Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 08-05-2025
Tekst van het document
De nieuwe tijden voor lichte horeca zijn van zes tot tien uur, voor reguliere horeca van zeven tot één uur in de week en tot twee uur in het weekend, voor middelzware horeca van zeven tot één uur in de week en tot drie uur in het weekend, en voor zware horeca van negen tot vier uur door de week en tot vijf uur in het weekend. Reguliere horeca en fastfood sluiten in het weekend een uur eerder. Voor snackbars in het centrum is het verschil groter maar dit gaat pas in na een overgangstermijn van twee of drie jaar na wijziging van het omgevingsplan, dus niet eerder dan januari 2028 en dat betekent dat er alle voorbereidingstijd is die men nodig heeft. Er komt meer ruimte voor ontheffingen en dat is goed voor het nachtleven. Middelzware horeca kan twaalf keer per jaar een ontheffing aanvragen met minimaal zes dagen tussen de dagen waarvoor de ontheffing wordt aangevraagd. Fastfoodhoreca kan maatwerkontheffing van de openingstijden aanvragen om bijvoorbeeld in het weekend langer open te zijn in de buurt van uitgaansgelegenheden of één keer per maand een heel weekend. Het lid HAVELAAR merkt op dat een implementatietermijn van drie jaar niet betekent dat het idee daarmee automatisch goed is. Daarnaast is het logisch dat in de nabijheid van zware horeca het mogelijk moet zijn om na het stappen nog ergens te kunnen eten.
18
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Burgemeester HALSEMA antwoordt dat daarvoor een ontheffing kan worden aangevraagd. Juist de ontheffingen maken dat er gericht gestuurd kan worden op uitgaansgebieden en op stille woonwijken. De zware horeca kan twaalf keer per jaar een ontheffing aanvragen en als dat niet voldoende is kunnen deze bedrijven een maatwerkontheffing van de openingstijden aanvragen om bijvoorbeeld in het weekend standaard langer open te zijn of een keer per maand een weekend te kunnen programmeren. Cafés behouden de tijden van zeven tot drie uur 's nachts in de week en tot vier uur in het weekend. Het is dus niet zo dat er niks meer zou mogen of dat er overbodige regels worden gecreëerd. Behalve aanpassingen zijn er ook verruimingen. De problemen die met de vroegere sluitingstijd worden opgelost, betreffen de activiteiten die impact hebben op de omgeving. Het feit dat alle horeca in het weekend tot drie uur open mag zijn is in de toekomst niet vol te houden. Daar komt bij dat meer restaurants vanaf een bepaald tijdstip gaan opereren als café en dat is concurrentievervalsing. Het lid VON GERHARDT vraagt of er een impactanalyse is gemaakt waaruit blijkt dat de openingstijden effect hebben en wat het betekent voor bepaalde buurten. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat er zeer uitgebreid met alle stadsdelen is gecommuniceerd.
De analyses over de effectiviteit van dit beleid zijn gemaakt in de stadsdelen en ze heeft met de stadsdelen overeenstemming over de wenselijkheid van het beleid. Het lid VON GERHARDT wil graag weten welke problemen worden opgelost en daarom vraagt hij om een analyse waarbij de effecten van het beleid worden gemeten. Burgemeester HALSEMA legt uit dat er een stedelijk kader is gemaakt. De uitvoering daarvan vindt plaats per stadsdeel. In de stadsdelen wordt heel precies gekeken welke ontheffingen er nodig zijn, wat gerekend moet worden tot uitgaansgebied en of dat betekent dat bepaalde snackbars ontheffingen kunnen krijgen. Ook de participatie vindt plaats in de stadsdelen. Het lid VON GERHARDT merkt op dat in dat stedelijk kader al besloten is om bepaalde openingstijden in te perken. Hij neemt aan dat dat gebaseerd is op een effectanalyse. Hij verwacht dat die analyse met de raad gedeeld wordt. En als die analyse er niet is wil hij weten op basis van welke data er is gekozen om de sluitingstijd een uur te vervroegen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat vooral de systematiek verandert en dat op heel veel plekken snackbars gewoon tot drie uur open zijn. Alleen is de grondslag van het beleid een andere geworden. Ze begrijpt dat er wordt gevraagd om pas beperkingen op te leggen als dat noodzakelijk is.
Dat zorgt echter bij vergunningen en bij de uitvoering voor een gigantisch probleem. De bewijslast voor het individueel beperken is veel groter dan voor het generiek beperken en vervolgens ontheffingen te verlenen. Omkering zou betekenen dat er heel veel toezicht en handhaving nodig is om individuele beperkingen te motiveren. Het is heel erg lastig om in gevallen waar echt iets aan de hand is te beperken en daarom is generieke beperking van groot belang. Als de raad kiest voor omkering dan gaat het in zijn geheel weer naar drie uur en dat betekent eigenlijk dat er voor woonwijken nauwelijks sturingsmogelijkheden zijn. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt of de burgemeester met concurrentievervalsing niet bedoelt mededinging volgens het Europees recht. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat er voorwaarden worden gesteld aan de soort exploitatie die plaatsvindt. Daar komt ook de wat ongelukkige zin vandaan over
19
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
dansen tussen tafels. Dat heeft ze twee maanden geleden bij AT5 al rechtgezet. Het is namelijk geen wijziging in beleid. Het is van belang dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen bijvoorbeeld clubs en cafés. Een café dat verandert in een club valt buiten de exploitatie. Het lid HOFLAND merkt op dat een overgangstermijn geen argument is maar een rechtszekerheidsbeginsel waartoe de overheid verplicht is. En als het al over cijfers gaat is hij benieuwd naar hoeveel restaurants zich misdragen als danscafé. Daarnaast wordt het idee de wereld in gegooid dat als het wordt omgekeerd het bijna onmogelijk wordt om nog te handhaven. Dat is niet waar. Dat hangt ervan af hoe de grond voor het ingrijpen wordt opgeschreven. Bij overlast kan dat juridisch heel scherp worden geformuleerd. De stadsdelen krijgen dan de positie bij de ondernemers om bij overlast de zaak eerder te sluiten. Dat is juridisch mogelijk. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze niet heeft gezegd dat veel restaurants zich misdragen. Het gaat erom dat er een helder onderscheid moet zijn. Dat onderscheid wordt gemaakt in het huidige beleid en dat verandert niet. Dus dat zinnetje was gewoon ongelukkig geformuleerd en dat wordt eruit gehaald. Op dit moment wordt het gedoogd als er in cafés een beetje gedanst wordt. Het enige is dat een café niet de verandering kan doormaken naar een club.
Dat zijn verschillende categorieën en dat blijft zo. De gemeente kan overlast juridisch scherp formuleren op papier maar vervolgens moet het ook worden aangetoond. Het is vaak ondoenlijk en bewoners hebben er een hele lastige taak aan om aan te tonen hoe groot de overlast is. Het geluid moet vastgesteld worden en in welke frequentie het voorkomt. En daarom zijn de grote problemen bij de uitvoering en handhaving niet zomaar een gelegenheidsargument. Het lid HOFLAND verwacht dat op basis van het nieuwe beleid en een scherpe definitie beter gehandhaafd kan worden op overlast. Hij stelt voor om het uitgangspunt om te draaien en alleen het uur af te pakken op basis van overlast. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat dat neerkomt op het huidige beleid, waarbij er te weinig mogelijkheden zijn om te kunnen sturen. Het gaat om het maken van onderscheid tussen uitgaanscentra en stille woonwijken. De stadsdelen krijgen veel ruimte om mensen tegemoet te kunnen komen. Dat is een belangrijk instrument en het zou jammer zijn als de stadsdelen en ook de handhavers dat instrument wordt ontnomen. Het lid HOFLAND wil die stadsdelen juist in positie brengen. Als ze de mogelijkheid hebben om dat uur te beperken, dan hebben ze een positie aan tafel. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat met het huidige beleid ook beperkt kan worden bij overlast.
Uit de praktijk blijkt echter dat dat ongelooflijk moeilijk is. Een overgangsperiode van drie jaar is een rechtszekerheidsbeginsel en geen gunst maar het is wel van belang om horeca te laten wennen aan een nieuwe situatie. Het lid HOFLAND vindt niet dat met het amendement teruggekeerd wordt naar het oude beleid. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat niet al het beleid wordt teruggedraaid, maar wel op dit punt. Met een ontheffing worden de stadsdelen in positie gebracht en dat betekent dat zij kunnen sturen op de inrichting van het gebied dat zij het beste kennen. Zij kunnen dan zeggen dit is een uitgaansgebied, hier creëren wij extra mogelijkheden en dit is een woonwijk, daar doen we het niet. Als het lid Hofland dit omkeert herstelt hij op dit onderdeel het oude beleid. Het lid NAMANE vraagt wat het nieuwe beleid betekent voor woonwijken waar geen overlast is.
20
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Burgemeester HALSEMA antwoordt dat daar ook om een ontheffing gevraagd kan worden en ook daar zal worden nagegaan of het misschien een uurtje langer open kan blijven. Dat wordt per stadsdeel bepaald. Dit stelt de stadsdelen in staat om bewoners meer handvatten te geven op het moment dat er wel overlast is en om te zeggen dan ontheffen wij niet. Want nu is het zo dat bewoners elke keer in de bewijspositie worden geplaatst om aan te tonen dat ze niet kunnen slapen. Het college erkent het belang van snackbars en wil hen behouden op plekken waar dat past. Er zijn maar heel weinig restaurants die tot twee uur openblijven en het college wil voorkomen dat deze een caféfunctie krijgen met nieuwe bezoekersstromen. Cafés en clubs vallen in de categorie zware horeca en daar kan een ondernemer zowel ontbijt, lunch, diner als dansen aanbieden. Dus de mogelijkheid om een restaurant met clubfunctie te hebben blijft. Veel bewoners zijn blij dat er wordt voorgesteld om te stoppen met de tropische terrassen. Het stadsdeel Centrum ontvangt veel overlastmeldingen en wil ermee stoppen. Terrassen zijn daar al maximaal vergund en in veel gevallen is er slechts anderhalve meter doorloopruimte. De stad moet ook op tropische dagen toegankelijk zijn voor mensen met een beperking.
Deze terrassen zijn een niet-hanteerbaar scenario waarbij er niet meer gehandhaafd wordt op bestaande regels en overtredingen worden gedoogd. Daarbij moet kort van tevoren worden bepaald of er sprake is van tropisch weer en is er geen grond om op te treden wanneer er sprake is van overlastsituaties die de perken te buiten gaan. Ook is het onduidelijk welk probleem hiermee wordt opgelost of wat dit toevoegt aan de stad, behalve extra verdienvermogen voor een beperkt aantal ondernemers. Het lid VON GERHARDT vindt het een probleem wanneer mensen niet kunnen genieten van hun favoriete biertje op het terras. Hij stelt voor om de stadsdelen de mogelijkheid te bieden om zelf te bepalen of ze tropische terrassen wel of niet willen invoeren. Centrum kan ervoor kiezen om het niet te doen maar in West zouden ze het graag willen, en in Nieuw-West en Noord is er meer ruimte voor. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat dat zou betekenen dat er wordt afgestapt van het stedelijk kader waarbij dezelfde regels voor de hele stad gelden. Het lijkt haar ook juridisch buitengewoon ingewikkeld houdbaar als in het ene stadsdeel wel tropische terrassen worden toegestaan en in andere niet. Het lid VON GERHARDT merkt op dat op dit moment alleen Centrum het tropischweerscenario heeft en dat dit de afgelopen 25 jaar ook juridisch houdbaar was.
Bovendien kunnen stadsdelen uitzonderingen maken en dat kunnen ze ook doen met het tropischweerscenario Burgemeester HALSEMA zegt toe dat ze hiernaar zal kijken en komt er later op terug. Het lid VAN SCHIJNDEL vindt het belangrijk dat de burgemeester niet uit de losse pols allerlei juridische bezwaren formuleert. Er moet goed onderbouwd worden waarom zij zich hiertegen verzet met een uniform stedelijke kader. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat er goed gekeken moet worden naar het uitgebreide horecabeleid dat nauwkeurig en secuur is geformuleerd. Het beleid bevat een paragraaf over de gevolgen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze paragraaf is de afgelopen dagen zorgvuldig bekeken en herhaaldelijk besproken met Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH). Dat is de reden waarom er bijvoorbeeld sprake is van een terrasvergunning van rechtswege. Het nieuwe beleid is uitvoerbaar en er zijn voldoende financiële middelen beschikbaar. De stadsdelen stellen het uitvoeringsbeleid op samen met bewoners, ondernemers en bezoekers. Hoe het participatieproces wordt ingericht, verschilt per stadsdeel en hangt af van de kenmerken van het gebied. De stadsdelen kunnen op
21
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
sommige punten zelf het beleid invullen, maar daar is wel stedelijke coördinatie en afstemming bij nodig. Het uitgangspunt van de Nachtvisie is dat de stad levendig moet zijn voor iedereen, met differentiatie in sluitingstijden en spreiding van uitgaanslocaties. Het horecabeleid maakt deze visie mogelijk. Voor clubs wordt het aantal ontheffingen verruimd en het beleid rond sluitingstijden maakt het mogelijk om locaties langer open te houden waar dat passend is. Maatwerkontheffingen worden mogelijk gemaakt voor alle nachtzaken in gebieden die door de dagelijkse besturen worden aangewezen. Horecazaken zijn zelf verantwoordelijk voor een veiligheidsplan waarin aandacht wordt besteed aan sociale veiligheid. Dit geldt met name voor zaken die tot laat open zijn. Het lid BENTOUMYA vreest dat de creatieve concepten zoals benoemd in de Nachtvisie moeite hebben bij het verkrijgen van een zware vergunning en daardoor in de verdrukking komen. Ze vraagt om die zorgen mee te nemen in de maatwerkopties Burgemeester HALSEMA sluit zich daarbij aan. Ze geeft aan dat ook het college het van groot belang vindt dat de clubcultuur in Amsterdam met name voor de eigen inwoners versterkt wordt. Sinds 2018 zijn ondernemers op verschillende manieren betrokken geweest bij de totstandkoming van het nieuwe horecabeleid.
Er zijn gesprekken gevoerd met ondernemers uit verschillende stadsdelen en van verschillende horecatypen. Er is een klankbordgroep geweest en er zijn gesprekken geweest met de brancheorganisaties, KHN, de BIZ’en en winkelstraatmanagers. Informatie over de inspraakfase is verspreid via stadsdelen, gebiedsmakelaars en ondernemersverenigingen. Informatiebijeenkomsten hebben plaatsgevonden in elk stadsdeel en in elk stadsgebied. Na vaststelling door het college en de raad ontvangen de ondernemers informatie over het vastgestelde beleid en het vervolgproces. Ook bewoners zullen via verschillende kanalen worden betrokken en uitgenodigd voor bijeenkomsten. De burgemeester zegt toe dat zij zich in de overgangsfase en de uitvoeringsorganisatie zal inspannen om ervoor te zorgen dat ook in die periode de horeca goed geïnformeerd wordt, met name daar waar het gaat om horecaondernemers die een grotere afstand hebben tot de overheid of waar men bijvoorbeeld de taal onvoldoende machtig is. Met de komst van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSOOS) zal meer transparantie bij voorschriften, vergunningen en meldingen in de toekomst makkelijker worden. Dat is nu nog werk in uitvoering. Over de wijziging van de omgevingsplannen hoopt ze later meer duidelijkheid te kunnen geven.
De inzet van bemiddeling in plaats van een juridisch traject is al onderdeel van de werkwijze in het juridische domein en wordt toegepast in bezwaarprocedures. Daar is de afgelopen jaren in het kader van de rechtvaardige overheid al veel energie ingestoken en dat wordt de komende tijd voortgezet zodat het aantal bezwaarprocedures wordt teruggedrongen ten gunste van mediationgesprekken. Het lid NAMANE vraagt of het mogelijk is dat ondernemers een schriftelijke bevestiging krijgen dat hun plannen mogelijk zijn en binnen de regels passen. Burgemeester HALSEMA zal kijken of dat mogelijk is en komt daar voor de raadsvergadering op terug. Bij de motie van het CDA over rechtsbescherming ondernemers heeft ze de volgende overwegingen: - De reguliere beoordelaars van de gemeente kijken naar de bedoeling van het beleid en houden rekening met de specifieke punten van het geval. Onduidelijk is wat een hardheidscommissie zou kunnen toevoegen. Het jarenlang niet aan de regels houden is geen reden om het nu wel toe te staan. Wel zal bij omzetting elke afzonderlijke horecalocatie bekeken worden in de periode tussen 2026 en 2032. Daarbij wordt ook het feitelijke gebruik betrokken. Als een ondernemer het ruimer wil dan op papier, dan kan dit
22
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
worden aangevraagd en per geval worden bekeken. Stadsdelen bereiden dit voor en de gemeenteraad stelt dit uiteindelijk vast. - Het aanbieden van bemiddeling bij handhavingsverzoeken is mogelijk, maar daar moeten verzoekers wel mee instemmen. Anders is de gemeente gehouden aan de reguliere beslistermijnen uit de Algemene wet bestuursrecht (AWB). - Een verplichte bemiddelingsstap invoeren is overbodig. De standaardovergangstermijn is twee à drie jaar. - Inzet van bemiddeling in plaats van een juridisch traject is nu al onderdeel van de werkwijze in het juridisch domein en wordt toegepast in bezwaarprocedures. Een bindend advies van een onafhankelijke commissie is heel vergaand. Het college moet immers voldoen aan allerlei wet- en regelgeving en een advies een-op-een overnemen draagt risico's met zich mee. Er is een onafhankelijke bezwaarcommissie geweest maar het blijft uiteindelijk het college dat besluit of de adviezen worden opgevolgd of niet. Met het amendement verlengde openingstijden snackbars uitgaansgebieden van het CDA als alternatief op het voorstel om naar een omkering te gaan wordt meer duidelijkheid gegeven aan fastfoodbedrijven rondom zware horeca en het is juridisch en qua uitvoering ook degelijker dan het voorstel voor generiek verruimen en individueel beperken.
Bij de uitvoering van het amendement heeft de burgemeester de volgende aandachtspunten: - Snackbars in het centrum buiten het Wallengebied zijn nu doordeweeks tot drie uur en in het weekend tot vier uur open. Er bestaan ook uitgaansgebieden zonder zware horeca waar met het voorstel van het college voor ontheffing toch een mogelijkheid ontstaat zonder dat daar zware horeca aanwezig is. Het amendement geldt niet voor die gebieden. - Er zijn ook meer solitair gelegen vestigingen die vallen onder de categorie zware horeca-uitgaan. Mogelijk is het daar niet altijd wenselijk dat de naastgelegen fastfoodbedrijven tot zes uur open zijn, bijvoorbeeld in verband met vrachtvervoer in het havengebied. Met dit amendement wordt beslisruimte weggehaald bij het dagelijks bestuur van de stadsdelen en vervalt maatwerk. - Bij alle vergunningen wordt altijd gekeken naar de openbare orde en veiligheid en het is dus altijd mogelijk dat op basis van die gronden openingstijden alsnog worden beperkt. De VVD heeft een amendement ingediend voor een aparte horecacategorie voor sociëteiten. De mogelijkheid om een nieuwe sociëteit te beginnen is inderdaad lastig maar het horecabeleid gaat niet over de vastgoedmarkt. Sociëteiten vallen nu in de meeste gevallen al in de zwaarste horecacategorie waardoor ze een breed palet aan activiteiten mogen aanbieden, inclusief dans en muziek.
Dat verandert niet en het lijkt het college niet wenselijk om dit aan te passen. Het college begrijpt dat studentenverenigingen worden gerund door vrijwilligers en indien gewenst kan extra ondersteuning bij het verlenen van vergunningen door het college worden geboden. Het lid VON GERHARDT legt uit dat het voor sociëteiten onmogelijk is om nog een plek te vinden waardoor ze nu in uitgaansgebieden moeten concurreren met commerciële clubs. Burgemeester HALSEMA Ze antwoordt dat de gemeente niet in staat is om iets te doen aan de schaarste en de problemen op de vastgoedmarkt. Wel kan zij de vrijwilligers van sociëteiten hulp aanbieden bij het doorlopen van de vergunningsprocedures, zodat zij een eerlijkere positie krijgen ten opzichte van commerciële partijen. Het lid VON GERHARDT merkt op dat er in het horecabeleid locaties worden uitgesloten die op zich wel geschikt zouden zijn voor een sociëteit maar waar geen zware horeca is toegestaan. Hij zou dit graag nader willen bekijken zodat er mogelijk toch
23
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
geschikte plekken gevonden kunnen worden voor sociëteiten op locaties waar geen zware horeca gevestigd is. Burgemeester HALSEMA zal daarnaar kijken en komt er nog op terug. De motie van de VVD voor een schakelpersoon in de stadsdelen tussen horeca en bewoners vergelijkbaar met de bouwdynamiek is een sympathiek idee. Onderling contact tussen horeca en bewoners is essentieel, en de taken zoals de VVD die beschrijft zijn momenteel belegd bij gebiedsmakelaars en de afdelingen VTH. Het college kan onderzoeken hoe hier extra of een andere invulling aan gegeven zou kunnen worden en ten koste van welke inzet dit dan zou gaan. De burgemeester komt daar schriftelijk op terug. Bij de motie over verlaatjes volgens het Rotterdamse systeem met kraskaarten hoopt de burgemeester dat er niet wordt gestreefd naar een situatie zoals in Rotterdam, waar de meeste horeca om elf uur sluit en waar weinig mogelijk is. Het tot laat kunnen aanvragen van ontheffingen is een sympathiek idee in het kader van dienstverlening en deregulering. De burgemeester stelt voor om te onderzoeken wat de technische kosten zijn, welke behoeften er bestaan en welke sturingsmogelijkheden er zijn bij overlast. Het voorstel is ruimer dan het huidige beleid omdat het voor alle horeca twaalf keer per jaar een ontheffing mogelijk maakt. Voor lichte en reguliere horeca zou dit in potentie tot grote overlast kunnen leiden.
De motie van GroenLinks voor een veilige en vrijzinnige nacht sluit aan bij de diverse inspanningen die worden geleverd om de sociale veiligheid in het uitgaansleven voor iedereen te waarborgen. Betrokkenheid vanuit de sector is van essentieel belang om deze inspanningen te laten slagen. De gemeente ondersteunt het opstellen van veiligheidsplannen door het aanbieden van kosteloze trainingen voor horecapersoneel, het verstrekken van subsidie aan de nachtburgemeester en het aanbieden en promoten van de campagne Celebrate Safe. Daarnaast wordt ernaar gestreefd om dit onderwerp zo vaak mogelijk met horecapersoneel te bespreken en kennis over te dragen. De burgemeester heeft weinig bezwaar tegen deze motie maar merkt op dat er al veel gebeurt en dat het de vraag is of dit in de praktijk tot grote verandering zal leiden. De motie detailhandel en buurtbinding verzoekt te onderzoeken of en hoe toeristische detailhandel die zich gedraagt als horeca onder het nieuwe horecabeleid kan worden geschaard met als doel het tegengaan van een op toeristen gerichte monocultuur. Dit sluit aan bij de motie Monocultuur die in juni 2023 is ingediend en momenteel wordt uitgewerkt in Zuidoost en West. Additionele horeca bij winkels is onder voorwaarden toegestaan. Het is onduidelijk of GroenLinks de bestaande voorwaarden wil wijzigen of specifiek het aanbieden van ToGo-voedsel bij winkels wil beperken.
Het verbieden van additionele horeca bij voedselwinkels zou betekenen dat bijvoorbeeld een zitje in de vishandel of bij de bakker niet meer mogelijk is. Het is de vraag of GroenLinks dat wil, gezien het belang van buurtbinding. Bij het amendement over terrasschotten gaat het om schotten die maximaal 1,5 meter hoog mogen zijn, waarbij het bovenste deel doorzichtig is. De hogere schotten zijn een verzoek vanuit de horeca. Op dit moment verschilt de hoogte van terrasschotten per stadsdeel. In het beleid wordt voorgesteld om de norm van stadsdeel Oost voor de hele stad te laten gelden zodat bezoekers wat meer beschut kunnen zitten. De burgemeester laat het oordeel hierover aan de raad. Het lid BENTOUMYA vraagt of de bewoners hierin zijn meegenomen. Burgemeester HALSEMA begrijpt niet waarom bewoners dit problematisch vinden. Het lid BENTOUMYA wijst erop dat de schotten een deel van de openbare ruimte afschermen en dat is iets waar bewoners zich zorgen over maken. Burgemeester HALSEMA herhaalt dat zij het laat bij de raad.
24
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Het lid BENTOUMYA merkt op dat in het horecabeleid de balans wordt gezocht. Ze vindt het daarom niet meer dan logisch dat hierin ook bewoners worden gehoord en daar komt dit amendement uit voort. Burgemeester HALSEMA heeft geen bezwaar tegen de motie contact bewoners en ondernemers van GroenLinks waarin wordt voorgesteld om buurtcontact op te nemen als indieningsvereiste bij een exploitatievergunning. Het is een sympathiek voorstel dat het belang onderstreept van contact tussen ondernemers en bewoners en de verantwoordelijkheid van de ondernemer daarin. De rol van gebiedsmakelaars wordt met deze motie eveneens geborgd. De motie ruimte voor creativiteit en expressie in de nacht van GroenLinks vraagt om maatwerk toe te passen bij de bescherming van de nachtcultuur bij omzetting. Dit sluit aan bij de wijze waarop het college de omzetting voor zich ziet. Daarbij wordt per geval bekeken welke nieuwe zwaartecategorie passend is en wordt het belang van de nachtcultuur nadrukkelijk meegenomen. De VOORZITTER schorst de vergadering tot 16.50 uur. Openbare Orde en Veiligheid 7. Wijzigingsverordening Algemene Plaatselijke Verordening 2008 in verband met aanwijzen van het alcoholoverlastgebied tot 1 april 2027 VN2025-004708 Dit agendapunt wordt niet inhoudelijk besproken en kan gehamerd worden in de raad. 11.
Bespreken van de raadsinformatiebrief Veiligheid in Amsterdam 2024 VN2025004711 Dit agendapunt wordt uitgesteld. Evenementen 16. Bespreken beantwoording schriftelijke vragen van het lid Moeskops (D66) inzake de Koningsdagfeesten VN2025-006298 Dit agendapunt wordt uitgesteld. Openbare Orde en Veiligheid 6. Horecabeleid 2025 VN2025-005783 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland in tweede termijn. Het lid HOFLAND is heel blij met de verlaatjes en heeft voorstellen om de openingstijden voor restaurants en snackbars te behouden, voor een beetje muziek en dansen en voor de vrijheid van een extra terras bij tropisch weer. Het lid HAVELAAR vraagt of D66 voor het beleid zal stemmen wanneer het amendement voor de omkering van de sluitingstijden het niet haalt. Het lid HOFLAND ziet goede dingen in het beleid en heeft voorstellen die het beleid leuker maken. Uiteindelijk zal hij voor of tegen stemmen.
25
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Het lid HAVELAAR herhaalt zijn vraag of D66 voor zal stemmen omdat het lid Hofland in een eerdere bijdrage geëngageerd pleitte voor het omkeren van de sluitingstijden. Twee van de drie coalitiepartijen hebben daar een belangrijk punt van gemaakt en het is tamelijk ongebruikelijk dat er in deze fase van de discussie nog zoveel verschil van inzicht bestaat. Het lid HOFLAND antwoordt dat D66 voor haar eigen voorstel zal stemmen maar dat hij moet afwachten of het een meerderheid haalt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar in tweede termijn. Het lid HAVELAAR bedankt de ambtenaren voor de technische sessie en voor het beantwoorden van de vele vragen. Ook spreekt hij zijn waardering uit voor de beantwoording door de burgemeester die op een aantal punten zeer overtuigend is geweest. Hij vraagt of de burgemeester kan toezeggen dat de gemeenteraad gedurende de eerste twee jaar na de implementatie regelmatig een rapportage ontvangt zodat zichtbaar wordt hoe de invoering in de verschillende stadsdelen verloopt. Bij het amendement over snackbars gaat het om snackbars met een binnenruimte die geen ontheffing hoeven aan te vragen als zij zich in de nabijheid van zware horeca bevinden. Hij zal dit punt in de tekst nog duidelijker formuleren.
Met de klachtencommissie bedoelt hij een constructie vergelijkbaar met die van de Rijdende Rechter waarbij bewoners op vrijwillige basis kunnen deelnemen maar zich vooraf committeren aan de uitspraak. In die zin is die uitspraak bindend. Ook dit punt zal hij verder verduidelijken in het voorstel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen in tweede termijn. Het lid BROERSEN vraagt waarom de burgemeester aangeeft dat het amendement dat pleit voor het omdraaien van het systeem niet haalbaar zou zijn vanwege handhaving. Zoals bekend worden cafés die klachten ontvangen vaak verplicht om een limiter op hun geluidsinstallatie te plaatsen. Daarnaast worden er regelmatig afspraken gemaakt over geluidsisolatie wat aantoonbaar bijdraagt aan het verminderen van overlast. Is dit wat de burgemeester bedoelt als zij zegt dat het veel handhaving vergt? Daarnaast heeft ze een vraag over de situatie waarin een horecazaak een ontheffing heeft gekregen en er vervolgens een nieuwe bewoner in de buurt komt wonen die een klacht indient terwijl andere omwonenden geen overlast ervaren. Wordt in een dergelijk geval de ontheffing heroverwogen of zelfs ingetrokken? Op de inspraakavond hebben bewoners en horecaondernemers aangegeven dat geluidsisolatie voor bewoners veel overlast kan verminderen. Bewoners durven dat soms niet te accepteren uit angst dat zij dan hun recht op klagen verliezen.
Horecaondernemers geven juist aan dat zij met ondersteuning van de gemeente beter met bewoners in gesprek kunnen komen. Zij vraagt hoe de burgemeester daartegen aankijkt. Tot slot wil ze het belang onderstrepen van tijdige communicatie richting ondernemers over binnengekomen klachten. Veel ondernemers geven aan dat zij nu pas worden geïnformeerd wanneer een officiële waarschuwing is afgegeven. Dat is een gemiste kans. Eerder informeren stelt ondernemers in staat om direct maatregelen te treffen waardoor langdurige overlast voorkomen kan worden. In het kader van het beleid voor nachtcultuur is al een amendement aangenomen waarin staat dat klachten sneller bij ondernemers moeten worden gemeld. Ze vraagt de burgemeester of dit principe ook breder toegepast kan worden op andere vormen van horeca. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt in tweede termijn.
26
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Het lid VON GERHARDT stelt dat de raad zich eigenlijk geen zorgen hoeft te maken aangezien de burgemeester aangeeft dat er weinig verandert. Tegelijkertijd vraagt hij zich af waarom er dan een nieuw beleid nodig is in plaats van vast te houden aan het bestaande beleid in combinatie met stevige handhaving op excessen om echte overlast te voorkomen. Het nieuwe beleid brengt veel onzekerheid met zich mee voor ondernemers en bewoners. Het kan bovendien nog jaren duren voordat er duidelijkheid is omdat alle procedures met de stadsdelen moeten worden doorlopen. Namens de VVD dient hij samen met onder andere D66 en Volt voorstellen in om het beleid bij te sturen en het uitgangspunt om te keren. Zo kan er een beleid ontstaan waar iedereen tevreden mee kan zijn. Het lid HAVELAAR wijst het lid Von Gerhardt erop dat een nieuw beleid noodzakelijk is vanwege de Omgevingswet en meer eenduidigheid in de stad. Het lid VON GERHARDT antwoordt dat het oude beleid overgezet had kunnen worden naar de Omgevingswet. Het lid HAVELAAR vraagt welk versnipperd deel van het oude beleid het lid Von Gerhardt zou willen uitvergroten naar de hele stad. Het lid VON GERHARDT is vooral ontzettend blij met hoe de horeca in Amsterdam nu is en voor hem hoeft dat niet te veranderen. Het lid HAVELAAR vraagt welke spelregels van het oude beleid in de hele stad zouden moeten gelden.
Het lid VON GERHARDT antwoordt dat de VVD nooit heeft gevraagd om nieuw beleid. Hij is tevreden met hoe de horeca nu geregeld is en zou dat graag willen behouden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Namane in tweede termijn. Het lid NAMANE is blij dat veel blijft zoals het nu is. Wat betreft het omdraaien van de sluitingstijden begrijpt ze de argumenten van de burgemeester goed, met name die over de capaciteit van de handhaving. Deze zal ze meenemen in haar oordeel over de amendementen. Ze heeft nog twijfels of het huidige beleid voldoende zekerheid biedt op plekken waar het goed gaat, vooral voor ondernemers die de weg naar een ontheffing moeilijk weten te vinden. Ook dat punt neemt ze mee in haar oordeel. Ze hoopt dat de burgemeester hier nog op wil ingaan zodat er verder over gesproken kan worden. Ze is ook verheugd dat er werk wordt gemaakt van meer transparantie richting ondernemers en bewoners en van het inzetten van mediation wanneer situaties dreigen uit de hand te lopen. Het lid HOFLAND wijst erop dat het amendement van het lid Havelaar over de sluitingstijden juridisch ingewikkeld is. Het lid NAMANE meent te hebben gehoord dat ondernemers zolang er geen overlast is, nog steeds een ontheffing kunnen aanvragen, ook als ze in een woonbuurt zitten.
Ze is benieuwd of de burgemeester hier nog iets over kan zeggen, want ze vindt het belangrijk dat ondernemers waar het goed gaat en waar geen druk is op de leefbaarheid niet ingeperkt worden. Het lid VON GERHARDT wijst erop dat jarenlange procedures voor ontheffingen veel onzekerheid veroorzaken.
27
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Het lid NAMANE verwacht dat elk vorm van uitzondering onzekerheid met zich meebrengt. Het lid VON GERHARDT wil ondernemers zekerheid bieden door hen te laten weten dat zij kunnen blijven doen wat ze nu doen. Hij ziet geen heil in trajecten die alleen maar zorgen voor meer onzekerheid. Het lid NAMANE verwijst naar de waarschuwing van de burgemeester over het effect op de handhaving. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts in tweede termijn. Het lid ALBERTS herhaalt haar vraag over het aanvragen van vergunningen in de periode dat het omgevingsplan er nog niet is en het effect daarvan op het horecabeleid. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema in tweede termijn. Burgemeester HALSEMA vindt het jammer dat D66 de argumenten die zij heeft ingebracht naast zich neerlegt. Er is deugdelijke informatie aangedragen waaruit blijkt dat het omkeren van het beleid niet wenselijk is omdat dit neerkomt op het herstellen van de oude situatie en daarbij is bekend hoe ingewikkeld de bewijspositie is voor zowel de inwoners als de gemeente. Daarnaast maakt het amendement van D66 geen onderscheid tussen restaurants en snackbars, iets wat in het amendement van het lid Havelaar wél expliciet gebeurt. Ze vraagt D66 om dit standpunt te heroverwegen omdat ze D66 kent als een partij die aandacht heeft voor het belang van handhaving en uitvoering.
Het lid HOFLAND heeft geprobeerd zo goed mogelijk te kijken naar deze bezwaren. Hij is bereid voor snackbars en restaurants aparte voorstellen in te dienen. Burgemeester HALSEMA vindt het onverstandig en ontraadt dit amendement. Ze vindt het jammer dat de argumenten met betrekking tot handhaving en uitvoering geen rol spelen. - Het voorstel van het CDA om de gemeenteraad na de implementatie regelmatig te informeren vindt ze een uitstekend voorstel. - Als blijkt dat er veel overlast is voor bewoners kan een ontheffing ingetrokken worden. - Het amendement waarin geregeld wordt dat klachten eerder bij ondernemers terechtkomen is ingediend bij Kunst en Cultuur en kan door de burgemeester nu niet beoordeeld worden. - Het nieuwe beleid is per bestuursopdracht in het college besproken in maart 2018, op het moment dat de VVD deel uitmaakte van het college. Ze voert die opdracht nu uit op verzoek van de VVD van destijds. Het lid Von Gerhardt heeft in die zin wel gevraagd om een stedelijk kader voor horecabeleid. Ze is benieuwd waar de VVD nu staat. Het lid VON GERHARDT merkt op dat dit horecabeleid wezenlijk verschilt van het concept voor het horecabeleid van 2022. Dat roept de vraag op met welke opdracht de burgemeester de afgelopen jaren bezig is geweest.
Het gaat hem niet alleen om dat ene uurtje maar om de totale betutteling en de manier waarop naar dit beleid wordt gekeken, evenals de verboden die hij niet wenselijk vindt. Als er genoeg amendementen worden aangenomen wil hij erover nadenken om voor te stemmen maar anders zal het heel ingewikkeld worden. Burgemeester HALSEMA wijst erop dat de VVD als bestuurspartij en onder bestuurlijke verantwoordelijkheid zelf om dit beleid heeft gevraagd, dat in 2022 de uitgangspunten van dit beleid zijn besproken en dat het college het na overleg met de raad nu uitvoert. Het lid Von Gerhardt kan natuurlijk altijd van gedachten veranderen.
28
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Het lid VON GERHARDT antwoordt dat er veel veranderd is ten opzichte van 2018 en dat er na corona een andere dynamiek in Amsterdam is. Dit nieuwe beleid komt van dit college en de VVD kan ertegen zijn. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het beleid zich sinds 2018 heeft ontwikkeld. Ze heeft enkel de uitspraak van het lid Von Gerhardt gecorrigeerd waarin hij aangaf dat hij niet om dit beleid heeft gevraagd. Hij heeft destijds om dit beleid gevraagd toen hij een bestuurlijke verantwoordelijkheid droeg. Wat betreft corona wijst ze erop dat er in het nieuwe beleid rekening is gehouden met de effecten van corona. De burgemeester komt uiterlijk dinsdagavond schriftelijk terug op vragen over de omkering die nog niet beantwoord zijn. De vraag van het lid Alberts wordt beantwoord in de brief van dinsdagavond. Vooruitlopend daarop meldt de burgemeester dat afwijkende ruimtelijke vergunningsaanvragen ook aan het horecabeleid worden getoetst. Het lid BENTOUMYA vraagt of de zin over dansen tussen de tafeltjes uit de voordracht geamendeerd kan worden. Burgemeester HALSEMA herhaalt dat het gaat om een ongelukkige zin die tot misverstanden heeft geleid. De zin kan met een amendement geschrapt worden en dan blijft het beleid zoals het nu is. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: het lid Alberts Openbare Orde en Veiligheid 15.
Bespreken van Het Parool-artikel over aanranding in Amsterdamse parken VN2025-006056 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi. Het lid ABDI begint met aandacht voor de positie van vrouwen in de stad die voortdurend hun gedrag aanpassen om zich veilig te voelen. Ze wijst op het feit dat veel vrouwen hun route veranderen, sleutels in hun hand houden tijdens het lopen en al voor vertrek nadenken over hun kleding of route. Veel voelen vrouwen dat de avond niet van hen is en dat is onacceptabel. Ze benadrukt dat de recente aanrandingen waarbij vrouwen op straat op hun billen worden geslagen ronduit afschuwelijk en onacceptabel zijn. Deze incidenten zijn gefilmd en gedeeld voor online aandacht en ze wijst erop dat het aantal meldingen bij de politie blijft oplopen. Dit zijn geen incidenten maar onderdeel van een bredere cultuur waarin vrouwenhaat wordt genormaliseerd en beloond. Ze bekritiseert ook het bagatelliseren van dit gedrag. Dit is geen onschuldig jongensgedrag maar geweld. Vrouwen voelen zich al lang niet meer veilig op straat, maar ook niet thuis, op school en online. Ze noemt dat het begint op scholen met slutshaming, grappen over lichamen en het idee dat meisjes erom vragen. Ze maakt zich zorgen over de online leefwereld van jonge mannen waarin vrouwenhaat populair is en door algoritmes wordt versterkt.
Seksueel geweld is geworteld in het weggevallen normen en daar moet de stad zich krachtig tegen uitspreken. Ze vraagt naar de laatste stand van zaken in het politieonderzoek en wil weten welke stappen het Openbaar Ministerie neemt. Hoe worden vrouwen die zich gemeld hebben gesteund en op de hoogte gehouden? Ze bedankt het Centrum Seksueel Geweld voor hun inzet.
29
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Daarnaast vraagt ze hoe de verspreiding van dit geweld online wordt tegengegaan en of de stad structureel met scholen in gesprek kan gaan over normen en opvoeding. Deze strijd kan namelijk niet alleen door vrouwen gevoerd worden. De verandering moet beginnen bij mannen en het is een verantwoordelijkheid van alle Amsterdammers om dit te stoppen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops. Het lid MOESKOPS wijst erop dat vrouwen steeds opnieuw worden behandeld als content, als klikmateriaal en als verdienmodel op andermans tijdlijn. Vrouwen die in parken worden aangerand en gefilmd of heimelijk opgenomen video's van vrouwen tijdens het zonnen of uitgaan vormen digitale intimidatie die wordt verpakt als entertainment. Het huidige onlineverdienmodel beperkt vrouwen bovendien ernstig in hun bewegingsvrijheid omdat seksuele aanranding vaak gevolgd wordt door publieke vernedering. In de beantwoording van haar schriftelijke vragen wordt aangegeven dat de trusted flagger geen meldingen heeft ontvangen en dat er voldoende wetgeving is. Ze vraagt zich af waarom er dan pas wordt opgetreden als incidenten in de media verschijnen en waarom er niet proactief wordt ingegrepen. Ze wil weten hoe wordt voorkomen dat dit soort beelden miljoenen keren worden bekeken en roept op tot meer verantwoordelijkheid van zowel de makers als de verspreiders en de platforms.
Het verschrikkelijke Koningsdag-filmpje ging viraal en de parkintimidatie is inmiddels een regelrechte TikTok-hit. Op sommige filmpjes zijn veel omstanders te zien die het blijkbaar niet nodig vinden om in te grijpen wanneer iemand een kwetsbare halfblote vrouw aan het filmen is. Ze wijst op het rapport van Offlimits dat oproept om online seksueel geweld beter te signaleren en vraagt of de burgemeester tijdens het rondetafelgesprek op 2 juni namens Amsterdam deze noodzaak wil onderstrepen. Haar oproep om te blijven hardlopen en aangifte te doen leidde tot een gesprek met een vriendin van een slachtoffer die het Centrum Seksueel Geweld in Amsterdam vanwege de goede opvang een voorbeeld noemde voor heel Nederland. Het lid Moeskops is trots op de Amsterdamse nazorg maar wil dat de stad ook leidend wordt in digitale veiligheid en bescherming van lichamelijke integriteit. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF sluit zich aan bij eerdere sprekers over de ernst van de situatie en benadrukt hoe verschrikkelijk het is voor de vrouwen die dit hebben meegemaakt. In de Amsterdamse gemeenteraad is er brede overeenstemming over dit onderwerp en iedereen is het erover eens dat online intimidatie serieus moet worden aangepakt. Er worden al jarenlang inspanningen geleverd op onder andere het gebied van onderwijs maar toch blijven dit soort incidenten plaatsvinden.
Hardlopen is een toegankelijke sport en het is onacceptabel dat vrouwen zich daarbij niet veilig kunnen voelen. Victim blaming is bovendien een vorm van geweld omdat het het slachtoffer extra schaadt. Ze spreekt haar grote waardering uit voor het Centrum Seksueel Geweld en voor anderen die zich hiervoor inzetten. Er zijn voorbeelden uit onder andere New York en Rotterdam waar hardloopclubs aandacht vragen voor seksueel geweld door middel van Night Runs. Ze vraagt of er in Amsterdam mogelijkheden zijn om soortgelijke evenementen te organiseren. Tot slot geeft ze aan dat ze bij een later agendapunt over boa’s en handhaving zal vragen of er conclusies zijn getrokken uit proeven met boetes voor straatintimidatie die Amsterdam zou kunnen inzetten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN weet dat het voor veel meisjes en vrouwen niet de vraag is óf, maar wanneer ze te maken krijgen met straatintimidatie of seksuele intimidatie. Ze kent geen volwassen vrouw die nog nooit is aangerand, nagefloten of achtervolgd. Dat is de pijnlijke realiteit waarmee vrouwen en meiden in de stad dagelijks worden geconfronteerd.
30
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Straatintimidatie heeft de afgelopen weken een nieuw dieptepunt bereikt waarbij vrouwen nu zelfs op klaarlichte dag worden lastiggevallen door jongens op fatbikes die hen tijdens het hardlopen op de billen slaan. Dit overkwam ook Sara die haar ervaring op Instagram deelde en een onlineenquête startte. In korte tijd kwamen er meer dan achthonderd reacties van vrouwen die aangaven dat zij in Amsterdam zijn geïntimideerd of aangerand, waarvan bijna driehonderd incidenten recent hebben plaatsgevonden. Veel vrouwen gaven aan behoefte te hebben aan een meldsysteem voor straatintimidatie. Daarom is het tijd om werk te maken van een lokale app waarmee straatintimidatie gemeld kan worden. Die app zou ook moeten kunnen doorverwijzen naar het Centrum Seksueel Geweld. Totdat zo’n app er is moet het mogelijk zijn dat vrouwen via de website van de gemeente straatintimidatie kunnen melden zodat ze in elk geval ergens terechtkunnen. Het lid WIJNANTS merkt op dat verschillende manieren om te melden leiden tot cijfervertroebeling. Hij vindt dat vrouwen aangifte moeten doen aangezien het gaat om strafbaar gedrag. Het lid BROERSEN antwoordt dat veel vrouwen de behoefte hebben om het te melden maar ze willen niet naar de politie om aangifte te doen.
Eén van de dingen die in de verhalen naar voren komt is de angst om aangifte bij de politie te doen en de slechte ervaringen bij het doen van aangifte. Het lid NADIF vraagt wat een app toevoegt aan de mogelijkheid om te melden bij het Centrum Seksueel Geweld. Het lid BROERSEN antwoordt dat vrouwen behoefte hebben om meteen hun verhaal te doen. Daarnaast zijn niet alle vrouwen op de hoogte van de mogelijkheid om te melden bij het Centrum Seksueel Geweld en de politie verwijst niet altijd door naar het Centrum Seksueel Geweld. Het lid NADIF merkt op dat vrouwen ook via de telefoon of chat kunnen melden bij het Centrum Seksueel Geweld. Ze vindt dat er moet worden ingezet op meer bekendheid van het Centrum Seksueel Geweld. Het lid BROERSEN antwoordt dat een app de gemeente inzage geeft in hoe vaak en waar iets gebeurt. In Utrecht bestaat de mogelijkheid om met een app specifiek straatintimidatie te melden en dat vindt ze interessant. Het lid ABDI ziet geen meerwaarde in een app voor straatintimidatie. Ze is bang dat het leidt tot een soort schijnveiligheid en fragmentatie. Het lid BROERSEN antwoordt dat de gemeente via een app inzicht krijgt in hoe vaak en waar straatintimidatie voorkomt. Op basis van de reacties die bij Sara binnenkwamen, verwacht ze dat zo’n app ook veel kan betekenen voor vrouwen.
Sara vertelde dat zij huilend buiten het politiebureau stond nadat ze geprobeerd had aangifte te doen omdat ze zich absoluut niet serieus genomen voelde. Hoe kunnen vrouwen worden opgeroepen om aangifte te doen als dit de ervaring is die hen te wachten staat? Het is verschrikkelijk dat er mensen zijn die vrouwen aanvallen als onderdeel van een walgelijke trend om daarvan beelden online te zetten. Ze vraagt of er voldoende inspanningen worden geleverd om deze beelden offline te halen. Ze hoopt dat de politie zich hiervoor inzet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants.
31
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Het lid WIJNANTS sluit zich aan bij de vorige sprekers. Hij stelt de vraag welke conclusies er verbonden moeten worden aan het feit dat dit gedrag onacceptabel is. Als men dit gedrag echt wil aanpakken en voorkomen, waarom worden er dan niet in de komende weken bij alle ingangen van parken camera’s geplaatst? En waarom wordt er geen grote handhavingsactie gestart met inzet van alle politieagenten en handhavers? Hij erkent dat het waarschijnlijk niet zal lukken om dit gedrag volledig uit te bannen en is het eens met de analyse dat het om een breder maatschappelijk probleem gaat. Tegelijkertijd vindt hij dat men ook moet durven benoemen dat het hier gaat om gasten die elke norm in de samenleving afwijzen, zich onaantastbaar wanen en zichzelf als baas van de straat beschouwen. Het feit dat zulke groepen in Amsterdam rondlopen, jongens die vrouwen in parken en op straat op deze manier aanvallen, waaronder zijn vrouw en toekomstige volwassen dochter is voor hem onacceptabel en dat moet ook gezegd worden. Het lid MOESKOPS merkt op dat het niet alleen om parken gaat. Het gebeurt ook in het uitgaansleven en in het bedrijfsleven. Het zijn niet alleen jongens op straat die dit doen, het zijn helaas mannen in bredere zin. Dit is bovendien niet fysiek te handhaven met op elke hoek een agent.
Ze vraagt of het lid Wijnants het niet met haar eens is dat dit probleem vooral online moet worden aangepakt voordat hij de indruk wekt dat het op straat kan worden opgelost. Het lid WIJNANTS is het ermee eens dat de culturele normen moeten veranderen maar ondertussen zijn vrouwen vogelvrij. Dat vindt hij onacceptabel. Daarom zal hij hierover een motie indienen in de komende raadsvergadering. Dan zet je maar bij elk park een camera neer zodat te zien is wie het park ingaat en wat er gebeurt en zodat ook de vrouwen die nu naar de politie stappen over bewijsmateriaal beschikken. Het lid ABDI vraagt of het lid Wijnants kan uitleggen wie hij bedoelt met allemaal mannen die bepaalde normen afwijzen. Het lid NADIF vraagt wat het lid Wijnants bedoelt met onze normen en waarden. Want het zijn niet alleen de mannen en jongens die vrouwen in parken aanranden, het zijn ook de mannen eromheen die dit gedrag goedpraten of er grapjes over maken. Dat is een structureel probleem als het gaat over de positie van vrouwen in de samenleving en de manier waarop naar hun lichaam wordt gekeken. Er wordt gekeken naar het lichaam van de vrouw alsof het bezit is, iets waar je zomaar aan mag zitten, iets wat leuk of grappig is. Er is te weinig respect voor de fysieke integriteit van vrouwen. En dan kun je wel praten over onze normen en waarden maar het is ons probleem.
Als we dat niet erkennen, dan kunnen we overal camera’s neerzetten, maar dan helpt zelfs dat niet. Het lid WIJNANTS heeft geen spreektijd meer om te antwoorden. Hij had graag de beantwoording van de burgemeester hierover gehoord maar moet helaas weg. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA vindt het jammer dat het lid Wijnants inmiddels vertrokken is want ze had graag het gesprek met hem gevoerd over de serie Adolescence, waarin een wit jongetje met westerse normen en waarden precies het gedrag laat zien waar nu zorgen over worden uitgesproken. Het is een goede serie om als man het verschil te leren tussen mansplaining en oprecht iets uitleggen omdat je het begrijpt. Het gesprek gaat over toxische mannelijkheid, anti-vrouwenrechten, ideologieën zoals die van de Red Pill-community, over figuren als Andrew Tate en over een onlinecultuur waarin kinderen en tieners leren dat vrouwen bezit zijn. Dit is geen incident maar een beweging vol geweld zonder kleur of religie waar actief en krachtig tegen opgetreden moet worden.
32
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Ze vraagt om structurele interventies specifiek gericht op jongens en mannen. Ze stelt dat meer mannen het voortouw moeten nemen omdat sommige jongens alleen nog luisteren naar iemand van hetzelfde geslacht. Daarnaast vraagt ze wat er gedaan wordt om slachtoffers te ondersteunen die zich gestigmatiseerd voelen en wat de aanpak is richting socialmediaplatforms waar dit soort beelden worden verspreid. Er moet een duidelijk signaal naar die platforms gaan, inclusief de mogelijkheid van permanente blokkades. Tot slot benadrukt ze dat dit probleem niet misbruikt mag worden voor racistische uitlatingen. Dit heeft geen kleur. Dit is een manier van omgaan met vrouwen die in 2025 actief de wereld uit geholpen moet worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL vindt het volstrekt onacceptabel wat er momenteel gebeurt in de Amsterdamse parken met joggende vrouwen. Er moet volgens hem direct worden ingegrepen. Hoewel het natuurlijk niet de fatbikes zelf zijn die vrouwen aanranden faciliteren ze dit gedrag wel. De daders hebben nu eenmaal één ding gemeen, de fatbike. Daarom pleit hij opnieuw voor de inzet van lokagenten wat volgens hem in deze situatie van grote toegevoegde waarde kan zijn om daders op heterdaad te kunnen betrappen.
Hij benadrukt dat vrouwen gewoon veilig moeten kunnen hardlopen in de parken, zonder lastiggevallen te worden en dat er hard moet worden opgetreden tegen iedereen die dat recht niet respecteert. Hij juicht het voornemen van staatssecretaris Coenradie toe om kentekens in te voeren voor fatbikes zodat de anonimiteit van daders doorbroken wordt. Omdat zulke processen vaak traag verlopen stelt hij voor om zo snel mogelijk fatbikes te verbieden in de Amsterdamse parken via een wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Afhankelijk van de reactie van de burgemeester zal JA21 overwegen om hierover een motie in te dienen. Het lid NADIF vraagt of het verwijderen van fatbike uit parken het probleem van straatintimidatie zal oplossen. Het lid VAN BERKEL antwoordt dat het niet gaat over straatintimidatie in het algemeen maar over aanrandingen in de parken. De fatbike is wel degelijk een onderdeel van heel veel trammelant, niet alleen vanwege verkeersonveiligheid maar ook omdat het in een voetgangersgebied een middel is waarmee je heel snel de wet kunt overtreden en vrouwen kunt intimideren. Daar moet iets aan gedaan worden en dit lijkt hem een hele goede oplossing. Het lid NADIF legt uit dat het nog steeds gaat om straatintimidatie. Het voorstel van JA21 draagt er niet aan bij dat vrouwen veilig over straat of in parken kunnen lopen.
Het lid VAN BERKEL verwacht toch dat met een verbod op fatbikes in parken de veiligheid voor een groot deel vergroot kan worden. Het lid MOESKOPS raadt het lid Van Berkel aan om te overleggen met het lid Kreuger die in de commissie MOW al drie jaar probeert fatbikes te verbieden. Een verbod is geen oplossing en het is ook niet mogelijk. Het lid VAN BERKEL vindt dat er landelijk te weinig wordt gedaan om de fatbike aan te pakken maar ziet wel mogelijkheden in een lobby. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA stelt vast dat iedereen in het debat het in de kern met elkaar eens is maar dat er verschillen in toonhoogte zijn. Er lopen veel onderwerpen door elkaar heen en daarom is het belangrijk om enkele algemene opmerkingen te maken.
33
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken,
AZ
Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht Definitief raadscommissieverslag, 8 mei 2025
Seksuele intimidatie is niet begonnen met de komst van de fatbike. Er is sprake van een terugval in de emancipatie en een internationale war on women. Ze ziet een oprukkende manosfeer waarin grenzen vervagen, vrouwen als handelswaar worden neergezet, hun lichamelijke integriteit wordt ontkend en hun seksuele vrijheid wordt afgestraft met stigmatisering. Dit fenomeen is niet gebonden aan een specifieke bevolkingsgroep of sociale klasse. Het gaat om wangedrag van individuele mannen, ongeacht kleur of klasse. Ze erkent dat dit tot grote onmacht en frustratie leidt en zegt dat ze al veel maatregelen heeft genomen met steun van de raadsleden Abdi en Nadif en wethouder Scholtes. Ze noemt de samenwerking met Offlimits, een organisatie die als trusted flagger optreedt die helpt bij het verwijderen van schadelijke onlinecontent. Ondanks deze inspanningen blijft het een hardnekkig probleem met als gevolg dat vooral jonge vrouwen buitengewoon beperkt worden in hun vrijheid, in hun seksuele oriëntatie en in de manier waarop ze gebruik kunnen maken van het vrije leven in Amsterdam. Ze meldt dat Amsterdam in samenwerking met het Centrum Seksueel Geweld een jaar geleden een inloophuis heeft geopend waar zedenrechercheurs, hulpverleners en advocaten samenwerken om slachtoffers laagdrempelig te helpen. Hiermee wil ze tegemoetkomen aan de soms gebrekkige opvang bij de politie.
Het probleem doet zich niet alleen voor in parken maar ook in clubs, op straat en bij sociëteiten. Het probleem is dat te veel jonge mannen denken dat grensoverschrijdend gedrag geoorloofd is. Ze begrijpt de behoefte aan actie maar noemt maatregelen zoals camera’s bij park-ingangen, een verbod op fatbikes of lokagenten vooral symbolisch. Want als mannen van plan zijn om vrouwen kwaad te doen, dan huren ze wel een scootertje, komen ze op een gewone fiets of lopen ze gewoon hard langs. Het lid VAN BERKEL begrijpt dat die straatintimidatie groter is dan alleen die aanrandingen in het park maar hij vindt dat de burgemeester niet kan zeggen dat die fatbikes geen middel zijn voor die mannen om zich zo te gedragen. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat in Amsterdam vrouwen ook in auto’s werden getrokken en aangerand of verkracht en dat heeft nooit geleid tot een autoverbod. Het gaat om de intenties en het gedrag van de mannen en het is onzinnig om het voertuig de schuld te geven, temeer omdat daarmee andere situaties niet worden aangepakt. De situatie is zeer ernstig en ze is blij dat het lid Van Berkel er nu ook aandacht voor heeft, al merkt ze op dat dit volgens haar de eerste keer is dat ze het lid Van Berkel hierover hoort terwijl het onderwerp vrijwel elke vergadering besproken wordt.
Ze herinnert eraan dat ze het lid Van Berkel al meerdere keren heeft uitgelegd dat het niet de gemeente is die over de inzet van lokagenten beslist maar het Openbaar Ministerie. Hij moet zich daarvoor tot het landelijke OM wenden. Het OM is tegen lokagenten vanwege mogelijke bewijsproblemen wat zelfs kan leiden tot vrijspraak van daders. Het is goed dat er veel aandacht is voor het onderwerp, maar het is niet voor het eerst dat dit in parken plaatsvindt. Er doen zich op dit moment twee ontwikkelingen tegelijk voor, een verharding in de omgang van veel mannen met vrouwen en een terugvallende emancipatie. Er is ook een opkomst van vrouwen die het niet accepteren en die gebruikmaken van hun rechten en het vaker melden. Dat is ongelooflijk belangrijk. De missing link in dit geheel zijn mannen die opvoeden. Daarom is er in het speciale programma seksuele intimidatie en seksueel geweld dat ze jaren geleden heeft opgericht ook een speciale campagne voor mannen toegevoegd met activiteiten die gericht zijn op heropvoeding en verantwoordelijkheid nemen door mannen. Een bijkomend probleem zijn de copycats, en dat leidt tot een toename van het aantal incidenten. Het lid MOESKOPS vraagt of het online delen van beelden en filmpjes als ongewenst gedrag opgenomen kan worden in de campagne voor mannen.