Document · PDF

Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 09-03-2023

Raadscommissie Algemene Zaken 9 maart 2023, gemeente Amsterdam10.040 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Vergaderdatum Donderdag 9 maart januari 2023 van 13.30 tot 17.00 uur Verslag vastgesteld op: Donderdag 30 maart 2023

Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema, wethouder Mbarki Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Bloemberg-Issa (PvdD), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Ernsting (GroenLinks), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Khan (DENK), Martens (VVD), Nadif (GroenLinks), Olivieira (Lijst Kabamba), Rooderkerk (D66) en Van Schijndel (Forum voor Democratie) Afwezige commissieleden: de leden Garmy (Volt) en Nanninga (JA21) Overige aanwezigen: de heer Aslami (voorzitter presidium), de heer De Beukelaer (OM), de heer Helms, mevrouw Houtman (griffier), de heer Van der Linde, de heer

Paauw (korpschef politie), de heer Rijpma, de heer Vreeken, de heer Van de Wijngaart en de heer Zielinsky Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom op deze raadscommissievergadering AZ. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER geeft aan dat er bericht van verhindering is van de leden Nanninga en Garmy. De leden Alberts en Van Schijndel zijn iets verlaat. De plaatsvervangend korpschef van de politie, de heer Holla, nodigt de raadsleden uit voor een werkbezoek aan de zedenpolitie. De griffier heeft geïnventariseerd waar de voorkeur van de commissie ligt: 21 maart. De uitnodiging en het programma volgen binnenkort. Burgemeester HALSEMA is nagegaan of er bij de ontruiming van de Academyclub van de UvA bijzonderheden zijn geweest. Er zijn geen bijzonderheden te melden; er zijn ook geen aangiften tegen de politie gedaan en er is geen sprake geweest van buitensporig geweld. Op 30 maart vindt er een besloten deel plaats van de commissie om de voortgang te bespreken van Amsterdam 750 jaar. Veel initiatieven zijn nog in voorbereiding en de betrokken partners kunnen nog geen openheid betrachten. Om die reden is de voortgangsrapportage tamelijk abstract. De burgemeester benadrukt het belang van grote aanwezigheid bij deze bespreking.

Ze zou graag zo veel mogelijk ideeën willen uitwisselen en zo veel mogelijk suggesties vanuit de raad erbij willen betrekken. Het lid BROERSEN zal geen bijdrage leveren bij de behandeling van de punten 6

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

en 9 vanwege de afwezigheid van lid Garmy. c. Vaststellen agenda De punten 4 en 7 worden doorgeschoven. Punt 10 wordt gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare raadscommissie AZ van 19 januari 2023 Het verslag van de openbare raadscommissie AZ van 19 januari 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda f. Tkn-stukken Op verzoek van het lid ABDI worden tkn-stukken 10 en 12 voor de commissie in april geagendeerd. Op verzoek van de leden ROODERKERK en BOOMSMA wordt tkn-stuk 8 geagendeerd voor de maartvergadering. Op verzoek van het lid ERNSTING wordt tkn-stuk 3 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer VREEKEN spreekt in namens We Connect You. Het lijkt hem goed als de vier burgemeesters van de grote steden aan jobrotation gaan doen. Burgemeester Halsema lijkt hem heel geschikt voor Utrecht. De heer Nijpels kan in Amsterdam het klimaatprobleem aanpakken; Frank Paauw is ook een optie vanwege zijn aanpak van de criminaliteit. Hij roept iedereen op goed voor de stad te zorgen en voor elkaar, bijvoorbeeld ook voor kinderlongarts Griffioen die door de erfpacht allerlei problemen ervaart. De stad verloedert; het is verschrikkelijk. De heer ZIELINSKY spreekt in namens de BIZ Burgwallen.

Het hele traject rond de Wallen lijkt te zijn veranderd in een Gordiaanse knoop waarbij de verschillende belanghebbenden en ‘experts’ over elkaar heen buitelen. Te veel mensen, te weinig politie. Project 1012 en twee aanpakken later zijn de problemen nog altijd niet opgelost. De politiek wil nu de sluitingstijden vervroegen, maar dat gaat niet helpen. Dit zou voor de buurt zijn, maar de buurt herkent zich hier niet in. Dit gaat de overlast niet oplossen alleen verschuiven naar omringende gebieden. Er ontstaat ook een gevaarlijke situatie voor de sekswerkers die straks om 03.00 uur ’s nachts op straat staan terwijl er geen openbaar

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

vervoer meer is. De organisatie BIC is hierin helemaal niet gehoord. Bewoners en ondernemers ervaren veel overlast. Dat moet worden opgelost, hoe lastig ook. De BIZ heeft een 13 pagina’s lange brandbrief aan de raad gestuurd met de sleutelwoorden: meer handhaving en vooral ook meer samenwerking. De heer HELMS spreekt in namens de Bond van Cannabis. Begin 2012 begon de gemeente met het sluiten van de eerste coffeeshops in het 1012-gebied. In totaal werden er 38 coffeeshops in de Warmoesstraat en het omringende gebied gesloten. Er resten er nog 14 in het Wallengebied. De BvC vond het een slecht idee omdat er veel straathandel zou ontstaan. Dat is ook gebeurd. De negatieve ontwikkelingen zijn helemaal niet tijdelijk geweest, maar die zijn er tot op de dag van vandaag. Nu wordt er een drietrapsraket geïntroduceerd om het blowen op straat terug te dringen: een blowverbod op terrassen en een afhaalverbod. Het blowverbod op straat lijkt hem prima, maar daarvoor is dan wel voldoende handhavingscapaciteit nodig. Uitbreiding van het verbod naar de terrassen van de coffeeshops is de volgende stap. Er zijn echter helemaal geen overlastmeldingen van die terrassen bij de politie. Als dat wel het geval is, heeft de gemeente nu al de mogelijkheid dat aan te pakken en zelfs de vergunning in te trekken. Die uitbreiding naar terrassen is dus niet nodig.

Gaat het om het afhaalverbod, dan weet eigenlijk niemand precies hoe dat zit. Juridisch wordt de mogelijkheid onderzocht om vanaf donderdag na 16.00 uur tot zondag geen wiet meer te laten afhalen. Hoe dat dan zit met de uitvoerbaarheid – jassen en tassen controleren of iedereen wel alles heeft opgerookt? – is onduidelijk. Ook de wijkagent die al 35 jaar op de Wallen werkt, vindt het blowverbod belachelijk. Van blowen worden de mensen mak; alcohol op straat vormt een veel groter probleem. De heer RIJPMA spreekt in over het actieplan Handhaving openbare ruimte 2023. Daaronder valt ook de buitenreclame, de gevel- en raamreclame. Jarenlang was de handhaving op dit punt redelijk. De werkgroep Buitenreclame constateerde vorig jaar naar aanleiding van een illegaal geplaatst groot videoscherm achter een raam vlak bij de Munttoren dat handhaving op buitenreclame praktisch geheel bleek te zijn afgeschaft. Het voorliggende actieplan bevestigt dit. Werd er eerder nog gestreefd naar een rustiger straatbeeld, nu is dat allemaal verdwenen. Stedelijke prioriteit rond reclame staat in de statistiek opgenomen als nul. Lokale prioriteit: ook nul. Alleen in het centrum is nog oog voor het nieuwe containerbegrip vercommercialisering. Het is uiterst pijnlijk dat na 30 jaar redelijke handhaving buitenreclame de nek wordt omgedraaid.

Het gaat toch om een goed ingerichte openbare ruimte? Kom op voor het thema Handhaving buitenreclame met een bijbehorend budget. Desgevraagd licht de heer Rijpma toe dat er sinds tien jaar een tsunami aan illegale ledschermen is gekomen. Dat vergt echt aandacht. Twee jaar geleden verscheen er een goed rapport van het College van Rijksadviseurs: ledschermen zouden in de binnensteden moeten worden uitgefaseerd. Het zou al helpen als ze een keer in de vijf minuten zouden verversen. Dat geeft al een rustiger straatbeeld. De heer VAN DER LINDE spreekt in op persoonlijke titel. Op 23 mei 1970 verstoorden activisten van Dolle Mina een schoonheidswedstrijd in de Beurs van Berlage. De politie zette wapenstok en pepperspray in en veel arrestaties volgden. Dat leidde tot veel verontwaardiging in de samenleving. Op 26 september 2021 brak burgemeester Halsema een lans voor “protesterende mensen voor de zogenaamde flanken en het vreedzame conflict.” Nu ligt er een voortgangsbrief waarin radicalisering en extremisme worden benoemd als probleem en zorg. Extreem-linkse groeperingen uiten zich overwegend op activistische wijze, volgens de burgemeester. Dus weer wordt activistisch geframed als extreem-links. Complottheorieën zouden altijd onzin zijn. Dat is helemaal niet waar. Ook als 95% van die theorieën niet klopt, is het niet oké om ze integraal als flauwekul te bestempelen.

Het is van het grootste belang dat de samenleving radicaliseert. Dat leidt bijna nooit tot extremisme. Door radicalisering niet te criminaliseren wordt extremisme

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

voorkomen. Als de overheid blijft falen, leidt dat wel tot extremisme. Hij roept de raad op de energie te steken in het klimaat, de landbouw, woningen, armoede en racisme. Daar moeten de problemen worden opgelost. Er zijn binnen de overheid echt radicale veranderingen nodig binnen de overheid waarbij radicale activisten nodig zijn om bestuurders wakker te schudden. Zo roept hij iedereen op naar de A12 te komen om die te helpen blokkeren. Bij punt 6: De heer VAN DE WIJNGAART spreekt in op persoonlijke titel. Preventief fouilleren raakt aan veel onderwerpen, bijvoorbeeld de bijzondere focus op jongeren bij het veiligheidsbeleid van de gemeente net als de openbaarmaking van documenten. Hij constateert dat transparantie geen kernkwaliteit is van deze burgemeester. Na twee proeven met preventief fouilleren en een hele reeks onderzoeken is nu bekend dat de uitvoering door de politie een drama is. Het beleid naar de aanloop van die proeven is recent openbaar geworden: willekeurige aanwijzing van gebieden. De burgemeester legt de moties van de raad naast zich neer en heeft lak aan de door haarzelf opgestelde criteria. Bij de eerste proef in 2021 werd nog de schijn opgehouden dat het aantal incidenten in het gebied een rol speelde, maar bij de tweede proef kwam dat helemaal niet meer ter sprake.

Voor het Nelson Mandelapark werd negatief geadviseerd door zowel het stadsdeel als het wijkteam, maar in de driehoek werd het park toch aangewezen. Een gebied mag echter niet groter zijn dan strikt noodzakelijk. De tijd is aangebroken om de volksvertegenwoordiging een echte besluitvormende rol te geven. Dat had het debacle van 2020 en 2021 niet plaatsgevonden. Veel wijsheid toegewenst. Desgevraagd licht de heer Van de Wijngaart nog toe dat de bron voor de gebieden die de politie heeft aangewezen, de bestuurlijke rapportage van de politici is die in die zomer door de driehoek is besproken. De focus op de jeugd lijkt ermee te maken te hebben dat zij het speerpunt zijn geworden in het veiligheidsbeleid. Dat is ook landelijk zo. Het lijkt wel alsof er bij de politie sprake is van jongerendiscriminatie. De cijfers van de politie zouden niet meer betrouwbaar zijn volgens het NRCR. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid ROODERKERK weet dat er in 2022 bij het centrum Seksueel geweld 1270 meldingen zijn geweest van ongewenste seksuele ervaringen, bijna een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor. Dat heeft wellicht te maken met het tijdsgewricht. De naamsbekendheid van het centrum is vergroot. Het centrum hecht er veel belang aan een eigen gebouw te hebben om daarmee makkelijker toegankelijk te zijn.

Ze hoopt dat de burgemeester daarvoor mogelijkheden ziet, bijvoorbeeld als onderdeel van het inloophuis. Het centrum geeft zelf aan dat het heel belangrijk is dat aangifte en hulp dicht bij elkaar zitten. Het aantal meldingen bij de zedenpolitie is ook enorm gestegen. Ze is bezorgd over de impact op de werkdruk en is benieuwd of het aantal zedenrechercheurs is uitgebreid. Burgemeester HALSEMA legt uit dat het inloophuis een reactie vormt op waarschijnlijk hetzelfde gesprek dat de burgemeester heeft gevoerd met het centrum Seksueel geweld en met het OM en de zedenpolitie. Het aantal meldingen neemt toe, waarschijnlijk mede door de toegenomen meldingsbereidheid. Het leek haar goed dat zowel het centrum als de zedenpolitie en bijvoorbeeld ook slachtofferadvocaten een plek hebben in de stad waar mensen laagdrempelig naar binnen kunnen lopen. De capaciteit van de zedenpolitie is besproken met de politie. Dit vereist een

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

precies antwoord, dus op die vraag volgt later een vervolgbrief. Overigens is de burgemeester diep onder de indruk van het werk dat bij de zedenpolitie wordt verricht en de zorgvuldigheid waarmee men met de heel kwetsbare vrouwen omgaat. Het lid BONS informeert naar de diversiteit is geregeld bij zo’n instelling. Burgemeester HALSEMA weet dat dat heel veel aandacht heeft bij het centrum Seksueel geweld. Ze zegt toe daaraan aandacht te besteden in de vervolgbrief. Het lid KHAN meldt dat Control-Alt-Delete heeft gekeken naar het aantal geweldsincidenten tegen boa’s. Dat is afgenomen. Hij is benieuwd hoe de burgemeester hiernaar kijkt, want juist het toegenomen geweld vormde een argument om de boa’s uit te rusten met de korte wapenstok. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het cijfer in 2022 iets lager lag, maar het aantal geweldsincidenten tegen boa’s is nog altijd schrikbarend hoog. De aandacht zou moeten zijn gericht op de verontwaardiging tegen het geweld tegen boa’s. De cijfers hebben betrekking op de gehele stad maar de wapenstok wordt alleen ingezet in het centrum. Er zijn overigens geen plannen om uitrusting met de wapenstok uit te breiden, maar wel om het gebruik in de binnenstad voort te zetten. Daar zijn de aanrijdtijden namelijk langer en hebben boa’s meer te maken met agressiviteit dan op andere plekken.

Het lid BOOMSMA krijgt graag een toelichting op de plannen voor het erotisch centrum gezien alle woede die daarover is ontstaan. Is bijvoorbeeld de EMA bij de plannen betrokken? Wat gaat de burgemeester doen om de zorgen zo veel mogelijk weg te nemen? Burgemeester HALSEMA neemt alle zorgen rond de plaatsing van een erotisch centrum buitengewoon serieus. Er worden kennelijk wel oordelen geveld over zowel het erotisch centrum – een gesloten centrum dat juist het sekswerk van de straat afhaalt – als over sekswerkers zelf. Daar neemt de burgemeester aanstoot aan. Het zijn niet de sekswerkers die verantwoordelijk zijn voor de overlast of criminaliteit. Het erotisch centrum probeert een antwoord te formuleren op sekswerk als toeristische attractie op de Wallen. Er is een afspraak gemaakt met mevrouw Koek, directeur EMA, om hierover te praten. Het EMA staat overigens om bijna een km afstand van de voorziene locatie. In het zorgvuldig voorbereide proces zijn nu drie locaties bekend gemaakt waarover de raad straks gaat oordelen. Buurtbewoners kunnen nog uitgebreid commentaar leveren en pas daarna volgt een definitieve beslissing. Op allerlei plekken in de stad zijn bordelen waar mensen helemaal geen last van hebben en waar ze heel weinig van merken. De situatie op de Wallen is heel specifiek.

Desgevraagd geeft de burgemeester aan dat het gesprek in eerste instantie gaat over de locatie en niet over de sekswerkers. Het lid ALBERTS haalt aan dat de coronaterrassen in eerste instantie toch tijdelijk zouden zijn. Nu wordt gesproken over verlenging. Een permanente uitbreiding zou een zorgvuldige afweging verdienen – met omwonenden en met fietsers. Inmiddels zijn er tien aanvragen goedgekeurd. Ze krijgt graag toegelicht hoe per terras de besluitvorming is verlopen, hoe de omwonenden hierbij zijn betrokken en waar die tien vergunningen zijn verleend. Burgemeester HALSEMA wijst op haar raadsbrief uit november 2022 waarin ze duidelijkheid heeft verschaft over de procedures. Per 1 november zijn alle tijdelijke vergunningen voor verruimde terrassen ingetrokken. Besloten is dat er reguliere procedures van start zouden gaan en dat betekent dat er veel uitgebreidere toetsing plaatsvindt. Verreweg in de meeste gevallen zijn de verruimde terrassen niet voortgezet. Een precieze reconstructie van de terrassen en de inspraak vergt wel veel werk.

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Het lid BLOEMBERG-ISSA heeft als schriftelijke beantwoording op dezelfde vraag te horen gekregen dat omzetting naar permanente terrasruimte alleen mogelijk is wanneer dat geen overlast geeft. Ze wil horen hoe het zit met de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Ze krijgt namelijk veel signalen over die gebrekkige toegankelijkheid. Burgemeester HALSEMA legt uit dat de feitelijke beoordeling over uitbreiding van een terras per stadsdeel en per casus plaatsvindt. Het mandaat ligt dus bij de DB’s van de stadsdelen en stadsgebied Weesp. Er zijn 78 aanvragen gedaan en daarvan zijn er 10 gehonoreerd en 15 nog in behandeling. Tegen beslissingen die in een stadsdeel worden genomen, kunnen buurtbewoners bezwaar maken. Dat is de normale gang van zaken. De burgemeester zal proberen in de brief wat meer duidelijkheid te geven. Het lid NADIF ziet dat er steeds meer demonstraties plaatsvinden en dat er steeds meer discussie ontstaat over het ingrijpen daarop. GroenLinks zou hierover graag een keer een breder gesprek voeren. Misschien kan de burgemeester samen met de driehoek een raadsbrief sturen over demonstraties en het bijzondere demonstratierecht. Burgemeester HALSEMA zegt de brief toe. Bij het Academygebouw ging het niet om een demonstratie maar om een bezetting. Dat was lokaalvredebreuk en dat valt buiten het demonstratierecht. Men was daar in overtreding.

Een toenemend aantal protestbewegingen beroept zich op de burgerlijke ongehoorzaamheid en doet daarmee een appel op het gezag. Het gezag heeft de plicht om te handhaven maar tegelijkertijd ook om onderscheid te maken tussen criminaliteit en wetsovertredingen uit hoofde van idealen. De brief zal binnen een week of drie bij de raad liggen. Desgevraagd zal de burgemeester ook een korte analyse geven over de vraag of het proefschrift van Kees Schuyt nog steeds van deze tijd is. Bij haar weten is die nooit bestreden. Het lid BONS wijst op het woonprotest. Amsterdam kent een lange historie met de problemen rond wonen. De situatie is nu weer heel nijpend voor de bevolking. Ze oppert met de kopgroep van de mensen die zich druk maken om die woningnood het gesprek aan te gaan. Dat zou aan weerszijden tot meer begrip kunnen leiden – en wellicht tot minder repressie. Ze heeft contact gehad met hele jonge mensen die gewoon bang zijn. Burgemeester HALSEMA neemt in haar brief vanuit de driehoek over de ontwikkeling van het demonstratierecht, burgerlijke ongehoorzaamheid en bezettingen geen oordelen mee over protesten die er zijn. Ze begrijpt dat de raad over de emoties rond de schaarste van woningen wil spreken, maar daarvoor is wethouder Pels – verantwoordelijk voor de Leegstandswet – aan zet. Over het woonprotest anderhalve week geleden is heel uitgebreid contact geweest.

Vanmorgen heeft ze nog een gesprek gehad met de organisatie van het woonprotest om terug te kijken op de demonstratie. Er zijn misverstanden geweest en er is verschil van mening over escalatiemomenten, maar het is een buitengewoon open gesprek. Zo’n gesprek is altijd onderdeel van de gemeentelijke taak. Vaak zijn organisaties zelf terughoudend in het voeren van een gesprek, maar gelukkig in dit geval niet. Als de verwachtingen aan beide zijden helder zijn, is de taak van de driehoek namelijk beperkter wanneer zo’n protest plaatsvindt. Amsterdam kent een lange traditie om buitengewoon secuur op te treden bij demonstraties en dat is ook in dit geval geweest. Er is kort een escalatie geweest en die is te betreuren. Er werd namelijk door een linie heen gebroken waardoor er voor de politie een kwetsbare situatie ontstond. Dat is de keerzijde. Als mensen zich houden aan de voorschriften, is er geen enkele reden om bang te zijn. Raadsaangelegenheden 3 Uitkomsten raadsconferentie en verminderen werkdruk (VN2023-006956)

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Het lid ROODERKERK is blij met de voorstellen voor verbetering van het raadsproces. Bijna drie kwart van de raadsleden geeft aan dat de werkdruk als zeer hoog wordt ervaren. Het aantal uren raadsvergadering is ten opzichte van tien jaar terug verdubbeld. Dat geldt ook voor het aantal moties. D66 beoordeelt de voorstellen aan de factoren: meer efficiëntie en minder werkdruk. D66 is het eens met de voorstellen waarop ze nu niet nader ingaat. D66 denkt dat het goed is een termijn te hanteren voor bijvoorbeeld het stellen van technische vragen en de antwoorden te krijgen vóór de commissie- of de raadsvergadering. Het bellen van ambtenaren is ook nu al goed mogelijk. D66 begrijpt het voorstel van de vier wekencyclus, hoewel het ingrijpend is. Het leidt tot minder uren gesprek met wethouders of burgemeester om de controlerende taak uit te voeren. Dat is zorgelijk. Nu kunnen mensen agendapunten agenderen. Het voorstel om bij agendering van tkn-punten ten minste drie ondersteuners te hebben, zou ook bij het agenderen van een agendapunt kunnen gebeuren. Desgevraagd begrijpt ze wel dat ook minderheden gehoord moeten worden in een democratisch proces. Ze gaat ervanuit dat er altijd wel steun te vinden is als iemand aangeeft een bepaald onderwerp graag te willen bespreken.

Nu worden er regelmatig onderwerpen geagendeerd die helemaal niet gaan over Amsterdam of waarover de raad niets te zeggen heeft. Misschien is het een idee om de griffie een grotere rol te geven in wat er past in een raadsvergadering. Het lid ALBERTS brengt hiertegenin dat het aan de raadsleden zelf is om een eigen discipline te hanteren en niet mee te doen aan een discussie wanneer die je niet raakt. Het moet immers mogelijk zijn voor ieder raadslid om wel – en misschien als enige – een voor die fractie belangrijk onderwerp te agenderen. Het lid ROODERKERK meent dat er voldoende collegialiteit bestaat om een onderwerp te agenderen, ook als een fractie geen inbreng zal hebben. Werkbezoek en technische sessies zou ze met mate willen laten plaatsvinden. Een fractie doet ook al eigen werkbezoeken. Online haat vormt een groot probleem voor raadsleden. Vier op de tien raadsleden hebben geregeld te maken met bedreigingen en bijna elke vrouw heeft te maken met seksistische opmerkingen, elk raadslid met racistische opmerkingen. Hopelijk heeft het presidium hier ook aandacht voor. Het lid MARTENS wijst op een gemeente in Noord-Holland waar vorig jaar 21 moties waren ingediend en waar de langste raad 5,5 uur had geduurd. Ook die raad ging aan de slag om het proces beheersbaar te maken.

De langste raadsvergadering die zij meemaakte, was die in 2019 voor het zomerreces: tot 06.00 uur ’s ochtends. Dat was wel een dieptepunt. Raadslid zijn is een eervolle nevenfunctie en geen baan. De realiteit is dat raadswerk tussen de 20 en 40 uur per week vergt. Veel raadsleden hebben een gezin, zijn lid van een politieke partij, voeren campagne en hebben ook een baan. Er moet dus echt iets gebeuren aan de lange agenda’s en aan bijvoorbeeld de expertmeetings, de nieuwste hype. De stad groeit en wordt steeds complexer, maar de vergadercultuur is ook steeds omvangrijker geworden. Er wordt te veel geagendeerd, ook zaken waar de raad helemaal niet over gaat of die in stadsdelen thuis horen. Debatten worden veelal opnieuw gevoerd. Het lid ERNSTING meent dat de oplossing meer ligt in ‘beter vergaderen’ in plaats van ‘minder vergaderen.’ Een raadslid dient de belangen van de kiezers te vertegenwoordigen en dat kan veel breder zijn dan een parkeertarief of een stoeptegel. De VVD kan niet voor een andere partij bepalen waar de grens ligt. Elk gekozen raadslid bepaalt zelf hoe hij zich begrenst qua onderwerpkeuze. 45 raadsleden bedienen een gemeente met bijna 1 miljoen inwoners. Vergelijk dat met de provincie Zeeland: 12 gemeenten met in totaal 300.000 inwoners. Dat is een onvergelijkbare schaal.

Vanuit Den Haag is er in feite een democratisch tekort opgelegd waarbij een kleine groep raadsleden ontzettend veel mensen moeten vertegenwoordigen. Dáár zit het probleem.

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Het lid MARTENS is het er niet mee eens zaken te agenderen – en daarmee het hele ambtenarenapparaat aan het werk te zetten, inclusief alle kosten die daarbij worden gemaakt – waarover de raad niet gaat. Dan kan iemand beter naar de Tweede Kamer vertrekken. Op haar werk, op straat hoort ze niet de problemen die op de Stopera worden besproken. Ze wil dus graag een bijdrage leveren aan het beheersbaar maken van de agenda. Ze sluit zich aan bij de organisatorische verbetervoorstellen van D66. Voor haar ligt de focus echter bij de beheersing en de voorspelbaarheid van de agenda’s. Alles op woensdag en donderdag geeft al een beperking. Dat betekent geen expertmeetings op vrijdagavond. Het vak raadslid moet namelijk toegankelijk blijven, anders bestaat de raad straks uit gepensioneerden, laptop-yuppen en mensen die niet werken. Het is dus zaak goed te kijken naar de structuur en de planning om ervoor te zorgen dat alle Amsterdammers dit werk kunnen (blijven) doen. Het lid HEINHUIS ziet de drukke werkzaamheden van raadsleden als een directe bedreiging van de democratie. De lokale democratie is geen goede afspiegeling van de hele stad. Het is niet mogelijk om met elk beroep lid te worden van de Amsterdamse gemeenteraad. Het vak van politicus is al lang niet meer toegankelijk voor iedereen.

Op dit moment kunnen raadsleden de Amsterdammers onvoldoende vertegenwoordigen, enerzijds omdat de raad geen goede afspiegeling is van de stad, anderzijds omdat er door de lange vergaderdagen onvoldoende tijd is om de stad in te gaan. Misschien is het toch te overwegen er een fulltime functie van te maken. Een aantal voorstellen kan echt iets doen aan de werkdruk, bijvoorbeeld die vierweekse cyclus. Dat betekent minder uren met de wethouders en burgemeester, maar wel meer uren met de Amsterdammers. Door alleen maar te vergaderen wordt de stad niet beter. Wel wil ze heel zorgvuldig zijn rondom wie wat kan agenderen en wanneer. Het voorstel rondom de tkn-stukken vindt ze lastig. Raadsleden zijn collegiaal, maar wat als ze dat op een dag niet meer zijn? Met zo’n ondenkbaar scenario moet ook rekening worden gehouden. Ze vindt het belangrijk dat ook minderheden zich altijd kunnen uitspreken. Misschien kan het als suggestie worden meegenomen, maar niet als formele drempel worden gehanteerd. De PvdA vindt de andere voorstellen goed, maar daarmee is niet alles opgelost. De raadszaal moet toegankelijk blijven voor alle Amsterdammers, ook om het vertrouwen terug te winnen. Het is een goed begin. Het lid ERNSTING spreekt zijn waardering uit voor het presidium en zijn poging zaken te verbeteren. Een aantal oorzaken van de werkdruk is structureel.

45 raadsleden werken in deeltijd aan de agendapunten. Daarbinnen moet het gebeuren. Hij sluit zich van harte aan bij de oproep van de VVD en de PvdA dat dit ambt bereikbaar moet zijn voor iedereen die dat zou willen uitoefenen. Het voorstel om slechts een maal in de zes maanden mensen te laten komen inspreken vindt hij lastig. Geldt dat alleen voor het algemene inspreekdeel? Dat kan hij zich voorstellen. Er zijn veel onderwerpen die hier worden behandeld en waarop mensen willen komen inspreken. Dat zou volgens hem moeten kunnen. Daarnaast zijn er inspreekavonden voor het geval er zich meer dan drie insprekers melden. Het lid Ernsting kan zich vinden in een vierweekse cyclus, maar dan worden de agenda’s wel langer. Dan is die disciplinering rond de agendapunten nog belangrijker. De raad zou terughoudender moeten zijn met het aantal tkn-stukken dat wordt gepiept. In dat licht begrijpt hij het voorstel van drie ondersteuners wel. Er is ook een voorstel rond interpellatiedebatten. Dat geeft extra spreektijd, maar het is dan zaak alleen die spreektijd te gebruiken en niet de reguliere spreektijd daarbij. Dat houdt zo’n interpellatiedebat qua tijd in de hand. Hij roept het presidium op dat te overwegen. Desgevraagd beaamt hij dat interpellatiedebatten veelal over heftige onderwerpen gaan, maar dat de tijd erg ruim wordt opgeplust zonder tot een oordeel te komen.

De extra spreektijd daarvoor is ruim, dus die zou moeten voldoen. Het gaat om tien minuten per

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

fractie, dus dat is zeker geen beperking van de controlerende taak. Een commissieactualiteit zou in plaats van aan het begin ook aan het einde kunnen plaatsvinden. Dan komen andere, belangrijke onderwerpen in ieder geval niet in de verdrukking. Mondelinge vragen worden niet onderworpen aan eisen, maar daar zou een spoedeisendheidscriterium ook wel bij mogen. Tot slot ziet hij graag een nadere blik op de indeling van de commissies. Die lijken soms wat uit het lood te zijn. Desgevraagd geeft hij aan expertsessies en technische sessies heel belangrijk te vinden om een goed debat te kunnen voeren. De opkomst daarbij blijft nogal eens achter. Over het algemeen vinden ze plaats op dinsdagavond en bij uitzondering een keer op vrijdagavond. Een beperking tot de woensdagen en donderdagen vindt hij lastig. Het lid HEINHUIS las een optie om ambtenaren bij de commissies uit te nodigen zodat wat nu in een technische sessie wordt vervat, in een halfuur voorafgaand aan de commissie kan worden toegelicht. Raadsleden zijn er dan toch al en hoeft er geen aparte avond voor te worden belegd. Het lid ERNSTING zou dit prima vinden. Het lid BLOEMBERG-ISSA bedankt het presidium en de griffie voor het goede voorstel. Er is goed onderzoek gedaan en op enkele van de voorgestelde maatregelen zal ze reageren. De Partij voor de Dieren is voorstander van een vierweekse cyclus.

Dat zal bijdragen aan de toegankelijkheid van het raadslidmaatschap. De raad dient toegankelijk te zijn voor praktisch geschoolde mensen, want de raad dient een afspiegeling van de Amsterdammers te zijn. Ze zou alles willen centreren op de woensdagen en donderdagen. Zo’n vierweekse cyclus biedt daarvoor meer ruimte. Tkn-stukken agenderen moet altijd mogelijk zijn. Als er altijd drie leden een voorstel moeten steunen, kan dat juist leiden tot meer werkdruk. Desgevraagd meent ze dat het aan de raadsleden zelf is om heel kritisch te kijken naar wat ze willen agenderen, bijvoorbeeld geen actualiteit indienen, maar met mensen in gesprek gaan of een werkbezoek afleggen. Het lid BROERSEN moet vaak genoeg tijd van haar baan afsnoepen om alle werkbezoeken af te leggen, de technische sessies bij te wonen en de vergaderingen voor te bereiden. Er is mede door de hoge werkdruk nu geen goede afspiegeling van de stad in de raad te zien. Ze is blij met de voorstellen van het presidium. Het verbaast haar hoe weinig fracties voor elkaar het woord voeren – wat in de Tweede Kamer wel vaak gebeurt. Ze blijft kijken waar ze dit vaker kan doen en roept andere fracties op dit ook te doen. Dat scheelt spreektijd en herhalingen. Het draagt bovendien bij aan het vinden van overeenkomsten en het bevorderen van samenwerking. De leesbaarheid van de stukken blijft aandacht vragen.

Ze is benieuwd of er nog een uitgebreide reactie van het college komt op de aanbevelingen van het werk dat het college doet. De vierweekse vergadercyclus vindt ze heel positief, want een belangrijk deel van het raadswerk is immers het contact met Amsterdammers, organisaties en initiatieven in de stad. Een volle agenda maakt dat erg moeilijk. Ze uit zorg over de agendering van tkn-stukken. Ze is groot voorstander van de inhoudelijke, schriftelijke motivering vóór de commissievergadering. Ondersteuning van drie andere fracties lijkt haar geen goed idee, want ook een onderwerp dat voor slechts een fractie belangrijk is, moet kunnen worden besproken. Het lijkt haar wel goed om de griffie meer ruimte te geven om over agendering te adviseren, vooral als de raad er helemaal niet over gaat. Ze sluit zich volledig aan bij de opmerking van het lid Rooderkerk over alle hate mail die raadsleden over zich heen krijgen. Het lid ALBERTS meent dat ook raadsleden heel erg moeten kiezen waaraan ze aandacht willen besteden. Een raadslid is geen gekozen ambtenaar, want die zitten tot

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

over hun oren in de dossiers. Een raadslid moet een politiek oordeel vormen en dat gebeurt in het debat. Er zijn niet alleen raadsleden, een fractie mag ook vier duoraadsleden inzetten. Het werk kan dus worden gedeeld met veel meer mensen. Het valt haar op dat er toch een groot verloop is in de raad. Dat kan ertoe leiden dat het misgaat met de dossierkennis. Ze is dus sterk tegen allerlei beperkende maatregelen bij individuele fracties. Insprekers inperken is ook problematisch. Raadsleden moeten zelf schiften in waaraan ze een bijdrage willen leveren. Het lid BOOMSMA beaamt dat het aan elk raadslid zelf is om de keuze te maken hoe en waaraan hij die tijd besteedt. Hij ziet wel winst in zo goed mogelijke informatievoorziening. Hij kan onmogelijk alle technische sessies bijwonen, dus hij zou graag zien dat alle belangrijke informatie uit zo’n sessie wordt rondgestuurd. Een heldere website waar alle brieven en stukken onder elkaar staan, zou een raadslid helpen. Extra barrières opwerpen lijkt hem geen goed idee. Dat zorgt alleen maar voor meer werkdruk. Het gaat niet alleen om werkdruk, maar om onvrede over de keuzes die andere raadsleden maken. Dat geldt ook voor het voorstel voor insprekers. Het lijkt hem slim onderwerpen meer te bundelen. Een procedurevergadering kan daaraan een bijdrage leveren. De vergaande maatregelen worden nu wel heel snel in een raadsvoordracht gegoten.

Daar heeft hij wel twijfel over. Het lid BONS wil graag schriftelijk een reactie geven omdat ze geen spreektijd meer heeft. Het lid MARTENS vindt het belangrijk om nu van alle partijen te horen hoe zij tegen de voorstellen aankijken. Ze zou dit ook nog eens mee terug willen nemen naar haar eigen fractie en het niet als raadsvoordracht in de komende raad willen behandelen. Het lid ROODERKERK zou graag een nieuwe versie van het voorstel zien en dat buiten de raadsvergadering om bespreken in een aparte sessie – misschien niet op een dinsdagavond. Schorsing Het lid ASLAMI, als voorzitter van het presidium, licht toe dat dit voorstel voortgekomen is uit de raadsconferentie eind september/begin oktober. Toen zijn er veel zaken besproken en die punten zijn meegenomen in dit voorstel om de werkdruk te verminderen. Een ander doel is meer efficiency rond de besluitvorming en meer voorspelbaarheid voor de raad. Raadswerk zou een toegankelijke baan moeten zijn. Uiteindelijk gaat de raad hier natuurlijk zelf over. Hij stelt voor het voorstel aan te passen en het dan wederom aan de raad voor te leggen, al of niet na een aparte sessie. Dan kunnen alle partijen hun inbreng doen. Een van de suggesties rond haatmail naar vrouwelijke politici neemt hij mee. Op het stuk van het presidium richting college is nog geen antwoord gekomen. Zodra dat er is, deelt hij dat met de raad.

Het uitvoerige debat laat zien dat de raad dit procesvoorstel heel belangrijk vindt, waarvoor dank. Hij roept collega Bons op de inbreng vooral schriftelijk in te brengen zodat ook die punten kunnen worden meegenomen. Als de meerderheid van de raad vindt dat het werk op de woensdagen en donderdagen moet kunnen plaatsvinden, zal dat zo worden uitgevoerd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Een aangepast voorstel volgt. In verband met de aanwezigheid van de korpschef en de officier van Justitie volgt nu eerst punt 6.

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Openbare Orde en Veiligheid 6 Feitenonderzoek van de politie en de bevindingen van het NSCR inzake de proef gerichte wapencontroles (VN2023-005528) Het lid KHAN dankt de politie voor het onderzoek naar de eigen organisatie. Er zijn menselijke fouten gemaakt. Dat kan. Wel is hij benieuwd hoe het nu staat met de relatie met het jongerencentrum. Hij is benieuwd hoe die fouilleeracties in Nieuw-West zich verhouden tot de afspraak te gaan fouilleren op hotspots en hottimes. Hoogleraar Lindegaard spreekt van jongerendiscriminatie. Misschien kan de politie daarop een reactie geven. De NSCR denkt dat de neiging om jongeren te fouilleren, kan leiden tot een vertekening van de cijfers, ook al lijkt het wel logisch om jongeren te controleren gezien het aantal incidenten. Er is wel degelijk een geweldstoename te zien onder een specifieke groep jongeren. Het lid ABDI begrijpt dat onjuistheden in de briefing de oorzaak zijn van de onbevoegde controles. Er wordt gewezen op de flyers en de veronderstelling dat de controles met name onder jongeren worden verricht. Er was brede consensus over het feit dat a-selectiviteit het uitgangspunt moest zijn bij deze proef. Dat vergt een toelichting. Onderzoekers hebben geconcludeerd dat er geen sprake is geweest van etnisch profileren, maar er wordt niet uitgesloten dat etnisch profileren zou kunnen plaatsvinden op het niveau van te controleren buurten.

Ook daarop krijgt ze graag een reflectie. Ze bedankt het college voor de brief over het wapenbezit in de stad. Ze gaat hierover graag in gesprek in de aprilcommissie. Het lid NADIF is blij met alle informatie en het uitgebreide rapport. Op verschillende momenten is er sprake geweest van miscommunicatie bij de informatievoorziening vanuit het OM, de flyers en de communicatie met de uitvoerende teams. Ze mist de controlemomenten: loopt alles goed en is alles goed in kaart gebracht. Bij de fouilleerbus heeft kennelijk ook niemand zich afgevraagd of het wel klopte wat men aan het doen was. Datzelfde geldt ook voor het jongerencentrum. Gelukkig heeft de wijkagent een hele goede relatie met het centrum. Binnen de werkwijze moet hiervoor meer aandacht komen. Een van de onderzoekers heeft aangegeven dat er wel incidenten waren bij de fouilleeracties. Daar is niet verder op ingegaan. Daarover hoort ze graag meer. Het lid HOFLAND stelt dat de proef heel naar is geweest voor jongeren. Gelukkig is er wel adequaat gereageerd. Hij hoort graag welke lessen de driehoek uit dit onderzoek haalt voor al het andere werk, bijvoorbeeld andere preventieve controles. De inspreker had het over specifieke gebieden. In Zuidoost zou de politie over wat kleinere gebieden hebben geadviseerd, maar uiteindelijk werden die gebieden groter en aan elkaar geplakt. Hij wil weten waarom daarvoor is gekozen.

Het lid BOOMSMA vindt het heel treurig dat het zo is verlopen. De incidenten zijn nu goed onderzocht. Gelukkig is er geen etnisch profileren vastgesteld. Wel heeft men zich gericht op vooral jongeren van een bepaalde leeftijd, maar leeftijd als selectiecriterium lijkt hem juist verstandig, juist omdat er een probleem is met jongeren. Dat moet dan wel volgens de kaders zoals die zijn meegegeven. De politie wil graag het wapenbezit onder jongeren terugdringen en die gretigheid is belangrijk om de stad veiliger te maken. Het is ook in het belang van de jongeren zelf dat die wapens de wijk uit gaan. Het is goed om te werken aan herstel van het vertrouwen. Het CDA ziet hierin geen reden om te stoppen met de wapencontroles. Wel moet er worden geleerd van de fouten. Maak op z’n minst de proef af, want het probleem met wapenbezit is heel groot. Dat is kennelijk niet meer aan de orde. Hij is benieuwd naar het alternatief. Het lid BONS bedankt voor het uitgebreide onderzoek. Hopelijk wordt dat

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

doorgezet. Burgemeester HALSEMA ziet dat een groot aantal vragen operationeel zijn en daarop zullen de korpschef en de officier van Justitie ingaan. De achtergrond van de proeven, het bezit en gebruik van messen en wapens door jongeren, heeft de vraag opgeroepen om preventief te fouilleren. Dat is altijd buitengewoon omstreden geweest in de raad en daarom is dit bij wijze van proef gebeurd om na te gaan of het middel bruikbaar, proportioneel en voldoende rechtvaardig was. Dat is niet gelukt. Het ging mis in het jongerencentrum en in de GVB-bus. De incidenten vonden allemaal op dezelfde avond plaats. Op de andere avonden is er niet veel misgegaan. Grootscheepse preventieve controles die tot 2016 in Amsterdam werden uitgevoerd, waren niet proportioneel en niet effectief. Die wilde de burgemeester niet herhalen. Maar de problemen in de stad waren groot en dat was de aanleiding voor deze proeven, kleiner van opzet, korter in de tijd en met meer waarborgen omkleed. Het nadeel van die waarborgen heeft tot verwarring kunnen leiden en onvoldoende helderheid voor de agenten op straat. Kennelijk staat zo’n instrument maar een beperkte mate van verfijning toe. Om die reden wil de gemeente niet doorgaan met de proef. Zonder waarborgen wil ze hiermee niet verder. Ze komt op de vraag of er nu sprake is geweest van jongerendiscriminatie.

Discriminatie is bewuste achterstelling van groepen en daarvan is geen sprake geweest. Er is wel een vorm van selectie geweest. Dat is iets anders. Het lid KHAN stelt dat het wellicht onbewuste discriminatie is geweest. Het ging voornamelijk om de jongeren in Nieuw-West. De bevindingen van de onderzoekers hebben betrekking op heel Amsterdam. Burgemeester HALSEMA legt uit dat er in de hele stad meer aandacht is uitgegaan naar jongeren. Het is niet expliciet op Nieuw-West gericht geweest. Er is wel meer op jongeren geconcentreerd dan van tevoren bedacht, maar het is niet de bedoeling geweest jongeren bewust achter te stellen. Het lid VAN SCHIJNDEL licht toe dat discriminatie het onterecht maken van onderscheid is. Dat de focus op jongeren lag, was terecht. Dat is geen discriminatie. Burgemeester HALSEMA stelt dat discriminatie het achterstellen van mensen is op persoonlijke kenmerken. De opmerkingen van de onderzoeker over etnisch profileren hebben haar verrast. Men heeft bevestigd dat hiermee werd bedoeld dat op het gebied van etniciteit wel sprake was van enige afwijking, maar te incidenteel om een significante afwijking te laten zien. De uitspraak op de radio komt voor rekening van de onderzoeker. De heer PAAUW vindt dat dit een heel vervelend voorbeeld is van wat de politie eigenlijk niet wil zijn. De politie is voortdurend bezig de kloof proberen te dichten.

De politie Amsterdam heeft een nieuwe koers willen inslaan. Er is deze keer onmiddellijk intern onderzoek gedaan zonder de schuld bij individuele dienders te leggen. De vraag was hoe dit heeft kunnen ontstaan en dat heeft dit rapport en de brief opgeleverd. Het is misgegaan in Nieuw-West als gevolg van een onvoldoende briefing en een overdracht op het laatste moment. De instructies zijn verkeerd geïnterpreteerd. Kennelijk heeft de korpschef het niet goed uitgelegd. Alle controles daarvoor zijn wel volgens de juiste instructies, de juiste briefing en de juiste begeleiding gegaan. Daarom is dit extra pijnlijk. In alle andere stadsdelen zijn de hotspots en hottimes aan de voorkant benoemd, maar dat is hier niet gebeurd. Men ging met elkaar zoeken naar plekken. De zorg betrof aanvankelijk de combinatie jeugd en wapens. Daar zijn later allerlei andere randvoorwaarden bij ingesloten. Men is gaan zoeken naar plekken waar op dat moment veel mensen aanwezig waren. Toen het minder druk werd die avond, zocht men plekken waar veel jeugd bij elkaar zou zijn. Dat is het gevolg van de tekortschietende instructie.

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Gelukkig is de relatie met het jeugdcentrum zodanig, dat de politie gelijk de volgende dag het voorval heeft kunnen bespreken. In de brieven in het verleden bestond a-selectiviteit uit of de zoveelste persoon of iedereen – in bijvoorbeeld kleine ruimtes. Horizontaal aanspreken is juist een vorm van professionalisme. De leiding is niet altijd op straat. Hier had iedereen dezelfde briefing gekregen en iedereen verkeerde in de veronderstelling dat het zo moest worden uitgevoerd. Inpandige controles waren mogelijk. In het selecteren van jongeren zit dezelfde afwijking als bij etnisch profileren. Die marges zijn nagenoeg hetzelfde. Dus als er niet etnisch geprofileerd is, is er ook niet geselecteerd op jongeren. De politie wil de vertrouwensband met jongeren absoluut niet verslechteren. Het gaat nu om het herstel van een goede relatie en daarover is de heer Paauw optimistisch gestemd. De heer DE BEUKELAER was aanvankelijk warm voorstander van preventief fouilleren. Er is veel over gesproken en daarop is gestart met waarnemers op waarnemers. Dat heeft het lastig gemaakt voor politiemensen. Het gaat natuurlijk om een middel dat werkt in de stad. De politie is op pad gestuurd met een last van het OM: fouilleren. Maar in die last staat een ruimere bevoegdheid. Dat is goed verklaarbaar, want dat staat in de wet en het OM doet een last conform de wet. Dat is goed gegaan.

Maar: die last kan zeker hebben bijgedragen aan de onduidelijkheid op het moment dat het fout is gegaan. Het wapenbezit en het wapengebruik vormen een groot probleem in de stad dat moet worden aangepakt. Uiteindelijk hebben nu de goedwillenden onder het preventief fouilleren geleden en dat was niet wat de driehoek voorstond. Het is mooi dat de contacten met het jongerencentrum weer goed verlopen, maar het zijn juist de goedwillenden die je nergens mee wilt belasten. Dat is niet goed gegaan. Tweede termijn: Het lid KHAN heeft met verschillende ondernemers gesproken waar inpandig is gecontroleerd. Men vond dat de politie niet erg vriendelijk te werk ging. Niet iedereen begreep waarom er werd gecontroleerd. De politie zou één werkwijze moeten hanteren, bijvoorbeeld flyers door de hele stad uitdelen. Dat is in delen van Nieuw-West niet gebeurd. Een deel van de ondernemers heeft nog wel behoefte aan een gesprek met de wijkagent en een uitleg van de actie. De heer PAAUW vindt dat een goede suggestie. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 4 Voortgangsbrief programma Radicalisering en Extremisme (najaar 2022) Dit punt is doorgeschoven naar een volgende vergadering.

5 Het advies van gemeenteraad Amsterdam over de invulling van wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland voortkomend uit de wetswijziging gemeenschappelijke regelingen (VN2023-003082) Het lid HOFLAND begrijpt dat de gemeenschappelijke regeling moet worden gewijzigd. De raad kan nog een aantal keuzes maken die niet verplicht zijn vanuit het rijk. Het afgelopen bezoek bij de brandweer was heel verhelderend. Dat had het debat in het verleden beter kunnen maken en dat zal het debat in de toekomst ook zeker beter maken. Het is nu duidelijker wat er speelt. Hij stelt voor een adviescommissie in te stellen. Misschien kan de burgemeester in gesprek gaan met de voorzitter van de Veiligheidsregio om te vragen of dat als optie kan worden voorgelegd aan de verschillende raden in die

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

nieuwe gemeenschappelijke regeling. Het lid KHAN onderschrijft dit goede idee van D66. Het lid ABDI, het lid NADIF en het lid BONS idem. Burgemeester HALSEMA leest in de brief over de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen onder 1c dat er adviescommissies kunnen worden ingesteld als de raden daarom verzoeken. Dat ondersteunt de burgemeester van harte, omdat er volgens haar een democratisch tekort zit op de Veiligheidsregio’s. Dat is zeker het geval bij crises zoals de asielproblematiek en andere. Het is wel aan de raden zelf. De burgemeester wil wel bij andere burgemeesters aangeven welke gedachte in de Amsterdamse raad speelt, maar de Amsterdamse raad dient zelf het initiatief te nemen richting andere raden. Het lid HOFLAND wil met de griffie uitzoeken hoe hij dit kan formaliseren. Hij piept het stuk graag naar de raad voor het geval er een motie nodig is. De VOORZITTER stelt vast dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Juridische Zaken 7 Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief over het versnellen van de uitvoering Wet open overheid (VN2023-005530) Dit punt is doorgeschoven naar een volgende vergadering. Openbare Orde en Veiligheid 8 Inachtneming vereisten bij het afkondigen van noodbevelen ex art. 175 Gemeentewet (VN2023-006429) Het lid VAN SCHIJNDEL weet dat de burgemeester over drie weken met een brief komt over het verschijnsel betogen.

Corona heeft in de samenleving diepe wonden geslagen en bij een aanzienlijke minderheid van de bevolking het vertrouwen in de rechtsstaat en de parlementaire democratie geschokt. 8.000 overtreders moeten nu bij de rechter voorkomen. Het OM gaat hierover, maar misschien kan de burgemeester zich uit oogpunt van verzoening uitlaten over het nut van deze vervolging. Hij hoopt dat de burgemeester dit met de minister van Justitie wil opnemen. De betogers die op het Museumplein zijn geverbaliseerd. Hopelijk kan de burgemeester dit opnemen met de heer De Beukelaer. Voortschrijdend inzicht komt ook in Nederlandse overheidsorganisaties voor, hoopt hij. Er was geen gevaar voor de volksgezondheid, want in de open lucht verwaait het virus onmiddellijk. Het sterftecijfer is niet anders dan dat van een zware griepgolf. Er bestond ernstige vrees voor grote wanordelijkheden. Na de avondklokrellen constateerde Het Parool dat alles op 31 januari vreedzaam verliep. De vrees zou ook zijn gebaseerd op het proces-verbaal van de politiechef. De burgemeester wilde het stuk niet eerder delen met de raad omdat het operationele informatie betrof. De raad moest de politie gewoon vertrouwen. In een rechtsstaat moet de openbare ordehandhaving wel controleerbaar zijn. Dat eist openbaarmaking. Dit stuk is twee jaar later toch niet meer als operationele informatie aan te merken.

Dan is er nog een punt: waarom de burgemeester aanspreken op het niet in acht nemen van wettelijke vereisten? Het advies toont aan dat de drie noodbevelen van locoburgemeester Kukenheim onbevoegd werden gegeven. De burgemeester kon zich niet verschonen en het werk aan

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

de locoburgemeester overlaten. Hij is benieuwd of de burgemeester dat nu ook zo ziet. Vanaf 31 januari was geen sprake meer van een noodsituatie. Over het antidateren merkt het lid Van Schijndel op, als dat op 28 maart het geval was, dan is het een misdrijf. Het kan ook slordigheid zijn. Graag een reactie daarop. Burgemeester HALSEMA wijst op de verschillende bevoegdheden binnen de rechtsstaat. Het OM gaat over de 8.000 overtreders en niet de burgemeester. Gisteren heeft de officier van Justitie aangegeven dat het OM hier volop mee bezig is. Hij wil waken voor willekeur. Het zou immers absurd zijn dat je wel wordt veroordeeld als je naam met een A begint, maar niet meer in behandeling wordt genomen op het moment dat je naam met een latere letter begint. Het lid VAN SCHIJNDEL wijst op het opportuniteitsbeginsel in het strafrecht. Het OM kan zijn afwegingen maken; de minister kan een aanwijzing geven aan het OM en de burgemeester kan dat gewoon opnemen met de minister. Het gaat hem om de rol van de burgemeester om de boel bij elkaar te houden. Burgemeester HALSEMA legt uit dat de aanwijzing van de minister niet toeziet op specifieke strafzaken. Het is een algemene aanwijzing. De minister is in dezen niet bevoegd. Het opportuniteitsbeginsel is aan het OM en niet aan de burgemeester. Avondklokrellen heeft Amsterdam niet gekend.

Ten aanzien van de noodbevelen wordt gesuggereerd dat de burgemeester zich er gemakkelijk vanaf heeft gemaakt en het heeft overgelaten aan de locoburgemeester. Er is een enkel moment geweest waarop de burgemeester niet aanwezig was in de stad en dus de verantwoordelijkheid heeft overgedragen aan de locoburgemeester. Er is ook geen sprake geweest van antidateren. Het lid VAN SCHIJNDEL stelt dat op 21 maart en op 28 maart de locoburgemeester optreedt. Bij de ene demonstratie werd de leus geuit: weg met Halsema. Toen had de burgemeester toch echt moeten optreden. Burgemeester HALSEMA vond het verstandiger om niet de indruk te laten ontstaan dat zij hier een persoonlijk belang had. De locoburgemeester heeft toen waargenomen, wat vanuit behoorlijk bestuur wenselijk is. De tweede keer was zij niet aanwezig. De locoburgemeester heeft de taken waargenomen. Zo is dat geregeld in de Gemeentewet. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende besproken is. Het lid Van Schijndel piept het onderwerp naar de raad van 5 en 6 april. 9 Duiding uitspraak rechtbank Utrechts online gebiedsverbod en Amsterdamse proef Nr. VN2023-006166 Het lid MARTENS stelt dat burgerlijke ongehoorzaamheid, protesten en demonstraties niet nieuw zijn.

Wel nieuw is de snelheid waarmee veelal jongeren elkaar oproepen in actie te komen om gewelddadige acties te ondernemen zoals onlangs bij de kermis in Osdorp. Er ligt een uitspraak van de rechter op het initiatief van burgemeester Dijksma in Utrecht om hiermee door te gaan. ‘De jongens hebben volgens de APV de wet niet overtreden want het vond niet plaats in de openbare ruimte.’ Dan is de vraag wat openbare ruimte is. Haar zorg betreft de vraag of de wet- en regelgeving voldoende is, zodat de burgemeester alle middelen kan inzetten om de burgers vrij en veilig te houden. Ze wil geenszins een politiek debat organiseren over de uitspraken van de rechter, maar ze is wel benieuwd hoe de burgemeester dit ziet. Het lid ABDI is benieuwd of dit toch niet een taak van de wetgever is om de burgemeester aanvullende mogelijkheden te bieden. De burgemeester heeft samen met veel andere burgemeesters aangegeven dat de wetgever hier aan zet is.

Definitief Raadscommissieverslag, 9 maart 2023

Het lid MARTENS legt die vraag graag voor aan de burgemeester. Zij weet nog beter wat ze mist om daadwerkelijk te kunnen meedoen in situaties die ontstaan in de stad. Ze is op zoek naar wat zij als raadslid zou kunnen voorstellen om deze bevoegdheid te versnellen of verbreden. De burgemeester geeft zelf aan dat er per casus wordt gekeken of dit kan worden toegepast. Ze krijgt graag een idee van wat voor soort casus dat dan zou kunnen zijn. Het lid ABDI is groot voorstander van deze proef. Ze ziet wel degelijk een meerwaarde als de burgemeester in staat is bestuursrechtelijk op te treden tegen online georganiseerde ordeverstoringen. De vorige keer informeerde ze naar de mogelijkheden. In de brief leest ze nu dat er naar de Gemeentewet wordt gekeken. Ze hoort graag welke scenario’s de gemeente heeft verkend en wat de overwegingen waren om naar die Gemeentewet te kijken. Het lid NADIF ziet dat er veel aandacht is voor het recht op vrijheid van meningsuiting. Ze mist het element van privacy. In dat kader zou het belangrijk zijn dat er een juridisch kader komt voor de uitvoering van dit online gebiedsgebod. Hopelijk wil de burgemeester met de verschillende belangenorganisaties in gesprek gaan zodat de raad een voorstel of een advies aan het rijk kan geven – ook al is dat de verantwoordelijkheid van het kabinet.

Desgevraagd legt ze uit dat het belangrijk is input op te halen vanuit verschillende hoeken van de samenleving die betrokken zijn bij dit onderwerp. Dat maakt duidelijk wat er nodig is om het werk goed uit te voeren. Het gaat om het moment van online oproepen. Het moment van uitvoering is een grijs gebied. Een deel van wat er gebeurt, gebeurt namelijk online. Daarvoor is nu geen juridisch kader. Daar moet input op komen. Dit was een verantwoordelijkheid van de minister. De oproep is geweest daarvoor te zorgen, maar dat is niet gebeurd. Dan moet de raad het maar zelf doen. Het lid HOFLAND ziet een dilemma. Enerzijds moet zo’n verbod standhouden bij een rechter. Anderzijds wordt het misschien straks afwachten totdat mensen elkaar neersteken voordat de burgemeester bevoegdheden krijgt om dat te voorkomen. Het is dus nodig op zoek te gaan naar een oplossing. De poging dat via de Gemeentewet te doen is niet kansloos maar wel risicovol. De suggestie van GroenLinks om vooraf te kijken met welk juridisch kader er mogelijkheden komen, vindt hij waardevol. In de Tweede Kamer gaat het debat er ook komen. De raad kan aangeven wat er precies nodig is. Als een online gebiedsverbod niet kan, welke vorm van ingrijpen kan dan wel om geweldsincidenten te voorkomen? Het lid BOOMSMA vindt het belangrijk dat er een juridisch kader komt.

Als er een verkapte of een directe oproep tot geweld wordt gedaan, dan is dat een wetsovertreding en dan moet het mogelijk zijn die van de sociale media te verwijderen. Hij memoreert de discussie in november over drillraps. Er zou nog een ambtswoninggesprek plaatsvinden en een overleg met sociale media. Hij is benieuwd of dat al heeft plaatsgevonden. Het lid KHAN weet dat hierover al jurisprudentie is. In 2021 heeft de civiele rechter zich hierover gebogen. Dat ging om een online oproep tot lokale ordeverstoring. De rechter heeft met een verwijzing naar de APV deze persoon veroordeeld, met een dwangsom en lijfsdwang. In andere gevallen zijn er uitspraken geweest die waren gebaseerd op dit voorval. De mogelijkheid is er dus al. Burgemeester HALSEMA vindt het helemaal niet ongebruikelijk bij een nieuw instrument eerst jurisprudentie te ontwikkelen voordat er een wet komt en zeker niet bij zo’n kwetsbaar instrument als een online gebiedsverbod. In Amsterdam wordt daar al langer rekening mee gehouden. Utrecht heeft een route gekozen die Amsterdam niet voorstaat. Utrecht heeft gebruik gemaakt van een grond in de APV, waarbij het gaat om lokale regelgeving en niet de Gemeentewet. Er is gekozen voor een oproep op een

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12576990/2