Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 20-04-2023
Tekst van het document
Amsterdam probeert zo veel mogelijk informatie uit andere steden te halen. Credible messengers is een model uit Glasgow tegen wapengeweld en daarna in Londen werd ingezet. Ze staat open voor voorbeelden die de raad aandraagt. De burgemeester vindt het jammer dat er van JA21 geen enkel voorstel komt om het wapengeweld terug te dringen, maar wel het nodige ridiculiseert. Alle repressieve onderdelen worden in dat betoog overgeslagen. De brief gaat van repressief naar preventief. Het gaat erom iets te doen aan de oorzaken. Preventie ziet op jongeren en kinderen die nog geen wapens gebruiken maar misschien wel kunnen worden verleid. Ze kennen de risico’s wel maar realiseren zich niet wat het voor hen persoonlijk kan betekenen. Daarvan moeten ze worden doordrongen. Misschien kan het lid Nanninga met een initiatiefvoorstel komen. Het lid NANNINGA heeft aangegeven het eens te zijn met het repressieve deel. Ze heeft twee vragen gesteld over het preventieve deel dat in de ogen van JA21 een wensdenkende aanpak is. JA21 wil absoluut dat geweld beteugelen. Het zijn serieuze vragen wanneer ze informeert naar de kosten van de VR en wanneer de resultaten van de muziekaanpak meetbaar zijn. Burgemeester HALSEMA is blij dat JA21 het dan toch met de eerste 7 pagina’s van de 9 volstrekt eens is. De burgemeester is zeer betrokken bij dit onderwerp.
Eind dit jaar is ze bij de moeder van Roffinho in Zuidoost langs geweest, een afschuwelijke casus. Daarover is ze geëmotioneerd. Daarom staat de driehoek er wekelijks bij stil wat hieraan kan worden gedaan. Daarom is de politie-inzet hierop het grootst. Daarom is de inzet van het OM hierop het grootst. Op scholen, in buurthuizen en in de omgang met jongeren wordt geprobeerd iets te doen aan de oorzaken. Er moet iets gebeuren aan de gevoelens van angst, het gebrek aan kennis en het gebrek aan zicht op de gevolgen die het kan hebben. Ze wil geen middel onbeproefd laten. De VR-tool is betaald door de minister van Justitie en Veiligheid. De pilot wordt op verzoek van het ministerie uitgevoerd. Meetbare resultaten zijn lastig, want dan moet bijvoorbeeld helder zijn hoeveel jongeren niet worden neergestoken of hoeveel jongeren niet met een wapen over straat lopen. Dat is niet aantoonbaar. Toch wil ze jongeren helpen een veilig leven te leiden zonder dat dat direct afrekenbaar is. Het belang is immers groot genoeg. Bij de schoolveiligheid wordt ongelofelijk veel aandacht besteed aan dat wapenbezit op scholen. In Nieuw-West en Zuidoost is de samenwerking tussen scholen over wat ze kunnen doen, versterkt. Kluisjescontroles vormen het domein van de scholen zelf. De politie kan en wil daarbij op verzoek wel assisteren. Het kan echter angst oproepen en stigmatiserend werken.
Scholen maken hun eigen afwegingen. Ze zegt toe de suggestie van het lid Boomsma om op alle scholen de kluisjes te controleren, op te nemen met de wethouder Onderwijs.
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. Het punt gaat voor een middellange behandeling naar de raad. 9 Fietsendiefstalplaag (VN2023-010363) Dit punt is verschoven naar de volgende commissievergadering. Juridische Zaken 10 Aanbieding van de tweede voortgangsbrief over juridische vernieuwing aan de gemeenteraad (VN2023-010364) Het lid HOFLAND heeft eerder van de burgemeester een kraakheldere analyse gezien over uitgaan van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Dat betekent dejuridisering van de verhouding tussen burger en overheid. Van de pilot wil hij graag drie punten benoemen: de klachtenprocedure, de bezwaarprocedure en de Hoger Beroepfase. D66 ziet nog wel ruimte voor de informele aanpak bij de klachtenprocedure. Opbellen, even bespreken wat er niet goed gaat en mogelijk het probleem oplossen. In die fase kunnen wellicht juridische tegenstellingen worden voorkomen. De inspreker heeft dit idee uitgewerkt in de notitie Bouwstenen voor de goede rechtsorde. Het installeren van een externe commissie met een onafhankelijke voorzitter zal niet alleen de rechtspositie van de burger bij een bezwaarprocedure verbeteren, maar ook de beleving. Dit betreft een al oude wens van D66. Fijn dat de pilot nu van start gaat. In de Hoger Beroepfase is de gemeente kennelijk niet tevreden.
Amsterdam ziet qua aantallen gigantisch hoger dan andere gemeenten met deze fase – ook gecorrigeerd naar inwonertal. De gemeente moet zichzelf eerst de vraag stellen of met dat Hoger Beroep de gemeenschap, de Amsterdammers geholpen zijn. Wanneer ga je wel of juist niet in Hoger Beroep? Soms is het natuurlijk heel goed dat wel te doen en om te komen voor de gemeenschap. D66 roept de gemeente op te proberen eens wat minder in Hoger Beroep te gaan. Begin dus met onderzoeken om welke situaties dat gaat. Wellicht zitten er soorten zaken tussen waarover de gemeente niet standaard in Hoger Beroep moet gaan. Het lid BOOMSMA denkt dat het heel goed is om na te denken over criteria op grond waarvan besloten wordt wel of niet in Hoger Beroep te gaan. Hij vindt het heel ongelukkig dat de gemeente pas een fout toegeeft op dat moment. Nu dreigt een slepende miljoenenverslindende strijd over het ADM-terrein. Het CDA steunt de ingezette weg. Het lid Boomsma is heel blij met de commissie-Zuurmond. Hij is benieuwd of die bij lopende zaken gaat meekijken of bestaande zaken gaat evalueren. Hij zou graag zien dat de commissie een rapportage opstelt en die aan de gemeenteraad stuurt. Een onafhankelijke externe bezwaarcommissie lijkt hem heel goed. Het is wel oppassen dat er ambtelijk een selectie wordt gemaakt met bepaalde buyers. Misschien is het een idee om die selectie ‘blind’ te doen.
Het lid ERNSTING bedankt voor de voortgangsbrief. Het lijkt hem goed naar een onafhankelijke bezwaarschriftencommissie te gaan. De ambtelijk secretaris treedt zowel als penvoerder op als in de rol van casuskiezer. Dat lijkt niet zo verstandig. Die staat immers in nauw contact met de ambtelijke lijn. Daarmee lijkt het wel erg gestuurd door de gemeente en dat zal niet bijdragen aan herstel van vertrouwen. Het zou mooi zijn als er een manier wordt gevonden om uit bezwaarschriftencommissies in zowel formele zin als uit meer informele zin een soort positieve feedback-loop te krijgen richting punt 1 waardoor de organisatie leert van de uitkomsten van allerlei procedures. Het lid BROERSEN is blij met de weg die de gemeente nu inslaat. Het vertrouwen tussen de burger en de overheid is uit balans. Het moet gaan over cultuurverandering en
17
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
het ontwikkelen van een nieuwe bestuurscultuur. Als het gaat om het afwegingskader voor beleid en regelgeving en het inzichtelijk maken van de afweging van beleidskeuzes en juridische keuzes, zorgt dat voor helderheid en transparantie. Het afwegingskader wordt verder uitgewerkt met beleidsmakers. Ze hoort graag welke andere stakeholders hierbij betrokken kunnen worden. Ze denkt aan een belangengroep van het MKB. Kijkend naar het plan van aanpak en de nieuwe commissie, ontstaan onenigheden tussen overheid en burger mede door slechte communicatie. Ze is benieuwd of uitgebreide en heldere communicatie onderdeel vormt van wat de commissie meeneemt in haar onderzoek en advies. Volt neemt het aanbod voor een technische sessie graag aan. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat dit pas het begin is. Er worden wijzigingen in de procedures aangebracht, in de vergunningverlening van de gemeente, de wijze waarop klachten worden afgehandeld, het loket dat daarvoor is, de wijze waarop data worden geordend en de wijze waarop de gemeente met de WOO omgaat. Dat is allemaal onderdeel van de brede operatie die nu plaatsvindt. Dat gaat niet alleen om dejuridisering, maar ook om het vertrouwen bij de burger te vergroten. De overheid moet dat vertrouwen verdienen, moet dienstbaar zijn en rechtvaardigheid proberen te produceren, niet enkel doelmatigheid en rechtmatigheid.
Eigenlijk ziet de burgemeester altijd dat er gesprekken hebben plaatsgevonden alvorens zij een oordeel moet vellen over het wel of niet gegrond verklaren van het bezwaar. De verandering vindt dus al plaats. Ambtenaren gaan naar buiten en kijken of ze er onderling uit kunnen komen. Ze kan geen aantallen noemen, maar de ontwikkeling is ingezet. Veel bezwaarzaken worden onder verantwoordelijkheid van de verschillende wethouders gevoerd. Inmiddels heeft de gemeente ook een aantal mediators die fantastisch goed werk doen. Het betekent ook dat de beslissingen beter moeten zijn, want die vormen vaak de aanleiding tot bezwaarzaken. Als het over de pilot gaat, is het gesprek met de raad echt vruchtbaar geweest. In eerste instantie was de burgemeester daar wat afwerend voor. Een bezwaar wordt gezien als een lichte heroverweging. Die is ambtelijk en kan veelal snel met mediation worden afgedaan. Ze begrijpt de behoefte bij burgers aan rechtsbescherming echter ook. Een onafhankelijke commissie kan daarin een functie hebben. Het is interessant wat staatssecretaris Vijlbrief heeft aangekondigd, maar dat gaat specifiek om gaswinningszaken in Groningen. Daar is het blijven doorvoeren van Hoger Beroep echt gênant. Het klopt wel dat Amsterdam te veel Hoger Beroepszaken heeft en daarmee in Nederland uit de pas loopt.
Het lijkt de burgemeester goed daar kritischer naar te kijken, maar op voorhand categorieën uit te zonderen ligt niet voor de hand. Er kunnen inderdaad ook principiële kwesties zijn waarbij de vorming van jurisprudentie van groot belang is. Het opstellen van criteria is wat anders dan het uitzonderen van categorieën. Ze wil graag eens met de directeur Juridische Zaken kijken of er mogelijkheden liggen om bijvoorbeeld door ontwikkeling van criteria te bepalen of er een smal – ‘gelijk krijgen’ - of een breed juridisch belang is – wat in de ontwikkeling van jurisprudentie zit. De commissie-Zuurmond gaat ook naar bestaande zaken kijken. Als het om de inzet van de ambtelijk secretaris gaat, dan is het eigenlijk heel gebruikelijk dat commissies die hebben. Dat nauwe contact bestaat vooral uit het opvragen van stukken, nadere informatie en het voorbereiden van een nieuw en gewijzigd besluit als daar aanleiding toe is. Een ambtelijk secretaris kiest een casus niet alleen. Hij kan helpen bij het aanreiken van casussen, maar de onafhankelijke commissie zelf gaat daarover. De burgemeester gaat na hoe de gemeente dat precies voor zich ziet. Misschien kan de onafhankelijke commissie de raad tegen die tijd een werkbeschrijving doen toekomen en aangeven hoe de rolverdeling ligt. Ze neemt daarbij mee hoe het zit met de rol van penvoerder van de ambtelijk secretaris.
De betekenis van de commissie-Zuurmond is sterk gericht op het vergroten van de betrokkenheid van burgers en hen het gevoel te geven dat ze gekend worden in de procedures van de gemeente. Ze zal deze vraag doorgeleiden naar de commissie. Dejuridisering gaat niet alleen de burgers aan maar ook de lokale ondernemers. Aan ondernemers worden steeds meer eisen gesteld en dat kan tot lastenverzwaring leiden voor ondernemers. Ze gaat graag met hen zelf in gesprek over waar zij mogelijkheden zien om
18
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
procedures te verminderen. Dat heeft de burgemeester ook al eens met Koninklijke Horeca Nederland gedaan. Ze informeert de raad daarover. Een groot onderdeel van het programma Vertrouwen is het trainen van ambtenaren. Dat gaat met name over het lerend vertrouwen. Een bestuurder moet ambtenaren ook een groter mandaat durven geven. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. Er volgt nog een technische sessie. Het punt gaat op verzoek van het lid Hofland naar de raad voor een korte bespreking. Algemene Zaken 11 Regeling naamswijziging bij ongewenste herinnering aan het slavernijverleden. (VN2023-010360) Het lid OLIVIEIRA complimenteert de burgemeester voor haar snelle reactie op het verzoek van stadsdeelcommissie Zuidoost voor het toevoegen van 1 juli aan het vlaggenprotocol. De naamswijziging is een sympathiek idee. Utrecht heeft het al gedaan. Daar heeft de afgelopen twee jaar slechts een persoon gebruik van gemaakt. Er is 22.000 euro gereserveerd voor deze regeling. Misschien kan dit bedrag ook worden aangewend om de kosten van een paspoort te vergoeden. Hij informeert of er van de voorwaarden voor een naamswijziging kan worden afgeweken en bijvoorbeeld af te zien van een psychologisch onderzoek. Hij zou graag zien dat zowel de psychologen als de ambtenaren bij de burgerlijke stand zich verdiepen in het waarom van deze regeling.
Het lid KHAN is er trots op dat een van de twee gemeenten die dit in Nederland aanbieden, Amsterdam is. Burgemeester HALSEMA is blij deze stap te kunnen zetten. Het is meer dan symboliek; het betekent echt iets in de levens van mensen. Amsterdam heeft ervoor gekozen dezelfde regeling te hanteren als Utrecht en dat betekent dat een paspoort niet wordt vergoed. De gemeente sluit zo veel mogelijk aan bij de wetswijziging die in de maak is. Het psychologisch onderzoek kan inderdaad een drempel opwerpen, maar dat is vastgelegd in artikel 7 van het Burgerlijk wetboek in het bijbehorende besluit geslachtsnaamwijziging. Daarvoor moet men een beroep doen op psychische hinder. De gemeente heeft de wet te volgen, ook al is hier geen sprake van psychische hinder maar van historische hinder. De burgemeester zal kijken hoe ze kan bewerkstelligen dat mensen voldoende op de hoogte zijn. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. 12 Bespreking van uitvoeringsagenda internationaal beleid Visie en uitvoeringsagenda internationaal beleid (VN2023-010948) Het lid KHAN vindt het logisch dat Amsterdam als wereldstad in verbinding staat met allerlei steden in de wereld. Met deze ambitie brengt de burgemeester de ambities bij elkaar in een coherent verhaal. De fractie van DENK onderschrijft dat. Zijn discussienota heeft hij toegevoegd vanwege de beperkte spreektijd.
Er ligt nu een uitwerking voor van twee eerder geformuleerde ambities: democratische krachten ondersteunen en relaties herstellen. Die inspiratie haalt het lid Khan uit het werkbezoek van de burgemeester aan Paramaribo. Het pakket aan maatregelen was veel uitgebreider dan de raad had voorgesteld. Dat laat zien dat Amsterdam daadwerkelijk bijdraagt aan het herstel van relaties. Verschillende gemeenschappen hebben een koloniale achtergrond. Nederland heeft met twintig landen een koloniale relatie gehad. Hij oppert te kijken met welk
19
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
van die landen een samenwerkingsrelatie kan worden aangegaan. In feite heeft de burgemeester dat al gedaan met haar bezoek aan New York. Hij zou het graag concreter maken, ook al is dat soms complex. Hij oppert landen thematisch te steunen, dus democratische krachten te steunen, achiefonderzoek te delen, ondersteuning te bieden als het gaat om watermanagement en klimaatverandering. Daarmee laat Amsterdam zien oog te hebben voor die gemeenschappen met een migratieachtergrond en zo toe te werken aan een gezamenlijke toekomst. Dan de Amsterdamse samenwerking met Tel Aviv. De fractie van DENK heeft zich eerder uitgesproken tegen samenwerking met Chinese steden vanwege de behandeling van de minderheden. Die lijn trekt hij graag door naar Israël. Waar blijft de solidariteit voor de Palestijnse strijd? In 1967 werd al gewaarschuwd dat de bezetting zou kunnen leiden tot apartheid en dat is realiteit geworden volgens zowel Palestijnse, internationale als Israëlische mensenrechtenorganisaties. Hij stelt voor dat Amsterdam zich uitspreekt als anti-apartheidsstad en zo aan te sluiten bij collegastad Barcelona die onlangs de institutionele samenwerking met Tel Aviv heeft opgeschort. Tel Aviv mag dan een van de weinige progressieve steden zijn die juist steun verdient tegen het beleid van premier Netanyahu, maar de vraag is dan voor wie Tel Aviv nu zo liberaal en progressief is.
De Israëlische geheime diensten chanteren bijvoorbeeld lhbtiq+’ers om voor de dienst te werken. Het lid GARMY wijst erop dat er de afgelopen maanden honderd duizenden mensen aan het demonstreren zijn in Tel Aviv tegen de extreemrechtse regering. Daar doen ook de burgemeester en ambtenaren aan mee. Daarbij gaat het om vrijheid, gelijkheid en democratie. Ze nemen het op voor gelijke rechten voor Palestijnen. Dit is juist een kans voor Amsterdam om zich uit te spreken voor steun aan Tel Aviv. Hij ziet juist nu geen enkele reden om de stedenband af te schaffen. Het lid KHAN heeft die beelden ook gezien en werd heel blij van die protesten. Het ging daarbij inderdaad niet alleen om de Israëlische democratie maar het was ook gericht tegen de apartheid en de bezetting. Die groepen verdienen de Amsterdamse steun. De ongelijkheid in Israël groeit. Natuurlijk moet Amsterdam met de corrupte Palestijnse autoriteiten evenmin een samenwerking aangaan. Het lid Khan is zeker niet tegen samenwerking met bepaalde Israëlische organisaties die zich uitspreken tegen de apartheid en tegen de bezetting. Hij roept op de internationale samenwerking op te heffen. Het lid GARMY ziet juist dat de gemeente Tel Aviv er alles aan doet om de extreemrechtse regering tegen te gaan. Ze hebben keiharde ondersteuning nodig. Hij wil juist het gesprek aangaan.
Hij roep Amsterdam op te laten zien dat ze die waarden steunt. Het lid KHAN begrijpt de bijdrage van het lid Garmy wel, maar hij probeert te kijken vanuit de ogen van Palestijnse christenen. Wie steunt hen? De burgemeester van Tel Aviv spreekt zich niet uit over hun lot. Hun situatie verandert niet. Hij kan zich wel vinden in het steunen van Israëlische mensenrechtenorganisaties die zich uitspreken tegen de bezetting en apartheid. Het lid AHMADI wijst er eveneens op dat Barcelona de stedenband met Tel Aviv heeft opgeschort op verzoek van veel organisaties en duizenden burgers die rechtvaardigheid voor de Palestijnen en een einde van de apartheid eisten. Inmiddels hebben zowel Human Rights Watch, Amnesty International en de VN het Israëlische beleid gekwalificeerd als misdaden tegen de mensheid. Dat is geen nieuws want de Palestijnen leven al decennia in een staat van grote onvrijheid. De VN heeft geconcludeerd dat de schuld hiervoor ook bij de internationale gemeenschap ligt omdat die de straffeloosheid in stand houdt. Tel Aviv staat niet los van de situatie waarin de Palestijnen leven. Ook daar worden ze constant gediscrimineerd. Ook de vrijheid voor de lhbtiq+-community gaat niet op voor de Palestijnen. Ze roept op de harde toon voor mensenrechten voor iedereen te laten gelden.
20
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
Veel politici hebben zich uitgesproken over de idealen die Nederland nastreeft en zo zijn banden met steden, bedrijven, musea etc. verbroken of opgeschort om druk uit te oefenen op politieke leiders wier handelen onverenigbaar wordt gezien met de waarden die Nederland nastreeft. Dat moet nu ook gebeuren met Tel Aviv. De stad is nog steeds geen vrijhaven voor mensen die te maken hebben met discriminatie of onderdrukking en waar de situatie steeds verder escaleert. De enige weg op vrijheid voor iedereen te ondersteunen is een sterk signaal af te geven en de organisaties te steunen die zich daadwerkelijk inzetten voor de rechten van allen. Barcelona navolgen zou een hele sterke boodschap zijn. Het lid GARMY heeft met interesse de visie op het internationaal beleid gelezen en kan zich daar volledig bij aansluiten. De aangekaarte thema’s zijn absoluut relevant dus het is goed dat de visie een update heeft gekregen. Internationale samenwerking is ontzettend waardevol voor Amsterdam. Veel samenwerkingen zijn bij veel Amsterdammers niet bekend. Die mogen dus wat inzichtelijker worden gemaakt. Wellicht kan de burgemeester op reguliere momenten een overzicht geven van de voortgang en opbrengsten van de verschillende samenwerkingsverbanden. Volt kan zich volledig vinden in de discussienota van DENK. Dat is een heel terecht punt.
Het lid ERNSTING vindt het jammer dat de discussienota van DENK nu niet wordt bediscussieerd. Het is een interessante notitie, ook omdat het koloniale verleden wellicht een belangrijker plek kan krijgen in het internationale beleid. De EU wordt wel in de visie genoemd maar veel minder in het kader van het verkrijgen van samenwerking en fondsenwerving. Er zijn namelijk veel Europese fondsen die voor Amsterdam interessant zouden kunnen zijn, bijvoorbeeld op het gebied van vergroening. Bij de behandeling van de begroting heeft hij gevraagd te kijken wat Amsterdam voor fondsenwerving zou kunnen doen en of dat deel uit kan maken van het internationale beleid. Voorts vraagt GroenLinks zich af om diaspora-organisaties in Amsterdam mee te nemen in de ontwikkelingen van internationaal beleid. Er zijn tal van grote gemeenschappen die wellicht informatie zouden kunnen leveren voor een verdieping van het internationale beleid. Als het gaat om economische zaken en acquisitie wordt veel meer uitgegaan van het begrip ‘brede welvaart’. Dat is interessant want daarbij wordt meer gekeken naar wat het oplevert voor de Amsterdammers en wat het bijdraagt aan de duurzame economie. Dat zal het lid Ernsting nauw monitoren. Rond duurzaamheid en het koloniale verleden zijn wel dwarsverbanden te leggen. Misschien zijn daar meer dwarsverbanden te leggen.
Zo worden er nog steeds bloedkolen uit Zuid-Amerika in de Amsterdamse haven doorgevoerd, maar er zijn meer voorbeelden. Misschien kan daarvoor ook meer aandacht zijn in het kader van internationale solidariteit. Het lid BOOMSMA steunt de belofte van vrijheid zeker, ook de elf pijlers voor samenwerking. Hij is benieuwd of daar een prioritering in bestaat of dat er budgetten per pijler aan verbonden zijn. Het internationale beleid moet echt ten goede komen van Amsterdam. De handelsbelangen en de brede welvaart krijgt steun van het CDA. Hij dankt DENK voor de discussienota. Het CDA is voorstander van samenwerking met de voormalige koloniën. De inzet en insteek van DENK is wel erg Eurocentrisch. Het is eerder een beetje neokoloniaal gedacht om te zeggen dat het de schuld van het kolonialisme is als iets niet goed gaat in andere landen. Van samenwerking kunnen beide partijen baat hebben. Er is geen stedenband met Tel Aviv, wel een samenwerkingsband. Hij betreurt het dat DENK hier focust op Tel Aviv. Dat getuigt van een ziekelijke obsessie. Het lid KHAN wijst het CDA erop dat DENK in het verleden ook heeft geageerd tegen stedenbanden met Chinese steden. Hij wil geen samenwerking met landen of steden die niet democratisch zijn.
21
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
Het lid BOOMSMA constateert dat DENK over geen enkel ander onderwerp zo veel vragen heeft gesteld als over de samenwerking met Tel Aviv. In de discussienota wordt China genoemd en Myanmar. Israël is volgens het lid Boomsma geen land met een apartheidsregime. Israël is ondanks alles nog steeds een voorbeeld voor alle andere landen in het Midden-Oosten. Daar denkt hij klaarblijkelijk anders over dan DENK. Het lid KHAN constateert dat het lid Boomsma een karikatuur maakt van de discussienota. Het gaat om thematisch samenwerken. Dat gebeurt nu al. Maar niet met de regimes van China of Myanmar of waar dan ook. Het lid BOOMSMA legt uit dat zijn voorstel voor samenwerking met Israël niet gericht was op een bijdrage leveren aan de oplossing van het conflict. Nederland kan daar wel veel van leren en daar baat bij hebben. Het is goed samen te werken met verschillende steden over de hele wereld, op verschillende thema’s. Hij vindt het onverstandig Tel Aviv eruit te lichten om niet mee samen te werken. Burgemeester HALSEMA vindt dit een heel belangrijke nota. Corona heeft ook voor vertraging gezorgd. De nota, Belofte in vrijheid zet een koers uit waarin Amsterdam in haar traditionele opvatting over vrijdenken voortgaat op de oude weg met sterke mensenrechtenaccenten, sterke duurzaamheidsaccenten en met verantwoorde economische groei.
Daarmee wordt het internationale beleid meer in overeenstemming gebracht met de koers die het college de afgelopen jaren op een aantal Amsterdamse thema’s heeft gevoerd. Ze complimenteert het lid Khan met zijn discussienota die rijk en mooi is. Toch heeft ze er ook vragen bij. Het onderhouden van relaties met voormalige koloniën is een nationale verantwoordelijkheid en veel minder een Amsterdamse verantwoordelijkheid. De relatie met Suriname is heel specifiek. Het land kent geen stedelijke overheid waardoor de samenwerking direct op het land Suriname is gericht. Amsterdam draagt een directe verantwoordelijkheid voor Suriname en de geschiedenis van de slavernij. Het voorbeeld van Ghana is mooi en indrukwekkend. De burgemeester stelt voor enkele elementen uit de discussienota te nemen. Met een verplichting om met alle voormalige koloniën contact te onderhouden overvraagt DENK de gemeente. Het budget is immers gelimiteerd. Aan bepaalde voorbeelden zou Amsterdam opvolging kunnen geven. Ghana is een goed voorbeeld vanwege de rechtstreekse relatie tussen de stad en Ghana. De hoofdboodschap namelijk rekenschap geven van de verantwoordelijkheid voor het verleden, is helder. Die boodschap wil ze volgen, maar het kan geen verplichting worden voor alle landen. De discussie over Tel Aviv is enigszins bevreemdend. In 2014 vond er een woedende discussie in de raad plaats.
Die heeft er toen toe geleid dat er nooit een stedenband met Tel Aviv is geformaliseerd. Er is wel een voorzichtige samenwerking gekomen met Tel Aviv en Ramallah, maar die heeft nooit tot enige institutionele samenwerking met de gemeente Tel Aviv geleid. Wel zijn er samenwerkingsrelaties met mensenrechtenorganisaties en met de lhbtiq+-organisaties. Amsterdam doet dus precies wat het lid Khan wil. Amsterdam wil ook geen formele stedenbanden omdat de internationale ontwikkeling anders is. Amsterdam opereert actief in stedelijke netwerken en ze wil daarin flexibel kunnen zijn door tijdelijke relaties aan te gaan. Sinds enige tijd vormt Amsterdam onderdeel van de Pact of Free Cities. Daarbij gaat het om bondgenoten in steden die zich verzetten tegen totalitaire regimes, tegen conservatieve staten en tegen repressieve staten. De steden proberen elkaar te versterken. Steden zijn heel vaak progressieve oases te midden van ondemocratische naties of zelfs politiestaten, cities as islands of liberalism. De burgemeester vindt het heel belangrijk dat die banden worden verstevigd en dat steden zich als vrijhavens kunnen ontwikkelen. Ze sluit dus niet uit dat ze in de toekomst eens contact zal hebben met de burgemeester van Tel Aviv. Ook daar levert men een gevecht. Maar zoals in 2014 is vastgelegd onderhoudt Amsterdam geen contact met institutionele partijen in Israël.
Het lid Khan heeft geen bezwaar tegen Budapest of tegen Warsaw terwijl zeker Polen steeds meer opschuift in de richting van een totalitaire staat. Amsterdam heeft juist
22
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 20 april 2023
contact met die steden omdat ze zich daartegen verzetten. De burgemeester zou ook graag contact hebben met Istanbul, terwijl ze grote bezwaren voelt tegen het regime. Als Tel Aviv zich meldt in dit multilaterale netwerk, betekent dat juist dat de steden elkaar sterk kunnen maken in staten die onvrij zijn. Amsterdam is een stad die voor vrijheid is. Vrijheid is niet gelimiteerd tot enkele groepen, maar die geldt alle mensen, dus ook in het geval van Tel Aviv de Palestijnen. De burgemeester vindt het belangrijk de autonomie van steden te blijven verdedigen. Ook Israël kent zware misstanden. Er zijn heel veel landen op de wereld waar de mensenrechten worden geschonden en waar minderheden bepaald geen gelijke rechten hebben. Toch wil de burgemeester met steden contact kunnen hebben, juist vanuit dat mensenrechterlijke perspectief. De burgemeester zegt graag toe de raad op de hoogte te houden van het functioneren in diverse internationale netwerken. Amsterdam is behoorlijk effectief op dit moment in het benutten van de financiële mogelijkheden die de EU biedt. De gemiddelde bijdrage aan Amsterdamse projecten schommelt tussen de 200.000 en 300.000 euro. Er liggen nog altijd kansen voor de toekomst. Brussel krijgt namelijk steeds meer aandacht voor de stad. Steden vormen immers vaak de motor van verandering. Over enige tijd komt de burgemeester met een update.
Amsterdam onderhoudt contacten met diaspora-organisaties. Dat gold bijvoorbeeld voor haar meest recente bezoek aan Japan. Veel vluchtelingen zijn afkomstig uit landen waar het echter moeilijk is om aanwezig te zijn, bijvoorbeeld Afghanistan. De vraag over bloedkolen zal de wethouder doorgeleiden naar de wethouder die het Havenbedrijf in zijn portefeuille heeft. Dat is echter privaat verkeer waarmee de gemeente zich slechts zeer beperkt kan bemoeien. Fijn dat het lid Boomsma zich zo kan vinden in het internationaal beleid. Die was nauw betrokken bij de totstandkoming van het vrijdenkersfestival wat de gemeente beschouwt als een belangrijk onderdeel van het internationaal beleid. De 11 genoemde onderdelen kennen geen prioriteitsstelling. Die verwijzen in feite naar de verschillende portefeuillehouders en de onderdelen van hun beleid. Voor de burgemeester ligt de nadruk op vrede en veiligheid. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. Op verzoek gaat dit onderwerp naar de raad voor een korte behandeling. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om 18.15 uur.
23