Document · PDF

Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 08-09-2022

Raadscommissie Algemene Zaken 8 september 2022, gemeente Amsterdam12.880 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Het onderwerp vandaag is het probleem van zakkenrollen en straatroof. Het lid NANNINGA vraagt de burgemeester wat zij verwacht aan extra belasting door de komst van deze groep. Veiligelanders zorgen zelf voor dat slechte imago. Het onderwerp is nu het overspoelen van de Wallen door veiligelanders die hier bewust op rooftocht komen. Het lid AHMADI vindt de term veiligelanders problematisch. China is een prima veilig land om op vakantie te gaan, maar ook daar kunnen zomaar mensen vandaan komen. In een vrij trieste krant hier worden veiligelanders aangekaart als specifieke mensen. Ze wil horen waarom mensen uit China of Rusland niet onder veiligelanders vallen. Wat er nu gebeurt, is dat mensen worden gedemoniseerd die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Het lid NANNINGA gaat over haar eigen woorden. Hoofdcommissaris Paauw hield naar aanleiding van dit artikel prompt een terecht pleidooi voor meer politie. Ze is benieuwd in hoeverre deze communicatie van te voren was afgestemd met de burgemeester en

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Definitief Raadscommissieverslag, 8 september 2022

waarom de heer Paauw niet inging op het gevoel bij de agenten dat de Stopera onvoldoende betrokken lijkt te zijn bij deze noodkreet. Tot slot is ze benieuwd of er specifieke plannen zijn voor deze veiligelanders op rooftocht in Amsterdam. Het lid BOOMSMA brengt naar voren dat agenten soms wel 80% van hun tijd kwijt zijn aan deze specifieke groep. Dat is schokkend. Het WODC geeft zelf aan dat tot een derde van de asielzoekers uit sommige landen – Marokko, Tunesië, Algerije – wordt verdacht van een crimineel feit.

Het lid ABDI is benieuwd of ook het lid Boomsma op basis van berichtgeving in de media er zeker van kan zijn dat veiligelanders al die problemen veroorzaken rondom zakkenrollerij en straatroof. Eerder waren het Albanezen. Later waren het Roemenen. Nu zijn het veiligelanders. Ze wil weten waarop het lid Boomsma dat baseert. Het lid BOOMSMA roept op hem geen woorden in de mond te leggen. Hij neemt de signalen van de politie zeer serieus. Hij heeft meegelopen met de politie op een nachtelijk werkbezoek en hij heeft het ook met eigen ogen kunnen zien. Hij neemt dit serieus en zou het verder willen onderzoeken. Optreden is nodig. Het kan niet dat op deze manier misbruik wordt gemaakt van het asielsysteem. Dit zorgt voor grote groepen slachtoffers en daar moet de raad ook voor opkomen. Hij hoort graag of er een wetswijziging nodig is of dat de gemeente zelf actie kan ondernemen om dit probleem onder controle te krijgen. Het lid ABDI is ook bezorgd over de toename van het aantal zakkenrollers. Het blijkt een hardnekkig probleem. Ze past ervoor conclusies te trekken op basis van berichtgeving in de media, maar wil eerst een officieel standpunt van de politie horen. Misschien kan de burgemeester meer aangeven over de cijfers.

Hoe staat het met de bezetting van het zakkenrollersteam en wat constateert dat team? Ze zou ook willen inzetten op een grotere bewustheid bij toeristen en bezoekers als het gaat om zakkenrollen evenals een grotere aangiftebereidheid. Als laatste hoort ze graag of de gemeente en politie meer moeten doen rond zakkenrollerij. Er zijn immers veel andere prioriteiten in de stad. Het lid AHMADI vindt het teleurstellend dat een dergelijke krantenkop nu wordt geagendeerd in de politiek en dat mensen zo worden gestigmatiseerd. Het komt uiteindelijk neer op het demoniseren van mensen op de vlucht. Dit zorgt alleen maar voor nog meer problemen – bijvoorbeeld het voorval dat iemand mensen in Ter Apel met een giftige stof heeft bespoten. Het lid NADIF onderschrijft de eerdere vragen van de PvdA. Ze is op werkbezoek geweest in het Wallengebied. Er is gesproken met ondernemers en met sekswerkers over veiligheid. Ze heeft in de hele discussie nu niets gehoord om die veiligheid te verbeteren. Er worden nu zaken bij gehaald die alleen maar leiden tot verdere stigmatisering van een groep die het al heel zwaar heeft. De term veiligelanders is inderdaad verwarrend. De lijst van landen die als veilig worden aangemerkt, wekt sowieso verbazing. Zo is het voor LHBTIQ’ers in heel veel landen helemaal niet veilig. Een discussie moet worden gevoerd op basis van feiten en cijfers en die liggen er niet.

Ze heeft zich erover verbaasd dat ze dit in de krant moest lezen. De gemeente en de politie hebben een prima relatie, dus dit soort signalen kan de politie ook doorgeven aan de gemeente. Het lid BROERSEN betreurt het dat er bij dit agendapunt geen inhoudelijke rapporten of documenten zitten. Dat zou zeker helpen bij een inhoudelijke discussie. Volt is wel blij als klokkenluiders opstaan wanneer de veiligheid in Amsterdam in het geding komt. Het is belangrijk te luisteren naar de agenten. Ze is benieuwd of de burgemeester bekend is met de situatie. Belangrijker nog is de woordkeuze in dit artikel en ook in de discussie.

Definitief Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Die is enorm respectloos. Gisteren nog heeft er een respectvolle inhoudelijke discussie plaatsgevonden over de noodopvang. Zo’n debat moet de boventoon voeren. Het lid ALBERTS constateert dat de kwestie van de veiligelanders aan het kabinet is. De SP heeft dit artikel gelezen als een signaal richting het kabinet. Bespreking hier is dus niet aan de orde. Het lid AHMADI wil graag weten of de SP het met haar eens is dat het kabinet zijn verantwoordelijkheid niet neemt waardoor mensen wekenlang buiten op straat liggen en dan afreizen. Dat is immers een tekortkoming van de staat en dat mag nu niet worden gebruikt om te stigmatiseren. Het lid ALBERTS stelt dat het kabinet dit moet doen. Terugkeer van mensen die hier niet mogen zijn, maken sommige landen onmogelijk. Daar debatteert het kabinet vandaag over. Het lid ROODERKERK vraagt zich oprecht af wat Amsterdammers nu aan dit debat hebben. Ze vindt wel dat alle problemen moeten kunnen worden benoemd. De woordkeuze daarbij is wel belangrijk evenals netjes met elkaar omgaan. Wellicht kan de burgemeester wat meer informatie geven over wat er volgens de agenten gebeurt. Burgemeester HALSEMA wijst op de landelijke registratiecode, ViN. Dat is een code in de basisvoorziening handhaving van de politie.

De politie gebruikt deze code als er iets aan de hand is geweest met een vreemdeling waarbij er geen onderscheid wordt gemaakt naar de aard van de juridische status van de vreemdeling. Het gebruik van deze code valt onder een landelijke afspraak die de politie uitvoert en is geen bevoegdheid van de gemeente. De signalen zoals beschreven in het artikel in De Telegraaf zijn de burgemeester bekend. Ze zijn zeer verontrustend. De politie vraagt daar aandacht voor. Het betekent een grote belasting voor het politiewerk en het drukt op de politiecapaciteit. Dat geldt ook voor de inzet van Amsterdamse politie in Ter Apel. Dat vergroot het probleem van de al zo schaarse politiecapaciteit in de stad. Het is absoluut een serieus probleem, ook omdat het voor gevoelens van onveiligheid kan zorgen en het drukt ook op de asielpopulatie die daarmee in een kwaad daglicht wordt gesteld. Dus het verdient aandacht en ze wil er zeker niet geheimzinnig over doen. Amsterdam wordt vooral de dupe van niet alleen internationale verhuisbewegingen maar ook verhuisbewegingen binnen Nederland. Overal ter wereld zoeken mensen vaak soelaas in grote steden of in de hoofdstad. Afgesproken in de driehoek is meer gegevens te gaan verzamelen en in kaart te brengen wat voor groep het nu precies is.

De agenten spreken over veiligelanders, maar in de zomermaanden komen er ook veel jongeren uit bijvoorbeeld de Parijse buitenwijken naar Amsterdam om drugs te kopen. Misschien kan een criminoloog uitzoeken waar ze verblijven, of er sprake is van groepsvorming, om ze elkaar kennen en dergelijke. Dan zijn er wellicht maatregelen te treffen die zich specifiek op deze groep richten anders dan de klassieke opsporing en vervolging. Als er uit onderzoek meer informatie komt en mocht dat leiden tot aanvullende maatregelen voor de driehoek, dan informeert de burgemeester de raad. Met de inzet van politie wordt getracht overlast, asociaal gedrag, misdaad, kleine en grote criminaliteit op straat zo veel mogelijk te voorkomen. Extra capaciteit wordt ingezet op zakkenrollerij met name in de zomermaanden in het stadsdeel Centrum. Ook cameratoezicht wordt ingezet. Er is veel surveillance op drukke plekken. Men klaagt dat het niet genoeg is, maar het is vaak wel meer dan in andere delen van de stad. Toeristen worden gewaarschuwd met borden, banners, posters, via social media en via hosts tegen zakkenrollers. Als het over de boot gaat, wil de burgemeester graag buiten de politieke discussie blijven.

Voor opvangprocedures vanuit een stedelijk en openbare ordeperspectief geldt: hoe meer obstakels er zijn tegen snelle integratie van mensen in deze samenleving, hoe groter de risico’s dat deze mensen vroeg of laat met politie en justitie in aanraking komen. Daarom

Definitief Raadscommissieverslag, 8 september 2022

zou ze voorzichtig willen zijn met een asielstop, want dat is alleen een administratieve stop. Dan komen mensen niet in procedure, maar mogelijk wel in de daklozenopvang. Dat is risicovol. Dat geldt ook voor verlate gezinshereniging. Ze is een groot voorstander van goede opvang. Dat is het alternatief op mensen die over straat zwerven. Dus opvang op een boot is zeker heel wenselijk. Het lid BONS hoort dat er vanuit Parijs soms jongeren hierheen komen. Zij woont deels in Parijs en ziet dat ook. In de Thalys gebeuren soms heel vervelende dingen. Ook op de Wallen zijn het veelal jongeren. Ze praat hier graag verder over. Burgemeester HALSEMA memoreert dat er in de raad eerder wel eens is gesproken over mobiel banditisme: groepen die door Europa reizen en zich crimineel gedragen in verschillende steden. Dat is een groot probleem. De agenten uit het artikel geven aan dat ze op dit moment met een andere groep te maken hebben. Het lid ABDI hoort graag meer over het speciale zakkenrollersteam in burger. De burgemeester wil meer onderzoek doen, maar wat kan er dan nog meer gebeuren om die zakkenrollerij te beteugelen? Het is al een probleem dat al heel lang speelt. Burgemeester HALSEMA doelde niet op onderzoek naar een specifiek delict. Er is sprake van allerlei vormen van overlast. Het gaat om het verzamelen van gegevens over deze specifieke groepen.

De politie geeft aan dat dat een nieuw probleem op de Wallen is. Het lid AHMADI denkt dat dit probleem wordt veroorzaakt doordat mensen wekenlang wachten buiten de poort van Ter Apel en op zoek gaan naar een manier om voor zichzelf te zorgen. Het is vooral de taak van het rijk om de procedure te versnellen. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het asielbeleid rijksbeleid is. De gemeente kan adviseren en meer niet. De analyse van het ontstaan van deze vorm van criminaliteit vindt ze vrij beledigend voor de asielzoekers in Ter Apel. Al die mensen die buiten de poort in Ter Apel verblijven, vertonen juist op geen enkele manier crimineel gedrag. Ze weten allemaal dat het plegen van criminele feiten een contra-indicatie vormt voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning. Het is een andere, kleine groep, vaak niet erg kansrijke asielzoekers, die door Nederland trekt en daarmee een probleem oproept voor de openbare orde en het strafrecht. Omdat ze niet kunnen worden uitgezet, worden ze ook niet in vreemdelingenbewaring opgenomen. De groep zwerft door Nederland. Dat zijn echt niet de mensen die wachten in Ter Apel. Het lid VAN DER HEUL merkt op dat de emoties bij dit onderwerp hoog opspelen. Dit speelt al heel lang. Als men hier niet hard optreedt tegen mensen die hier onrust stoken, nodig je dit soort mensen in feite uit. Agenten voelen zich in de steek gelaten.

Het is dweilen met de kraan open. De politiek moet hier iets aan doen. Gezien de twijfel over de politieuitspraken stelt hij voor de politie eens uit te nodigen in de commissie. Burgemeester HALSEMA heeft geen enkele twijfel over de politie. De hoofdcommissaris schuift regelmatig aan bij deze vergadering en raadsleden kunnen daar ook altijd langsgaan. Wel benadrukt ze dat de burgemeester verantwoordelijk is en het gezag heeft over de politie. De VOORZITTER roept de commissie op z’n best te doen om in een goede sfeer de discussie open te voeren en dat in gedachten te houden alvorens een bijdrage te leveren. Het lid NANNINGA piept dit onderwerp naar de raad. JA21 komt met moties. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en dat het terugkomt in de raad van 5 oktober.

Definitief Raadscommissieverslag, 8 september 2022

6 Uitkomsten rapport ‘Onderzoek Regulerende Toeristenbelasting’ met het oog op de discussie cannabismarkt, i-criterium en werkzaamheid toeristenbelasting Nr. VN2022028759 Dit punt is verschoven naar de commissievergadering van 29 september. 7 De explosiegolf in Amsterdam Nr. VN2022-028829 Het lid ABDI stelt dat Amsterdammers zich veilig behoren te voelen in hun buurt en ondernemers horen zich niet geïntimideerd te voelen. Het zinloze geweld rond de explosies zijn een nachtmerrie voor de mensen. Het zorgt voor een enorme ravage. Gelukkig zijn er bij het Beukenplein geen slachtoffers gevallen. De verslagenheid bij bewoners en ondernemers rond het Buikslotermeerplein was enorm. Ze bedankt de politie voor haar inzet de afgelopen periode. Rond die sluitingstijden heersen veel ambivalente gevoelens. De burgemeester wil de veiligheid van Amsterdammers waarborgen. Ze hoort graag hoe de burgemeester tegen dit dilemma aankijkt. De gemeente moet alles op alles zetten om deze explosiegolf te stoppen. Een 15jarige en een 17-jarige worden als verdachten gezien van de reeks explosies. Het plaatsen van zo’n explosief is niet de eerste stap in een criminele carrière. Kennelijk is er geen zicht op het eerdere stadium. In andere stadsdelen hoort lid Abdi identieke verhalen over de jeugdige leeftijd van verdachten. Ze worden opgeleid tot beroepscriminelen.

Ze bedankt voor de beantwoording van de schriftelijke vragen, maar hoort nog graag hoe vaak gesprekken met omwonenden plaatsvinden. Ze heeft het gevoel dat de gemeente een slechte informatiepositie heeft. Het college gaat in gesprek met diverse partners om de nazorg te verbeteren en om het veiligheidsgevoel te verbeteren. Heel belangrijk. Het lid Abdi wordt hierin graag meegenomen. Het lid GARMY onderschrijft de woorden van het lid Abdi. In de beantwoording leest hij dat de politie momenteel de verbanden tussen de explosies in Amsterdam onderzoekt. Daarover hoort hij graag meer. Amsterdam kampt al jaren met deze problematiek. Misschien kan er met andere steden waar dit ook speelt, gezamenlijk naar een oplossing worden gezocht. Het lid NADIF is blij met de agendering van dit punt. Ook zij maakt zich ernstig zorgen over wat er deze zomer allemaal is gebeurd en het feit dat er minderjarigen bij zijn betrokken. Gaat het over jeugdcriminaliteit, dan zou ze dit de komende vier jaar graag structureel agenderen. Ze hoort graag hoe de burgemeester naar afgelopen zomer kijkt en wat de raad kan doen om dit geweld tegen te gaan. Het lid VAN DER HEUL vindt het mooi dat GroenLinks nadenkt over hoe dit kan worden voorkomen. Hij is benieuwd naar een concreet voorstel.

Het lid NADIF vindt het met name bij jeugdcriminaliteit belangrijk ervoor te zorgen dat jongeren naar school blijven gaan, dat ze een perspectief hebben, dat hun kansen op de arbeidsmarkt worden vergroot. Repressie bij kinderen verpest alleen maar hun toekomst. Ze moeten hun eigen leven juist kunnen opbouwen. Het lid HOFLAND wil net als iedereen hier dat deze explosiefaanvallen stoppen. Hij doelt op de niet-plofkraken. De bestuurlijke reactie om panden te sluiten na een explosie wordt misschien misbruikt als chantagemiddel. Anderzijds zijn buurtbewoners bang dat het opnieuw gebeurt. In veel gevallen zal het motief nooit duidelijk worden. De vraag is wat de stad redelijkerwijs kan doen zodat reageren met het sluiten van een pand niet wordt misbruikt door criminelen. De burgemeester sluit een pand niet standaard. Dat lijkt

Definitief Raadscommissieverslag, 8 september 2022

verstandig. Hij is benieuwd wat het niet-standaard sluiten voor effect had in het verleden. Hij heeft daarbij behoefte aan harde cijfers. Die kunnen een aanknopingspunt vormen of misschien een aanwijzing. Het lid ALBERTS focust op de plofkraken. Die geldautomaten dienen zich niet onder of vlakbij woningen te bevinden. Iedereen moet wel toegang kunnen houden tot cash. Burgemeester HALSEMA vindt die explosies buitengewoon zorgelijk. In 2019 is er ook een golf van explosies geweest. Daarna – corona? - is het kalmer geweest. In het verleden was sluiting niet standaard. Er was een convenant gesloten met de coffeeshops, waarbij ze uit zichzelf een week dicht gingen op het moment dat er sprake was van een explosie. Over het effect kan ze niets aangeven. Het leggen van een causale relatie tussen een beleidswijziging en een maatschappelijke gebeurtenis is ondoenlijk. Er zijn namelijk heel veel factoren die tegelijkertijd een rol spelen. Ze zal de informatie niettemin verstrekken. Het sluiten van een pand is inderdaad een dilemma. In het verleden werd voor onbepaalde tijd gesloten, nu is dat voor maximaal zes maanden. Een ondernemer kan na een maand om heropening vragen. Dat is dan afhankelijk van o.a. de vorderingen in het politieonderzoek. Zo’n beslissing komt weloverwogen tot stand. In 2019 is een taskforce ingesteld om het geweld en de intimidatie tegen ondernemers te onderzoeken.

Uit de politieinformatie blijkt dat de oorzaken van dergelijke incidenten in de meeste gevallen in onderlinge criminele conflicten liggen waarbij geweld wordt ingezet als strategie om te intimideren. Uit onderzoek bij het RIEC (Regionaal Inlichtingencentrum) naar geweld tegen ondernemers komt het beeld naar voren dat getroffen ondernemers in de meeste gevallen directe of indirecte linken lijken te hebben met criminele netwerken. Er is dus vaak iets aan de hand. Dat maakt dat er goede redenen zijn om te sluiten. Sluiting is geen straf, maar vindt plaats om de rust in de openbare orde te herstellen en het gevaar te verminderen. Dat gebeurt op basis van politierapportages. Dat kan de rechter toetsen. In vrijwel alle gevallen is de burgemeester in het gelijk gesteld en dat zegt dus wel iets over de zorgvuldigheid van de beslissingen die ze neemt. Als er een kans op herhaling is, is de burgemeester geneigd te kiezen voor het welzijn van inwoners en voorbijgangers – hoe lastig ook. De gemeente is al heel lang met het rijk in onderhandeling om het aantal gevelautomaten te verminderen met name in woonwijken waar grote risico’s zijn. Op het Beukerplein had de gemeente ook na de explosie niet de bevoegdheid om te verhinderen dat een automaat werd teruggeplaatst als een bedrijf dat wel wil. Dat lukt ook niet via het bestemmingsplan. Die bevoegdheid wil ze wel graag hebben.

Het streven is al lange tijd om de hoeveelheden cash in winkels te verkleinen. Zeker voor mensen met een kleine beurs is het belangrijk dat er wel cash in omloop is. In-shopautomaten zijn een veiliger oplossing. Desgevraagd licht ze toe dat de driehoek al heel lang voorstelt in het kader van het tegengaan van ondermijning dat cashtransacties tot een maximum van 1500 euro gaan. Dat zal gevolgen hebben voor wat een ondernemer in zijn winkel heeft. Met name in het luxe segment is heel veel criminele cash in omloop. Dat levert een risico voor overvallen in winkels op. De hoofdofficier van Justitie heeft het probleem van de zeer jonge daders/verdachten al een aantal keren in z’n algemeenheid naar voren gebracht. Het is inderdaad buitengewoon zorgelijk. Met ‘Weerbare stad’ wordt heel sterk ingezet op preventie om te zorgen dat jonge daders op een ander spoor worden gezet. Ze zou die preventie-initiatieven graag opschalen. Nazorg is er altijd. Dat ligt in belangrijke mate bij Slachtofferzorg. Veelal komt er een mobiele post daar waar sprake is van onrust op straat. Als er signalen zijn dat die nazorg onvoldoende is, dan hoort de burgemeester dat graag. In Amsterdam is het probleem groter dan in andere steden. Het is een grotestedenprobleem, maar het heeft veelal te maken met de drugseconomie.

Amsterdam heeft een aantal zware criminelen die permanent op zoek zijn naar jonge jongens die bereid zijn misdrijven voor hen te plegen en er is een groot reservoir kwetsbare jonge mensen.

Definitief Raadscommissieverslag, 8 september 2022

Er zijn wel zaken aan de hand geweest met coffeeshops. In de Linnaeusstraat is er bij eentje twee keer een aanslag gepleegd. Die is bij de tweede keer wel gesloten. De mate waarin het convenant functioneert, verschilt dus ook. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER meldt dat de volgende commissievergadering gepland staat op 29 september. De 27ste staat het werkbezoek gepland aan het Centrum voor Veiligheid. Hij bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11897544/1