Definitief verslag MLW 30 09 2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Raadscommissieverslag, 30 september 2021

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Mobiliteit, Luchtkwaliteit en Water Donderdag 30 september 2021 van 9.00 tot 12.50 uur in de raadzaal van het stadhuis Woensdag 27 oktober 2021

Voorzitter: mevrouw El Ksaihi Portefeuillehouder: wethouder De Vries Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Bollinger Digitaal aanwezige commissieleden: mevrouw Berckenkamp (D66), de heer Ernsting (GL), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Marttin (VVD), de heer Miedema (PvdA), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Van Soest (PvdO), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Vroege (D66), mevrouw Wijmenga (CDA), de heer Yilmaz (DENK), mevrouw IJmker (GL) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen:

Inhoudelijk deel 1.a. Opening De VOORZITTER opent de hybride vergadering en heet alle aanwezigen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER wijst op de volle agenda zodat men de spreektijden in de gaten moet houden. Wethouder DE VRIES gaat in op de investeringsparagraaf van de begroting. In een brief en via technische vragen kan de commissie nadere duidelijkheid erover krijgen. Met een balansverkorting kan de gemeente bepaalde assets overbrengen naar een balans van een derde zodat de schuldpositie van de gemeente verbetert. Spreker biedt aan daarover een technische sessie te organiseren, omdat het vooral deze commissie aangaat. De VOORZITTER constateert dat de commissie instemt met een technische sessie. De datum volgt nog via de dagmail. De commissie heeft een voorkeur voor een digitale sessie, zo constateert zij. Wethouder DE VRIES heeft besloten de maatregel 15 autoluw en de aanpak van de Kattenburgerstraat anders in te vullen. Via de dagmail ontvangt de commissie er een brief over, vandaag. Bij de centrale aansturing van bruggen waren er voor de zomer problemen. Het lek is helaas nog niet boven en ook daarover komt een brief binnenkort. De signalling & control wordt vandaag besproken bij de actualiteiten. Spreker gaat in op het metropakket West, het sluiten van de kleine ring en het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp.

De groeifondscommissie heeft de nodige voorwaarden,

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

zoals het nader aanduiden van technische zaken en het beter onderbouwen waar de rest van het geld vandaan gaat komen. Uitgebreide informatie volgt nog. Waarschijnlijk komt er uitstel van het BO MIRT tot het voorjaar 2022, zodat er nog geen formele afspraken kunnen worden gemaakt met het ministerie. In januari 2022 kan het groeifonds daarom alleen een alternatieve bekostiging aangeleverd krijgen. Het gaat immers om 1,5 miljard euro. Naast de regioraad, vervoerregio en Haarlemmermeer is het nodig ook in de raad van gedachten te wisselen. Mevrouw BERCKENKAMP vraagt naar de opties voor de rest van de financiering, ook in het licht van de begrotingsbespreking in de volgende commissievergadering. Wethouder DE VRIES vindt het nu nog te vroeg. Men is er hard mee bezig. Er is een toezegging vanuit Amsterdam van 300 miljoen euro. Daar moet het bij blijven. Besprekingen over het hele pakket in het BO MIRT zijn uitgesteld. De heer ERNSTING vraagt waarom BO MIRT is uitgesteld. Wethouder DE VRIES antwoordt dat de bewindspersonen wisselen in het demissionaire kabinet. In Den Haag had men verwacht dat er al een nieuw kabinet zou zijn, maar de formatie is nog gaande. Er is ook een tweede mogelijkheid voor een nieuwe aanvraag bij het groeifonds. Men is daarover in gesprek met het ministerie, maar de eisen zijn ingewikkeld in verband met de inpassing van de Amsterdamse projecten.

De heer MIEDEMA stelt voor in de technische sessie over de begroting en investeringen ook aandacht te schenken aan dit proces. De VOORZITTER constateert na inventarisatie dat de overige commissieleden daar geen behoefte aan hebben. Wethouder DE VRIES kan zich voorstellen dat er later behoefte aan toelichting zal zijn, als de voorstellen klaar zijn. Dat kan altijd. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor de agendapunten 4 en 5 te hameren. De heer ERNSTING gaat daarmee akkoord, met dank voor de mooie investering voor de fiets. Akkoord. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie MLW van 9 september 2021 Akkoord. 1.e. Termijnagenda De commissie heeft kennisgenomen van de termijnagenda. 1.f. TKN lijst De VOORZITTER geeft aan dat drie verzoeken ter agendering zijn binnengekomen, namelijk de stukken ter kennisname 6 en 9 door mevrouw IJmker en

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

stuk 11 door mevrouw Van Soest. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken. Algemeen deel 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. De spreektijden gaan vanaf dit punt lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft aan dat 10 insprekers zich vandaag hebben aangemeld. De heer HEIJN spreekt in namens E-Boats over het ligplaatsbeleid en het intrekken van vergunningen. Net zoals bij de toeslagenaffaire is de gemeente een weg ingeslagen met oogkleppen op, met procedures bij de Raad van State tot gevolg. Spreker heeft een vergunning voor zijn historische boot met ligplaats in het centrum, maar moet er vertrekken omdat andere boten er moeten kunnen aanleggen in 2024. Hij heeft inmiddels al elf rechtszaken meegemaakt en slechts één verloren. Er is helaas geen ligplaatsbeleid. De taken van de ligplaatscoördinator worden niet uitgevoerd zoals is afgesproken met de raad. Het gaat immers niet om 400 maar 550 boten. De elektrische boten moeten open ligplaatsen krijgen, terwijl het centrum nu vol ligt met grote dieselboten. Mevrouw VAN SOEST vraagt of de inspreker de ombudsman ook heeft benaderd over zijn problemen. Zelf heeft zij de ombudsman er al op aangesproken.

De heer HEIJN heeft eerder met hem gesproken en die zei dat na de uitspraak van de Raad van State ambtenaren wel met spreker in gesprek zouden gaan. Het tegendeel is waar. Spreker zal de ombudsman opnieuw benaderen. De heer ZIJLSTRA spreekt in namens bewoners van de Waalseilandsgracht, verenigd in De Goede Wal. Het gaat hem om de essentiële feiten rond de damwanden langs de kades en de argumenten van de bewoners. Voordat er onomkeerbare beslissingen worden genomen, hoopt spreker op ingrijpen van de raad. De volgende inspreker zal ingaan op de alternatieve plannen. De heer KLINKHAMER spreekt in op persoonlijke titel over hetzelfde onderwerp, namelijk de voorbereiding voor de damwanden Waalseilandsgracht. De kades zouden op instorten staan, maar vorig jaar zijn er drie plekken met verplaatsingsmetingen ontdekt, waarna er parkeervakken zijn gesloten voor gebruik. Sinds negen maanden zijn er geen grenswaarden meer geconstateerd. De kades zijn stabiel en er is ook geen risico op een ritssluiting-effect meer. De bodem ligt enkele decimeters onder de waterspiegel, dus gevaarlijk wegzakken is niet aan de orde. Het bewonersplan beschermt de kades tegen omvallen, de constructie is deugdelijk en eenvoudig, zo vindt ook een extern deskundige. De gemeente is beducht voor aansprakelijkheid maar het risico op kantelende boten is nihil.

Daarnaast zou zwaar vervoer weer over de kades moeten kunnen rijden, maar ook de gemeentelijke adviseurs vragen om lastbeperking in te voeren tot herstel is gerealiseerd. Dat is sinds december 2020 het geval. De dure exercitie met damwanden en het terugplaatsen van de boten, met veel omgevingsschade gedurende tien jaar, is alleen nodig om parkeerplaatsen weer in gebruik te kunnen nemen, en om het zware verkeer weer toegang te verlenen. Keurt de raad dat zwijgend goed? Spreker vraagt om een second opinion en voor de rede te kiezen. Er is tijd voor maatwerk.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

De heer ERNSTING vindt het jammer dat men niet nader tot elkaar is gekomen. Is het niet nodig damwanden te plaatsen mits er niet wordt geparkeerd? Hij zal vandaag een rondvraag aan de wethouder stellen. De heer KLINKHAMER wijst op het advies bij de omgevingsvergunning. Het ging daarbij om parkeren en zwaar verkeer, zodat een beveiligingsconstructie nodig is. Vanaf morgen mag het zware verkeer de binnenstad niet meer in. De heer VREEKEN spreekt in namens We Connect You over de klimaatschade die tot nu al 100 miljard euro kostte. 80% van de Amsterdammers is gevaccineerd, maar de 20% niet-gevaccineerden zijn er een ramp voor het ziekenhuispersoneel. Men moet snel opschalen naar 100% vaccinatie in alle buurten van de stad. Men kan 25 miljoen euro besparen op een parkeergarage. Er zijn te veel versteende wegen en straten in Amsterdam, en men moet overgaan tot tegelwippen. Ook zijn er 10.000 leenfietsen bij de stations nodig. Simpele oplossingen zoals de Upfall Shower kunnen veel besparen op water en energie, maar men kiest helaas voor dure warmtepompen. Voor ouderen zijn de fietsparkeergarages helaas niet toegankelijk omdat er geen lift is aangelegd. De gemeente moet zorgen dat de bewoners gaan verdienen aan de energiebesparing in plaats van failliet gaan.

De heer HAFFMANS spreekt in op persoonlijke titel over het uitvoeringsbesluit aanleg beweegbare brug voor langzaam verkeer over Zijkanaal H, inclusief aansluitend fietspad van brug tot Sluispolderweg en een aansluitend fietspad van de brug tot de Toetsenbordweg. Die fietspaden zijn ongunstig voor de fietsers omdat ze niet aansluiten op belangrijke routes. De kortste fietsroute van Dam tot Dam leidt via de Hempont, maar de Hemweg is helaas afgesloten voor fietsers. In Noord is een fietsroute langs de IJplas gemaakt, maar de aansluiting erop is gebrekkig, bijvoorbeeld op de Meteorenweg en de route naar de NDSM-pont. Daar zijn investeringen nodig. Blijft het Distelwegveer bestaan? Voor optimaal gebruik zou er een fietsbrug moeten komen, maar die komt helaas niet. Spreker begrijpt het gemeentebeleid voor fietsers niet. De heer BILGIN spreekt in op persoonlijke titel over het mobiliteitsplan NieuwWest. Deelvervoer met twee auto’s, vier fietsen en een bakfiets ten oosten van de A10 is toonaangevend voor het beleid. Al jaren wordt Nieuw-West geplaagd door uitvallende ovlijnen en verdwijnende haltes. De agenda is erop gericht de automobilist tegen te werken, zo blijkt ook uit het nieuwe mobiliteitsplan. Investeringen in de tram zouden het niet waard zijn en de bewoners van de arbeiderswijken zijn de dupe.

Actiegroepen zijn vooral bezig terug te krijgen van wat er al was, en niet met wat nodig is voor de toekomst. Helaas komen tram 14 of bus 21 niet terug, wel komt er een hub waar men fietsers of scooters kan huren. De autoluwe plannen gaan onverminderd door. Wegen worden geknipt ten gunste van de hoofdwegen, maar werken de verschillende projectteams eigenlijk wel samen? Vrijwel elke verbinding in Nieuw-West wordt gereguleerd, zelfs de Haarlemmerweg. Van baanbrekende nieuwe ov-lijnen is geen sprake. De verlenging van de Noord/Zuidlijn is de doodsteek voor de broodnodige oost/westlijn en het nieuwe 30kmregime betekent nog meer kosten voor de bestaande buslijnen. Om de snelheid te bevorderen dreigen nog meer haltes te verdwijnen. Vreemd is ook dat het woord invalide niet één keer in het mobiliteitsplan voorkomt. Voor de forens in Nieuw-West is er geen hoop, evenmin voor de leerkrachten. De heer KEERS spreekt in als bewoner en ondernemer over het mobiliteitsplan Nieuw-West. De buurten binnen de ring zijn niet te vergelijken met Nieuw-West, qua voorzieningen, winkels of ov. Zo is het onmogelijk snel van Geuzenveld naar NieuwSloten te komen. Daarom moet men het mobiliteitsplan nog eens kritisch bekijken qua veiligheid en mobiliteit voor de bewoners. De discussie wordt gekaapt door de gevaarlijke situatie op de Sloterweg.

Dat is zonde omdat andere delen van Nieuw-West onderbelicht zijn geraakt. Osdorp heeft veel gevaarlijkere wegen voor fietsers, zoals de Allendelaan, de Alpen, Wolbrantskerkweg en Tussenmeer. Daarop moet de focus liggen, door op te

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

komen voor bewoners van minder vertegenwoordigde buurten. De auto heeft een belangrijke rol binnen het stadsdeel en zeker de ontsluitingswegen zoals de rotonde bij Lijnde, de ontbrekende oprit naar de A5 en de Johan Huizingalaan. Helaas worden kleine wegen afgesloten of tot eenrichtingsverkeer gemaakt. Maar de gevolgen van de Sloterweg voor de reistijden van bewoners zijn niet berekend, noch de impact op de luchtkwaliteit en doorstroming. Spreker verzoekt de wethouder dringend aan de slag te gaan met zijn focuspunten. De heer BOON spreekt in over de sinds gisteren nieuwe versie van het mobiliteitsplan Nieuw-West. Nog jaren zal men daar in de file staan. De rotonde bij Lijnde moet hogere prioriteit krijgen. De verbeteringen aan de S106 en S107 staan pas in de planning tussen 2025 en 2029. Dat is helaas vele jaren na de afsluiting van de Sloterweg. De maatregelen A4 en A12 moeten naar voren worden gehaald. Het advies van de stadsdeelbestuurder is de maatregel OV2 uit het plan te halen, het omleggen van de westtangent, omdat er na Plein 40-45 geen bushalte bij komt voor de inwoners van Slotermeer. Bewoners roepen al jaren om lijn 21 weer de oude route te laten rijden, maar nu komt er een buslijn van het Schinkelkwartier naar De Eendracht. Maatregel OV3 moet men aanpassen. Mevrouw VAN SOEST vraagt of tramlijn 14 weer terug moet komen.

De heer BOON vindt dat de verdwenen lijn 14 en de ingekorte buslijn 61 ook terug moeten komen. Het oude netwerk moet worden hersteld. De heer TER BERGH spreekt in namens comité Westelijke Grachtengordel over het inspiratiedocument Parkeervrije Hoofdgracht. De grachtengordel is helaas een massale parkeerplaats voor bewoners en toeristen. Het leidt tot overlast en schade aan de kades door onnodig verkeer. De situatie is respectloos voor het verleden en onverantwoordelijk voor de toekomst. Daarom steunt het comité het idee van een parkeervrije Herengracht met meer historische uitstraling, ruimte voor de voetganger en betere toegang tot het water. De visie moet nu worden omgezet in actie. De Herengracht moet worden afgesloten voor auto’s van toeristen en alleen toegankelijk zijn voor essentiële voertuigen van bewoners en ondernemers. Daarmee vergroot men de beschikbaarheid van parkeerplaatsen voor de bewoners. De oneven zijde kan parkeervrij worden. Nu zijn er immers in de buurt meer plaatsen beschikbaar dan nodig is. Model 1 van het inspiratiedocument is direct toepasbaar tegen beperkte kosten. Een haalbaarheidsonderzoek is nodig. De heer VAN WIJK spreekt in namens de bewonersorganisatie Geef het Fietspad Terug, het MKB Amsterdam en twee aanbieders van deelvervoer over het inspiratiedocument Parkeervrije Hoofdgracht.

Het gaat hem om het verbeteren van het gebruik van het trottoir. De verkoop en het gebruik van bromfietsen en scooters zijn sterk toegenomen, door particulieren en deelvervoerbedrijven. Men moet het parkeren van de voertuigen op de stoep niet meer toestaan. Het beleid van de gemeente is het aantal autoparkeervakken te beperken. Deelvervoer wordt gestimuleerd. Een deel van de daarmee vrijkomende parkeerruimte moet worden gereserveerd voor bromfietsen en scooters, en ook voor bakfietsen. Die maatregel moet vergezeld gaan met een gebiedsgerichte verordening voor voertuigen met een geel of blauw kenteken om niet op de stoep te parkeren, met uitzonderingen voor mindervaliden. Spreker verzoekt de wethouder dit voorstel te omarmen zodat de doorloop op het trottoir wordt verbeterd. Mevrouw BERCKENKAMP is het met de inspreker eens. Geldt de te nemen maatregel ook voor motoren? De heer MIEDEMA vraagt of ook de aanbieders van deelscooters zich achter het voorstel scharen. De heer VAN WIJK antwoordt dat zijn voorstel voor alle voertuigen met een geel

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

of blauw kenteken geldt. De twee aanbieders van deelscooters zijn bereid om mee te werken en denken aan het bestrijden van de overlast op de stoep en in de publieke ruimte, dit in tegenstelling tot de aanbieder van Swapfietsen. De VOORZITTER sluit de inspraak af. 2.c. Actualiteiten Actualiteit noodbrug Rozengracht De heer VROEGE vindt het zorgelijk dat opnieuw een voor boten te lage noodbrug is aangelegd bij de Rozengracht op de hoek van de Lijnbaansgracht. 1,5 meter is te laag. Hoe kan dat gebeuren? Moet een brug niet altijd de minimale hoogte hebben als de laagste brug op die vaarroute, en als het niet anders kan dat men dan tijdig borden ophangt en zorgt voor heldere communicatie met het beroepsverkeer over de gracht? Wethouder DE VRIES vindt het voorval pijnlijk. Er is vaker gesproken over de hoogte van een brug. Het is niet een route waar regulier wordt gevaren. De noodbrug was nodig ter vervanging van de andere brug, en moest ook voor mindervaliden toegankelijk zijn. Spreker is het eens met het principe van 1,8 meter of zo hoog als de te vervangen brug, anders moet men eerst een bestuurlijke afweging maken. 100% zekerheid over dat principe is niet te geven omdat er aan veel bruggen in de stad moet worden gewerkt. Ook is de wethouder het eens over de communicatie met de sector. Maar de bestuurlijke lijn is nu duidelijk.

De heer ERNSTING merkt op dat er vaker zal worden gekozen voor toegankelijkheid zodat er meer lagere noodbruggen komen. Dat heeft dan gevolgen voor de vaarroutes. Wethouder DE VRIES beaamt dat. In dit geval is geconstateerd dat de route niet vaak wordt gebruikt, waarop men voor toegankelijkheid heeft gekozen. Elke keer wordt weer een andere weging gemaakt. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is behandeld. Actualiteit metrostoringen De heer VROEGE constateert dat er opnieuw storingen waren in het metrosysteem van de stad. De metro is de achilleshiel van het ov-systeem in Amsterdam. De Noord/Zuidlijn scoort beter dan de rest van het netwerk. De oudere voertuigen vallen vaker uit dan de nieuwe, maar vervanging duurt nog minstens vijf jaar. Het is onmogelijk de problemen op korte termijn op te lossen. Het wordt tijd voor een drastische oplossing en om ontvlochten te gaan rijden, met één voertuig per lijn. Dat geeft stabiliteit en betrouwbaarheid. Ook de governance van het metrosysteem is ingewikkeld. De gemeente is eigenaar van de infrastructuur, de vervoerregio zet de exploitatie in de markt en koopt de voertuigen en het GVB verzorgt de reis. Is het mogelijk alle componenten samen te brengen in één metrobedrijf? De wethouder denkt na over balansverkorting en misschien gaat de Noord/Zuidlijn in de verkoop.

Misschien moet het hele netwerk worden ondergebracht in een integraal metrobedrijf? Hoe denkt de wethouder daarover? Wat was de oorzaak van de storingen van afgelopen weekeinde? Klopt het dat het nieuwe systeem is uitgezet en dat er weer met het oude systeem wordt gereden? Wanneer gaat het nieuwe systeem weer aan? Mevrouw IJMKER begrijpt uit de technische sessie dat de gemeente afhankelijk is van Alstom. Met de agenda digitale stad wil men die afhankelijkheid juist terugdringen. Spreekster maakt zich zorgen over dit experiment waar de Amsterdamse reiziger de dupe van wordt. Ook zijn er zorgen over de stijgende kosten omdat men altijd rekening zal

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

moeten houden met het complexe systeem. Wat zijn de keuzes en opties? Mevrouw VAN SOEST maakt zich zorgen over de kosten en de fijnmazigheid van het andere openbaar vervoer. Is het mogelijk de Noord/Zuidlijn te privatiseren? Wethouder DE VRIES wijst erop dat er voorheen keuzes zijn gemaakt waar men nu mee verder moet. Het bestaande metrosysteem levert goed werk maar is ook erg complex door de vervlechting met materieel van verschillende leeftijd en achtergrond. Er is gekozen om nieuwe beveiliging aan te schaffen voor dat systeem. De oude beveiliging werkt goed maar wordt niet meer onderhouden in de toekomst en dat gaat risico’s opleveren. Men is in zee gegaan met een ervaren partij. Die heeft 25% van de wereldmarkt in handen in veel steden. Voor hen was het ook een uitdaging vanwege het complexe Amsterdamse netwerk. Het nieuwe systeem wordt geleidelijk ingevoerd, waarbij er af en toe problemen optraden, zo is eerder al in de commissie besproken. Na een incident met uitval werd gekeken naar de oorzaak, waarna een reset volgde en een update van de software. Dat leidde vervolgens tot verbetering. De invoering van een nieuw technisch systeem leidt nu eenmaal altijd tot tijdelijke problemen. Inmiddels is het nieuwe systeem gedurende een aantal dagen gebruikt voor het hele netwerk, maar afgelopen weekeinde gebeurde er iets fundamenteler.

Daar maakt spreker zich zorgen over, ook omdat de reset dit keer niet lukte en te lang niet slaagde. Daarom is besloten terug te gaan naar het oude systeem van beveiliging. In een extra bestuurlijke vergadering met de vervoerregio en de bedrijven is besloten dat dit incident goed moet worden onderzocht door Alstom. Gisteren heeft de wethouder met Alstom overlegd. Het bedrijf voelt zich volledig verantwoordelijk voor de gang van zaken en wil alle inzet plegen voor verbetering. Afgesproken is elkaar vaker te ontmoeten om te bekijken of de afspraken goed uitwerken. Duoraadslid VERKERKE vraagt of alle extra inspanning voor rekening van Alstom komt. Wethouder DE VRIES beaamt dat. Er vindt nu wekelijks overleg met de vervoerregio plaats over de signalling & control. Ook gaat WSP opnieuw de implementatie van het systeem onderzoeken. Met het commissariaat Civiele Projecten is afgesproken hun input te leveren over de technische processen. Dat alles is nodig om met vertrouwen over te kunnen stappen op het nieuwe S&C-systeem. Ook worden verschillende scenario’s onderzocht. Zo kan men bepaalde onderdelen wellicht weglaten bij een volgende herstart, bijvoorbeeld de mogelijkheid om zonder chauffeur te gaan rijden. Ook wordt nagedacht over ontvlochten rijden, al brengt dat veel andere zaken met zich mee. Nu is het te vroeg al conclusies te trekken.

Spreker houdt de commissie op de hoogte van de mogelijkheden en voortgang. De heer VROEGE heeft de indruk dat de wethouder weinig vertrouwen voor de korte termijn heeft. Is dat zo? Het dure project draait al tien jaar en kent vijf jaar vertraging. Nu blijkt het niet aan de verwachtingen te voldoen. Hoe kan het dat men nu pas de conclusie trekt? De tijd begint te dringen in verband met de komst van de M7. Die kan niet op het oude systeem rijden. Wanneer vervangt men het oude systeem en probeert men weer met het nieuwe systeem te rijden? Wethouder DE VRIES wijst erop dat het systeem in 2019 op verschillende momenten goed is getest, ook extern. Dat is ook met de raad gedeeld, waarna de gezamenlijke conclusie is getrokken ermee door te gaan. Spreker verwacht dat het goed gaat komen, al is er langere tijd nodig dan gedacht. Hij is overtuigd dat de inspanningen door Alstom en de verkregen inzichten goed resultaat zullen opleveren. Men gaat het S&C-systeem implementeren waarna kan worden doorgepraat over de toekomst van het vervlochten metronetwerk. De komst van de M7 is een bijkomende reden om vaart te maken. Binnenkort stapt men weer over op het nieuwe systeem, mits het betrouwbaar is. Dat moet men niet lang uitstellen. Het gaat in deze kwestie om het vertrouwen van de burger, de raad, het team, het GVB en Alstom. De heer Vroege stelde een goede vraag

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

over de governance en het uit elkaar halen van alle structuren. De vervoerregio neemt het opdrachtgeverschap over van de gemeente, en de uitvoering komt in handen van het nieuwe bedrijf GVB-Infra Beheer BV, inclusief onderhoud. Met de balansverkorting wordt het bedrijf ook economisch eigenaar van de rails. Die richting is bewust ingezet om problemen te voorkomen. Er is inderdaad sprake van een kostenstijging. Er is voor dit voorval geen noodzaak voor de gemeente nieuw budget aan te vragen, maar Alstom maakt wel meer kosten. Men houdt zich aan de eerder afgesproken prijs. Privatiseren van stedelijk openbaar vervoer lijkt hem geen verstandige optie. Mevrouw VAN SOEST vraagt naar de gevolgen voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp. Wethouder DE VRIES antwoordt dat de Noord/Zuidlijn nu juist geen problemen met S&C ondervindt. Het S&C-systeem vormt dus geen belemmering voor het doortrekken. De VOORZITTER sluit de actualiteit af. Het onderwerp gaat door naar de raad van 6 oktober 2021. Zij schorst de vergadering kort. 2.d. Rondvraag De heer NIJSSEN vraagt om de graffiti langs de snelwegen aan te pakken. Is er al contact met Rijkswaterstaat gelegd? Wethouder DE VRIES ergert zich ook aan de onverlaten die graffiti in de openbare ruimte achterlaten. Met Rijkswaterstaat vindt regulier overleg plaats en spreker zal dit graffitiprobleem met hen bespreken.

De heer ERNSTING wijst op de inspraak vandaag over de damwanden Waalseilandsgracht. Die zouden nodig zijn vanwege het parkeren. Is er geen noodzaak voor als men er niet meer mag parkeren? Bewoners kunnen toch parkeren in de Oosterdok-garage? Hoe denkt de wethouder over het bewonersplan? Wethouder DE VRIES geeft aan dat de damwanden voor tien jaar veiligheid garanderen tot het moment dat die kade daadwerkelijk wordt hersteld. Dat is nodig voor het parkeren en zwaar verkeer met ontheffing. Het is minder wenselijk de damwanden niet te plaatsen. Men wil immers de veiligheid garanderen gedurende tien jaar. Dat is de hoofdrede, en niet het mogelijk maken van parkeren daar. De alternatieve technologie van de bewonersgroep wordt nog onderzocht. Daarnaast zijn er langjarige afspraken met de aannemers gemaakt om te komen tot een haalbare en betaalbare aanpak van de kades in de binnenstad. Mevrouw IJMKER heeft een motie over fitsbezorgers ingediend in het kader van de verkeersveiligheid en de effecten in de openbare ruimte. Spreekster ontvangt veel signalen van overlast voor bewoners en ondernemers, vooral over de magazijnen van de bedrijven, fietsen op de stoep en geluidsoverlast. Herkent de wethouder die signalen? Worden ze meegenomen bij de uitvoering van de motie? Wethouder DE VRIES was onaangenaam verrast over de binnenkomende signalen over flitsbezorgers.

Die zal hij nadrukkelijk meenemen in de acties die worden voorbereid. Mevrouw VAN SOEST vindt dat men in het Vliegenbos het rijwielpad niet moet toestaan. Wethouder DE VRIES merkt op dat de raad een doorsteek mogelijk wilde maken

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

met het vastgestelde meerjarenplan fiets. Het fietspad is dus een opdracht van de raad. Het stadsdeelbestuur van Noord oordeelde dat de voorbereiding en de gesprekken over het fietspad niet goed zijn verlopen. Bij Noord en de bewoners is door de wethouder aangegeven dat eventuele andere oplossingen met de centrale stad moeten worden besproken. Het gaat hier immers om vastgesteld beleid door de gemeenteraad. Mevrouw VAN SOEST vindt het jammer dat de wethouder het fietspad door het bos wil doorzetten. Bij het Medisch Centrum Noord zijn geen invalidenplekken. Kan de wethouder ervoor zorgen? Wethouder DE VRIES herhaalt dat de raad de opdracht heeft gegeven een fietspad door het bos te realiseren. Voor invalidenplekken bij het Medisch Centrum Noord is het stadsdeel aan zet. De VOORZITTER sluit de rondvraag af. Bespreekpunten Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 3. Vaststelling Zienswijze van de Adviescommissie Amsterdam op het Ontwerp Programma van Eisen concessie Zaanstreek-Waterland 2024 De heer VROEGE vraagt of het mogelijk is een buslijn door te trekken naar de toekomstige Oostbrug en -veer. Moet dat nu al in een zienswijze worden opgenomen? Wethouder DE VRIES vindt dat aan de raad. Het is onderdeel van het onderzoek naar HOV Zaan-IJ. De aansluiting op het Oostveer maakt er onderdeel van uit. Hij heeft geen bezwaar ernaar te refereren.

De VOORZITTER constateert dat het stuk naar de raad kan, waar wellicht een motie door D66 wordt ingediend. 4. Budgetbesluit aanleg fietsenstalling Stationsplein derde fase Amsterdam CS Akkoord. 5. Vaststellen van uitvoeringsbesluit aanleg beweegbare brug voor langzaam verkeer over Zijkanaal H, incl. aansluitend fietspad van brug tot Sluispolderweg (gem. Zaanstad) en een aansluitend fietspad van de brug tot de Toetsenbordweg (gem. Amsterdam) Akkoord.

het

6. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de resultaten van de Audit naar financiële tekort bij Project De Entree, met daarbij als bijlagen de zevende Voortgangsrapportage en de vertrouwelijke audit rapporten Commissie

De heer VROEGE maakt zich zorgen over de voortgang en weer een tekort van 25 miljoen euro. De wethouder heeft goed onderzoek laten verrichten, met schokkende conclusies. De overschrijding is veroorzaakt omdat de gemeente een en ander niet goed heeft georganiseerd, los van alle complexiteit van De Entree in een druk stuk stad. Hopelijk betaalt het college het nodige leergeld zodat projecten voortaan beter worden voorbereid om onnodige overschrijdingen te voorkomen.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

De heer MIEDEMA sluit zich daarbij aan. De brief is eerlijk. Een deel van de lessen is al geleerd bij de Noord/Zuidlijn waarna de regeling risicovolle projecten is opgetuigd. Moet men die regeling niet herzien? Kennelijk heeft die niet gewerkt in dit geval. De heer ERNSTING merkt op dat de raad vaak wordt geconfronteerd met kostenoverschrijdingen. De Entree is een mooi project, maar het moet wel beter worden georganiseerd. Er is 50% kans van slagen bij dit project ingeschat. Hoe is de inschatting gemaakt? De les is dat er voortaan kredietbesluiten moeten worden genomen met een hogere kans van slagen, bijvoorbeeld 85%. Wat zijn daarvan de implicaties? Er is met verschillende financiële systemen gewerkt en soms met Excel. Hoe kan dat? Duoraadslid VERKERKE maakt zich zorgen over hoe de gemeente omgaat met grote projecten. Met De Entree is er opnieuw een project vol misrekeningen en onderschattingen. Dat in een dergelijk complex project de scope verandert, is niet vreemd maar de ambtelijke en bestuurlijke onderschatting is wel zorgwekkend. Het gaat om publiek geld en belangen van de Amsterdammers. Wanneer trekt de gemeente lering uit alle kritiek? Speelt verschotting nog een rol in deze kwestie? Zware projecten moeten altijd zware teams krijgen. Een wethouder koos voor voortzetting met verhoogd risico, boven een pas op de plaats uit zorgvuldigheid. Daarover is BIJ1 verbaasd.

Welke conclusies trekt het college uit dit project? Beantwoording Wethouder DE VRIES deelt de inbreng vanuit de commissie over deze grote tegenvaller. Er zijn maatregelen getroffen om dit project in goede banen te leiden door de risico’s dicht te schroeien en slimme stappen te zetten. Zo wordt de Martelaarsgracht nu gekoppeld aan de Nieuwezijds-noord. Zware projecten moeten zware teams hebben, met de juiste bestuurlijke aandacht en door de technische complexiteit en scopewijzigingen zelf ook niet aan te gaan. Het is een fantastisch maar complex project: een grote fietsenstalling onder water, met alle aansluitingen op metro en omgeving. Daarmee is de kwaliteit een risicofactor. Het is een les voor de toekomst. Amsterdam kiest vaak voor creativiteit en inventiviteit, en dus voor extra complexiteit. Dat vereist enorme bestuurlijke aandacht. Met P50 is er in de helft van de gevallen kans op overschrijding. P85 biedt een grotere kans dat men binnen het budget blijft, maar dat betekent wel dat men extra geld moet uittrekken. Dan is er minder ruimte voor andere projecten. Achteraf gezien was 85% risico een betere keuze geweest. Vanwege de regeling risicovolle projecten zijn voortgangsrapportages aangeleverd, maar het is goed nog eens goed naar die regeling te kijken. Het team neemt de tijd om ook intern in gesprek te gaan.

Ook gaat het team van De Entree in gesprek met dat van de Oranje Loper over de te leren lessen. De heer ERNSTING merkt op dat de financiën met verschillende systemen werden bijgehouden zodat er onvoldoende zicht was op de uitgaven. Dat staat in contrast met de kwaliteitseisen. Hoe kan dat? Wethouder DE VRIES vindt het een goede vraag. Waarom gebruikte men het reguliere systeem niet? De beoogde fysieke kwaliteit moet overeenkomen met de kwaliteit van de organisatie. Daar was sprake van een zekere mismatch. Hij stuurt nu aan op verbetering. Men stapt over op betere systemen, maar die waren bij de start van De Entree nog niet beschikbaar. De heer VROEGE wijst erop dat de rapportages over risicovolle projecten vaak maanden te laat naar de raad komen. Kan dat sneller en bondiger? Wethouder DE VRIES vindt het ingewikkeld in verband met de systematiek. Men loopt altijd een beetje achter de feiten aan omdat alle informatie eerst goed moet worden verzameld. Dat proces duurt twee of drie maanden. In dit project gaat men proberen er zo

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

strak mogelijk op te sturen zodat de rapportages op tijd klaar zijn. Hij vindt dit onderwerp de moeite waard om nader met elkaar te bespreken. Binnenkort is er het Auke Bijlsmasymposium, precies over dit onderwerp. De heer MIEDEMA vraagt het college de raad per brief te informeren over de uitkomst van de regeling risicovolle projecten. Hoe wordt de regeling aangepast? Wethouder DE VRIES zal dan doen na het symposium. De VOORZITTER stelt vast dat het gesprek wordt voortgezet tijdens het symposium op 30 november 2021. Daarna komt er een brief van de wethouder. 7. Uitvoering maatregel om de leefbaarheid in de Weesperstraat te bevorderen Commissie De heer VROEGE kan instemmen met besluit, al is het niet netjes dat het is genomen zonder consultatie van de raad. Met het nieuwe monument is de Weesperstraat een mooie entree geworden. De gemeente moet nu stoppen met de pilot of plannen voor een knip. Om de bereikbaarheid van de stad te waarborgen en te bevoorraden is de straat van groot belang. De heer NIJSSEN vindt het onplezierig dat de maatregel niet met de raad is besproken. In de toekomst moet eerst een debat in de raad plaatsvinden. Spreker vindt ook dat men een knip niet meer moet doen. De heer KREUGER vraagt de VVD wat er is veranderd. Een tijd geleden was die fractie niet principieel tegen een knip. De heer NIJSSEN was en is tegen de knip.

Dat standpunt van de VVD is niet veranderd. Mevrouw WIJMENGA is en blijft geen voorstander van de knip. Op pagina 12 staat aangegeven dat een bepaalde vorm van optimalisering wordt uitgesteld tot 2025 wegens corona. Deze pilot is tot 2023 uitgesteld. Waarop is dat gebaseerd? Kan men de knip überhaupt stopzetten? De heer ERNSTING wijst erop dat de bewoners van de Weesperstraat al 20 jaar hinder ondervinden van de erbarmelijke toestand van de straat in verband met de dominantie van het autoverkeer, slechte luchtkwaliteit en doodse plinten. De versmalling is logisch, ook met het oog op het zo noodzakelijke monument. De heer NIJSSEN vraagt de heer Ernsting naar zijn oordeel over de manier van totstandkoming van dit besluit. De heer ERNSTING antwoordt dat er vele malen over de Weesperstraat is gesproken. Deze maatregel was de factor al. Had de VVD een andere keuze gemaakt? Beantwoording Wethouder DE VRIES gaat in op de onorthodoxe manier van zijn besluit, dat door de raad altijd ongedaan kan worden gemaakt. Het was een kans die hij niet wilde laten lopen. De situatie ter plaatse is mooi geworden, met een indrukwekkend monument. De kleine verbreding daar zorgt voor extra ruimte. Vanwege de sluiting van de Piet Heintunnel is het knip-experiment uitgesteld, maar dat kan later alsnog worden uitgevoerd.

De stedenbouwkundige studie naar het oosten van de binnenstad verschijnt binnenkort, waarin ook de leefbaarheid in de Weesperstraat en Valkenburgerstraat ter

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

sprake komt. De bewoners en ondernemers van de binnenstad worden erbij betrokken. Ook die opdracht van de raad wordt uitgevoerd. De VOORZITTER constateert dat het stuk is besproken. 8. Vaststelling mobiliteitsplannen Noord, Zuidoostflank, Nieuw-West en Havenstad Zuid en Sloterdijk II De VOORZITTER stelt voor de verschillende mobiliteitsplannen apart van elkaar te behandelen. 8.a. Mobiliteitsplan Noord Commissie De heer KREUGER heeft afgelopen zomer vragen over Noord gesteld omdat hij zich zorgen maakt over de gentrificatie. Het geldt voor meerdere delen van de stad buiten de ring. Noord krijgt een parkeertarief van 5 euro, een bedrag dat niet lang geleden in het centrum gebruikelijk was. Hij begrijpt dat met de bouw van veel huizen niet iedereen twee parkeervergunningen kan krijgen, maar meer aandacht voor de negatieve gevolgen van de gentrificatie is nodig. Men moet de ruimte voor de auto blijven bewaken. Gaat de wethouder daarmee aan de slag? Mevrouw IJMKER geeft aan dat de analyse van Noord een urgent situatie schetst, maar de maatregelen zijn voorzichtig en voor de lange termijn, bijvoorbeeld bij parkeren gaat het pas om 2030. GroenLinks pleit voor meer scherpte en snelheid. De richting is om het autoverkeer minder dominant te maken in dit stadsdeel, maar er zou nog geen urgentie voor zijn, zo blijkt uit het plan.

De parkeerdruk heeft echter ook betrekking op het wegennet en dat loopt vast. Daarom moet men nu al parkeerregulering op korte termijn onderzoeken. Dat is ook goed voor bewoners die de auto willen gebruiken. Het hoeft niet duur te zijn en kan helpen om langparkeren te voorkomen. Deelt de wethouder die analyse? De heer KREUGER wijst op een AT5-uitzending waarin een GroenLinkse bewoner geen parkeervergunning in zijn straat kon krijgen. Er staan daar parkeerplekken vrij. Mevrouw IJMKER vindt een parkeervergunning juist de mogelijkheid om in de eigen straat te kunnen parkeren. Veel van de plekken in Noord worden nu gebruikt voor langparkeren. Bij nieuwbouw moet men de parkeernormen al opnemen om de groei te faciliteren en bewoners toch in hun buurt te laten parkeren. Met minder auto’s kan men meer ruimte maken voor groen en woningen. Ziet de wethouder er mogelijkheden in Noord voor? Daarnaast streeft de gemeente naar een gezonde stad. Hoe wordt schone lucht meegenomen in de plannen? In het noordwesten van Noord is de ov-bereikbaar vrij slecht. Hoe was dat vóór de komst van de Noord/Zuidlijn? Ook de maatregelen voor het openbaar vervoer zijn te zeer op de langere termijn gericht, terwijl de vraag nu al aanwezig is.

Verwacht de wethouder dat de bereikbaarheid van het noodwestelijke deel van Noord, ook in het kader van Havenstad, snel genoeg zal verbeteren? Urgent is de fietsbrug over het IJ. Die ligt nu ter inspraak. De sprong over het IJ is essentieel voor de duurzame bereikbaarheid van Noord. Mevrouw VAN SOEST behandelt de drie agendapunten samen. Alle oude bus- en tramroutes moeten terugkomen. Vanwege de financiële problemen met de metro wordt er helaas bezuinigd op aanvullend openbaar vervoer. De ouderen blijven weer thuis, ook omdat de haltes soms 1 km uit elkaar liggen en er geen rustbanken zijn geplaatst. De fiets wordt wel gestimuleerd maar die is voor ouderen onveilig op de gevaarlijke wegen.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

Spreekster vraagt om cijfers van de leeftijdsgebonden ongelukken met fietsers. Veel trappen in de metro zijn te stijl. Kan de wethouder ook daarop ingaan? Mevrouw BERCKENKAMP is te spreken over de voorliggende mobiliteitsplannen, met aandacht voor de voetganger, fiets, een grotere rol voor deelmobiliteit en microhubs. Dat is een fijnmazig alternatief voor het autobezit en essentieel om de plannen te laten slagen. Ook is het goed dat wordt nagedacht over het mobiliteitsgedrag van de mensen. D66 pleit ervoor ook verkeerspsychologie erin mee te nemen. om de veiligheid en het plezier om deel te nemen aan het verkeer te vergroten. Mevrouw VAN SOEST betwijfelt of de voetganger voordeel heeft van de plannen in verband met het fietsparkeren op de stoep. Mevrouw BERCKENKAMP is blij met meer fietsenstallingen, maar de focus ervoor ligt nu vooral bij stations en te weinig op buurtstallingen, zeker bij grote dichtheid en hoogbouw. Over de toegankelijkheid komt er een los programma, maar meer aandacht ervoor is zeker nodig. Spreekster maakt zich zorgen over de financiering van de mobiliteitsplannen. Een groot deel van de budgetten is immers al vastgesteld voor eerdere plannen. Hoe realistisch zijn de mobiliteitsplannen? In Noord zijn er veel ontwikkelingen, maar de rol van de voetganger mist in de plannen. Waarom wordt betaald parkeren pas vanaf 2030 ingevoerd? Dat is vreemd.

De heer MIEDEMA vindt het goed dat de vier mobiliteitsplannen ook uitgebreid zijn besproken in de stadsdelen en de stadsdeelcommissies. Die discussies hoeft de raad niet over te doen, wel vraagt spreker aandacht voor de voetganger, fijnmazigheid in het openbaar vervoer en de betaalbaarheid ervan. Welke maatregelen voor meer ruimte voor de voetgangers zijn mogelijk? Het plan voor Noord heeft aandacht voor de fietsverbindingen, maar er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Wanneer maakt men die keuzes? Gaat de wethouder er de Fietsersbond en stadsdeel Noord bij betrekken? Bij de fijnmazigheid van het ov moet men goed kijken naar de effecten van de Noord/Zuidlijn. Mevrouw MARTTIN vraagt aandacht voor de automobiliteit in Noord. Eerst zijn goede alternatieven nodig voordat er maatregelen komen om het autogebruik tegen te gaan. Het openbaar vervoer is in Noord een knelpunt. De VVD pleit voor een halte Sixhaven. Hoe denkt de wethouder over de timing wat betreft het openbaar vervoer en het ontmoedigen van het autogebruik? De heer YILMAZ merkt op dat het plan vooral over de IJ-oever gaat. Andere gebieden van Noord zijn vergeten qua investeringen. Het is een logisch gegeven dat mensen in Noord afhankelijk zijn van de auto, gezien de afstand van de rest van de stad. De auto is een basisbehoefte en geen luxe.

De ov-verbindingen moeten beter worden en toch wil het college autogebruik verminderen en betaald parkeren uitbreiden. Spreker hoopt dat de kiezer dat beleid zal afstraffen. De verspreiding van deelmobiliteit over de stad valt ook tegen en het is erg duur, zeker voor mensen met een laag inkomen. Daarnaast zijn veel mensen in Noord digitaal laaggeletterd, zodat het app-gebruik bij deelmobiliteit voor hen niet makkelijk of toegankelijk is. Het college denkt er te lichtvaardig over. Mevrouw WIJMENGA begrijpt de inzet op het terugdringen van het aantal autobewegingen, maar er wordt te weinig ingezet op het verminderen van het autogebruik. Het fietsgebruik stijgt immers met slechts enkele procenten. Dat betekent veel knelpunten in de toekomst. Hoe ziet de wethouder dat? Spreekster is benieuwd naar een reactie op de zorgen van de ANWB over de 30km-zone in Utrecht, terwijl de straten daar nog zijn ingericht op 50km p/u. Worden die zorgen gedeeld in Amsterdam? Welke maatregelen treft men ervoor? Zijn die al meegenomen in deze mobiliteitsplannen? Beantwoording

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

Wethouder DE VRIES dankt voor de input. Ook het gesprek in de stadsdelen is van belang voor de mobiliteitsplannen. De gentrificatie in Noord is discussiepunt voor JA21, bewonersgroepen en het college, maar het mobiliteitsplan is geen aanjager van gentrificatie, noch een plan om die ontwikkeling wel of niet een bepaalde richting op te sturen. Met het plan probeert men ontwikkelingen in een gebied te ondersteunen zodat het voor de meeste bewoners toch goede mobiliteit oplevert. Naast de IJ-oevers gaat het plan over allerlei plekken in Noord. De heer KREUGER merkt op dat een plafond voor het aantal parkeervergunningen wordt gehanteerd, zodat bewoners en kleine zelfstandigen gedwongen worden de stad uit te gaan. Daarmee jaagt men de gentrificatie juist aan. AT5 liet zien dat een bewoner geen parkeervergunning kreeg terwijl er voldoende parkeerplek in de straat aanwezig is. Wethouder DE VRIES probeert met het parkeerbeleid te sturen op de ontwikkelingen in de stad. Als er voldoende parkeerplaatsen in een buurt zijn, is beleid niet nodig. Als de parkeerdruk oploopt zodat bewoners geen plek meer kunnen vinden, dan gaat men over op parkeerregulering. Dan kunnen bewoners een vergunning aanvragen zodat zij betaalbaar hun auto in de eigen straat kunnen parkeren. Bezoekers gaan wat meer betalen.

Soms is niet meer dan 1 vergunning per huishouden toegestaan, gelet op de plaatselijke ontwikkelingen. Spreker heeft het item op AT5 niet gezien, maar de discussie over gentrificatie hangt ook samen met de komst van nieuwe gebouwen. Die moeten een eigen garage krijgen zodat nieuwe bewoners daar kunnen parkeren. Dan ontstaat er geen overlast voor de bewoners die er al woonden. Nieuwe bewoners krijgen daardoor geen parkeervergunning op straat, want de parkeeroplossing had in het nieuwe gebouw moeten zitten. De heer YILMAZ geeft aan dat het woord IJ-oever 62 keer in het document staat genoemd, tegenover 4 keer Nieuwendam. Wethouder DE VRIES weerspreekt de conclusie dat het plan vooral aandacht heeft voor de IJ-oever. Op pagina 7 staan allerlei andere plekken genoemd. De omgevingsvisie is eerder vastgesteld door de raad, waarbij de parkeervoorzieningen in Noord niet worden uitgebreid. Er komt meer groen, verblijf en mobiliteit in de openbare ruimte, naast de opgaven voor de verdichting zodat men niet in Waterland hoeft te bouwen. Het mobiliteitsfonds sluit aan op die ambities. Noord groeit van 80.000 naar 120.000 inwoners die ook vragen om meer groen. Dat betekent dat een grootschalige uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen niet mogelijk is.

De parkeerdruk is de belangrijkste indicator voor de invoering van betaald parkeren in Noord, met een hoger tarief op de lange termijn, namelijk 5 euro voor bezoekers. Dat besluit komt later wellicht aan de orde. De effecten van de Noord/Zuidlijn worden na de evaluatie besproken met de raad. Inderdaad zijn de financiën voor de plannen nog niet geregeld. De PvdO gaf aan dat ouderen niet meer durven te fietsen. Daarom is beleid op het gebied van de verkeersveiligheid en een goed leefklimaat zo belangrijk. Men gaat het gesprek daarover in het najaar aan, voor inzichten voor de nieuwe bestuursperiode. De leeftijdsgebonden verkeerscijfers horen erbij, evenals verkeerspsychologie. Over de ruimte voor de voetganger en de toegankelijkheid kwam kritiek vanuit de Voetgangersvereniging. Dat is zeker een aandachtspunt voor het vervolg. Spreker wijst op het voorbeeld van de fietsverbinding door het Vliegenbos in confrontatie met de voetgangersbelangen. Gelukkig wordt er nu scherper naar gekeken. De kritiek van de ANWB over de inrichting voor 30km p/u kan in november 2021 worden besproken. De uitkomst zou moeten zijn dat meer mensen in Noord de fiets pakken. Naast het openbaar vervoer als alternatief voor de auto zijn er de deelmobiliteit, de fiets en andere vormen van elektrisch vervoer. Overigens is deelmobiliteit niet duurder dan een eigen auto.

Voor de buurtstallingen is het initiatiefvoorstel van D66 omarmd. Bij de uitwerking kan men bekijken waar die plekken in Noord kunnen komen. 8.b.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

Mobiliteitsplan Zuidoostflank Commissie De heer ERNSTING vond het streven naar een beperkte groei van het autoverkeer in 2030 opmerkelijk voor Zuid-Oost. Er komen 51.000 woningen bij, en 30.000 arbeidsplaatsen. Gezien die enorme dynamiek maakt spreker zich zorgen. Moet er niet meer gebeuren? Het scenario met nulgroei van het autoverkeer is mede afhankelijk van investeringen in het openbaar vervoer en ontwikkelingen in andere stadsdelen. Wat betekent dat? Is er ruimte om voor scenario 2 te kiezen? De heer MIEDEMA vraagt naar de verbindingen tussen fiets en ov-stations. Wanneer worden die aangepakt? Mevrouw MARTTIN vindt Zuid-Oost een prachtig stadsdeel met veel groen. Het is ook goed bereikbaar voor buiten Amsterdam en er wonen veel forenzen. Het voorstel van de P&R is goed. Er zijn momenteel weinig knelpunten bij het bewonersparkeren, maar men maakt zich zorgen over betaald parkeren omdat niet iedereen in dit stadsdeel financieel draagkrachtig is. Daarom moeten er gunstige tarieven blijven voor bewoners en bezoekers. Kan de wethouder daarop ingaan? Er wordt flink geïnvesteerd in woningen en bedrijven. Veel parkeerplaatsen bij bedrijven in Zuid-Oost staan leeg in de nacht. Met een slimme aanpak kunnen die worden ingezet voor parkeervergunningen van bewoners.

Hoe denkt de wethouder over dat idee? Mevrouw WIJMENGA geeft aan dat het college rekent op een lager percentage voor de toename van het aantal autobewegingen dan uit de prognoses blijkt. Het is echter niet zeker of alle maatregelen effectief zullen zijn. In Heiloo is een woningbouwplan afgeketst vanwege onrealistische mobiliteitsplannen. Hoe gaat de wethouder dat hier voorkomen? Beantwoording Wethouder DE VRIES geeft aan dat het scenario voor de groei van de hoeveelheid auto’s in Zuidoostflank samenhangt met het feit dat het aantal huishoudens toeneemt en het aantal auto’s niet. Voor Zuid-Oost is men op het midden gaan zitten. De helft is een veilige inschatting voor dit gebied. Het is uitgebreid besproken met het stadsdeel en gemeentes Ouder-Amstel en Diemen. Voor de aansluiting fiets-ov zet men een aantal stappen bij Amstel III en Amstel Station, evenals de plannen voor de Van der Kunbuurt, Bijlmer en Holendrecht in overleg met de NS en ProRail. Over betaald parkeren vinden heftige discussie in Zuid-Oost plaats. Daarom geldt de parkeerdruk als maatstaf, en of bewoners hun auto niet meer kwijt kunnen. De wethouder gaat de tarievenstructuur niet aanpassen. Men houdt zich aan het daarvoor opgezette schema. Het idee van dubbelgebruik in de parkeergarages is zeker nuttig, maar het gebeurt al tijdens de evenementen bij Ajax of Ziggo Dome.

Daar blijft weinig ruimte over voor bewonersparkeren. Mevrouw MARTTIN merkt op dat er andere plekken met bedrijven in Zuid-Oost zijn, bijvoorbeeld bij Holendrecht of Bullewijk. Wethouder DE VRIES geeft aan dat dubbelgebruik voor evenementen in een groot gebied al wordt toegepast. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan vanwege woningbouw of voor meer arbeidsplaatsen worden de parkeernormen secuur vastgelegd. Zo niet, dan kunnen klagers terecht een punt maken bij de rechter. De VOORZITTER stelt vast dat het plan is besproken. 8.c. Mobiliteitsplan Nieuw-West

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

De heer KREUGER heeft een punt van orde. Zoals de inspreker de heer Boon aangaf, is het plan voor Nieuw-West pas gisterenavond ontvangen. Waarom zo laat? Wethouder DE VRIES maakt daarvoor zijn excuses. Hij heeft er een mail over verstuurd. De verkeerde versie van dit mobiliteitsplan is meegestuurd. Hij heeft er alle begrip voor als de commissie het stuk later wil behandelen. De heer KREUGER stelt voor het plan voor Nieuw-West door te schuiven. De heer ERNSTING steunt het voorstel. De VOORZITTER stelt voor het plan op 4 november 2021 te agenderen, omdat op 27 oktober 2021 de begroting wordt behandeld. De heer VROEGE stelt voor in oktober ook dit mobiliteitsplan te agenderen. De heer ERNSTING lijkt het niet de bedoeling onder tijdsdruk dit mobiliteitsplan te moeten bespreken. De VOORZITTER geeft aan dat het plan voor Nieuw-West op 27 oktober 2021 is geagendeerd, en dan te bekijken of er voldoende vergadertijd resteert. 8.d. Mobiliteitsplan Havenstad Zuid en Sloterdijk II Commissie Mevrouw IJMKER vindt het goed dat Havenstad meteen wordt ontwikkeld met een lagere parkeernorm en aanbod van deelmobiliteit. De Westbrug naar Noord staat pas na 2040 gepland. Dat is te laat, gezien de groei van de stad aan deze kant.

Waarom wordt de brug niet genoemd in het plan en deelt de wethouder het ongeduld? Welke rol kan de aangekondigde kabelbaan gaan spelen in de mobiliteitsplannen? Spreekster vindt het sluiten van de metroring belangrijk voor de ontwikkeling van dit gebied en essentieel voor de bereikbaarheid. De heer MIEDEMA merkt op dat de voetgangers wel in dit plan aandacht krijgen. Er wordt 3,6 meter als vrije loopruimte voorgesteld. Waarom kan dat hier wel en ergens anders niet? Mevrouw MARTTIN vindt dat het een mooi gebied gaat worden, aantrekkelijk voor jonge gezinnen en forenzen. Het wordt een autoluwe wijk, maar de lage parkeernorm wringt. Hoe gaat de wethouder daarmee om? De heer KREUGER vindt het sluiten van de kleine ring topprioriteit. Daarop moet het college aandringen bij het Rijk voor het groeifonds. Als die bijdrage niet doorgaat, gaat spreker ervan uit dat de gemeente zelf minder zal bijdragen aan het doortrekken van de Noord/Zuidlijn. Mevrouw WIJMENGA heeft begrepen dat Havenstad een vergelijkbaar aantal autobewegingen zal hebben als het centrum. Is het openbaar vervoer daarop berekend? Wordt het ov daar net zo fijnmazig? Beantwoording Wethouder DE VRIES geeft aan dat Havenstad een fantastisch gebied wordt. Men gaat de havenbekkens niet dempen, en dat levert de nodige beperkingen op hoe en wat men er kan bouwen. Er komt daarom een lage parkeernorm en meer deelmobiliteit,

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

vaak met een hub voor de bewoners in het pand, zoals bij Sloterdijk nu al gebeurt. Ook hier geldt dat de omgeving bepaalde maatregelen afdwingt. Nu gaat het om de fijnmazigheid van het openbaar vervoer aan de zuidflank. Voor de noordflank zal men die plannen later nog maken. Het sluiten van de kleine ring staat ook in het plan en komt ter sprake in de gesprekken met het Rijk over de tweede fase van het groeifonds, naast het BEO MIRT. Er is met de ambtenaren van de ministeries geen verschil van inzicht over het belang van deze infrastructuuroplossing, maar er is geen geld tot 2030. Inhoudelijk is er geen probleem, maar financieel wel. Men gaat door met het gesprek en hoopt op voldoende aandacht voor de noodzakelijke investeringen in Amsterdam bij de kabinetsformatie en in de Kamer. De heer ERNSTING begrijpt dat, maar naast de mobiliteit is er ook het belang van de woningbouw. In Amsterdam gaat het om 15% van de landelijke woningbouwopgaven. Daarom zijn investeringen in de infrastructuur nodig. Maakt men in Den Haag die koppeling wel voldoende? Wethouder DE VRIES bevestigt dat die koppeling ambtelijk en inhoudelijk duidelijk is. Nu moet de politiek nog volgen, bij de Kamer en het kabinet. Men gaat het particuliere initiatief voor een kabelbaan serieus onderzoeken, maar vanuit de gemeente is er geen financiering, zo is afgesproken.

Men kan de Westbrug pas bouwen als een en ander financieel en ruimtelijk goed is uitgezocht, mede afhankelijk van de verplaatsing van de Passenger Terminal. De plek voor de voetganger in dit deelplan is een goed voorbeeld voor de andere plannen. Dat vereist een inhaalslag, waarbij de Voetgangersvereniging wordt betrokken. De VOORZITTER stelt vast dat het plan is besproken. 9. Kennisnemen van het inspiratiedocument Parkeervrije Hoofdgracht Commissie De heer ERNSTING dankt voor het mooie inspiratiedocument. Iedereen erkent de schoonheid van de Amsterdamse grachtengordel. Het rapport maakt ook verdrietig. Honderden jaren lang lagen de kademuren er goed bij maar vanaf 1950 zijn ze volledig verpest door het parkeren, zodat er nu miljarden euro’s nodig zijn om de kades te repareren. Spreker mist een strategie om tot een parkeervrije gracht te komen. Welke stappen moet men ervoor zetten en hoeveel tijd zal dat nog kosten? Niet een haalbaarheidsstudie is nodig, maar een strategie. De heer KREUGER vraagt naar de strategie van GroenLinks zelf. De heer ERNSTING is voor een verdergaande daling van het vergunningenplafond. GroenLinks wil 30.000 parkeerplaatsen in de stad opheffen, deels te compenseren in garages en deels via natuurlijk verloop. De heer MIEDEMA vindt het document een mooie uitwerking van de motie.

Wat gaat men ermee doen? Het zal een grote opgave worden de grachten parkeervrij te maken. Wat is de strategie van het college? Mevrouw BERCKENKAMP vindt het leuke plannen. Er zijn echter enorme opgaven bij de bruggen en kades, ook in de grachtengordel. Hoe denkt de wethouder over prioriteiten? Met een parkeervrije gracht moet het fietsverkeer toegang blijven krijgen. Beantwoording Wethouder DE VRIES dankt voor de complimenten. Het inspiratiedocument geeft

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water

MLW

Definitieve Raadscommissieverslag, donderdag 30 september 2021

een mooie doorkijk in de tijd, met en zonder auto’s op de gracht. Een aantal fracties vraagt om actie, maar eerst is een breed gesprek met de stad nodig. Het onderwerp leeft volop. Initiatieven van bewoners en ondernemers in de binnenstad zijn enthousiast en willen aan de slag met het idee. Een voorstel vanuit het college komt er niet. Dat moet komen vanuit de raad en mensen in de stad. Spreker is het eens dat er veel andere prioriteiten zijn, bijvoorbeeld het herstel van de kademuren, maar nadenken over wat mogelijk is in de tussentijd kan altijd. Autoverkeer blijft mogelijk op de gracht. Het document gaat alleen over niet-parkeren. De verkeersdeelnemers moet gebruik kunnen blijven maken van de grachten, ook de fietsers. De heer NIJSSEN vindt het een belangrijk document. Is het niet een zaak voor de volgende collegeperiode? Wethouder DE VRIES antwoordt dat het ook aan de raad is. Op korte termijn wordt geen actie ondernomen, wel gaat men in gesprek met bewoners en ondernemers. De heer ERNSTING lijkt het handig de coalitie-onderhandelaars de informatie mee te geven om strategische keuzes te kunnen maken. Hij piept het stuk naar de raad. Wethouder DE VRIES begrijpt dat het document inspiratie kan geven voor de volgende bestuursperiode. De VOORZITTER constateert dat het document naar de raad van 10 november 2021 kan. 10.

Collegeplannen voor uitstootvrij bedrijfsverkeer binnen de ring A10 vanaf 2025 Commissie Mevrouw MARTTIN is voor uitstootvrij verkeer, maar het jaar 2025 is wel erg idealistisch gepland, gezien de stand van zaken bij de laadinfrastructuur en een stabiele elektriciteitsvoorziening. Is de wethouder het daarmee eens? De heer KREUGER vraagt wat de VVD zelf gedaan aan de laadinfrastructuur en het elektriciteitsnet, de afgelopen jaren. Mevrouw MARTTIN wil er geen lange opsomming van geven. Stadshubs spelen een rol bij de elektrificatie. Hoe ziet de wethouder die rol? De heer KREUGER las dat de landelijke VVD mensen wil gaan helpen om de lasten niet te verhogen, met een pakket van 7 miljard euro. Waar komt dat geld vandaan? Uitstootvrije ambities gaan gepaard met een circulaire economie: de burger betaalt de hoge prijs maar dat geld wordt met subsidie teruggegeven. Wat schiet men ermee op? Aan het eind van de rit blijkt dat iedereen de eigen elektrische auto of warmtepomp moet betalen. Mevrouw MARTTIN verwijst daarvoor naar de landelijke begroting. Zij kan geen antwoord geven op de vraag over 7 miljard euro, maar is het eens met de staatssecretaris die ondernemers wil gaan helpen. Is het mogelijk ondernemers langer de tijd te geven omdat 2025 niet haalbaar is? Kan de deadline naar 2030 worden verschoven? De VVD is voor uitstootvrij maar niet altijd voor subsidie.