Definitief verslag MLW 04 11 2021 (1)

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

Wethouder DE VRIES herhaalt dat het niet de voorkeur heeft drinkwater te gebruiken. Wel andere vormen van water. Daarom is het zaak samen met de industrie te zoeken naar alternatieven. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering – middellange bespreking. 4. Instemmen met het meerjarenkrediet voor 2022 - 2023 Renovatie riolering voor de uitvoering van de vervanging van de riolering en het onderhoud aan gemalen & appendages van € 68 miljoen. (ZD2021-012582) Eerste termijn commissie Mevrouw KUIPER heeft in een van de stukken gelezen dat het renovatie rioleringskrediet wordt aangewend om te kunnen voldoen aan de wettelijke zorgplicht van de gemeente voor de inzameling van afvalwater. Na de overstromingen in Limburg deze zomer bleek dat de wettelijke zorgplicht niet altijd voldoende is in tijden van klimaatverandering. De vraag is dus of dit voldoende is. Kan de wethouder garanderen dat dit ook in een veranderend klimaat geen problemen op zal leveren? Beantwoording Wethouder DE VRIES bevestigt dat er een relatie is tussen klimaatadaptatie, klimaatmitigatie en de riolering. Binnenkort, waarschijnlijk begin 2022, zal het college het vijfjarenplan Omgevingsplan Riolering presenteren. Dit is de opvolging van het Gemeentelijk Rioleringsplan en vloeit voort uit de Omgevingswet.

In dit beleid wordt beschreven hoe voorkomen kan worden dat hemelwater gepiekt wordt aangeboden aan het rioolsysteem. Daarnaast zal er ook gekeken worden naar de ontwikkelingen de komende jaren. Er is namelijk een groeiende vraag, omdat voorkomen moet worden dat er achterstallig onderhoud ontstaat. Het raadsvoorstel beschrijft welke financiering er de komende twee jaar nodig is voor het onderhoud en de uitbreiding van het stelsel zelf. Daarmee kan de gemeente voldoen aan haar wettelijke zorgtaak. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken en dat dit raadsvoorstel kan worden gehamerd. 5. Vaststellen van de Binnenhavengeldverordening Pleziervaart 2022. (ZD2021013671) Eerste termijn commissie De heer VAN LAMMEREN concludeert dat het bezit van particulier bootbezit de nieuwe melkkoe van de gemeente is gezien de enorme prijsstijging om een boot te mogen bezitten. Daarnaast worden de afspraken naar de gemeenteraad nooit waargemaakt. Er is geen infrastructuur. Het uitstellen van elektrisch varen is keer op keer uitgesteld. Terecht, want er zijn nauwelijks oplaadvoorzieningen. Het doorvaarvignet, waar niemand om heeft gevraagd, is er op verzoek van Waternet en na goedkeuring in de raad gekomen. Partij voor de Dieren heeft dit nog

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

proberen tegen te houden. De kosten van het doorvaarvignet worden nu verhoogd van € 20 naar € 40. Wat is de reden hiervan? Mevrouw BERCKENKAMP sluit aan bij de woorden van de heer Van Lammeren. In aanvulling hierop vraagt de spreker wat er met de extra opbrengsten wordt gedaan en waarom hiervoor is gekozen. De heer KREUGER memoreert dat particuliere bootbezitters voor allerlei zaken moeten betalen. Daar komt deze tolheffing bovenop voor de boten die niet in Amsterdam liggen. In eerste instantie zou het om € 20 gaan, dit is inmiddels verhoogd naar € 40. JA21 vraagt waarom dit wordt ingevoerd, want niemand wilde dit en daarnaast is niet inzichtelijk wat er met dit geld gebeurd. Tegelijkertijd, als het zo duur is om dit systeem in gebruik te nemen, waarom worden deze plannen dan doorgezet? Aanvullend hierop heeft de spreker begrepen dat de HISWA niet op de hoogte was van deze verdubbeling. In het verleden was er veelvuldig contact met de branchevereniging. Er zijn ook veel concrete toezeggingen gedaan over de kosten van een eventueel doorvaarvignet: het zou alleen maar gaan over de kosten van het systeem. De heer Kreuger ziet daarom graag een specificatie van de kosten op basis waarvan de leges zijn bepaald. Mochten er op deze vragen geen antwoorden zijn, is het voorstel niet behandelrijp. Mevrouw MARTTIN sluit zich aan bij de vragen van de heren Van Lammeren en Kreuger.

Aanvullend hierop vraagt de spreker of het niet beter was geweest een eenvoudiger systeem te bedenken, zodat de kosten c.q. de leges lager uit zouden vallen. Beantwoording Wethouder DE VRIES antwoordt dat hiermee uitvoering wordt gegeven aan de Nota Varen deel 2. Het idee is dat er een digitale gracht wordt ontwikkeld waarin te zien is wie er in Amsterdam vaart. Dat heeft ook te maken met de beheersing van de drukte. De kosten hebben sec te maken met de kosten voor het systeem Digitale Gracht. De oorspronkelijke € 20 is besproken met de branchevereniging. Op nationaal niveau wordt op meerdere plaatsen hetzelfde beleid gevoerd. Met het doorvaarvignet wordt het recht gekocht om drie jaar lang Amsterdam te passeren. Aan het aantal passages is geen limiet gesteld. In vergelijking met andere plaatsen is de € 40 geen hoog bedrag. De heer KREUGER vraagt wat de totale opbrengsten van deze heffing zijn. Wethouder DE VRIES ontvangt deze informatie nog later deze vergadering. Een verdubbeling van het tarief is substantieel. Om de bootbezitters tegemoet te komen, kunnen zij een dag en nacht gratis in Amsterdam blijven liggen. De heer VAN LAMMEREN snapt, zeker gezien de laatste opmerking, de som niet meer. Er is een discussie geweest over de normale ligprijzen: welke kosten daar wel en niet in meegenomen mogen worden.

In de twee rapporten die daarover zijn geschreven, zijn aparte kostendrivers meegenomen. De spreker concludeert dat de tarifering dubieus tot stand is gekomen. Vervolgens geeft de wethouder aan dat de kosten van het doorvaarvignet kostendekkend zijn, maar wordt er vervolgens ook een gratis dag bij gegeven. Hiermee worden de kosten verhoogd. De heer Van Lammeren geeft er dan de

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

voorkeur aan de kosten van het vignet omlaag te brengen. Kan de wethouder hierop reflecteren? Overigens is het tarief geen verdubbeling, maar een oneindige verhoging: de prijs was immers in eerste instantie nul. Wethouder DE VRIES memoreert dat nu de verhoging van € 20 naar € 40 wordt besproken. Enerzijds is het positief dat er kosten werden gerekend, waar dat in heel veel andere plaatsen wel het geval is. Er zijn drie mogelijkheden: een permanente ligplaats; een ligplaats voor één nacht; door Amsterdam varen. Die ligplaats voor één nacht kan meegegeven worden zonder dat het de gemeente geld kost. De kostprijs van € 40 is gebaseerd op tienduizend vaartuigen die dit vignet gaan kopen. Dat betekent dat er € 400.000 nodig is voor de Digitale Gracht. De heer KREUGER vraagt om verduidelijking. De wethouder heeft aangegeven dat dit systeem ingevoerd moet worden, omdat de gemeente wil weten om hoeveel boten het gaat. In antwoord op zijn vraag om hoeveel boten het gaat, geeft de wethouder aan dat het om tienduizend boten gaat. Dan is toch al bekend om hoeveel boten het gaat? Wethouder DE VRIES bevestigt dit, maar de gemeente wil graag weten hoe vaak en wanneer de boten hiervan gebruik maken. Daar is het systeem van de Digitale Gracht op gebaseerd. Mevrouw BERCKENKAMP vraagt of het klopt dat de pleziervaart voor drie jaar één keer € 40 betaalt. Wethouder DE VRIES bevestigt dit.

Tweede termijn commissie De heer VAN LAMMEREN verzoekt de wethouder de kostprijsberekening van het doorvaartvignet aan de raad te doen toekomen voordat dit raadsvoorstel in de gemeenteraad wordt besproken. Met daarbij hoe de wethouder denkt te controleren dat een boot één keer in de drie jaar heeft overnacht. De verwachting is namelijk dat dit enorme administratieve kosten zal opleveren. Mevrouw MARTTIN geeft aan dat haar vraag in de eerste termijn nog niet voldoende is beantwoord. Is het niet mogelijk de kosten omlaag te brengen in plaats van de Digitale Gracht op te tuigen of een gratis nachtje erbij te doen. Het kost namelijk nogal wat om dit te controleren. De spreker vraagt de wethouder hierop te reflecteren. Beantwoording Wethouder DE VRIES geeft aan dat door deze keuze de Nota Varen deel 2 volledig zou worden gewijzigd, omdat de Digitale Gracht met heel veel zaken samenhangt. Het is wat dat kost. Daarom zal het college zeker niet voorstellen de Digitale Gracht in te trekken. De gratis overnachting is een incentive die mensen in 2022 wordt gegund. De verwachting is dat dit niet een-op-een zal worden gecontroleerd. De wethouder zal de raad op korte termijn schriftelijk informeren over de kostprijsberekening van het doorvaarvignet.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

Mevrouw BERCKENKAMP vraagt hoe in de gaten wordt gehouden dat niet iedereen gelijktijdig gebruikmaakt van de gratis overnachting, bijvoorbeeld tijdens de Pride of Koningsdag. Wethouder DE VRIES geeft aan dat heel veel plekken in Amsterdam al bezet zijn en mensen mogen ook niet overal aanleggen. Dat betekent dat er beperkt ruimte is. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering – korte bespreking. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 6. Instemmen met het voorkeursbesluit voor de herinrichting Van Woustraat Noord, op basis van de Nota van Uitgangspunten (NvU). (ZD2021-012697) Eerste termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP is namens de fractie van D66 over het algemeen blij met het voorstel. Het is vooralsnog onduidelijk of er klinkers komen op het fietspad. Op de tekening is dit wel aangegeven, maar in de Nota van Beantwoording staat dat er asfalt komt. D66 is het eens met de fietsersbond: D66 is voor asfalt, omdat dit meer comfort biedt. Opvallend in de plannen is dat er heel veel steen is. De vraag is of er ruimte voor groen is of kan worden gemaakt.

De spreker heeft vragen over de eventuele camerasystemen bij de handhaving van de autoluwe zijde van de Van Woustraat: wat wordt er geregistreerd; hoe worden deze gegevens verwerkt; is het hetzelfde systeem als wat nu wordt gehanteerd op de Oudezijds Voorburgwal? Mevrouw WIJMENGA kan instemmen met het voorkeursbesluit als een aantal vragen worden beantwoord. De Van Woustraat verdient namelijk een herinrichting. Zoals bekend hebben knips niet de voorkeur van het CDA. Hoe is het verdubbelen van de kostenraming mogelijk in combinatie met het splitsen van de opdracht? Betekent dit voor beide gebieden een verdubbeling van de kosten door de keuze de straat autoluw te maken? Kunnen er in de toekomst meer van dit soort vergelijkbare meerkosten worden verwacht? De grootste zorg van het CDA zit in de doorstroomcapaciteit. Het is fijn dat er een strook wordt toegevoegd om dat te bevorderen. Maar een van de consequenties van de knip is dat door de groei van het autoverkeer in de toekomst juist meer doorstroomproblemen zullen ontstaan. Hoe wordt dit aangepakt als straks de Stadhouderskade en de Centuurbaan dertig kilometer per uur worden? Dit is nog niet meegenomen in de onderzoeken. Het CDA is erg benieuwd naar de uitvoering van de dertig kilometer per uur-plannen.

Als het in de toekomst geen voordeel meer oplevert om over de Centuurbaan of over de Stadhouderskade te rijden, omdat hier ook dertig kilometer per uur is, dan zullen er waarschijnlijk veel meer sluiproutes gebruikt gaan worden. Hoe wordt dit voorkomen? De heer ERNSTING is blij dat er een volgende stap wordt genomen in het langlopende dossier van de Van Woustraat nu er een voorkeursbesluit ligt om de knip uit te gaan voeren conform de aangenomen motie van de heer Ernsting van een aantal jaar geleden. De spreker heeft dit idee van de ondernemersvereniging Albert Cuyp omarmd. De

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

bredere stoepen leveren namelijk veel meer ruimte op voor voetgangers en ook voor de ingang van de Albert Cuyp en met name heel veel meer verkeersveiligheid. Op dit moment zijn er geen fietsstroken, maar wel geparkeerde auto’s, wat resulteert in chaos en onveiligheid. In dit kader verwijst de spreker naar een korte film uit 1972 over de veiligheid van spelende kinderen in De Pijp. De spreker heeft begrip voor de zorgen van de inspreker inzake de Hemonystraat. De vraag is of er nagedacht is over een systeem van venstertijden en hoe zich dit verhoudt tot de knip zelf. In andere autovrije gebieden waar ook knips zijn – zoals op de Munt – is te zien dat in venstertijden wel degelijk ook het afrijden van laad- en losverkeer mogelijk is. Is deze mogelijkheid, waarbij ook oog moet zijn voor het veiligheidsaspect, onderzocht? De vraag is daarnaast of er twee rijbanen op de Stadhouderskade nodig zijn, omdat het kruispunt wel eenvoudiger wordt en er in de toekomst conform het beleidsvoornemen dertig kilometer per uur zal worden ingevoerd. De heer NIJSSEN memoreert de motie waar ook de heer Ernsting aan refereert. Dit was een soort pakketje samen met de Willibrordusgarage en wat in het raadsvoorstel staat. De spreker vraagt wat het voortschrijdend inzicht is ten aanzien van de meest recente motie van GroenLinks en D66 over de Willibrordusgarage in de context van de knip en de buurt.

Beantwoording Wethouder DE VRIES is blij dat de commissie het voorstel steunt. Dit is de uitwerking van een opdracht van de raad. Het college zit op het idee dat de fietspaden geasfalteerd worden. Dit komt ook terug in de definitieve fase en zal ook worden besproken met de omwonenden. Er wordt gezocht naar verdere vergroening in de Van Woustraat. Dit is echter niet zo eenvoudig. Er kunnen geen bomen worden geplaatst, want dit is te ingewikkeld met de kabels in de grond en met lampen erboven. Andere soorten vergroening zullen zeker worden toegepast, maar wel zal in de uitwerking input worden gevraagd van de bewoners en de bedrijven die daar zijn gevestigd. Het cameratoezicht gaat via het standaardsysteem Cleopatra, dat ook op andere plaatsen wordt gebruikt. De wethouder heeft de korte film over De Pijp onlangs nog gebruikt als introductie voor de Mark van der Vlist-lezing. Hiermee beoogde de wethouder aan te geven wat ooit de stand van zaken was en wat er inmiddels is veranderd. De vraag is wat over vijftig jaar de verwonderpunten zijn van mensen als ze nu naar filmbeelden van Amsterdam kijken. Als daar een beeld bij is, kan daar nu al aan worden gewerkt. Of de afrijroute voor het logistiek verkeer door de Hemonylaan en Hemonystraat beter ingericht kan worden door gebruik te maken van venstertijden zal worden onderzocht.

Het college is van mening dat er gekeken moet worden naar de belangen van logistiek. De Stadhouderskade heeft, zoals de inspreker al aangaf, een zeer slechte luchtkwaliteit. Er is lokaal winst te boeken door verkeersopstoppingen daar te beperken. Het is goed dit voor ogen te houden. Dit is ook relevant als in de Stadhouderskade dertig kilometer per uur zal gaan gelden. De heer ERNSTING vraagt waarom een tweede rijstrook nodig is als de kop van de Van Woustraat wordt afgesloten voor autoverkeer. Er is daar dan geen autokruispunt meer. Dat maakt voor de doorstroming voor de Stadhouderskade heel veel uit. Dit neemt namelijk een barrière weg waar nu nog verkeer opstroopt en tot luchtverontreiniging leidt.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

Wethouder DE VRIES geeft aan dat het hierdoor ook weer makkelijker wordt voor mensen om daar te passeren. Dus uit alle modellen blijkt dat het verstandig is om op die plek te verdubbelen, zodat de doorstroming wordt bevorderd. Juist vanwege de luchtkwaliteit is dit daarom zo van belang. Ook is het mogelijk dat er als gevolg van het invoeren van dertig kilometer per uur meer sluipverkeer komt. Deze problematiek geldt in het algemeen, maar voor deze specifieke buurt is dit risico nu al opgenomen. Dit zal goed worden gemonitord. Het college is daarnaast bereid om aanvullende maatregelen – zoals slimmer omgaan met eenrichtingverkeer – te nemen in dat gebied eromheen mocht daar meer sluipverkeer is. Dit wordt samen met de buurt gedaan. Mevrouw WIJMENGA geeft aan dat in de stukken staat dat de knip juist voor minder doorstroming op de Stadhouderskade zorgt, wetende dat het autoverkeer in de toekomst toe zal nemen. Hoe kijkt de wethouder hiertegen aan? Wethouder DE VRIES geeft aan dat juist daarom is gekozen voor de verdubbeling, zodat er meer ruimte voor de doorstroming is. In 2017 zijn plannen gemaakt voor deze herinrichting. Daarvoor is een raming van de kosten gemaakt. Inmiddels zijn deze hoger geworden. Dit heeft meerdere oorzaken: de historische kosten worden meegenomen in de raming; het besluit het autoluw maken; de toevoeging van een aantal nieuwe dingen.

Het is zuiver om alle kosten die in het verleden zijn gemaakt en die van nu mee te nemen in het uiteindelijke kostenplaatje, omdat al deze kosten bij het project Van Woustraat horen. Er kan een positieve relatie zijn tot de mogelijke garage op het Willibrordusplein. Het raadsvoorstel voor het krediet en een aanvullende motie zijn hierover aangenomen. Het college zal over enkele weken een reactie geven op de motie. Dit is de basis om verder met elkaar over dit project te spreken. De heer NIJSSEN vraagt of er in deze reactie ook een planning en een voorgenomen stappenplan wordt opgenomen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat in de reactie wordt aangegeven hoe de opdracht van de motie zal worden uitgevoerd en wat dit voor de planning van het hele project betekent. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering – korte bespreking. 7. Vaststellen van het uitvoerings- en kredietbesluit voor de volledige herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal Noord, inclusief Martelaarsgracht (tussen Paleisstraat en Prins Hendrikkade). (ZD2021-012422) Eerste termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP is namens D66 tevreden met de herinrichtingsplannen. Voor veel bewoners komt hiermee een jarenlange wens in vervulling om vuilcontainers te creëren. De straat is er ruim genoeg voor. Daarnaast geeft het ongedierte minder kan.

Ook is het goed dat er fietsparkeervoorzieningen bij komen, zodat de zijstraten minder worden belast.

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

In tegenstelling tot wat eerder is besproken zijn er klinkers in plaats van asfalt ingetekend. De spreker vraagt of deze methode van materialisatie niet nogmaals moet worden besproken en welke afwegingen er worden gemaakt. De bewoners van de omliggende straten geven aan behoefte te hebben aan laaden losplekken. Wat maakt dat de wethouder niet naar deze wens heeft geluisterd? De heer Verhoeven van Biz Spuistraat, een van de insprekers, maakt zich zorgen over de werkzaamheden, de sluiproutes en de vuilcontainers. Is de wethouder van mening dat deze zorgen gegrond zijn? Daarnaast is de vraag wat de wethouder kan doen aan deze verwachte overlast. Mevrouw WIJMENGA heeft een vraag naar aanleiding van de zienswijze van Biz Unique – zij zijn te laat in het proces betrokken en hadden niet meer de gelegenheid vandaag in te spreken – waarin wordt aangegeven dat voor hen de herprofilering Nieuwezijds Voorburgwal Noord een blokkade in het winkelgebied Unique opwerpt. Zij geven aan een alternatieve route te willen met een breder zebrapad, zoals eerder besproken, in plaats van geen zebrapad.

Want wat is er beter dan een alternatieve route van Beursplein naar het Anne Frank Huis waar ongeveer honderd karakteristieke ondernemers zitten en waar een belangrijke corridor gevormd wordt, die nu niet versterkt wordt, maar juist gedwarsboomd, door hinder van het hoge trottoir en een onveilige oversteek? Heeft de wethouder kennisgenomen van dit alternatief? Kan de wethouder hierop een reactie geven? De heer KREUGER vindt het opmerkelijk dat met de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal door GroenLinks plaatsgemaakt wordt voor buitenlands toerisme. De heer Kreuger heeft de volgende kanttekening. Naast de Nieuwezijds Voorburgwal ligt de Spuistraat. Deze loopt, net als de Nieuwezijds Voorburgwal, van noord naar zuid. Waarom is er niet voor gekozen om, wanneer er gekozen wordt voor eenrichtingverkeer, een van de wegen van zuid naar noord te laten lopen? Mevrouw IJMKER is namens GroenLinks blij met het nieuwe ontwerp. Het is een drukke straat en het is goed dat de straat wordt aangepakt. Met dit ontwerp wordt meer ruimte voor voetgangers en fietsers gecreëerd. Dit is hard nodig. Onder andere op basis van input van het stadsdeel is gekozen voor het invoeren van dertig kilometer per uur. Dit past bij de bredere ambities van GroenLinks. Aanvullend heeft de spreker de volgende vragen.

GroenLinks vindt het belangrijk dat de vrijgekomen stoep ook echt naar voetgangers gaat en niet naar meer terrassen. Hoe is dit vastgelegd in het Terrassenplan? In het ontwerp staan de bomen vrij dicht op de trambaan. Het is belangrijk dat deze bomen genoeg ruimte krijgen om uit te groeien tot volledige bomen. Hoe ziet het huidige ontwerp daarop toe? Beantwoording Wethouder DE VRIES geeft aan dat de fietspaden zullen worden beklinkerd, omdat dit past bij het centrum en dit conform eerder door de raad vastgestelde stukken is. Het staat de gemeenteraad vrij om hier andere keuzes in te maken. Er zijn ongeveer negen laad- en losplekken ingepland waar 24 uur per dag gebruik van kan worden gemaakt. Aan de oostzijde zijn deze plekken op het trottoir. Hier worden venstertijden gehanteerd. In samenspraak met bewoners en ondernemers wordt nog gekeken naar het gebruik en de locaties van laad- en losplekken. Hier kan nog naar

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

gekeken worden bij de uitvoering van het project, omdat dit los staat van de feitelijke inrichting van de straat. De wethouder neemt graag kennis van de zienswijze van Biz Unique om te kijken of hij daar iets voor kan betekenen. Waarschijnlijk zal de Nota van Uitgangspunten niet significant hierdoor veranderen, maar zal het inpasbaar zijn in de volgende fase. De wethouder is van mening dat de Nieuwezijds Voorburgwal niet specifiek voor toeristen zal worden. Dit blijkt een grapje te zijn van de heer Kreuger. Het is de vraag of er veel mensen zullen zijn die een rondje willen rijden over de Spuistraat en de Nieuwezijds Voorburgwal. Het ligt daarom niet voor de hand dat de rijrichtingen tegenstrijdig aan elkaar zouden moeten zijn. Dit voorstel is overigens gebaseerd op verkeerskundige modellen. Volgens de eigen voorschriften worden de locaties binnen de mogelijkheden zo goed mogelijk voorbereid op de bomen. Dit is in het ontwerp meegenomen. Het Terrassenplan is de verantwoordelijkheid van de stadsdeelvoorzitter van het stadsdeel Centrum. In het recent gemaakte terrassenbeleid is rekening gehouden met het feit dat veel voetgangers gebruik willen maken van de Nieuwezijds Voorburgwal en de Martelaarsgracht. Uiteraard is er een mogelijkheid om nog de discussie daarover te voeren in de stadsdeelcommissie mocht dit nodig zijn.

Er is nog voldoende tijd om naar de zorgen van de ondernemers in de Spuistraat te kijken. Dit onderwerp is ook door de inspreker ingebracht. Er is ruimte om te kijken naar de timing van de wijzigingen, wat er in Nieuw-Zuid verandert en of dit niet negatief op elkaar inwerkt, maar ook naar zaken als afvalverwerking, et cetera. Het beeld is dat er redelijk veel verkeer door de Spuistraat rijdt en minder over de Nieuwezijds Voorburgwal. Dat betekent dat als de Nieuwezijds Voorburgwal is afgesloten, de verkeersdruk in de Spuistraat enorm toe zal nemen, maar uiteraard zal er meer verkeer door de Spuistraat rijden. De effecten daarvan moeten worden meegenomen. De wethouder zegt toe in contact te treden – voor zover dat al niet is gebeurd – met de Biz Spuistraat en hoe de verkeersdruk tijdens de werkzaamheden zo goed mogelijk kan worden geregeld. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering – korte bespreking. 8.

Vaststellen van de uitvoeringsstandaard Bruggen en Kademuren, die toeziet op standaardisering, herkenbaarheid en versnelling van de werkzaamheden binnen het programma (ZD2021-009719) Eerste termijn commissie De heer MIEDEMA geeft namens de Partij van de Arbeid aan dat het programma noodzakelijk is en het is de dure plicht om de stad goed te onderhouden, beter achter te laten dan ze is aangetroffen en ook de veiligheid van Amsterdammers te borgen. Dit kost geld en zal ook tot overlast leiden. Het doel van dat deze standaard is dat bij kan dragen aan effectieve maatregelen, zodat sneller gewerkt kan worden, met minder overlast en voor zo laag mogelijke kosten. Volgens de projectkaart vallen de meeste projecten binnen het historisch centrum. Hier liggen de oudste bruggen. Geldt de scope van dit gebied en ook de reikwijdte van deze standaard voor de hele stad? En kan dus worden geconcludeerd dat dit niet nodig is voor bruggen en kades buiten de ring?

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

In de standaard wordt gekozen voor een programma-aanpak in plaats van het projectmatige maatwerk. Dat is een goed uitgangspunt. Op welke wijze is er binnen dit programma op basis van die standaard maatwerk mogelijk? In eerdere debatten is duidelijk geworden dat er veel externe expertise en advies is ingebouwd in het programma. Kan de wethouder dit beeld bevestigen en toelichten? Het is opvallend dat alleen stadsdeel West gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid tot het geven van een formeel advies in het kader van participatie. Hierin worden zinnige zaken genoemd. Zo adviseren zij om jaarlijks het uitvoeringsprogramma van dat jaar voordat het wordt vastgesteld te bespreken met de stadsdelen. Dit wordt ook toegezegd in de stukken. Is het een idee om ook de raad op die manier te informeren over de uitvoering en het aantal projecten die in dat jaar plaats zullen vinden? Wellicht kan hier ook participatie op worden gedaan, ondanks dat er nu voor wordt gekozen om participatie te doen in de buurten en niet elk besluit of maatregel apart voor te leggen. Mevrouw WIJMENGA merkt op dat de bruggen en kades nu een politiek thema zijn geworden, ondanks dat het CDA al langer heeft aangedrongen op passend beleid. Het CDA is het met de insprekers van De Goede Wal eens dat er nu wellicht te snel te dure keuzes worden gemaakt. Het is de vraag of de alternatieven goed zijn onderzocht.

Ook het CDA gaat daarom graag in gesprek met De Goede Wal. Tegelijkertijd verzoekt de fractie nu al een onderzoeks- en adviescommissie in te stellen naar de aanbestedingen voor de damwanden in de grachten. Het gaat namelijk om honderden miljoenen de komende tien jaar. Hoe kijkt de wethouder hiernaar? Kan er meer inzicht komen in de aanbestedingen? Welke afwegingen zijn gemaakt bij de keuze voor een partij? Er ligt een voorstel voor de vernieuwing van de kademuren voor. Het alternatief door de VVAB voor het kademuurherstel, waarbij wordt voorkomen dat de hele kade moet worden afgebroken en er meer bomen behouden kunnen worden, zou worden meegenomen in het onderzoek. Kan de wethouder hier een update over geven? Mevrouw MARTTIN vraagt hoe de bewoners van met name de Lauriergracht worden geïnformeerd over de consequenties van de herstelwerkzaamheden. Er zijn daar zestien parkeerplekken verdwenen, zonder daar vooraf over te zijn geïnformeerd. Mevrouw BERCKENKAMP memoreert dat de stad voor een grote opgave staat. Op basis van dit voorstel kan er waarschijnlijk sneller en efficiënter worden gewerkt. Tegelijkertijd is er een roep van insprekers en het stadsdelen om meer ruimte. Is het mogelijk om zwaarwegende opties mee te nemen in de plannen? Het voelt nu alsof de plannen in beton zijn gegoten. De heer ERNSTING voelt zich ongemakkelijk bij deze voordracht.

In de stukken is te lezen dat er geen besluit nodig is van het college, van het dagelijks bestuur van een stadsdeel, van de raad en er is geen formele inspraak. Dat is nogal wat. Verder lijkt de zinsnede in het raadsvoorstel ‘door deze standaard vast te stellen onderschrijft de raad en het college hiermee samen de ambitie en verklaren de werkwijze voor de komende jaren te omarmen‘ te suggereren dat wanneer de raad niet instemt met het voorstel de urgentie onvoldoende wordt erkend. De heer Ernsting erkent dat het heel belangrijk is dat de kades de komende eeuwen goed worden en blijven, maar dat betekent niet dat alles wat met de democratie te maken heeft, opzij moet worden geschoven. Daarnaast is het ook onverstandig, omdat wanneer er iets gebeurt in de leefomgeving van Amsterdammers en

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

zij het er niet mee eens zijn, zij bij de gemeente zullen aankloppen, de publiciteit zullen zoeken of er kan een juridisch geschil ontstaan. Daarnaast ziet de spreker in meerdere of mindere mate verborgen aannames of keuzes in de aanpak A2. In een bijlage wordt deze aanpak uitgewerkt. Dit staat in tegenstelling met een inspiratiedocument wat elke maanden geleden in de gemeenteraad is besproken, waarin de wens werd geuit de grachten autovrij of parkeervrij te maken. Enerzijds is het goed dat er groeiplaatsvoorzieningen voor bomen komen, maar er zijn ook veel discussies over bomen. De heer Ernsting complimenteert met dat de staat van de bomen beter zijn geworden. De stroomschema’s geven helderheid en duidelijkheid over hoe de afweging eruitziet, ondanks dat er veel criteria worden genoemd. Ook is er discussie over de te hanteren techniek voor het vervangen van de kades. Is het nodig dat ze altijd helemaal worden vervangen? Er is nog te veel fluïde in de maatschappelijke discussie omtrent de aanpak, dat het proces nu te snel gaat om de rol van de gemeenteraad of die van het bestuur helemaal opzij te zetten. De heer Ernsting spreekt de hoop uit dat er een open discussie ontstaat. De spreker is zich bewust van de urgentie: de renovatie moet goed en snel plaatsvinden, betaalbaar zijn en zo min mogelijk impact hebben.

De heer MIEDEMA vindt het fijn dat de heer Ernsting de urgentie onderkent. Ook de heer Miedema ziet het dilemma tussen enerzijds participatie en zorgvuldigheid en aan de andere kant snelheid maken. Zijn voorstel is het uitvoeringsprogramma jaarlijks met de gemeenteraad en de stadsdelen te bespreken. Wat is de mening of het idee van de heer Ernsting hierover? De heer ERNSTING vindt het prima dat de besluitvorming bij de raad ligt. Het idee van een expertcommissie is ook nuttig voor de raad. Dit sluit aan bij het punt wat GroenLinks en D66 eerder hebben gemaakt over het raadsbudget voor een extern onderzoek – onderdeel van de motie Van Pinxteren naar aanleiding van de enquête Noord/Zuidlijn – en dit te betrekken bij hoe dit proces wordt begeleid. Het is namelijk een langdurig programma waarbij het van belang is voor een langere periode met meerdere colleges en raden de urgentie te bewaren. Tegenspraak is nuttig. Dit is een van de lessen die uit de Noord/Zuidlijn is getrokken. Het is goed dit te borgen. Mevrouw KUIPER ondersteunt de gedachte over het instellen van een expertcommissie. Juist omdat het om zoveel geld gaat, moet er zekerheid zijn dat dit de beste aanpak is. Er komen steeds meer geluiden vanuit de samenleving en deskundigen dat er andere oplossingen zijn. Ook de ChristenUnie kan nu nog niet akkoord met deze uitvoeringsstandaard.

Mevrouw Kuiper heeft begrepen dat particulieren zelf verantwoordelijk zijn voor stukken kade die in hun bezit zijn. Zijn alle eigenaren hiervan op de hoogte? Kunnen zij deze grote investering bekostigen? Deze vraag is relevant in de context van stijgende prijzen van onder andere levensonderhoud en energie. Als particulieren niet kunnen investeren in hun stuk kade, wat betekent dit voor de plannen? De heer MIEDEMA geeft aan dat er acute situaties kunnen ontstaan. Wanneer voelt mevrouw Kuiper voldoende comfortabel bij een gekozen oplossingsrichting? Het beeld is namelijk dat er nu al externe experts bij betrokken zijn.

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

Mevrouw KUIPER stelt dat die vraag juist beantwoord moet worden. Op korte termijn moeten er wellicht parkeervakken worden opgeheven. Maar uit de manier waarop dit jarenlange plan moet worden aangepakt om de veiligheid te garanderen kan mevrouw Kuiper niet opmaken of dit de beste aanpak is. De heer Heijn heeft een situatie beschreven waarbij er een houten beschot wordt aangebracht. Mogelijk is dit een goed alternatief voor de stalen beschutting, die ook kostbaar is. De heer MIEDEMA ziet een dilemma. Innovatie zit in het programma, maar op een gegeven moment moet er wel iets gedaan worden. Ook zullen er altijd mensen zijn die hun bedenkingen hebben. Het is de vraag of er in dit soort situaties zekerheid kan komen over de juiste oplossingsrichting. De vraag is wanneer de ChristenUnie voldoende comfort voelt bij de gekozen aanpak. Mevrouw KUIPER zou graag willen weten of er een alternatieve aanpak is die wellicht een stuk minder kost en veel veiligheid kan garanderen. 100% veiligheid bestaat inderdaad niet, maar er moet duidelijkheid komen dat dit de beste oplossing is.

Beantwoording Wethouder DE VRIES gaat in op de huidige stand van zaken: er is een goed functionerende programmaorganisatie; er wordt veel onderzocht; er worden veel korte maatregelen getroffen om zaken veilig te stellen – dat gebeurt met veel technieken, maar met name de damwandtechniek; er is inmiddels veel kennis, maar er zijn ook veel zaken nog niet bekend. Dit laatste maakt dat er heel veel aan onderzoek en innovatie wordt gedaan. In deze fase is de uitvoering van de tijdelijke maatregelen, maar zeker ook de definitieve aanpak van kades en bruggen, bij lange na nog niet langjarig gedekt. Dit is een vervelende boodschap, omdat er veel meer noden, ook aan de investeringskant, in de stad zijn. Daarom is het verstandig dit proces samen met de burgers te doen, dat de gemeenteraad zoveel mogelijk wordt meegenomen, zodat de raad sturing kan geven en dus in het programma te kiezen voor een aanpak die transparant en voorspelbaar is, maar ook kostenefficiënt en in de uitvoering efficiënt is. Dit staat in het programma. Dit zorgt ook voor spanning: het kan heel efficiënt zijn, maar op een gegeven moment heeft niemand er meer iets over te zeggen. Dit is niet wenselijk. Andere kant is het ook niet wenselijk om voor elk stukje kade maatwerkafspraken te moeten maken. De kosten worden dan te hoog, wat ook een negatieve invloed heeft op de kwaliteit van de stad.

De wethouder omarmt daarom het voorstel van de heren Ernsting en Miedema: te kijken waar een goed evenwicht is tussen efficiënt en goed werken, maar ook waar de bewoners en gebruikers van de stad, de stadsdelen en raad goed worden meegenomen. Dat betekent dat werkzaamheden voortvloeiend uit bestaande kaders uitgevoerd kunnen worden zonder tussenkomst van de gemeenteraad. Dit betekent ook dat er in de jaarprogrammering voorafgaand aan de uitvoering nagedacht wordt over mogelijke discussiepunten in een uitvoeringsprogramma en deze te bespreken. Dit voorkomt dat de gemeente wordt overvallen door zaken, die dan vervolgens ook meer tijd en geld kosten om ze op te lossen. Het is daarom een mogelijkheid dat het college aan alle betrokken stadsdeelcommissies de jaarprogrammering vooraf kenbaar en mogelijk ook bespreekbaar zal maken, zodat aangegeven kan worden welke onderdelen van het uitvoeringsprogramma mogelijk nog wel besproken zouden moeten worden met de raad. Dit bevordert dat de gemeente voorspelbaar is in de uitvoering van de uitvoeringsprogramma’s en dat het goede gesprek op het juiste moment plaatsvindt. Er kan

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

nog steeds op onderdelen maatwerk worden gedaan, maar als dit van tevoren bekend is, is dit goed inpasbaar in de programma’s. Er zijn veel externe commissies die met dit onderwerp bezig zijn. Dit is bijvoorbeeld het Commissariaat Civiele Constructies. Zij rapporteren rechtstreeks aan de raad. Zij zijn zeer nauw bij dit project betrokken en adviseren rechtstreeks aan het programma. Daarnaast is er een externe adviesraad die het programma adviseert. De gemeente zit in heel veel samenwerkingsverbanden, waaronder het AMS Institute, maar ook breder met TNO en TU Delft. Er wordt op dit moment onderzoek gedaan naar wanneer een kade echt bezwijkt. De resultaten hiervan zijn input voor de risico-ingrepen die moeten worden gedaan. Daarnaast zal de gemeente deelnemen – mits er vanuit de Groeifondscommissie steun voor is – aan een landelijk samenwerkprogramma over goed assetbeheer, waarin het Programma Kades en Bruggen een belangrijke partner is. Specifiek ten aanzien van het project Waalseilandsgracht is er met de bewoners en de raad afgesproken dat op vijftig meter een experiment, gebaseerd op de expertise van mensen uit die buurt en externe expertise, zal worden uitgevoerd. De strategie is steeds om een innovatiekans echt te onderzoeken en vervolgens te implementeren in de rest van het programma.

Het is mogelijk dat de raad hier ook een rol in kan spelen, omdat dit onderwerp nog meer leidend zal zijn voor de gemeenteraad de komende jaren. De wethouder adviseert wel om de relatie tussen dat initiatief en de bestaande externe partijen te bekijken om te voorkomen dat er te veel advisering plaatsvindt. Het college werkt ook met het VVAB samen, juist als het gaat om zaken die kunnen worden behouden, maar ook ten aanzien van de bomen. Er wordt nu onderzoek gedaan hoe er in de uitvoering van het uitvoeringsprogramma meer rekening kan worden met het behoud van bomen. De raad wordt hierover gerapporteerd. Het beeld is dat de gemeente aan steeds meer criteria zal moeten voldoen voordat een boom weggehaald kan worden. Dit evenwicht zal voortvloeien uit dit onderzoek. De wethouder betreurt indien de bewoners van de Lauriergracht niet zijn geïnformeerd over het tijdelijk niet kunnen parkeren aldaar. De standaard is namelijk dat de gemeente ook over tijdelijke ingrepen veel met de inwoners spreekt. De wethouder zal kijken hoe het proces in dit geval is gelopen en zal de raad hierover informeren. Er is veel gezegd over de kosten. Damwanden kunnen worden hergebruikt en het proces kan worden gestandaardiseerd. Het is daarmee dus niet een zekerheid dat damwanden een duurdere oplossing is dan andere oplossingen.

De gemeente doet de handreiking dat, wanneer de gemeente daar kennis van heeft, bewoners worden geïnformeerd over de status van hun kade. Ze moeten wel de verantwoordelijkheid voor hun eigen bezit nemen, net zoals voor het onderhoud van hun eigen huis. Wat dit kan betekenen voor de stad, werd concreet bij de Grimburgwal. De gemeente deelt de beschikbare informatie met de particuliere kadebezitters. Daarmee hoopt de gemeente dat vervelende situaties voor de stad worden voorkomen. Mevrouw KUIPER heeft hier begrip voor. Dat betekent wel dat, net als bij de Grimburgwal, een deel van de kade kan instorten, omdat een particulier niet zijn of haar verantwoordelijkheid heeft genomen. Dat heeft gevolgen voor de veiligheid. Welke scenario’s verwacht de wethouder? Wethouder DE VRIES herhaalt dat de gemeente een handreiking heeft gedaan over hoe mensen hun kade aan kunnen pakken als er iets mee aan de hand is en daarnaast de mensen zo goed informeren en in kaart brengen dat het speelt. Het opknappen zelf

30

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

moeten de mensen zelf doen. In vergelijking met het verleden is er nu veel meer kennis van zaken, zodat de gemeente zich op eventuele vervelende situaties voor kan bereiden. Mevrouw KUIPER vraagt of ingeschat kan worden hoe vaak dit voorkomt. Wethouder DE VRIES geeft aan dat er ongeveer driehonderd kilometer particuliere kade is. Er is geen volledig overzicht van de status van deze kades. Aanvullend op zijn eerdere antwoord kan de gemeente mensen die de uitvoering ingewikkeld vinden, aanbieden om mee te liften op het project. De kosten zijn voor de particulieren zelf, maar mogelijk zal deze mogelijkheid goedkoper zijn dan dat ze het zelf moeten opzetten. Tweede termijn commissie De heer ERNSTING hoort dat de wethouder begrijpt dat de raad op een andere manier betrokken wil blijven. Voorafgaand aan een besluit tot een standaardaanpak is er geen besluitvorming door het college of van het dagelijks bestuur van een stadsdeel nodig. Wie neemt in dat geval het besluit? Wie moet de raad controleren, bijvoorbeeld met een vernieuwende commissie? Dit is niet opgenomen in het stuk. Beantwoording Wethouder DE VRIES noemt ter vergelijking het voorbeeld van het investeringskrediet voor de vervanging en uitbreiding van het drinkwaternet. De raad keurt het krediet goed. Vervolgens worden besluiten over de uitvoering genomen door de gemandateerde mensen binnen het drinkwaterbedrijf.

De uitvoeringsstandaard Bruggen en Kaden ligt wat meer op een grensvlak, omdat dit impactvollere ingrepen kunnen zijn. Tegelijkertijd gaan ze volledig langs de door de raad vastgestelde standaard in mandaat. Daar kan in de verantwoordelijkheden aan tegemoet gekomen worden door de voorgestelde werkwijze. Dus wanneer de planning vooraf bij de raad bekend is en de raad aangeeft welke onderwerpen zij wil bespreken of goed volgen, kan dit een balans zijn met de zaken die regulier in mandaat zijn, maar wel impactvoller zijn. En mocht iemand veel last ondervinden, kan het mandaat ook weer worden teruggenomen. Tegelijkertijd, de gemeente is groot, niet alle zaken lopen langs het college. Men moet er daarom ook op vertrouwen dat de ambtelijke organisatie zaken goed oppakt en daarin ook een goede balans met elkaar vinden. De heer ERNSTING beaamt dit. Het verschil is dat de impact anders, maar de techniek erachter en de functionaliteit zijn ook nog een punten van discussie in de maatschappij. Wethouder DE VRIES vermoedt dat de punten zoals genoemd door de heer Ernsting nog met elkaar worden besproken. Dus het gaat juist om die zaken die duidelijk tot assetonderhoud leiden. Ten aanzien van de bruggen en kades geeft de wethouder aan dat dit een ontwikkelend veld is, maar er zijn ook spannende ontwikkelingen rondom riolering. Ook daar treedt innovatie in werking.

Maar juist omdat dit nieuwer is, impactvoller en zaken nog in beweging zijn, stelt de wethouder voor dit juist met jaarprogrammering te doen, waar van tevoren met elkaar goed wordt gekeken over welke punten met elkaar van gedachten moet worden gewisseld en wat in mandaat kan worden uitgevoerd.

31

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

De VOORZITTER stelt vast dat in verband met de aangekondigde moties dit onderwerp wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 1 december 2021 – lange bespreking. 9. Uitvoerings- en kredietbesluit voor de aanleg en exploitatie van de tijdelijke pontverbinding tussen Sluisbuurt en Kop Sporenburg voor een periode van zeven jaar. (ZD2021-012141) Eerste termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP memoreert dat D66 liever een vaste fietsverbinding in de vorm van een brug had gezien. De pont is tijdelijk. Houdt het college nu de optie voor een vaste verbinding in de vorm een brug open? Zo nee, waarom niet? Mevrouw IJMKER geeft namens de fractie van GroenLinks aan blij te zijn met de pont – een brug is ook heel mooi, maar in de tussentijd kan de pont worden gerealiseerd – niet alleen voor de bewoners van Zeeburgereiland, maar ook die van IJburg. Het is goed dat er eindelijk ook voor de fiets een directe route komt naar de rest van de stad. Er zijn uitgebreide participatietrajecten geweest. De verschillende varianten zijn goed onderzocht. De gemaakte afweging is duidelijk. GroenLinks heeft nog twee punten. Allereerst zijn er nog zorgen rond de verkeersveiligheid, zeker aan de kant van Sporenburg. Inmiddels zijn er al enkele maatregelen genomen.

GroenLinks vraagt de wethouder de verkeersveiligheid goed te monitoren en te evalueren, teneinde te kunnen bepalen of de voorgestelde maatregelen voldoende zijn of dat er aanvullende maatregelen nodig zijn. De vaartijden zijn beperkt. De pont zou ook gebruikt kunnen voor uitjes in het weekend naar landelijk Noord. Zijn er al gedachten over de uitbreiding van de vaartijden? Hoe wordt dit gemonitord en geëvalueerd de komende tijd? Hoe wordt er geanticipeerd op de woningbouw op Zeeburgereiland? Beantwoording Wethouder DE VRIES geeft aan dat niet de verwachting is dat er over zeven jaar een fietsbrug zal zijn, omdat een brug ingewikkeld – dit is uitgebreid besproken in de commissie RO – en heel kostbaar is. De tijdelijkheid heeft te maken dat in het voortraject is gezegd dat, ongeacht of er een fietsbrug komt of niet, er wel tijdelijk iets komt. Het is niet uit te sluiten dat de pont definitief wordt, zeker als er veel gebruik van wordt gemaakt. Dan moet er wel opnieuw een besluit over worden genomen in samenspraak met de bewoners en Rijkswaterstaat om recht te doen aan iedereen die erbij is betrokken. Voortvloeiend uit de inspraak is veel meer gekeken naar de verkeersveiligheid op Sporenburg en omgeving. Er zijn een aantal maatregelen voorgesteld, ook worden nog een aantal maatregelen onderzocht.

Er zal gekeken worden hoe zich dit in de praktijk zal gaan ontwikkelen en op basis hiervan handelen. Ook de vaarfrequentie en de vaartijden staan scherp op het netvlies. De verwachting is dat deze aansluiten bij de behoefte. Mocht dit succesvol zijn, waarbij ook gekeken wordt naar extra behoefte voortvloeiend uit de woningbouw, kan een uitbreiding van de vaartijden worden overwogen. De VOORZITTER stelt vast dat dit onderwerp voldoende is besproken en als hamerstuk zal worden geagendeerd voor de raadsvergadering.

32

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 13. Instemmen met het voorkeursbesluit Maatregel 15 Prins Hendrikkade oostOostertoegang en Kattenburgerstraat en instemmen met een aantal wijzigingen van het beleidskader Verkeersnetten Nr. VN2021-029166 Wethouder DE VRIES geeft aan dat op basis van signalen van raadsleden aanvullende informatie met de raad is gedeeld. De wethouder excuseert zich voor de late verzending. Eerste termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP memoreert de belofte van het geldende coalitieakkoord om Amsterdammers meer te betrekken bij de plannen van de stad. Het lijkt nu alsof deze PvdA-wethouder zich daar niets van aantrekt. Na de Weesperstraat worden nu de Kattenburgerstraat, de raad en de bewoners weer verrast: de raad kreeg pas vijf dagen geleden deze plannen. Dit is te kort dag voor een goede voorbereiding. De bewoners, die jarenlang hebben gestreden en geparticipeerd, kregen te horen dat de plannen niet doorgaan. De noodzaak hiervan bleef toen onduidelijk, maar de beantwoording op vragen van lid Vroege gaven meer duidelijkheid. D66 steunt het voorstel dat er geen brug en tunnel komen, maar ziet ook niet de noodzaak om hier nu met spoed over te besluiten.

Het voorstel is dat de wethouder de plannen terugneemt, eerst een fatsoenlijk participatietraject doorloopt en de nieuwe plannen voorlegt aan de stadsdeelcommissie, waarna besluitvorming in deze commissie en de raad kan plaatsvinden. De heer ERNSTING snapt het ongemak van D66, maar uiteindelijk is dit een stap in een langer proces. Nu ligt de Nota van Uitgangspunten voor, daarna volgt nog voorlopig ontwerp en een definitief ontwerp. Daarin kan de buurt en de stadsdeelcommissie de plannen verfijnen en invullen. De vraag is waarom het proces overnieuw moet. Dit kost kostbare tijd, met name bij de Oostertoegang, waar die ruimte voor fietsers en voetgangers zo belangrijk is. Mevrouw BERCKENKAMP snapt dit. Tegelijkertijd gaat het ook om de beeldvorming naar de bewoners toe. Deze mensen zijn al jarenlang betrokken en nu moeten zij opnieuw gaan participeren. Zij hebben waarschijnlijk wel iets beters te doen dan continu in gesprek te gaan met de wethouder, et cetera. Het is goed hier rekening mee te houden. Mevrouw MARTTIN refereert aan de eerdere inspreker over de Prins Hendrikkade, maar ook signalen uit de buurt, dat mensen de bus en de hiermee gepaard gaande vervuiling helemaal zat zijn. De concessie Zaanstreek-Waterland, waar deze regiobussen vandaan komen, is uitgesteld vanwege corona en allerlei andere zaken.

Is het mogelijk in de tussentijd iets te doen voor deze bewoners? Heeft de wethouder hierover al met de bewoners van gedachten gewisseld? Mogelijk kunnen routes tijdelijk worden gewijzigd totdat de energieloze bussen gaan rijden. De heer KREUGER sluit aan bij de bijdrage van D66 en is er voorstander van de plannen opnieuw de inspraak in te doen. Aanvullend complimenteert de spreker D66 met de controle die de fractie uitvoert: het dualisme bestaat nog.

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

De heer ERNSTING vindt het goed dat deze Nota van Uitgangspunten in samenhang drie verschillende deelprojecten bespreekt. Werkzaamheden op de ene plek hebben consequenties voor andere plaatsen. Daar ging ook de discussie bij de Agenda Autoluw heel erg over. Het fietspad bij de Oostertoegang is als gevolg van de toegenomen drukte alleen maar onmogelijker geworden. De enige oplossing is eenrichtingsverkeer. Dit heeft consequenties bij de Kattenburgerstraat. Uiteraard is de heer Ernsting teleurgesteld dat niet het hele project door kan gaan. En tekent erbij aan dat er discussie was, ook in de buurt, over het verleggen van de weg in de Kattenburgerstraat en het fietspad. Ook de spreker heeft hier vraagtekens bij gehad. GroenLinks zal instemmen met het niet bijbestellen van de tunnel en de fietsbrug. Wel is het voor de buurt en GroenLinks van belang dat er een afwaardering komt van de Kattenburgerstraat, dat het geen Plusnet corridor meer is voor auto’s en dat het dertig kilometer per uur wordt. Dit gaat ook gebeuren en dat is goed nieuws. De uitgangspunten zijn helder, maar dit moet nog wel verder ingevuld worden. Daarbij wil de spreker in het vervolg van het proces aandacht vragen voor de oversteekbaarheid van de Kattenburgerstraat, bijvoorbeeld bij de Dijksgracht waar een onveilige situatie ontstaat, omdat auto’s daar vaak te hard rijden.

Mogelijk zijn er nog andere plaatsen waar de mogelijkheid moet komen om over te steken, zeker als het Marineterrein in ontwikkeling komt. De spreker is van mening dat de benodigde aanpassingen inpasbaar zijn in het proces. Juist omdat de Oostertoegang samenhangt met andere deelprojecten voelt de spreker urgentie hiermee aan de slag te gaan en is ook van mening dat het niet nodig is het proces opnieuw te doen. Wanneer de raad haar inhoudelijke punten meegeeft, is er voldoende ruimte om deze mee te nemen en het goed te doen. Het is jammer dat de plannen ten aanzien van de Prins Hendrikkade voorlopig niet doorgaan. De inspreker had het over 2027, in de stukken wordt 2025. De vraag is wanneer de plannen zullen worden uitgevoerd. Heeft mevrouw BERCKENKAMP het goed begrepen dat GroenLinks de bewoners en het stadsdeel willen horen voordat het proces wordt vervolgd? De heer ERNSTING is van mening dat het belangrijkste uitgangspunt nu voorligt. Ook hoorde de heer Ernsting mevrouw Berckenkamp zeggen dat D66 de bijbestelling niet gaat doen. Dit is ook een belangrijk uitgangspunt. Dat betekent dat het stadsdeel er ook niets meer over kan zeggen, omdat het dan te laat is. Daarnaast is het beeld dat er voldoende ruimte in het vervolg van het proces is om voor de verfijning van de plannen een plek te vinden. Tot slot ten aanzien van de inspraakvariant van de Prins Hendrikkade.

Het is de spreker niet bekend hoe het precies zit met de bussen. Wel is bekend dat mensen uit Monnickendam boos waren toen driekwart van de bussen richting het Centraal Station verdwenen. Dus ook daar zit een belang. Het is de vraag of het laatste kwart ook weggehaald moet worden. Tegelijkertijd ziet het plaatje wat uit de participatie is gekomen er wel aantrekkelijk uit. De heer Ernsting is benieuwd naar de reflectie van de wethouder en neemt aan dat dit een plek zal krijgen in het vervolg van het proces. Beantwoording Wethouder DE VRIES ziet dat de heer Kreuger op zoek is naar dualisme. De wethouder heeft zich inmiddels een beeld kunnen vormen van hoe de samenwerking in het

34

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

MLW

college gaat. Dit gaat boven verwachting goed. De vier partijen in de coalitie leveren een eigen, gezonde inbreng. Zo heeft bijvoorbeeld D66 gezegd dat er regels en kaders zijn aan het uitlenen van geld. Het college heeft dit omarmd. Tegelijkertijd heeft deze keuze wel grote consequenties, want het betekent dat de verwachte groei in investeringen, die in dit deelgebied van de mobiliteit was ontstaan, wel met een crash tot stilstand komt. Dit wordt zichtbaar in het voorliggende voorstel, zoals bijvoorbeeld dat de Prins Hendrikkade wordt uitgesteld en dat er per direct een besluit moet worden genomen over het wel of niet bijbestellen van de tunnel onder het spoor door. Dit maakt brokken naar de raad en naar de burgers toe. Dat laatste is met name het meest vervelend. Het is wel belangrijk dat er nu een besluit over wordt genomen, want ook wanneer er niet over wordt besloten, is dit ook een besluit, omdat dan alsnog de bijbestelling niet doorgaat. De wethouder heeft ervoor zorggedragen dat de stukken tijdig bij de raad zijn, zodat het ook een eerlijk besluit is. Als er namelijk wordt besloten om de bijbestelling toch te doen, wordt dit meegenomen in de Begroting, en dan kan het nog wel. Als er gekozen wordt voor uitstel, dan kan het niet meer, omdat de gemeente vanuit ProRail te maken heeft met deadlines.

Vanuit het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Amsterdam investeert ProRail namelijk € 1 miljard in het station van Amsterdam. Dit moet ook zijn verloop hebben. Dit heeft wel meteen gevolgen voor de andere onderdelen. Juist die samenhang is ook van belang in de besluitvorming. De oplossing is burgers te informeren over wat de gemeente wel en niet voor hen kan betekenen. De wethouder pleit er daarom voor de Nota van Uitgangspunten nu vast te stellen. Deze uitgangspunten zijn namelijk hoogover en geven voldoende ruimte om het gesprek aan te gaan met de stadsdeelcommissie en bewoners in de Kattenburgerstraat en omgeving over hoe de Kattenburgerstraat met dertig kilometer per uur en met een mooie indeling zal worden. Daarnaast kan ook worden gekeken hoe dit aansluit op de Dijksgracht en wat dit betekent voor de onderdoorgang op de Piet Heinkade. Deze zelfde pragmatische aanpak geldt ook voor de Prins Hendrikkade. De bittere boodschap is dat de plannen, afgezien van wat onderhoud, zijn uitgesteld. Uitvoering van de plannen in 2027 is een realistischer tijdspad. Hoe gaat dit eruitzien? De wethouder heeft dubbele petten. Enerzijds is hij de wethouder Verkeer, die met de inwoners van de Prins Hendrikkade praat over de inrichting van de straat. Anderzijds is de wethouder ook bestuurder van de Vervoerregio, die verantwoordelijk is voor de concessieverlening Zaanstreek-Waterland.

Die belangen zijn soms tegenstrijdig aan elkaar. Een aantal weken geleden heeft de raad input op de concessie Zaanstreek-Waterland vastgesteld. Er is gevraagd het busverkeer door de Prins Hendrikkade te verminderen. De concessie is dat de bussen elektrisch worden, wat een verbetering van de luchtkwaliteit oplevert. Tegelijkertijd zal het druk blijven. Een aantal raadsleden is ook lid van de Regioraad. Dit geeft de mogelijkheid daar op een later moment bij de concessie over te besluiten. Gegeven deze context is het duidelijk dat er een belangafweging moet worden gemaakt tussen de bewoners van de Prins Hendrikkade en mensen die vanuit Waterland naar de stad komen. Aanvullend geeft de wethouder aan dat het mogelijk is kleine maatregelen te treffen rondom de Prins Hendrikkade, zeker wanneer de werkzaamheden aan de Oosttoegang zijn uitgevoerd. De omwonenden van de Prins Hendrikkade zullen hierbij worden betrokken. Tweede termijn commissie Mevrouw BERCKENKAMP snapt dat het een complex proces is, maar wil het ook graag vereenvoudigen. Er is het gegeven dat de bewoners veel tijd en moeite hebben gestoken in een eerder plan. De bewoners worden weer voor het blok gezet. Dit is voor geen van de partijen prettig. Daarnaast past het de raad en het college niet om deze

35

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Definitief Raadscommissieverslag, donderdag 4 november 2021

voorstellen last minute erdoorheen te duwen. In het participatieperspectief: hoe denkt de wethouder hierover?

MLW licht

van het

bredere

Beantwoording Wethouder DE VRIES is het eens dat het beter was geweest als het college, de raad en andere direct betrokkenen het eerder had zien aankomen. De wethouder betreurt het dat inwoners, maar ook de ambtelijke organisatie, er al veel tijd in hebben moeten steken. Echter, het hoofddoel van de bewoners was een prettige, aangename en veilige Kattenburgerstraat. Dat hoofddoel wordt met deze Nota van Uitgangspunten vastgesteld. Het geeft de bewoners ook de ruimte om op een later moment samen met de gemeente daar volledig invulling aan te geven. Vanwege de samenhang heeft een eventueel nu niet instemmen met dit voorstel grote gevolgen voor de Oostertoegang, omdat hier, ook vanwege de maximering op dertig kilometer per uur, gestart moet worden. Alles bij elkaar genomen, ziet het college geen aanleiding dit voorstel aan te houden. De heer KREUGER vraagt of deze Nota van Uitgangspunten nu terug de inspraak ingaat. Wethouder DE VRIES ontkent dit. De wethouder verzoekt nadrukkelijk om nu een besluit te nemen en vervolgens naar aanleiding van de vastgestelde Nota van Uitgangspunten samen met de bewoners van de Kattenburgerstraat te kijken hoe de straat wordt aangepakt. De heer KREUGER geeft aan dat dit betekent dat het voorstel niet behandelrijp is en dus van tafel moet.

De heer ERNSTING is van mening dat het voorstel behandelrijp is en dat de afweging een inhoudelijke is en niet een technische. Mevrouw BERCKENKAMP is namens de fractie van mening dat het voorstel inderdaad niet behandelrijp is, maar wellicht kan de oplossing gezocht worden in een aanvullende opmerking waarin wordt aangegeven dat de communicatie met de bewoners zorgvuldig gebeurt. Wellicht kan de wethouder dit, samen met een toelichting, communiceren met de bewoners, omdat de spreker heeft gemerkt dat hier behoefte aan is. In dat geval kan D66 instemmen met het voorstel. Wethouder DE VRIES is hiertoe zeer bereid. De wethouder nodigt de raad uit hem via een motie te instrueren. De heer KREUGER heeft een punt van orde. De spreker is van mening dat de Nota van Uitgangspunten niet behandelrijp is. Deze nota is niet in de participatie geweest en moet dus alsnog de participatie in. De heer Kreuger adviseert dit agendapunt niet te agenderen voor de gemeenteraad en brengt dit daarom in stemming. De VOORZITTER geeft aanvullend mee dat NvU-maatregel 15 in de commissie van 5 november en in de raad van 10 november besproken dient te worden, omdat dit ook de uiterste datum is waarop de raad nog kan besluiten dat de bijbestelling voor een langzaam verkeer-tunnel Kattenburgerstraat wel onderdeel moet zijn van de aanbesteding door ProRail van het Programma Hoofdfrequent Spoorvervoer Amsterdam.