Document · PDF

Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 21-03-2024

Raadscommissie Algemene Zaken 21 maart 2024, gemeente Amsterdam16.476 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

In antwoord op de vragen van het lid Ahmadi geeft de burgemeester aan dat de impact van de komst van de heer Herzog vanzelfsprekend is overwogen. Dat heeft geleid tot een grote parate aanwezigheid van politie. Ze staat er voor open als er nog meer Palestijnse organisaties zijn die een gesprek zouden willen aangaan. Voorafgaand aan de opening heeft de burgemeester niet met Palestijnse groepen gesproken. Het lid Nadif vroeg of er extra investeringen nodig zijn in het politieapparaat of in de omgang met demonstraties. Die zijn sowieso nodig. Amsterdam heeft een vredeseenheid. Dat zijn agenten die dat naast hun gewone werk doen. Ze zijn getraind in de-escalatie en in een waardig verloop van een demonstraties. Er waren ook agenten in burger en er was ME beschikbaar. Er is opgetreden op momenten dat dat noodzakelijk was. Er is één man op een politiebus geklommen. Die is eraf getrokken. Verder zijn er geen ongeregeldheden geweest. Het afzeggen van de Feminist March heeft ook het college verrast. Onduidelijk was wat men als bedreiging zag. Het zou gaan om het gebruik van disproportioneel politiegeweld ’s middags, maar daar is geen sprake van geweest. Het is fijn dat het lid Van Schijndel inmiddels zo tevreden is over de Wom. Bij de coronademonstraties had de burgemeester volgens het lid Van Schijndel geen gebruik mogen maken van de gronden in de Wom.

Daar ging het om de bescherming van de

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

volksgezondheid, echt wel een grond in de Wom. Als het gaat om de verantwoordelijkheidsverdeling is de burgemeester de voorzitter van de driehoek. Daarmee draagt zij de uiteindelijke verantwoordelijkheid. In de driehoek wordt het gezag gedeeld. De burgemeester is verantwoordelijk voor de aansturing van de politie en de openbare orde. De hoofdofficier van Justitie heeft het gezag over de politie bij de opsporing van strafbare feiten bijvoorbeeld als er sprake is van antisemitische oproepen. Het lid VAN SCHIJNDEL voorziet enorme problemen in ons land als telkens de eis wordt gesteld dat een demonstratie op zicht- en hoorafstand moet zijn van waartegen men protesteert. Dat moet echt anders. Burgemeester HALSEMA memoreert dat het lid Van Schijndel ook weleens klaagt over het feit dat demonstraties dichterbij hadden gemoeten. Kennelijk is dat sterk afhankelijk van het onderwerp en zijn politieke sympathie. Als een demonstratie wordt verplaatst naar een plek ver weg, kan dat worden opgevat als een verbod en dat is onaanvaardbaar. De burgemeester spreekt haar dank uit in de richting van het lid Lochtenberg voor de wijze waarop hij haar geadresseerd heeft. Alle andere vragen zijn al beantwoord. Het lid LOCHTENBERG vraagt of het ook mogelijk is een stilprotest af te spreken met demonstratieaanvragende partijen. Burgemeester HALSEMA stelt dat daarvoor hetzelfde geldt.

De gemeente kan een aantal voorwaarden stellen volgens de Wom, maar de voorwaarde dat mensen niet mogen spreken, is niet houdbaar. Vanzelfsprekend gaat de gemeente wel met organisaties in overleg, bijvoorbeeld bij de 4 mei herdenking, hoe op afstand en met respect voor de twee minuten stilte, voor de ceremonie en voor de herdenking, kan worden gedemonstreerd. De vragen van het lid Kabamba zijn alle beantwoord. De burgemeester bedankt mevrouw Bakker voor de wijze waarop zij zich aansluit bij het meer algemene betoog in de brief. Het lid GARMY geeft nog aan dat ook op het moment dat de mensen bij het museum stonden, ze werden uitgejouwd. Er zijn toen verschrikkelijke dingen gezegd. Een van de Holocaust-overlevers gaf aan dat wat hij zag en hoorde, hem deden denken aan de jaren ’40. Politieagenten staan erbij en kijken ernaar. Misschien is dat geen grond voor een verplaatsing, maar het is wel iets om mee te nemen als de trauma’s worden geduid. Hij hoopt op iets meer gevoeligheid hierbij in het vervolg. Burgemeester HALSEMA roept op aangifte te doen, ook al leidt dat misschien niet direct tot vervolging. Het helpt wel bij het speuren in beeldmateriaal. Dat wordt heel serieus opgepakt. Het is afschuwelijk dat dit soort lelijke dingen in Amsterdam gebeuren. Mensen hebben daar echt slapeloze nachten van.

De burgemeester bewaakt de demonstratievrijheid, maar ze roept alle demonstranten op niet te doen wat misschien wel mag. Ze roept op met respect met elkaar om te gaan en onderscheid te maken tussen de Holocaust in Nederland en het conflict nu in Israël. De Joodse Amsterdammers zijn niet verantwoordelijk voor wat daar gebeurt. De heer DE BEUKELAER stelt dat de wet geen winkeltje is waaruit naar believen wetsartikelen kunnen worden gepakt. De driehoek houdt daarin een duidelijke lijn aan. Schurende zaken kunnen zich voordoen. De driehoek hier zit stevig op de operatie en niet voor niets: ze wil goed op de hoogte zijn van de feiten en omstandigheden op dat moment. Er zijn nog geen aangiftes gedaan. Wel is er een aantal leuzen voorgelegd met de vraag of die strafbaar zijn. Dat was niet het geval. Waarschijnlijk hebben mensen daarom besloten geen aangifte te doen. Bij demonstraties worden van tevoren afspraken gemaakt: de politie is duidelijk aanwezig, gaat in verbinding met demonstranten, zorgt ervoor dat de plechtigheid doorgang

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

kan vinden en treedt op bij strafbare feiten. Er is continu gevolgd of het proces conform verliep. Er waren momenten waarvan hij denkt dat het eigenlijk anders zou moeten, maar de wet staat ingrijpen niet toe. Gelukkig gaan verreweg de meeste demonstraties goed. Als er strafbare feiten gepleegd zijn, wordt daar buitengewoon serieus onderzoek naar gedaan. Het lid VAN BERKEL is benieuwd of het OM overgaat tot vervolging van de demonstranten in het Quentin Zoohotel aan de Plantage Middenlaan. De heer DE BEUKELAER heeft niet doorgekregen dat daar strafbare feiten zijn gepleegd. Hij weet ook niet wat er op die spandoeken stond. De heer PAAUW sluit zich aan bij de woorden van de burgemeester dat de samenvatting van het lid Bakker zeer welkom was. Operationeel gezien kan de politie het eigenlijk nooit goed doen. Het schuurt; het doet pijn; wat is de definitie van waardig en van hoever je mag gaan in het kwetsen van mensen? De heer Paauw was op het Waterlooplein en raakte ontroerd dat de Joodse mensen daar werden uitgenodigd om naar voren te komen in het midden van die demonstratie. Op het Waterlooplein werd het later grimmiger. Daar is tegen opgetreden; daar is geweld bij gebruikt. 13 mensen zijn aangehouden en daarbij is ook geweld gebruikt. Het is echter niet geëscaleerd. Het was zeker niet onveilig voor de mensen daar die welwillend wilden demonstreren.

In het hotel is opgetreden, met name omdat er op enig moment boxen naar buiten gedragen werden. De politie mag zaken in beslag nemen zonder mensen aan te houden. Er is ook gekeken naar de spandoeken. Dat is allemaal voorgelegd aan het OM en dat is allemaal binnen de mogelijkheden van de wet geweest. Het is zeker niet zo dat de driehoek zich alleen laat leiden door de wet. Binnen de marges van de wet wordt echt wel gekeken hoe de grens kan worden bereikt zonder daar overheen te gaan. Dat levert echt wel discussies op. De politie Amsterdam is altijd bereid te leren. Op 10 maart probeerde de politie ervoor te zorgen dat het een, maar ook het ander kon gebeuren. Hij meent dat de politie haar opdracht naar behoren heeft uitgevoerd die dag. Het lid VAN SCHIJNDEL informeert bij de heer Paauw of hij behoefte zou hebben aan een wat andere Wom als het gaat om de zicht- en hoorafstand. De heer PAAUW denkt dat de Wom aan het eruderen is. De wet gaat er namelijk van uit dat mensen melding doen. Hij denkt dat de democratie het best gebaat is bij een zicht- en hoorlijn. De Wom vormt de basis van het in goede banen leiden van de honderden demonstraties, juist ook omdat tegengeluid wordt toegestaan. Desgevraagd legt hij uit dat de directe lijn betekent dat er direct wordt geschakeld met het OM over de vraag of er strafbare uitspraken zijn gedaan.

Is het strafbaar, dan ken de politie aanhouden, zowel direct als achteraf. Het is dus belangrijk dat mensen – ook achteraf – aangifte doen. Tweede termijn: Het lid WIJNANTS complimenteert de voorzitter met de kundige manier waarop hij dit debat heeft geleid en de collega’s voor de waardige toon in deze discussie. De burgemeester gaf aan dat er wel degelijk elementen van een herdenking waren, ook bij de ceremonie in de Portugese synagoge. Hij blijft bij zijn stelling dat alleen dat al grond was geweest voor een bredere inzet van de Wom. Hij denkt dat een straat verder op best een verschil had gemaakt. Waardigheid gaat ook over wat er op de camera’s te zien is geweest en wat de microfoons aan geluid hebben geregistreerd. De burgemeester gaf aan dat het Artisplein wel had gekund. Dat had al veel gescheeld.

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

Het lid HEINHUIS stelt dat de uitleg heel duidelijk is geweest. Ze wil ervoor waken aan het eind van dit debat een beeld neer te zetten dat het anders had gekund. Dat is wat het lid Wijnants nu toch doet. Het lid WIJNANTS heeft een consequente duiding gegeven van de gebeurtenissen. Hij vindt echt dat het anders had gekund. Dat punt houdt hij staande. Het lid HOFLAND heeft net heel duidelijk gehoord dat er geen ruimte was, maar het lid Wijnants wil dat kennelijk niet horen. Dat is zorgelijk. Zijn partij geeft samen met de PVV het startschot voor het inperken van het demonstratierecht. Hij hoopt dat het lid Wijnants pal voor dat recht wil staan. Het lid WIJNANTS staat pal voor het demonstratierecht. Gaat het om een aanpassing van de Wom, dan ligt dat bij de Tweede Kamerfractie. De manier waarop het demonstratierecht in Amsterdam wordt vormgegeven is passend in bijna alle situaties. Hier, met de elementen van een herdenking, met een straat verderop waar het wel had gekund, was voldoende aanleiding voor een andere optie. Het lid AHMADI vindt dat onvoldoende naar voren komt dat het grootste deel van de demonstranten zelf Joods was. Zij hadden liever in het museum gestaan dan daarbuiten. Het grootste deel van de demonstratie ging over Joodse liederen. Er is respect getoond. Dat kwam echt ten goede van de gemeenschap die daar stond te demonstreren.

Dat vindt zij iets om heel blij mee te zijn. Burgemeester HALSEMA is blij dat vandaag de feiten zijn besproken en dat die serieus worden genomen. Dat geldt ook voor het professioneel oordeel van de hoofdofficier van Justitie en van de hoofdcommissaris van politie en van haar over de werking van de wet. Jammer dat een enkeling zich al een oordeel had gevormd en daarbij blijft en de feiten dus niet nodig waren. De VOORZITTER heeft geïnventariseerd dat de gehele commissie meegaat met een bezoek aan het Nationaal Holocaustmuseum. Het lid Wijnants heeft geen behoefte aan het indienen van een motie. Hiermee is de actualiteit voldoende besproken. d. Rondvraag Raadsaangelegenheden 3 Afdoening motie 865.21 d.d. 23 december 2021 van de leden Nadif, Vink, Boutkan, Flentge en Kiliç inzake de evaluatie van de Enquêtecommissie (VN2024-001814) De VOORZITTER heet de gasten welkom: de heer Burgers en mevrouw Struijk. Het lid NADIF bedankt voor de uitgebreide behandeling van de motie. Ze is blij met het voornemen rond de kennis en kunde van de raad zoals in de brief beschreven. Het plan om de aanpak voor de raadsenquệte meer te standaardiseren is ook prima. De onderzoeksverordening vergt een update, maar tegelijkertijd loopt er een Gemeentewetswijziging. Het precieze tijdstip is nog onbekend. Gebeurt dat snel, dan stelt ze voor even te wachten met die aanpassing van de onderzoeksverordening.

Zo niet, dan vergt dat een andere afweging. Het lid BAKKER beseft dat de gemeenteraad veel mogelijkheden heeft om informatie op te vragen en onderzoeken in te stellen. Een raadsenquệte is het aller zwaarste middel daarbij. Ze is blij met de motie om het gebruik van dit raadsinstrument te evalueren.

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

Dank ook aan mevrouw De Vos die dit heeft onderzocht en aan de begeleider, mevrouw De Haan en de raadsgriffie. Een raadsenquệte is een heel zwaar middel, zowel qua kosten, belasting van de raad en college en van alle betrokkenen die worden verhoord. Een van de aanbevelingen is dat de raad hier veel bewuster mee zou moeten omgaan en dus oog moet hebben voor de proportionaliteit. Er wordt veel vooronderzoek gedaan en dat biedt in feite een moment tot herbezinning of een hoofdonderzoek nog wel noodzakelijk is. Er wordt sterk geleund op de sturing vanuit de onderzoeksbureaus. Niet gek, want zij hebben veel ervaring en een nieuwe raad bestaat uit leken op dit gebied. Het zou waardevol zijn die kennis en kunde voor volgende raden te waarborgen. De Enquêtecommissie hield vast aan het mandaat dat de gemeenteraad had gegeven. Er hangt veel vanaf en het genereert veel media-aandacht. Dat maakt het misschien ingewikkeld om er dan toch vanaf te zien. De raad moet zeker inzicht krijgen in de kosten van zo’n enquête. Het is ook voor de raadsleden zelf een forse belasting. De financiële paragraaf voor zo’n enquête is vaak leeg. Het presidium komt nu met een werkwijze met daarin een escalatieladder, een goede stap. Over de aanpassing van de verordening valt nog genoeg te zeggen. Het lijkt verstandig eerst de wetswijziging af te wachten.

Misschien kan het presidium iets aangeven over de termijn. De heer BURGERS haalt aan dat de gemeenteraad opdracht heeft gegeven tot de evaluatie van de raadsenquệte. Dat is gedaan en het rapport ligt voor., Een van de aanbevelingen is meer te doen aan de kennis en kunde van de raad en vooral om die te bestendigen. Daar wordt de komende tijd aan gewerkt. Het plan van aanpak ontbreekt op dit moment en dat is wel goed om te hebben alvorens een besluit te nemen over een raadsenquệte. Ook dat pakt het presidium op. Grofweg denkt hij aan zes maanden, dus dan wordt het kort na het zomerreces. De onderzoeksverordening is er wel en die moet worden aangepast. De minister heeft aangekondigd dat de Gemeentewet op het punt van het lokale enquêterecht wordt gewijzigd. Daar lijkt hij echter geen haast mee te maken. Hij zou het nog even willen aankijken nu het kabinet demissionair is, maar als er stemmen opgaan voor een nieuwe raadsenquệte, dan gaat het presidium direct aan de slag. Het lid Bakker herkende veel van wat in het rapport staat. Goed om te horen. Er zijn ook andere middelen om hetzelfde te bereiken wat met een raadsenquệte wordt beoogd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken.

Openbare Orde en Veiligheid 4 Bestuurlijke reactie WODC-onderzoek Top600 (VN2024-001809) gevoegd met 5 Raadsinformatiebrief afdoening moties en toezeggingen Top600/Top400 en aanbieding Voortgangsmonitor 2022 Top600 en Top400 (VN2024-001810) Het lid ALBERTS heeft de Top600-aanpak altijd gesteund in de overtuiging dat deze aanpak meer effect kan sorteren dan alleen maar repressie. Ze was geschokt om te zien dat de recidive niet is afgenomen door deze aanpak. Tegelijkertijd is dat maar een van de drie doelstellingen van de aanpak die is onderzocht. De SP ziet graag vervolgonderzoek op de andere punten. Er is een expertmeeting geweest waarin wetenschappers en deskundigen reageerden op het onderzoek. Uit die expertmeeting kwam naar voren dat er meer nadruk voor maatwerk moet komen. Ouders moeten als partners worden gezien, ook wanneer de jongeren 18 jaar worden. Bied zaken aan die je kunt waarmaken. Therapie aanbieden terwijl er een wachtlijst is, werkt niet net zomin als een woning aanbieden terwijl er geen woningen zijn. Het vergt langdurige processen. 8 jaar is niet ongewoon. Laat de jongeren niet te snel uitstromen. Stop het geld niet in doorgroeiers – die zijn niet meer te redden - maar in de

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

overgrote groep kwetsbare jongeren. Zet ze niet met meer dan 40 bij elkaar. Efficiënt, maar het is onmogelijk met 3 mensen een groep van 40 te beheersen. Ze kunnen dan juist van elkaar leren wat je niet wil. Drugs of wapens in de instelling betekent dat de jongere straf krijgt, maar wat betekent dit voor de instelling? Blijf investeren in de regisseur. De preventie is nog niet goed georganiseerd. Benadruk betekenisvermeerdering in plaats van recidive terugdringen. Werk vinden gaat wel, maar werk behouden mislukt veelal. Dan moet er niet meteen worden afgeschaald. Begin bij 12-minners als het om preventie gaat. Het WODC-rapport komt met een hele reeks aanbevelingen. Ze hoort graag hoe de gemeente daarmee kan omgaan. Een deel van wat de experts zeiden, komt ook in dat rapport terug. Ze zou het echt zonde vinden om die top600-aanpak overboord te gooien. Het is wel nodig dat die wordt verbeterd. Desgevraagd licht ze nog toe dat de inzet op doorgroeiers niets oplevert. Die zijn gewoon niet meer bij te sturen. Ze verwoordt hiermee wat de experts hebben gezegd. Het lid HOFLAND vindt dat er jarenlang heel belangrijk werk is gedaan voor de stad, maar dat betekent nog niet dat de aanpak alles heeft waargemaakt dat werd beloofd. Zo’n onderzoek biedt kansen om zaken te verbeteren. Het gaat er nu om ideeën op te halen net als kritiek op de eigen aanpak.

De tijd is nu erg beperkt, dus hij zou het onderwerp graag verder bespreken in de raad. Hij deelt graag een aantal voorstellen van D66. Een goede evaluatie en goede controles zijn belangrijk. Dat betekent niet gaan zitten wachten op het volgende WODCrapport. Een belangrijk punt is hoe het succes van de aanpak kan worden gedefinieerd. Gaat het vooral om het tegenvallende recidivecijfer of maakt het uit hoe jongeren in die top600 zichzelf zien? Daar valt ook winst te boeken en ook dat ziet D66 als een succes. Dat vergt herdefiniëring van het doel van de aanpak en van wat als succes wordt gezien. Het voorkomen van recidive is wel een heel belangrijk doel en dat moet het ook blijven. Ouders hebben niet altijd het gevoel gehad ergens terecht te kunnen waar ze hun verhaal kwijt konden. Daar kunnen stappen worden gezet om problemen op te lossen. Het lid Hofland oppert zoiets in het leven te roepen. Misschien is er al wel een commissie waar dit zou kunnen. Als het gaat om doorgroeiers, dan zijn dan geen mensen met wie het nooit meer goed kan komen. Dat geldt voor geen enkel mens. Kennelijk maakt de aanpak bij deze groep niet het verschil voor recidive. Hij zou willen kijken hoe de beperkte capaciteit vooral op de groep te richten bij wie veel impact kan worden gemaakt.

Dat betekent niet dat de gemeente een bepaalde categorie laat vallen, maar wel dat ze zich richt op de categorie met een kans op recidivevermindering. Net als bij de top400 helpt de naam top600 niet bij wat de gemeente voorstaat. Voor sommigen is het stigmatiserend of een geuzennaam. Het lid BROERSEN hoort graag waarom er nu pas onderzoek is gedaan. De gemeente zou haar eigen beleid periodiek in kaart moeten brengen, ook omdat de aanpak zo veel impact heeft op de doelgroep en de naasten. Wellicht kan de burgemeester de plannen voor toekomstige onderzoeken toelichten zeker gezien de ambitie op de effectiviteit van de aanpakken te verbeteren. De expertsessie liet zien dat de betrokkenen waaronder ouders, niet voldoende met elkaar aan tafel zitten en dat er soms langs elkaar heen gewerkt werd. Praten, luisteren, de gesprekken evalueren bevordert de samenwerking en biedt perspectief. Ze ziet graag dat de verdere aanpak van de top400 en top600 wordt ontwikkeld op de uitkomst van die gesprekken. Ieders perspectief moet worden meegenomen. Van belang is een klankbordgroep die kan blijven meedenken met het nieuwe beleid. Het lid ABDI was heel blij met de expertsessie. Ze vindt de hoofdconclusie van het WODC-rapport teleurstellend, ook al is recidivevermindering niet het enige criterium.

De gemeente heeft een maatschappelijke verantwoordelijkheid om Amsterdammers veilig te houden; een maatschappelijke plicht om te voorkomen dat jongeren of kinderen niet in de criminaliteit terechtkomen en er is een enorme maatschappelijke opgave om ervoor te zorgen dat jongeren eruit stappen. Die principes staan voor de PvdA voorop. Straf moet

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

worden gecombineerd met zorg. Het een kan niet zonder het andere ook als dat een lange adem vergt. De zorg op deze aanpak moet anders. Van de 440 jongeren in de aanpak zit de helft in detentie; 30% is dakloos en heeft geen veilig netwerk; 46% is licht verstandelijk beperkt en bijna alle jongeren hebben een verleden met de jeugdzorg, met geweld thuis of met verwaarlozing. Bijna alle jongeren zijn opgegroeid in armoede, kennen geen structuur, zijn verslaafd of kampen met een psychisch-sociale problematiek. Dat vergt echt een integrale aanpak; dat vergt zowel zorg als repressie. Toch lopen daderschap en slachtofferschap vaak door elkaar heen. Dat verdient een andere aanpak. Ze hoort graag hoe het hiermee staat. Het vergt ook meer maatwerk. Die maatwerkcriteria moeten expliciet in de zorgbehoefte worden meegenomen. De gemeentelijke regisseurs geven aan dat de intake bij de GGD al jaren aan het dalen is, terwijl het besef van welke zorgbehoefte er is een randvoorwaarde voor de begeleiding is. Huisvesting en opvang vormen een groot probleem. Bij de inkoop moet worden gestreefd naar meer kleinschaligheid en voor specialismes. Ze hoort graag hoe de gemeente ervoor gaat zorgen om wanneer een regisseur een verzoek doet om iemand te helpen, dat kan worden ingewilligd. Het lid WIJNANTS onderschrijft de bijdrage van het lid Abdi volledig.

Het lid NADIF bedankt voor de motie rond ervaringsdeskundigheid en dank ook aan de SP en D66 voor de expertmeeting. Daar kwam heel duidelijk naar voren hoe belangrijk die ervaringsdeskundigheid is. De gemeente wil investeren in de jongeren waar het meest uitkomt, maar dat betekent niet dat hulp aan anderen achterwege blijft. Iedereen verdient zorg en ondersteuning. Er zijn heel veel uitdagingen rond deze groep. De vraagstukken zijn ook heel complex. Ze heeft bij de expertmeeting nog meer vertrouwen in de mensen gekregen die hiermee omgaan. Er wordt juist vanuit de community gekeken en naar betekenisvermeerdering voor jongeren en er wordt geïnvesteerd in toekomstperspectief. Dat is echt heel positief. De vraag of dit de manier is om succes te meten vraagt wel verder nadenken. De referentiekaders voor deze groep zijn wellicht niet realistisch. Is ‘succes’ de ervaring van de jongeren in het programma of is het datgene wat de gemeente hen oplegt? Misschien kan de raad daarvoor met een voorstel komen. Burgemeester HALSEMA is blij met de eensgezindheid over het belang van de aanpak en daarbij wel kritisch te zijn. Ook de burgemeester was teleurgesteld over de bevindingen uit het WODC-onderzoek. Er werd voor het eerst een controlegroep gebruikt. Er wordt al heel lang onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de top600-aanpak.

De eerdere gunstige cijfers kwamen doordat er geen onafhankelijke controlegroep was. Ze stelt voor nu niet te reageren op alle vragen en opmerkingen maar zich te richten op de richting die ze op zou willen. Het gaat niet alleen om het terugdringen van recidive, maar ook om het verbeteren van het toekomstperspectief. De aanpak gaat om heel persoonlijke aandacht voor jongeren die vaak alleen maar negatieve aandacht hebben gekend. Uiteraard is hen ook hun gedrag te verwijten. Het voorkomen van afglijden van minderjarige broertjes en zusjes is ook een belangrijk onderdeel van de aanpak. De burgemeester wil met een open blik kijken naar de toekomst van de aanpak. Op basis van dit onderzoek worden zaken niet zonder meer afgedankt. Een groot aantal partners doet mee aan de aanpak. Die is niet alleen van de gemeente. Wel is het een goed moment om te kijken welke aanpassing van de aanpak wenselijk is. Dat zou op basis van een volgende brief kunnen, waarbij ze de inbreng van nu meeneemt. Er zijn inmiddels diverse gesprekken gevoerd met wetenschappers, partners in de behandeling, het WODC en betrokken ambtenaren. Op basis daarvan is de burgemeester aan tafel gaan zitten met het Actiecentrum voor Veiligheid en Zorg en zijn de mogelijkheden om te verkennen, nagegaan.

Dat gaat om focussen op een jongere doelgroep en te kijken naar veel delicten in een korte tijd, meer dan naar de aard van de delicten. Nu zit er geen leeftijdsgrens in de

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

aanpak en zitten er ook mensen van 30 jaar in de aanpak. Recidives verminderen bij 30jarigen is weinig kansrijk. Dat gaat om de uitstroom problematische subgroepen met weinig uitzicht op perspectiefverbetering. Wanneer laat je ze uitstromen? Dat vergt in ieder geval een goede overdracht naar de reguliere lijn of andere zorg. Dat gaat om meer richten op de motivatie van de regiepersonen. Er moeten voldoende evaluatiemomenten zijn. Bij langdurig ongemotiveerde veelplegers is het mogelijk zinvoller om meer of uitsluitend in te zetten op repressie. Dat gaat om een betere wisselwerking met inzet vanuit de masterplannen, de bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid en gebiedsgericht werken in de wijken en op scholen. Ze zou meer willen inspelen op nieuwe vormen van criminaliteit, op gedigitaliseerde criminaliteit, explosies en wapenproblematiek. Wellicht is een klankbordgroep met onafhankelijke experts en regisseurs zinvol om in te zetten en daarbij nagaan of er een vervolgonderzoek nodig is. Uiteraard moet er veel aandacht zijn voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Van een naamsverandering verwacht ze niet veel, maar dat neemt ze wel mee. Het lid HOFLAND vindt het indrukwekkend dat een bestuurder na zo’n rapport begint met zo’n lijst aan verbeteringen. Wat hem betreft hoeft het punt nu niet naar de raad.

Het lid ABDI vraagt nog specifiek te letten op het aan de voorkant de zorgbehoefte duidelijk te hebben. Het gaat niet alleen om het delict, maar ook om de geschiedenis van zo’n jongere. Burgemeester HALSEMA neemt dat mee. Ook de gezinsstructuur en de omstandigheden zijn van groot belang. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Er komt nog een brief die gelijk op de agenda komt. 6 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Prostitutiebeleid 2023 (VN2024001815) Het lid NADIF is blij met de uitgebreide brief. Uitgangspunt is de nota Prostitutie 2012-2017 en de aanvullende beleidsbrieven. Gezien alle nieuwe ontwikkelingen lijkt het goed daarvan een nieuwe nota te maken. Binnen het sekswerk is een gigantische differentiatie opgetreden de afgelopen jaren. Er is dus veel veranderd. Structurele monitoring van deze beroepsgroep lijkt verstandig. Over besloten clubs is aangegeven dat opting-in zorgt voor gevaarlijke situaties voor sekswerkers. Ze hebben het gevoel geen zeggenschap te hebben over de tarieven noch over de activiteiten die ze aanbieden en ze opteren dan liever voor het illegale circuit. In de APV wil de gemeente de uurhuur mogelijk maken voor besloten clubs. Ze hoort graag wat daar voor nodig is. Dit zal immers meer tijdelijke werkplekken beschikbaar maken met de juiste veiligheidsmaatregelen. Thuiswerk is ingewikkeld.

Ze stelt voor af te wachten wat er in de proeftuin Thuissekswerk gebeurt in Utrecht om dat hier te bespreken. Ze zou het mooi vinden om ervaringsdeskundigheid van het begin tot het einde officieel op te nemen in het beleid. Duidelijk is dat er een gebrek aan veilige werkplekken is, met name voor bij mannen en de queergemeenschap. Misschien vormt het gebruik van lovehotels voor hen een oplossing. Uitbuiting komt in verschillende vormen. Mensenhandel gaat niet altijd om sekswerkers uit het buitenland, maar ook om sekswerkers die een relatie krijgen waarbij er ook sprake is van uitbuiting. Dat verdient extra aandacht. Die is ook nodig voor culturele en genderdiversiteit. Sekswerkers zonder papieren hebben nauwelijks rechten en dat maakt hen extra kwetsbaar. Ze is benieuwd wat de gemeente nog meer kan doen om deze groep te ondersteunen.

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

Het lid MOESKOPS leest dat handhaving zich in principe niet tegen sekswerkers thuis richt. Die angst is er wel. Misschien kan de communicatie hierover beter. Hotels wordt gevraagd misstanden te signaleren, maar daarbij moet wel oog zijn voor de positie van legale zelfstandige escorts. De motie-De gordijnen dicht wordt niet uitgevoerd. Ze is overtuigd door de argumenten van de burgemeester. Wat wel kan, is vrijwillig de gordijnen dicht. Dat betekent werken op afspraak vanuit het raam. Ze oppert dat breder mogelijk te maken voor de groep die dat wel wil. Het lid BROERSEN constateert dat het college met dit nieuwe beleid aangeeft zich voldoende in te zetten om perspectief te bieden aan sekswerkers in het legale circuit. Veel is nog onduidelijk. Voor de lovehotels met uurhuur voor besloten clubs wordt nog gewerkt aan een voorstel. De legalisering van thuiswerk wordt helemaal uitgesloten. Het erotisch centrum bestaat nog niet en komt er misschien ook niet. De vraag is wat de gemeente nu kan doen voor de veiligheid van de vergunde branche. Het erotisch centrum wordt gepresenteerd als alternatief voor sekswerkers die nu in het illegale circuit zitten. Tegelijkertijd moeten de ramen op de Wallen gaan sluiten door parallel ramen in het ec te openen. Dat betekent geen extra ramen. Dat gaat volgens haar niet. Het college wil nu nog niet beginnen aan thuiswerkplekken.

In Utrecht loopt er een pilot. Ze zou graag zien dat er ook in Amsterdam geëxperimenteerd gaat worden met nieuwe vormen en uitbreiding van deze vergunde plekken in overleg met de sekswerkers, andere ondernemers uit de branche en met de politie en zorgteams. Ze hoort graag wat de burgemeester nodig heeft om dit te overwegen. Desgevraagd legt ze uit dat er in Utrecht een hele grote vraag naar was. Ze denkt dat een pilot ook in Amsterdam mogelijk is in de vorm van een kleine proeftuin. Hier zou juist een groot vergund circuit zijn, maar een pilot met een kleine proeftuin zou een goed experiment kunnen vormen. Het laatste vastgestelde beleid stamt uit 2012. Een hernieuwd beleid is dus nodig. Ondanks dat de sluitingstijden sinds de vorige vergadering zijn verruimd, bleek uit eerder onderzoek al dat de meeste overlast uit de horeca komt. Die keuze om de sluitingstijden in te perken was een besluit zonder de invloed van sekswerkers, terwijl er genoeg signalen waren dat dit geen goed idee was. Zes maanden wachten op een reactie moet in de toekomst echt zorgvuldiger. Het lid HEINHUIS is blij met de brief en alle informatie. Het is goed onderscheid te maken tussen de verschillende types sekswerkers en dus ook niet één soort passende werkplek. Veilige werkplekken voor mannen en transsekswerkers vormen zeker een zorg.

Hopelijk kan het ec daar op termijn in voorzien, maar dat vergt allemaal nog tijd. Ze hoopt dat er in de tussentijd ook voor die groep sekswerkers veilige plekken beschikbaar zijn. De PvdA kan zich goed vinden in de conclusies na het zorgvuldige onderzoek naar thuiswerk. Daaraan kleven veel risico’s en daarom is de PvdA er geen voorstander van. Goed dat er nog altijd veel aandacht is voor uitbuiting en de risico’s die daarmee gepaard gaan. Het is een kwestie van altijd scherp blijven op sekswerkers die dat niet vrijwillig doen. Het lid BAKKER is blij met de brief en met het werkbezoek aan het Amsterdam Center for sekswork. Dat was heel boeiend. Het uitbreiden van de vergunde sector zou bijdragen aan een betere positie van sekswerkers. Mooi als dat dus lukt. Er is met name vraag naar ruimte voor korte-duur-huur en meer plek voor mannelijke of transsekswerkers. Er is ook behoefte aan een lovehotel met uurhuur. De gemeente onderzoekt wat mogelijk is. De brief stamt van december. Ze krijgt dus graag een update. Burgemeester HALSEMA kan zich veel voorstellen bij een nieuwe nota prostitutie. Wel zijn er prostitutiemonitors gemaakt – in 2018 nog – en diverse raadsbrieven. Ze zou graag met haar medewerkers op dit onderwerp willen overleggen wanneer ze met een notaachtig document naar de raad kan komen. Het is absoluut een redelijk verzoek. Sekswerk is inderdaad niet eenvormig.

Er wordt ingezet op veel verschillende veilige werkplekken. Met de branche is de burgemeester in overleg over innovatie. Er

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

vinden veel gesprekken met sekswerkers plaats over de vraag waaraan behoefte bestaat. Rapportages zijn incidenteel. Voor structurele monitoring lijkt het zinvol met de ambtenaren in gesprek te gaan over wat voor soort monitoring dan behoefte is. Gesproken wordt over uurhuur binnen besloten clubs. De opting in-regeling gaat over een fictief dienstverband waarmee sekswerkers in besloten clubs werken. Het is een wettelijke regeling van de fiscus met de branche en geen regel van de gemeente. De gemeente verkent wat mogelijk is zonder opting in als het gaat om het vergunde circuit. Bij thuiswerk werd verwezen naar de proeftuin in Utrecht. Op dit moment ziet de burgemeester daar weinig in voor Amsterdam. Nieuwe ontwikkelingen zouden tot een andere afweging kunnen leiden en dan staat de gemeente daarvoor open. De burgemeester zal de evaluatie van de proeftuin goed volgen. Het belang van ervaringsdeskundigheid is helder. Sekswerkers worden intensief betrokken bij de beleidsontwikkeling. Er zijn klankbordgroepen, een expertisegroep en daarnaast veel overleggen met belangenbehartigers van groepen sekswerkers over specifieke thema’s. Daarnaast subsidieert de gemeente het ACS voor outreach en contactzorg. Het ACS heeft diverse medewerkers in dienst met verschillende culturele achtergronden en met verschillende genders. Die voeren ook de spreekuren bij het transhuis.

Het ACS wordt veel geconsulteerd over het sekswerkbeleid van de gemeente. Het tekort aan veilige werkplekken voor specifieke groepen is een erkend probleem. Met het ec hoopt de gemeente daar meer aan tegemoet te komen. Om die reden is er belangstelling voor het ec bij de lhbtiq+-gemeenschap. Het kan niet zo zijn dat er veel meer ramen komen. De burgemeester is gehouden aan de afspraak in het coalitieakkoord: de vermindering met het aantal ramen op de Wallen dient gelijke tred te houden met het ec. Door uurhuur zijn er bij hetzelfde aantal ramen wel meer plekken mogelijk. Mensenhandel kent veel vormen en vindt ook plaats in familiaire sfeer. In 2021 is er bij Veilig Thuis een aandachtsfunctionaris mensenhandel aangesteld die let op de signalen van mensenhandel en financiële uitbuiting in de relationele sfeer. Maatschappelijk werkers zijn er ook scherp op. Gaat het om culturele en genderdiversiteit dan zijn mannelijke sekswerkers een risicogroep. Het ACS ontvangt subsidie om zorg en ondersteuning te bieden. Er zijn spreekuren bij het transhuis. Het lid NADIF vindt al die aanpakken heel erg nuttig, maar die zijn niet verankerd in bijvoorbeeld een nota of in beleid. Dat zou ze wel graag zien, zodat dat structureel voor de toekomst wordt gewaarborgd. Burgemeester HALSEMA werkt daar graag aan mee. Het vraagt wel even tijd.

Voor de niet-vergunde thuisprostitutie wordt terecht aandacht gevraagd. De gemeente handhaaft er niet actief op. Sekswerkers in het onvergunde circuit hoeven zich niet opgejaagd te voelen. Het gaat om de uitbuiting, de exploitatie en het misbruik aanpakken. Het is lastig om onderscheid te maken tussen de officiële escorts in hotels. Terecht wordt nu aandacht gevraagd voor het vrijwillig gordijnen sluiten om sekswerkers uit het illegale circuit naar het vergunde circuit te krijgen. Die interessante gedachte wil de burgemeester verder verkennen. Ze bekijkt wat mogelijk is binnen de grenzen van het bestemmingsplan. Goed toezicht is nodig om te bezien of het daadwerkelijk vrijwillig is wanneer de gordijnen voor een beperkt aantal uren dicht gaan. Het lid MOESKOPS begrijpt dat ondergeschikt gebruik interpretabel is door beleid. Nu wordt dat op 10-20% gesteld van de raamwerkers. Het is aan de raad om te zeggen dat dat percentage omhoog kan. Ze denkt dat ze het zo goed heeft begrepen. Burgemeester HALSEMA wil hier indien nodig zeker op terugkomen. Het lid Broersen was enigszins ontevreden, maar de burgemeester hoopt dat ze voldoende heeft uitgeweid over wat de gemeente allemaal doet. Het lid BROERSEN ziet dat er veel gedaan wordt, maar er zijn echt veel legale plekken nodig. Daarin probeert ze de grens op te zoeken.

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

Burgemeester HALSEMA wijst erop dat met de lovehotels en uurhuur er wel degelijk meer legale plekken ontstaan. De burgemeester stuurt de raad een procesbrief waarin ze aangeeft wanneer er een nota komt. Kleine vragen zal ze meteen beantwoorden. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 7 Uitvoeringsplan Preventie met Gezag 2024 en afdoening toezegging van de burgemeester om de raad nader te informeren over de Bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid (VN2024-001813) Het lid NADIF is blij met dit stuk omdat het echt overzicht biedt als het over preventie en jeugd gaat. Ze benadrukt dat er specifieke groepen in specifieke buurten worden geronseld, vaak bij specifieke scholen. Daar moet echt aandacht voor zijn. Soms gebeurt dat ronselen al vanaf groep 6. Het is afschuwelijk. Kijkend naar de opvoeding van kinderen met een beperking en naar de administratieve rompslomp, naar het gebrek aan mogelijkheden in ondersteuning en de grote zorgvraag, wordt er wel het nodige aangeboden, maar er is ook aandacht nodig voor de mantelzorgtaken van de ouders. In het stuk ontbreekt culturele sensitiviteit en gendersensitiviteit. In de praktijk is daar wel aandacht voor. Een zwijgcultuur wordt vaak cultureel bepaald, maar ook op basis van gender.

De focus op Noord, Nieuw-West en Zuidoost is terecht, maar ook in Oost en op IJburg moeten jongerenwerkers wel mogelijkheden hebben om jongeren in aanmerking voor bepaalde programma’s te laten komen. Het veld vraagt om flexibiliteit. Het lid ABDI is blij dat het uitvoeringsplan er ligt. De rijksmiddelen zijn geoormerkt voor de drie genoemde stadsdelen omdat het rijk die aanduidt als kwetsbare stedelijke gebieden. Onduidelijk is welke eisen het rijk aan de middelen verbindt. Concreet de vraag: wat is er mogelijk om een deel van die middelen anders/elders in te zetten? De relatie met de masterplannen is onduidelijk. Dat geldt ook voor de prioritering in het uitvoeringsplan. Ze wil daar graag in meedenken. Gebiedsgericht werken is heel goed, maar het is wel lastig te toetsen. Daar hoort ze graag meer over. Tot slot ziet ze graag dat de gemeente meer zichtbaar is in de wijken, bijvoorbeeld met een busje. Misschien kan dat structureler waardoor mensen laagdrempelig informatie kunnen ophalen of iets kunnen melden. Burgemeester HALSEMA zou graag schriftelijk op de vragen terugkomen. Dan komt ze op korte termijn met een brief. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 8 Afhandelingsbrief van negen moties inzake de Amsterdamse Taxi Aanpak en de Agenda Taxi 2020-2025 en de stand van zaken Amsterdamse Taxi Aanpak (VN2024001811) Dit punt wordt doorgeschoven.

9 Afdoening motie roze in roze, over straatintimidatie (VN2024-001816) Het lid MOESKOPS ziet dat Amsterdam meekijkt met de pilots in Utrecht, Rotterdam en Arnhem als het gaat over de invoering van de Wet seksuele misdrijven. Amsterdam wil daarvan leren. Het doel van die pilots is de wenselijkheid onderzoeken van het inzetten van boa’s bij handhaving op straatintimidatie. Misschien kan dat worden

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

toegelicht. Op basis van meldingen worden bepaalde aandachtsgebieden geïdentificeerd. Ze vraagt zich af hoe de politie ervoor zorgt dat er daadwerkelijk meldingen worden gedaan. Wellicht kunnen stadsdelen daarbij behulpzaam zijn. Die weten waar de knelpunten in hun gebied zitten. Misschien kan dat worden meegenomen bij buurtschouwen. Ze oppert dat de gemeente zelf een meldpunt creëert. Het rijk laat immers op zich wachten. Het lid BROERSEN sluit zich aan bij de gestelde vragen. In december heeft ze gevraagd om als Amsterdam met de app aan de slag te gaan als zaken landelijk te lang op zich laten wachten. Die oproep doet ze nogmaals. Burgemeester HALSEMA weet dat er in sommige steden boa’s worden ingezet om op straatintimidatie te handhaven maar niet in Amsterdam. Er is niet alleen een enorme schaarste aan politiecapaciteit, maar ook aan boa’s. Handhaving op seksuele straatintimidatie is complex. Een heterdaad komt zelden voor. Om die reden is het alleen bij de politie belegd, overigens ook volgens de landelijke lijn. Boa’s worden alleen ingezet om te handhaven op eenvoudige overtredingen. De gemeente volgt de experimenten op de voet. Leiden die tot verrassende resultaten, zal ze haar mening herzien. Utrecht heeft een eigen meldpunt gecreëerd. De voorkeur hier gaat uit naar een landelijk meldpunt omdat dat voor veel helderheid bij de slachtoffers zorgt.

Laat dat te lang op zich wachten, dan komt er misschien wel een eigen meldpunt. Het is geen principezaak, maar een vraagstuk rond effectiviteit. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 10 Conferentie Dealing with Drugs en artikel in het Financieel Dagblad ‘Burgemeester Halsema pleit voor een gereguleerde cocaïnemarkt’ (VN2024-001367) Dit punt wordt doorgeschoven. 11 Het plan van de burgemeester om cocaïne te legaliseren (VN2024-002462) Dit punt wordt doorgeschoven. Financiën 12 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Taalkwaliteit in raadsbrieven: onderzoek en opvolging (VN2024-001812) Dit punt wordt schriftelijk afgehandeld. Algemene Zaken 13 Ruimte voor dragen van religieuze uitingen binnen THOR(VN2024-001856) Dit punt wordt doorgeschoven. Openbare Orde en Veiligheid 14 Kennisnemen van de raadsbrief Amsterdams Veiligheidsbeeld en de Regionale Veiligheidsrapportage 2023 (VN2024-002741)

Definitief Raadscommissieverslag, 21 maart 2024

Dit punt wordt doorgeschoven. Openbare Orde en Veiligheid 15 Proef online gebiedsverbod Dit punt wordt door geschoven naar de volgende vergadering. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om 18.40 uur.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14070203/1