vragen over hebben. Het gaat dan met name over het woningbouwprogramma. Er staat momenteel twintig procent geprogrammeerd, waarbij het maar de vraag is of dat wordt afgenomen door een corporatie of dat het particulier sociaal gaat worden. Ook lezen ze dat in de rest van Noord iets meer sociaal staat, maar dat is zeker niet de negentig procent die in ze Holendrecht zien. Dat betekent dat ze in het verhelpen van de woningnood, een grotere duit voor mensen die iets meer geld hebben, dan voor mensen die minder geld hebben en dat is voor zijn fractie toch pijnlijk. Als dit particulier sociale huurwoningen worden, ze uiteindelijk over 25 jaar ze wellicht 1900 woningen hebben gebouwd, waarvan geen enkele in het sociale of betaalbare segment staat. Het lid ASLAMI vraagt zich af of dit zo is. Hij kan dit niet helemaal terug halen en zij zijn volgens het lid in een fase waarin dit allemaal openligt.

Kan het lid Minderhoud dit toelichten? Het lid MINDERHOUD zegt dat in deze nota geen corporaties staan genoemd voor het afnemen van de twintig procent sociale huur, wat betekent dat het nog particulier kan worden gemaakt door de ontwikkelaars. Dat is nergens duidelijk gemaakt. Het lid Minderhoud gaat ook een motie indienen, omdat hij vindt dat het college een maximale inspanning moet leveren om corporaties uit te nodigen om mee te doen bij deze projectontwikkeling en ook eigenaren erop te wijzen dat ze het gesprek aan kunnen gaan met corporaties om hier zoveel mogelijk sociaal toe te voegen. Het liefst samen met corporaties, eeuwigdurend. Dit staat ook in het advies van Stadsdeel Noord. Het lid ASLAMI is erg benieuwd naar de particulier die het sociaal segment zou invullen in dit ontwikkeltraject. Het lid ziet dit niet gebeuren en is benieuwd naar de

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

antwoorden van de wethouder. De indruk van het lid Aslami is dat dit wel degelijk iets is waar ook de corporaties in meedingen. Het lid MINDERHOUD nodigt het lid Aslami uit om mee te doen met de motie om corporaties te betrekken bij zoveel mogelijk eeuwigdurende sociale huur. Het lid VON GERHARDT zegt dat de PvdA niet blij is met de verhoudingen zoals die voorliggen, maar in het stuk staat juist dat ze ruimte geven aan doorstroming. Zo is er een grote behoefte aan betaalbare koopwoningen en de woningen kunnen groter worden. Zijn dat niet juist hele positieve punten die het PvdA moet omarmen? Het lid MINDERHOUD denkt dat het toe te juichen is als er in zekere zin tegemoet wordt gekomen aan de behoefte van bewoners, maar het lid werpt het verre van zich dat dat per definitie midden huur of koopwoningen zijn, want dat kunnen ook sociale huurwoningen zijn als dat passender is qua formaat of samenstelling. Het lid VON GERHARDT zegt dat dit in theorie kan, maar het is onderzocht dat de behoefte van de wijk is om betaalbare koopwoningen toe te voegen. Op heel veel plekken is dat moeilijk te realiseren, dan zouden ze dat toch hier moeten omarmen. Het lid MINDERHOUD zegt dat zij vaker een debat hebben gevoerd over wat een betaalbare koopwoning zou zijn. Als je minimaal een gezamenlijk inkomen moet hebben van 85.000 euro, noemt het lid dat niet per se betaalbare koop.

Vervolgens zegt het lid dat ze dan bij die twintig procent de eerste keer betaalbare koop hebben, maar dat als het dan overgelaten wordt aan de markt is om de waarde te bepalen, waardoor het dus dure koop is. Het lid vraagt dan aan het lid Von Gerhardt wat dat dan betekent voor de lange termijn, want hij is bang dat ze dan potentieel 1900 onbetaalbare woningen hebben. Het lid VON GERHARDT zegt dat volgens de definitie, betaalbare, ook wel sociale koop genoemd, tot 350.000 euro is. Het lid ziet dat jongere mensen die nu op zoek zijn naar een woning, een kans krijgen om in hun eigen gebied een woning te kunnen kopen en een leven op te kunnen bouwen, wat hij omarmt. Als die mensen daar over tien, twintig jaar iets aan verdiend hebben, dan gunt het lid ze een mooi leven. Volgens het lid moeten ze dit juist omarmen, juist als ze daar perspectief mee kunnen geven. Het lid MINDERHOUD zegt dat hij ook helemaal voor is dat mensen in hun eigen buurt een passende woning kunnen vinden, maar dat hij zich zorgen maakt over mensen die over een twintig jaar een passende woning willen vinden. Het lid LOCHTENBERG leest bij de financiën dat er 10,7 miljoen euro te kort gaat zijn op de exploitatie.

Leiden de ideeën van het lid Minderhoud dan niet tot nog grotere tekorten en waar gaat hij dat dan van financieren? Het lid MINDERHOUD zegt daar nu niet op in te gaan, daar ze het dan moeten hebben over de geheime financiële paragraaf. De VOORZITTER wijst erop dat ze kunnen besluiten om in beslotenheid te gaan vergaderen en constateert dat het lid Lochtenberg daar nu geen behoefte aan heeft. Het lid MINDERHOUD zegt dat naast de eerste motie over het zoveel mogelijk toevoegen van sociale huur, hij ook van plan is een tweede motie in te dienen, waarbij hij hoopt dat ook andere partijen willen aansluiten. De tweede motie heeft betrekking tot het gesprek over stadsdeel voorrang. Iedere verbetering in het stadsdeel, moet wat hen betreft ook een verbetering betreffen voor bestaande bewoners en dat betekent ook dat ze stadsvoorrang moeten gaan faciliteren bij de huidige erfpachters voor alle woningen die daar worden neergezet, zodat 25 procent gaat naar doorstromers.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

Het lid VON GERHARDT maakt de wethouder complimenten voor het mooie plan. Het is heel verstandig dat ze hier veel betaalbare koopwoningen gaan toevoegen, waar ook ruimte voor is. Het lid stelt dat zij naar de zestig procent midden toe, zorg ervoor dat er veel betaalbare koop komt, juist omdat het daar kan en er ook veel interesse vanuit de markt is om dat daar te realiseren. Hij zou eerder komen met een motie om zoveel mogelijk betaalbare koop hier te gaan toevoegen, juist omdat al die mensen in Noord een kans te geven om iets te kopen. Het lid MINDERHOUD kan het lid Von Gerhardt van harte steunen als het gaat om het aanbieden van betaalbare koop aan diegenen die het als eerste koopt, maar denkt ook dat het lid Von Gerhardt het er mee eens is dat ze dit blijven faciliteren door eeuwigdurende sociale koop. Is het lid Von Gerhardt alleen voor betaalbare koop bij de eerste koop en daarna door naar de markt en onbetaalbaar? Of is hij ook voor eeuwigdurende sociale koop? Het lid VON GERHARDT zegt dat er nu een discussie ontstaat of iets markt contrair of marktvolgend is en vraagt naar wat het lid Minderhoud precies bedoelt. Het lid MINDERHOUD zegt dat het doel wat ze proberen te bereiken, een toegankelijke koopwoning voor zoveel mogelijk noordelingen is. Dat betekent dat de koopprijs vast moet staan op een bedrag waardoor heel veel noordelingen daarvoor in aanmerking kunnen komen.

Het lid Von Gerhardt lijkt het daar mee eens te zijn, maar lijkt te vinden dat ze het daarna aan de markt moeten overlaten en dan maakt het niet meer uit welk doel ze nastreven. Of het dan bereikbaar is voor normale Noorderlingen doet er dan niet meer toe. Het lid VON GERHARDT zegt dat als het marktvolgende woningen zijn qua marktvolgende prijs, dan is dat inderdaad waar. Het lid MINDERHOUD concludeert dat het lid Von Gerhardt meer de markt volgt dan de behoefte van de Noorderling. Het lid VON GERHARDT concludeert dat hij heel veel de Noordelingen de kans geeft om de komende jaren een woning te kopen in een gebied waar ze willen wonen en een leven op te bouwen. Dat zouden ze allemaal moeten omarmen. Het lid ABOELKASEM stelt dat zij voor een lastige opgave staan. De afgelopen jaren is de diversiteit van het winkelaanbod op het Buikslotermeerplein sterk afgenomen, hetgeen leidde tot minder bezoekers. Dit is zorgwekkend, want het Buikslotermeerplein is een belangrijke ontmoetingsplek en is een economische motor voor Noord. In de stukken leest het lid dat geïnvesteerd zou worden in de transformatie, waar ze positief over zijn, maar het is wel belangrijk te realiseren dat het een lang en ingewikkeld proces zal zijn. Zij zien nu in het winkelaanbod dat het steeds eenzijdiger wordt.

Vaak worden vrijgekomen ruimtes gevuld met de eerste, beste huurder, wat resulteert in een homogeen aanbod en geen bezoekers aantrekt. Als daarboven op het winkelcentrum een groot transformatiegebied wordt, vraagt het lid zich af hoe ondernemers deze moeilijke periode moeten gaan overleven. De transformatie is cruciaal, maar het lid roept op tot maatregelen. Het lid vraagt de wethouder hoe er ervoor gezorgd wordt dat de winkeliers en bewoners zo min mogelijk last hebben van bouwoverlast. Wordt er bijvoorbeeld een duidelijk BLVC-plan opgesteld, zoals het DB van Noord ook heeft geadviseerd? En welke maatregelen worden genomen om kleine ondernemers door deze transformatie heen te helpen, zodat zij na de transformatie nog een toekomst hebben op het Buikslotermeerplein? Het lid ASLAMI zegt dat het hartstikke goed is dat ze aan de slag gaan, ook al doen ze een flinke greep uit het vereveningsfonds wat al enorm onder druk staat. Het lid zegt dat ze nu echt goed inzetten en spreekt zijn steun uit voor meer midden huur en meer koopwoningen, daar dit meer doorstroom betekent. Vervolgens vraagt het lid hoe ze

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

er nu voor kunnen zorgen dat de koopwoningen die ze realiseren ook gekoppeld kunnen worden aan sleutelberoepen? Ook vraagt hij zich af of er nu belemmeringen zijn waarin in deze fase tegenaan wordt gelopen. Daarbij denkt het lid bijvoorbeeld aan de parkeernorm en roept op om in dat geval te gaan voor meer woningen, zeker op een plek wat heel goed gelegen is. Het lid MINDERHOUD vraagt of het lid Aslami het ook eens is met het uitnodigen van corporaties om het gesprek aan te gaan met erfpachters om te kijken of ze zoveel mogelijk sociale huur kunnen toevoegen aan dit projectplan en of het lid het ook eens is met het stadsdeel voorrangsplan. Het lid ASLAMI zegt dat het laatste helemaal waar is. Zij moeten er alles aan doen om mensen lokaal voorrang te geven. Het lid is nog zoekende met de vragen van het lid Minderhoud ten aanzien van de woningbouwcorporaties. Het lid stelt dat de ontwikkelaar de eigenaar is en dat die bepaalt, dus dat zijn gesprekken waar corporaties inderdaad onderdeel van zijn. Het lid deelt de zorgen van het lid Minderhoud niet. Het lid MINDERHOUD zegt dat als het lid Aslami zoveel vertrouwen heeft in dat corporaties sowieso al toegevoegd worden, ziet hij geen bezwaar. Het lid ASLAMI vervolgt zijn betoog en zegt dat het heel mooi is wat zij gaan doen in Noord en Zuidoost, dit zijn juist de gebieden waar ze in moeten investeren.

Het lid spreekt zijn steun uit aan de wethouder en het college om hiermee aan de slag te gaan. Wethouder VAN DANTZIG geeft aan dat dit één van de plekken is in Amsterdam, waar als je investeert, je de wereld echt beter kan maken. Het blijft natuurlijk wel een winkelcentrum, een hoog stedelijk gebied dicht bij een station waar ze niet alle grond in hand hebben. Het winkelcentrum is een groot transformatiegebied en dat is anders dan een bedrijvenpand, omdat winkels over het algemeen best wel hoogrenderend vastgoed zijn. De wethouder denkt dat dit hoger renderend vastgoed zou kunnen zijn, als het een enorm fantastisch aantrekkelijk winkelcentrum is. Niets ten nadele van het Buikslotermeerplein nu, maar het kan wel wat liefde, knuffel en investeringen hebben. Zij zijn als stad al enorm lang bezig om ervoor te zorgen dat hier een ontwikkeling komt. Ze zijn ook wel op het moment aangekomen dat het dit is, of weer tien jaar in de koelkast. De wethouder zegt dat op het Olaf Palmeplein en op het Centrumplein gebouwd wordt volgens veertig, veertig, twintig. Bij het winkelcentrum gaat het om een groot transformatiegebied, daar is geprojecteerd twintig procent sociaal huur, vijftig procent midden huur, waar ook die middel dure koop in mag, die dan inderdaad marktvolgend is en maximaal dertig procent vrije sector.

Daarbij is het beeld van de wethouder dat ze op het Olaf Palmeplein en het Centrumplein dat het makkelijk is om daar middels tenderen corporaties te betrekken. Bij het winkelcentrum, is het zoals bij elk transformatiegebied, ingewikkelder. Tegelijkertijd weet iedereen in de commissie dat de meeste ontwikkelaars eigenlijk heel graag aan corporaties verkopen. De meeste ontwikkelaars bouwen het en verkopen het daarna. Dat is in principe hoe het georganiseerd is. De wethouder wil het lid Minderhoud met plezier toezeggen dat ze ervoor zorgen dat de corporaties en de ontwikkelaars weten van elkaars bestaan. De wethouder stelt voor een sessie voor te organiseren waar ze ook meteen de lokale voorrang onder de aandacht kunnen brengen. Als ze daar nog een motie voor willen indienen, geeft de wethouder aan dat het college hetzelfde wil en dat zij daar al lang mee bezig zijn. Dat is niet iets wat niet gebeurt, zo zijn Ymere en Eigen Haard daar al betrokken. Als het particuliere sociale huur wordt, heb je altijd nog het puntenstelsel, daarmee is het niet direct gezegd dat het daarna altijd weg is of een hele dure woning wordt. Bovendien moet bij uitpanden opnieuw de erfpacht afgerekend worden. Als ze overal corporatiewoningen willen maken, dan doet dat wel wat met de grondprijs en ze hebben het hier over forse tekorten bij de plannen.

De wethouder zegt dat ze bij het centrumplein 2,3 miljoen euro gaan investeren en bij het winkelcentrum 2,9 miljoen in de min gaan. Dat is wel een badkuipeffect, wat betekent dat als dit allemaal gebouwd is en het goed uitpakt, ze er wellicht wat op verdienen. Maar uiteindelijk nemen ze gewoon een reservering in het vereveningsfonds van over de

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

duim vijf miljoen, zonet hebben ze ook al zes uitgegeven, dus van de dertig is er al elf op. Hierdoor houden ze nog negentien over. Dit betekent dat er wel meer kan, maar dat betekent dat de teller hiernaar beneden gaat en ze dit moeten afwegen tegenover alle gebieden in de stad. Ook kunnen ze de keuze maken om die 1900 woningen niet te bouwen in het centrumplein, omdat ze het percentage te laag vinden, dat zijn valide afwijkingen. In dat geval moet de wethouder het college erop wijzen dat die 1900 woningen niet gebouwd worden, maar dat er ook geen geld is om extra te investeren in dat winkelcentrum. Want winkels en winkelcentra zijn de meeste broeiende branche van Nederland. Ze hebben hier te maken met een hele ingewikkelde ruimtelijke puzzel waar ze proberen met zeventig procent betaalbaar, wat in een transformatiegebied eigenlijk heel normaal is. In andere transformatiegebieden van bedrijventerreinen zouden ze dertig, veertig, dertig bouwen als er een corporatie aan boord is. Het lid LOCHTENBERG geeft aan dat Ymere een organisatie is die tegen zijn schuldenplafond aanloopt.

Kan de wethouder ook bekijken of het interessant is om er woningcorporaties die niet tegen hun grenzen aanlopen te betrekken bij dit soort ontwikkelingen, dan houdt de wethouder misschien meer geld over? Wethouder VAN DANTZIG zegt dat zij met de AFWC de afspraak hebben dat uiteindelijk de AFWC verdeelt aan de corporatie die hier het beste aan zet is. Dat betekent bijvoorbeeld dat als ze het tenderen, zij het Didam-arrest ontwijken door te zeggen dat het een corporatie wordt verdeeld en zij het intern verdelen. Het klopt dat Ymere tegen allerhande plafonds aanloopt, tegelijkertijd weten ze dat Ymere ook nog steeds bouwt en woningen afneemt. De wethouder beschrijft de begrotingen bij woningcorporaties als zeer complex en geeft aan dat er altijd wel weer iets is te bedenken om dit op een manier in elkaar te puzzelen. Als Ymere en Eigen Haard het niet kunnen, dan staat het elke corporatie vrij hierin te stappen. De wethouder hoort de roep van de raad dat zij hierin zoveel mogelijk corporatiewoningen willen, hij denkt dat ontwikkelaars dat ook willen en hij denkt en hoopt dat corporaties dat ook willen, dus zij zijn het hier gewoon over eens. Het lid LOCHTENBERG geeft aan dat Eigen Haard binnenkort tegen een ICR-ratio aanloopt, waardoor zij dus waarschijnlijk minder kunnen uitgeven om zo’n blok sociale huurwoningen over te nemen.

Misschien zijn er corporaties van buiten de bestaande zes die wat diepere zakken hebben, zo bedoelt het lid de connectie met meer geld. Wethouder VAN DANTZIG vraagt of het lid Lochtenberg bedoelt dat ze meer maatschappelijk kapitaal en ontwikkelaars kunnen bieden en hij weet niet of het college daarvoor is. Het lijkt de wethouder goed dat het voor een fatsoenlijke prijs gaat en dat ze niet kijken of ze er een corporatie kunnen inschuiven die een ontwikkelaar rijker kunnen maken op kosten van maatschappelijk geld, maar bedankt voor het out of the box denken. De wethouder stelt dat het iedereen vrij staat om een corporatie te bellen, dat mag in een transformatiegebied, want het is niet van hen. Als zij tenderen hebben zij zich aan allerlei regels te houden en moet de federatie op een manier toewijzen. Het is ook belangrijk om te zeggen dat zij hier niet over één nacht ijs zijn gegaan met de programmering voor op welke wijze de onderliggende punten zijn in de buurt. Er is relatief veel sociale huur en relatief weinig midden huur in de buurt, dat wordt toegevoegd. Bij de vorige bouwplannen is er veel te weinig sociaal gebouwd. Ook op andere plekken in de stad proberen zij ook meer sociaal te bouwen. Als het college de kans krijgt meer betaalbare woningen toe te voegen, dan doe ze dat direct.

Ze proberen hier erop te sturen dat ze ervoor zorgen dat ze woningen realiseren en dat het vereveningsfonds niet op nul staat. Daarbinnen denken ze dat dit een evenwichtige verdeling is. Daarbij wijst de wethouder erop dat de transformatie van het winkelcentrum zeker twintig jaar gaat duren. Ze programmeren dit, maar moeten in dit transformatieprogramma wel enige flexibiliteit inbouwen. Maar het uitgangspunt voor alle gesprekken hier in het winkelcentrum was altijd veertig, veertig, twintig. Als het meer wordt dan dit, dan kunnen zij het niet realiseren en trekken zij de stekker eruit.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie. Definitief Raadscommissieverslag, woensdag 27 november 2024

RO

Het lid LOCHTENBERG zegt dat het niet de doelstelling was om projectontwikkelaars rijker te maken, maar de doelstelling is om projecten beter rond te laten rekenen. Zodat ze juist meer sociale huurwoningen kunnen bouwen, omdat hier meer geld voor is. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hij niet weet of zij de wereld hetzelfde zien. Vervolgens zegt de wethouder wat betreft de VVD, dat de betaalbare koop onderdeel is van het middensegment en inderdaad markt volgend is. De wethouder geeft aan dat het hem een gigantisch plezier zou doen als ze veel meer geld kunnen uitgeven aan koop start woningen, maar dat is niet voor eeuwig gedekt. Zij kiezen er nu vaak voor om alles in huurwoningen te zetten. Dat betekent dat je als huurder beschermd bent van de markt en als koopwoning huurder in principe niet. De wethouder vond de suggestie van het lid Aslami wel een hele goede om te kijken hoe er sleutelberoepen in kunnen. Mogelijk kunnen ze hier gaandeweg koop start invoeren. Ze gaan nu twee pilots doen waarvoor de huisvestingsverordening gewijzigd wordt, maar als die pilots heel goed uitpakken, waarom zouden ze het hier dan ook niet aanbieden. Wethouder Van Dantzig zegt beiden toe dat zij tot het onderste zullen gaan om ervoor te zorgen dat ze die sleutelberoepen kunnen toevoegen aan de koopwoningen. Er zijn ontwikkelaars die dit ook willen, alleen de regels beperken dat nu.