Definitief verslag FED Inspreekavond 12-01-2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Digitale inspreekavond Windmolens in Amsterdam Vergaderdatum Dinsdag 12 januari van 19.30 tot 00.45 uur in de raadszaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 4 februari 2021 Voorzitter: mevrouw KILIÇ Secretaris: mevrouw Meijer Verslag: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezig namens de raadscommissies FED en RO: de heer Boomsma (CDA), de heer Groen (GroenLinks), de heer Heinhuis (PvdA), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Khan (DENK), de heer Kreuger (Onafhankelijke raadsfractie), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Naoum Néhmé (VVD), de heer Nijssen (VVD), mevrouw Van Soest (PvdO), mevrouw Timman (D66) en het lid Verkerke (BIJ1) Voorts aanwezig: 160 insprekers

De VOORZITTER heet iedereen welkom op deze digitale inspreekavond over het plaatsen van windmolens in Amsterdam. De leden van de raadscommissie FED hebben verzocht om deze inspreekavond. De raadscommissie RO is hierbij eveneens uitgenodigd. Wegens het grote aantal insprekers is de voorzitter genoodzaakt de inspreektijd te beknotten tot één minuut; aangemelde insprekers zijn hiervan op de hoogte gesteld. De voorzitter roept de insprekers op hun bijdragen kort en bondig naar voren te brengen. Zien zij gedurende de avond van hun bijdrage af, dan kunnen zij dat laten weten via het emailadres secretariaatcommissiefed@amsterdam.nl. Donderdag 14 februari wordt dit onderwerp in de raadscommissie behandeld. De insprekers hebben van de griffie een link naar Microsoft Teams ontvangen. Het is de bedoeling dat camera’s en microfoons allemaal uit staan totdat de naam wordt genoemd. Wie het woord krijgt, zet zijn microfoon en camera aan. Na de bijdrage kunnen raadsleden nog vragen stellen, dus de insprekers wordt verzocht even op mute te blijven. Na afloop van de bijdrage en beantwoording worden camera en microfoon op mute gezet en kunnen insprekers de rest van de inspreekavond volgen. De voorzitter verzoekt de deelnemers geen gebruik te maken van de chatfunctie; die is alleen bedoeld voor raadsleden om aan te geven dat ze een vraag hebben aan de inspreker.

Voorts roept de voorzitter de raadsleden op terughoudend te zijn met het stellen van vragen om het grote aantal insprekers vanavond aan het woord te laten komen. De heer KOMIJN woont op IJburg waar de gemeente mogelijk windturbines wil plaatsen. Hij is een voorstander van duurzame energie, maar niet op deze manier. Het gaat hier om windturbines van 200 m hoog die op 350 m van zijn slaapkamers draait. Daartussen zit alleen een strook water. Zijn zorg betreft niet alleen de natuur in het IJmeer, maar juist ook de gezondheid van 100.000 mensen waaronder veel kinderen. Windturbines veroorzaken continu geluidsoverlast en wetenschappelijk is bewezen dat dat schadelijk is voor de gezondheid. De provincie heeft de 600meternorm losgelaten, maar daarvoor is hier onvoldoende draagvlak. Een ruime meerderheid van de omwonenden is tegen. 7000 mensen hebben de petitie ondertekend en ook de motie van stadsdeel Oost bewijst dat net als het grote aantal insprekers op deze avond. Hij vreest dat met de plaatsing van deze windturbines het draagvlak voor verduurzaming gaat afnemen. Desgevraagd geeft hij aan dat de gemeente niet zo lichtzinnig mag omspringen met de gezondheid van mensen. Dit plan is in stilte opgesteld en via is het publiekelijk geworden. Ook al gaat het alleen om een zoekgebied, mensen maken zich hier heel veel zorgen over.

Wordt een zoekgebied als locatie aangewezen, dan bestaat er nauwelijks nog een mogelijkheid om zaken te keren. Participatie betekent dan alleen dat de burgers

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

mogen meebetalen aan de turbines. In juni heeft hij in een algemene nieuwsbrief van de gemeente gezien dat Amsterdam mogelijk windturbines in de stad gaat plaatsen met de uitnodiging om mee te praten. Een aantal sessies heeft plaatsgevonden met een heel beperkt aantal aanwezigen – door loting aangewezen. Dat is alle informatie geweest. De heer DE BRUIJN wijst erop dat de wettelijke normen voor windturbinegeluid te ruim zijn. Bij deze normen ervaart 9% van de bewoners ernstige hinder binnenshuis en 20% buitenshuis. Er is wetenschappelijk bewijs dat windturbines tot slaapstoornissen leiden – zie het meest recente RIVM-rapport. Die gezondheidseffecten leiden onder meer tot concentratie- en geheugenproblemen. Omwonenden van windpark Spui worden knettergek van de herrie. 70 dB is niet ongebruikelijk. Mensen verhuizen. Windturbines horen op minimaal 1500 m afstand te staan van woningen. Hij wijst de raad veel wijsheid in zijn besluitvorming. Desgevraagd geeft hij aan dat de gemeente al heel vroeg een stip op de horizon heeft gezet aan de hand van technische normen. Er is besloten dat er een bepaald potentieel aan windturbines in Amsterdam nodig is. Daarbij is veel te weinig rekening gehouden met de overlast die de afgelopen jaren duidelijk begint te worden als gevolg van alle plaatsing van windturbines door het Energieakkoord. De westelijke normen zijn echt veel te ruim.

Mevrouw VAN DEN HOMBERGH wijst op de demonstratie afgelopen week op IJburg. Windenergie is oké, maar gezondheidsschade nee. Maak het IJmeer niet vogelvrij. Hernieuwbare energie is pas duurzaam onder randvoorwaarden. Soms is de wet onvoldoende en daarom roept ze op tot minimaal 1500 m afstand van bewoners. Windturbines mogen niet ten koste gaan van de dag- en nachtrust van de vele tienduizenden burgers in Amsterdam en niet ten koste van tienduizenden vogels in en om het IJmeer. Ze roept de wetenschappelijke signalen over schade serieus te nemen. Met zoveel weerstand tegen de energietransitie gaat het niet goed komen. Bijstellen van het windturbine beleid is een kwestie van groeiend inzicht. Desgevraagd geeft ze aan dat ze een petitie zag en dat was het eerste moment dat ze besefte wat er stond te gebeuren. Sindsdien is er wel bij bijeenkomsten geweest over IJburg en Zeeburgereiland waarbij alleen mocht worden gesproken over mogelijke plaatsing en niet over de ambitie. Afgelopen donderdag is ze op eigen initiatief in gesprek geweest met wethouder Van Doorninck. Ze heeft dus heel actief informatie gezocht. Er is geen huisaanhuisbrief van de gemeente geweest wat altijd een goede gewoonte was. De heer VAN REIJSEN constateert dat de gemeente een afwegingskader heeft gedefinieerd in besluiten over zoekgebieden zoals IJburg.

Daarbij gaat het om vier punten: de hoeveelheid energie, draagvlak, ruimtegebruik en aansluitbaarheid. Voor drie van de vier punten is er nauwelijks iets uitgezocht moet worden. Stellen bewoners vragen over draagvlak, dan kunnen er nauwelijks antwoorden worden gegeven. Draagvlak is ver te zoeken. Gaat het om ruimtegebruik, vers dan zijn de gevolgen voor gezondheid, natuur, recreatie en veiligheid niet onderzocht. Gaat het om de hoeveelheid energie, dan is niet onderzocht hoeveel windmolens in het kleine gebied tussen wettelijk en maatschappelijk haalbaar zijn. Financiële en maatschappelijke gevolgen voor de woningbouw op IJburg zijn niet onderzocht. Hij roept de gemeenteraadsleden op verstandig te zijn en tegen zoekgebieden zoals IJburg te stemmen en de macht niet aan corporaties te geven die die windmolenparken willen stichten. Desgevraagd licht hij toe dat duizenden mensen op verschillende momenten vragen konden stellen, maar op zijn heel concrete vragen kon men geen antwoord geven. Beantwoording bleef heel algemeen en ging eigenlijk alleen over het proces. Wachten tot half maart betekent dat het te laat is: dan is de gemeente niet meer aan zet, maar dan is ze overgeleverd aan corporaties. Mevrouw PETERS, namens stichting Beschermers Amstelland, dit zegt vooral op zoekgebied zeven-zuid, de Duivendrechtse polder in de Amstelscheg. Eerder heeft ze al bezwaren ingediend.

Als beschermer staat zij voor behoud van de natuur en het landschap aan beide zijden van de Amstel. De coronacrisis leert hoe belangrijk het is dat

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

honderdduizenden bewoners van Amsterdam en omringende gemeenten gemakkelijk te voet of op de fiets deze groene long kunnen bezoeken om daar een frisse neus te halen, geestelijk bij te tanken en rust en ruimte te vinden. De plaatsing van 200 m hoge windturbines in de Duivendrechtse polder staat daar haaks op. Ze roept gemeenteraadsleden op de collega's van de gemeente Ouder-Amstel te volgen die hebben aangegeven geen windturbines toe te staan in hun deel van de Duivendrechtse polder. De stichting is niet tegen windturbines maar op provinciaal en regionaal niveau moet worden bekeken of ze toepasbaar zijn. Natuur- en milieuorganisaties hebben daarvoor een kader aangegeven. Ze vertrouwt erop dat de raad luistert naar de stem van de bewoners, de gebruikers en naar de stem van het landschap. De heer SMITS woont op Zeeburgereiland waar twee windturbines staan gepland op slechts 400 m en 800 m van zijn woning. Pas sinds begin december is hij op de hoogte via onofficiële kanalen. Om die reden heeft hij zich aangesloten bij Windalarm Amsterdam. De boodschap van Windalarm Amsterdam luidt: geen windmolens binnen 1500 m van woningen en nabij natuur, niet in Amsterdam en niet in Nederland. Het idee van windenergie is best goed alleen de uitvoering van het plan van de gemeente Amsterdam is slecht. Er is geen communicatie, geen informatie maar de corporaties zijn wel geïnformeerd.

Volgens de wethouder zou er twee derde draagvlak zijn in Amsterdam op basis van een gestuurd draagvlak onderzoek. Ben je tegen, dan ben je een Nimby. Hij vreest straks te moeten leven in een GroenLinkse klimaatdroom die voor hem een klimaatnachtmerrie wordt. Daar ligt men op Zeeburgereiland nu al wakker van. Hij roept de raadsleden op te stoppen met politieke spelletjes; hij roept de ambtenaren op de Amsterdammers te dienen en op te komen voor de burgers. Er is geen draagvlak voor windturbines binnen 1500 m van woningen en nabij de natuur. Desgevraagd geeft hij aan de indruk te hebben dat er nu een spelletje met de burgers wordt gespeeld. Er is zo goed als geen informatie maar er zouden wel informatieavonden zijn geweest. Dat tast het vertrouwen in de overheid aan. Dit lijkt een dogmatische opdracht van een aantal partijen die noch de burger, noch de klimaatwens dient. Er is zelfs promotieonderzoek gedaan naar de processen bij windturbines en daaruit blijkt dat hoe verder een proces is gevorderd hoe minder de burger te zeggen heeft. Het proces lijkt hier vergevorderd. Als de zoekgebieden er zijn, vraagt hij zich af wat de burger nog kan. Het proces is extreem ondoorzichtig. De heer PRONK stelt dat Nederland een lange traditie heeft in stedenbouwkundige planologie. Daardoor woont hij heel prettig ondanks dat het land zo dichtbevolkt is.

Nu lijkt het land over te gaan tot een decentrale aanpak waarbij 30 RESregio’s zijn vastgesteld en waarbij iedere regio zijn energie moet gaan opwekken. Dit leidt tot een planologische chaos van windturbines en zonneweides die worden uitgestrooid worden over het land. Heel gek dat de bewoners hierover zo slecht zijn geïnformeerd. De heer BOON spreekt in namens Energiecoöperatie Zuiderlicht die ruim zeven jaar geleden is begonnen met een enkele enthousiaste mensen die ernaar streven dat Amsterdammers schone energie krijgen. Inmiddels kent de coöperatie 1200 leden die samen 4000 zonnepanelen bezitten en beheren in en rond de stad. De coöperatie richt zich ook op windmolens samen met andere Amsterdamse coöperaties. Daarom is hij blij dat in lijn met het klimaatakkoord in de RES Noord-Holland-zuid het streven is opgenomen minimaal 50% windenergie in lokaal eigendom te ontwikkelen. Lokaal eigenaarschap van windmolens en van het proces is cruciaal. Terecht, want de opgave is heel groot en gaat direct invloed hebben op de leefomgeving. Als coöperatie gaat er graag een gesprek met de raadsleden, met voor- en tegenstanders van windenergie. Mevrouw WASSENAAR, bewoner van Schellingwoude, was trots toen Femke Halsema burgemeester werd van Amsterdam. Helaas is haar vertrouwen in haar en in de politiek geschaad. Haar inspraak is in feite een noodkreet.

Goede stukken maken duidelijk waarom het beter is windturbines niet zo dicht bij woningen te plaatsen, maar daar wordt kennelijk niet naar geluisterd. Ze is bij een inspraakavond geweest maar voelt zich totaal

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

niet gehoord. Er werd helemaal niet inhoudelijk op vragen ingegaan; er werd alleen geschermd met beleid. Ze roept de raadsleden op naar de mensen te luisteren: er is geen draagvlak. Heroverweeg het beleid. Bij een bevriend echtpaar is de man inmiddels ziek geworden van het lage frequentiegeluid. Ze roept de raad op ervoor te zorgen dan mensen en kinderen niet ziek worden en dat de natuur niet wordt beschadigd. De huidige normen zijn achterhaald. Desgevraagd legt ze uit dat ze het de politiek verwijt dat er zulke ingrijpende keuzes worden gemaakt die veel impact op haar leven en dat van haar kinderen hebben en op de natuur en dat dat heel lichtzinnig wordt gedaan. Er wordt alleen geschermd met beleid maar de politiek luistert niet. Mevrouw VAN DER LANS woont in Amsterdam-Noord en is voorstander van duurzame energie maar ze is ook bang dat de megawindturbines langs de A10 ten koste zullen gaan van de gezondheid van de bewoners in het dichtbevolkte gebied. Ze vreest voor slaap- en concentratieproblemen of andere medische en sociale problematiek. Ze vraagt de partijen te wachten met het nemen van dergelijke impactvolle besluiten totdat er meer duidelijkheid is bijvoorbeeld op basis van het wetenschappelijk onderzoek dat nu in ontwikkeling is. Ze wenst de raadsleden veel wijsheid bij hun beslissing.

Desgevraagd licht ze toe dat megawindturbines hoger dan 120 m zijn en zelfs van 150 tot 200 m hoog. Haar zorg betreft de onbekende langetermijngezondheidseffecten van met name het laagfrequente geluid van de windturbines. Hoe hoger de turbine, hoe groter het verwachte gezondheidseffect. Mevrouw Van der Lans woont pas sinds een jaar in Amsterdam-Noord. Via Windalarm heeft ze voor het eerst over de windturbines gehoord. In Amsterdam-Noord heeft ze ingesproken, maar onduidelijk bleef hoe de gezondheidseffecten worden getoetst. De heer KUSTERS is klimaatactivist en duurzaam ondernemer. Windturbines in Amsterdam zijn geen goed idee: het waait hier matig en er zijn hoogtebeperkingen vanwege Schiphol. Daardoor vergen windturbines in Amsterdam bovendien 25 miljoen euro meer aan overheidssubsidies dan elders, bijvoorbeeld in de kop van Noord-Holland waar bovendien de 1500 m afstandsnorm kan worden toegepast. Wind op zee is echter een nog betere oplossing, ook goedkoper, of een nieuwe kolencentrale. Op zee is voldoende ruimte. Amsterdam wil 60% van de niet-particuliere daken volleggen met zonnepanelen. Dat verhogen tot 70% zorgt ervoor dat de stad kan volstaan met alleen windturbines in de haven. Windturbines lijken een prestigeproject ten koste van de belastingbetaler en hebben niets te maken met het redden van het klimaat.

Desgevraagd geeft de heer Kösters aan blij te zijn met de media-aandacht en de inspreekavond. In het algemeen heeft hij goed contact met de raadsleden, maar tegelijkertijd verschuilen de coalitiepartijen zich achter de coalitieafspraak waaraan ze zich moeten houden. Niemand is tegen de klimaatafspraken maar het moet wel samen met de burgers. Het concept-RESdocument kent hij. De informatie op de website is zeer gedetailleerd en dat is goed. Ook e-mails naar het RESsecretariaat worden correct beantwoord. Overigens woont hij niet in een van de betroffen wijken. Wel is hij betrokken bij Windalarm Amsterdam. De stichting verspreidt folders omdat ze iedereen wil informeren. Bij GroenLinks heerst het idee dat energie lokaal moet worden opgewekt. Dat is een dogmatisch idee. Net als bij elk ander economisch proces wek je energie op daar waar het het goedkoopst is en de minste overlast veroorzaakt. De heer WEEDA, bewoner van IJburg, geniet iedere dag van het buitenleven met zijn kinderen op IJburg. Hij maakt zich zorgen over de plaatsing van industriële windturbines op een afstand die de wetgeving toestaat. Er mag echter op jaarbasis niet meer dan x-geluid worden geproduceerd maar zijn stadsgenoten worden opgescheept met een niet-aflatend geluidsniveau zowel overdag als in de nacht.

Wanneer er na een jaar een beter beeld is, kunnen windmolens worden gestopt op het moment dat ze de maximale geluidswaarde hebben bereikt. Dit kan ertoe leiden dat bewoners de eerste anderhalfjaar in een omgeving leven die buiten de maximale geluidsnorm ligt met alle gezondheidsrisico’s van dien. In Houten staan de windmolens nu al vaak stil. In ZuidHolland begint men te begrijpen dat de windturbines op een afstand van 2000 m moeten

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

worden gezet bij woningen. Dat maakt het draaglijk voor bewoners en investeerders behalen meer rendement. Een prima manier om samen de energietransitie vorm te geven. De heer SCHIFFERS stelt dat het proces net is begonnen en dat er nog alle ruimte is om te participeren – althans, volgens de wethouder en de Gedeputeerde van Noord-Holland. Maar de omwonenden maken zich wel zorgen over hun gezondheid omdat de turbines ongekend dicht bij woningen worden geplaatst. Ze vrezen voor onherstelbare schade aan de natuur. In de sessies mochten bewoners niet meepraten. Die windenergie gaat er gewoon komen. Participatie is pas aan de orde als de locaties zijn goedgekeurd. Hij is benieuwd wat die participatie dan inhoudt. Puur financiële participatie? Het geld en de kleuren van de molen vindt hij weinig interessant. Het gaat hier om de gezondheid van mens en natuur. De heer BOS vindt het belangrijk goed naar de cijfers te kijken. Met de turbines kan er straks 3% van de energie voor Amsterdam worden gedekt. Uiteindelijk moet er veel meer gebeuren en dat redt Amsterdam niet op eigen grondgebied. De stad is te druk en de mogelijkheden zijn te beperkt. Dat moet Amsterdam ook niet willen. Er is dus sowieso een ander plan nodig. Het RESbeleid is een slecht idee geweest om de energietransitie over het land uit te smeren.

Er is een nationale strategie nodig dus de RESregio’s zouden hun taak moeten teruggeven. De landelijke overheid moet een goede strategie bedenken. Dat advies zou hij de raadsleden willen meegeven. Desgevraagd geeft hij aan dat het bepalen waar die windmolens komen, altijd in overleg zal moeten worden gedaan maar wel vanuit een nationale strategie. Subsidiegedreven gedrag van ontwikkelaars moet een halt worden toegeroepen. Hij verwacht veel meer van energiebeleid op een marktconforme manier georganiseerd. Gaat het om zonneweides, dan geldt daarvoor precies hetzelfde. Ook daar spelen de subsidies een ongezonde rol. Gaat het om daken, dan moet het onderdeel worden van het bouwbesluit zodat iedereen wordt verplicht daar zonnepanelen op te leggen. De heer BERMAN, inwoner van IJburg, benadrukt dat alle natuurorganisaties fel gekant zijn tegen plaatsing van windturbines in het IJmeer en bij IJburg. Bij leven duizenden vogels in en bij dit kwetsbare Natura-2000gebied en het is essentieel voor het herstel van de biodiversiteit in Europa. Het is een voedsel- en broedgebied voor vele beschermde soorten; het is ook een trekvogelroute; trekvogels overwinteren hier; het is ook een gebied van vleermuizen. Met windturbines wordt het een slagveld. Te vaak zijn natuur en landschap opgeofferd voor zogenaamd hoger belang.

Hij roept de raadsleden op te kiezen voor het behoud van dit kwetsbare landschap bij de stad ook in het belang van het welzijn van de Amsterdammers. Dit moet een voorwaarde zijn bij de noodzakelijke aanpak van de klimaatcrisis. Windenergie ten koste van biodiversiteit is niet duurzaam. Mevrouw HEERMA-BRANDS maakt bezwaar tegen de plannen voor de bouw van een megawindturbines nabij woonhuizen in grote delen van de stad waarvan tienduizenden burgers de dupe dreigen te worden. Als kinderpsychiater werkt met kinderen met ernstige psychiatrische problematiek die kinderen wonen in het beoogde rampgebied vlak bij de ringweg Noord. Gelijk bij hun geboorte staan die kinderen al achter vanwege de sociale, financiële en psychische problemen thuis. Daarbij komt dan nog het fijnstof en het geluid van de A10 en nu komen die turbines er ook nog eens bij. Het RIVNrapport rept met geen woord over blootstelling aan het langdurige geluid op de hersenontwikkeling van kinderen terwijl wetenschappelijk onderzoek laat zien dat dit kan leiden tot verstoorde slaap, cognitieve achterstand, psychische klachten zoals concentratiestoornissen en depressie. Ze wil erop vertrouwen dat de raadsleden zich goed laten adviseren door experts met een medische achtergrond en ze vraagt de coalitie met klem de plannen zo snel mogelijk van tafel te halen. Windmonsters horen in geen enkele achtertuin.

Mevrouw OLFERS, hoogleraar en jurist, maakt zich ontzettend veel zorgen op beide gebieden. Ze woont in Amsterdam-Noord en heeft dit allemaal gehoord via haar buren. Democratie gedijt bij draagvlak en op dit moment hebben heel veel mensen in

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

Amsterdam-Noord en elders geen betrokkenheid gehad in dit proces. Zo hoort een democratie niet te worden ingelicht. Mensen moeten de gelegenheid krijgen met elkaar hierover in discussie te treden naar elkaar te luisteren, ook die mensen die op dit moment minder mondig zijn. Er zijn deskundigen die zoveel meer weten over dit onderwerp. Ze roept de raadsleden op te luisteren naar de mensen en naar de deskundigen die hiervan veel meer weten. Desgevraagd geeft ze aan dat de lijst van insprekers en de mensen in de appgroep al aangeven dat het om welbespraakte mensen gaat, waarschijnlijk goed opgeleid. Maar er wonen ook een heleboel mensen in flats en daarvan heb ik er een groot aantal gesproken. Die hebben geen idee van deze plannen en ook die zitten niet te wachten op gezondheidsproblematiek. De heer VAN SPANJE wijst op de desastreuze gevolgen die helden werden na de test in de praktijk van windturbines op 500 m afstand van woningen. Dat was ook desastreus voor de plaatselijke politiek. Hij denkt daarbij aan Houten, Oost-Groningen en Zuid-Holland. In alle gevallen regende het klachten van overlast en zijn verschillende bewoners verhuisd. Dit gebeurt er dus op het moment dat die windturbines ook in Amsterdam komen. De politiek zal er nooit meer van los geraken.

Dit heeft ertoe geleid dat GroenLinks en de ChristenUnie samen met twee oppositiepartijen in Zuid-Holland hebben besloten een grotere afstand te onderzoeken om niet te hoeven wachten met maatregelen totdat onomstotelijk bewijs is geleverd van de schadelijke effecten. Op het moment dat het wetenschappelijk bewijs er ligt, is de deur ook open voor schadevergoedingen. Hoe De heer GROENWOLD, inwoner van Amsterdam-Noord, heeft grote moeite met plaatsing van windturbines in Waterland. Waterland is een unieke plek om tot rust te komen, noodzakelijk in de coronatijd. Bovendien passen daar helemaal geen industriële installaties. Hij roept de raadsleden op deze groene long te koesteren zodat Amsterdammers de mogelijkheid behouden aan de drukte te ontsnappen. Daar komt bij dat megawindturbines niet noodzakelijk zijn om aan de doelstelling te voldoen. Hij roept op meer op zon in te zetten. Daar is veel innovatie, bijvoorbeeld ultradun, efficiënt en organisch zonnefolie dat binnen acht maanden al is terugverdiend eenvoudig aan te brengen op wanden en binnen gevels. Hij wijst op de energieslurpende datacenters. Juist over dit onderwerp worden de inwoners niet geïnformeerd: kwalijk en onhandig want het voedt het wantrouwen jegens de overheid. Desgevraagd verduidelijkt hij dat hem niets bekend is van de sterk vervuilde grond in Waterland.

De heer GROEN, bewoner van Zeeburgereiland, realiseert zich terdege welke impact een hoge windturbine zou hebben op de bewoners daar. Hij roept de raadsleden op geen windturbines pal naast de woonwijk en pal naast natuurgebied te plaatsen. Daarbij gaat het om alle woonwijken in Amsterdam. Geluidsoverlast is slecht voor de gezondheid en turbines verstoren de natuur. Er moeten toch echt betere locaties zijn op een afstand van 1,5 km van woonwijken. Hij vertrouwt erop dat de raadsleden luisteren naar alle insprekers en naar alle experts en dat ze kennis nemen van alle relevante onderzoeken. Mevrouw HUISMAN spreekt haar zorg uit over de plaatsing van windturbines zo dicht bij het woongebied. Klimaatmaatregelen zijn nodig voor de toekomstige generaties maar dat mag er niet toe leiden dat de woonomgeving van de huidige generatie onleefbaar wordt. In het gebied wonen mensen die bewust niet forenzen maar pal aan de ring wonen met een geluidsbelasting van al 55 dB op de gevel. Windmolens zorgen voor een cumulatief effect waarbij geluid over water nog eens extra ver draagt. De gemeente lijkt zich geen rekenschap te geven van het gezondheidsrisico noch van de afstandsnormen die men elders in Europa hanteert.

Het kan niet zo zijn dat de gemeente de verantwoordelijkheid bij de markt legt en gemeenschapsgeld steekt in windturbines van slechts 3 megawatt die al gedateerd zijn nog voordat ze zijn afgebouwd.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

Ze roept op het landelijk ruimtelijk beleid te volgen om windmolens langs kanalen en industriële gebieden te plaatsen. De haven is bij uitstek geschikt. Mevrouw KOPPESCHAAR kwam elf jaar geleden bewust in Amsterdam-Noord wonen aan de ring, de fijnstof voor lief nemend. De langetermijneffecten van windturbines zijn nog onbekend en dat vormt een probleem voor iedereen hier. Haar kinderen zijn te jong om zelf te spreken; daarom doet zij dat. Ze roept de gemeenteraad op de plannen on hold te zetten, eerst gedegen onderzoek te doen, de communicatie te verbeteren en een nieuw plan op te stellen om de Amsterdammers te helpen. Desgevraagd ziet het als reëel gevaar dat de windturbines naar AmsterdamNoord komen omdat bewoners uit andere stadsdelen hard roepen dat het daar niet kan. In IJburg wonen veel meer hoogopgeleide, mondige mensen dan in Noord. Ze is benieuwd wat de gemeente heeft gedaan om de minder hoogopgeleide mensen te informeren en hierbij te betrekken. Mevrouw BUIJSMAN, bewoner van het Zeeburgereiland, stelt dat de zoekgebieden voor windturbines veel te dicht op de woonbuurten liggen. De gemeenteraad neemt kennelijk gezondheidsproblemen van de bevolking op de koop toe. Het kan niet zo zijn dat het college de klimaatdoelstellingen behaalt over de rug van de bevolking. De afstandsnormen beschermen de bewoners slecht.

Tien keer de ashoogte als afstand is een veiliger uitgangspunt. Ze roept de raad op de resultaten af te wachten van het audiologisch onderzoek af te wachten. Recente ervaringen met woonturbines bij woningen zijn al opgedaan in Houten, Oost-Groningen en Zuid-Holland. Ga daarmee in gesprek en betrek die ervaringen in de besluitvorming. De heer FISCHER spreekt namens 680 mensen die zijn petitie Tegenwind in de wijk hebben getekend, voornamelijk mensen uit Weespersluis en Weesp, een nieuwbouwwijk op 600 m afstand van de diemerscheg. Iedereen schrok zich wezenloos toen hij hen vorige week over de plannen vertelde waar niemand iets van wist. Voor duizenden omwonenden betekenen deze plannen het doodsvonnis voor de rust voor de komende twintig jaar. De geluidsoverlast zal dag in dag uit enorm zijn. De huizen worden onleefbaar. Hij is tegen windturbines nabij woonwijken dus ook tegen zoekgebied Diemerscheg. Hij verzoekt de gemeente dringend een afstand van tien keer de ashoogte aan te houden. Neem de zorgen serieus. Mevrouw SMIT, namens belangenvereniging huiseigenaren Banne-Buiksloot, zegt ja tegen het klimaatakkoord maar nee tegen windturbines in zoekgebieden waar de afstand tot omwonenden minder dan 1500 m bedraagt. Ze roept de gemeenteraadsleden op zich goed te laten informeren op basis van medisch wetenschappelijke literatuur over de gezondheidsproblemen door windturbines.

Die zijn bewezen ernstig. Nieuw onderzoek is inmiddels gestart wegens die gezondheidsproblemen door windturbines: hoofdpijn, slapeloosheid, tinnitus, misselijkheid, stress, depressie, verhoogde kans op hartinfarcten. Het gaat om duizenden mensen die vlak bij de ring A10 horen. Hier wonen ook nog eens veel mensen met een grote sociaaleconomische kwetsbaarheid. Cumulatie van slechte invloeden op de gezondheid is een feit als ook die windturbines er nog eens bij komen. Het smalle stuk groen aan de ring A10 is nodig om als stadsmensen de natuur te kunnen blijven ervaren. Niet alleen IJburg, niet alleen Amsterdam-Noord maar alle bewoners van Nederland zouden op een veilige afstand van windturbines moeten kunnen wonen. Geen windturbines binnen 1500 m van omwonenden. Desgevraagd geeft ze aan zich zorgen te maken voor alle Amsterdammers in zoekgebieden dicht bij de mogelijke locaties van windturbines. IJburg heeft een krachtige stem laten horen en daarvoor doen de mensen in Noord ook hard hun best. Men weet pas sinds kort van deze plannen. De raad kan zich beroepen op het voorzorgsprincipe om zo de inwoners van Amsterdam te beschermen. Gaat het om mogelijkheden om mensen actiever te betrekken, dan is zij deze week al begonnen met een grootschalige flyeractie in Noord, medegeholpen door Windalarm Amsterdam. Helaas zijn veel bewoners de taal niet machtig en dat maakt het extra lastig.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

Mevrouw VAN WINDEN begrijpt dat de gemeente Amsterdam maar liefst 17 windturbines veel te dicht bij de mensen wil neerzetten, alles binnen de wettelijke kaders, maar de Wet geluidshinder uit 1979 voorziet helemaal niet in overlast van laagfrequent geluid. Omwonenden zullen moeten verhuizen en de windturbines zullen stil komen te staan. Burgers worden selectief geïnformeerd; ze heeft geen enkele informatie ontvangen over de vier windturbines om minder dan een km van haar huis verwijderd. Aanmelden voor de online participatiesessie in november lukte niet. Die was ‘vol’. Er zou uitstekend werk zijn verricht in Amsterdam als het gaat om participatie en draagvlakonderzoek. Door dit versplinterde besluitvormingsproces in de RES worden eeuwen aan ruimtelijke ordening verkwanseld waarbij gemeenten besluiten over windturbines aan de randen van hun eigen gemeenten. Ze zou allerlei argumenten kunnen aandragen, maar niet binnen een minuut, over de daling van haar onroerend goed versus de gesubsidieerde winsten van de participatiecoalitie. Ze roept op geen industriële windturbines in de achtertuin van Amsterdammers te plaatsen. Desgevraagd geeft ze aan dat ze de vergadering gisteravond de vergadering heeft gevolgd en het verzoek van mevrouw Van Soest aan de gedeputeerde van NoordHolland heeft gehoord. Maar er schort van alles aan de participatie en de inspraak.

Het is echt belangrijk echt naar de inhoud te kijken. De heer DA CRUZ LARANDEIRA FERNANDES De heer KLEIN HANEVELD, namens bewonersvereniging Create IJburg, wijst erop dat hij vijf jaar geleden zijn huis op IJburg zo duurzaam mogelijk bouwde omdat hij ons zorgen maakte over het veranderende klimaat. Na de zomer ontdekte hij dat de gemeente van plan is op 350 m afstand van zijn huis in het IJmeer industriële windturbines te plaatsen. Het is hem een raadsel hoe sommigen kunnen beweren dat de burgerparticipatie goed is verlopen. Hij woont pal aan het zoekgebied en heeft nooit een brief of iets ontvangen. Wel heeft hij deelgenomen aan een aantal inspraaksessies waar duidelijk werd gemaakt dat een al te kritische blik bewoners niet verder zou brengen. Zijn vrouw ligt er geregeld wakker van. Hij vreest voor de gezondheid van zijn gezin, voor het kabaal dat hij straks zal horen. Er zijn twee plannen voor datacenters in Diemen, eentje vlak bij hem om de hoek, met een verbruik van 50 Megawatt per jaar. Dat is niet uit te leggen. Hij zou graag met andere Amsterdammers en de wethouder in gesprek gaan hoe Amsterdam kan bijdragen aan de transitie, maar stop de windtunnelvisie. Mevrouw SCHUURS kwam vorig jaar uit Londen naar IJburg want ze wilde weg uit de drukte en weg uit de vervuilde lucht. IJburg leek groen en rustig, een geweldige plek – ook voor hun dochter om op te groeien.

Nu dreigen er torenhoge windturbines te komen die de rust en de gezondheid zullen verstoren. Slagschaduw, extreem geluid. Mogelijk zelfs midden in het Diemerpark. Ze ligt er wakker van. De gezondheidsgevolgen zijn al genoemd. Dit wil ze niet voor haar dochter en niet voor alle andere kinderen die dit mogelijk zal raken. Ze is voor duurzaamheid, maar windturbines in de achtertuin van de Amsterdammers vormen geen oplossing. Mevrouw DEK Mevrouw VOLGERTS De heer VELDHUIZEN woont met veel plezier op IJburg. Hij verzoekt de raad ervoor te zorgen dat alle megawindturbines om minimaal 1500 m van de Amsterdamse woningen of van de natuurgebieden worden gebouwd. In plaats van rust komt er nu het geluid van zoevende wieken op IJburg. De provincie hanteert al een veel te kleine afstand van 600 m en de wethouder meent dat slechts een paar honderd meter voldoende is. Heel vreemd, want wetenschappelijk onderzoek laat zien dat mensen er ziek van kunnen worden. Dat en ook de ervaring van andere steden en inwoners kan en mag Amsterdam niet negeren. Duurzame energie is prima maar niet ten koste van de gezondheid van de mensen en de natuur.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

Mevrouw LANG woont op Zeeburgereiland en samen met een collectief van bouwers is ze bezig te bouwen aan diverse soorten woningen op centrumeiland. Dat worden klimaatneutrale huizen met veel groen in de buurt, water om op te varen en een weids uitzicht. Ze vreest dat haar droom verandert in een nachtmerrie door deze plannen van de gemeente Amsterdam en andere randgemeenten. Ze vreest voor haar gezondheid; de argumenten zijn bekend. Ze vreest dat bewoners niet worden betrokken bij de planvorming. Ze vreest de verloedering van het landschap. Ze vreest ook dat de investeringen in haar huis teniet worden gedaan. Wie wil er straks wonen in Amsterdam en omgeving vol met lelijke, ziekmakende windmolens? Desgevraagd verduidelijkt ze dat ze van de plannen weet via Windalarm, via de Facebookpagina. Sinds december beschikt ze over deze informatie. Windalarm heeft gevraagd te participeren. Mevrouw VAN ANDEL woont op de Wijkergouw in Schellingwoude. Ze spreekt ook namens een groot deel van haar buren op de Wijkergouw. Uit een enquête zou het draagvlak voor de plannen blijken, maar zij heeft nooit een enquête gezien en is niet op een andere manier geïnformeerd over deze plannen. Geen brief, geen folder, geen informatie, maar ze zit nu in de appgroep Schellingwoude.

Ze kent slechts een persoon in Schellingwoude die de enquête heeft gekregen en die wist helemaal niet dat het om zulke grote windturbines ging, laat staan zo dicht bij woningen. De raad dient dan ook vraagtekens te zetten bij het zogenaamde draagvlak, met de Amsterdammers te praten en naar hen te luisteren. Ze maakt zich ernstig zorgen over de geluidsoverlast en de mogelijke gezondheidsschade en ze verwijst naar de vijf in maart 2019 geplaatste windturbines op 500 meter en inmiddels is de helft van de gezinnen verhuisd. Ze hoopt dat het daar in Amsterdam niet op neer komt en dat de gemeenteraad de politieke belangen niet laat prevaleren boven de belangen van Amsterdammers. Desgevraagd geeft ze aan dat ze graag door de gemeente middels een brief was geïnformeerd. Normaal gesproken gebeurt dat ook maar nu dus niet. De heer KONING Mevrouw BOOS Mevrouw SNEL Mevrouw DE ROOS De heer DE ROOS Mevrouw FERRON De heer FERRON, mede namens mevrouw Ferron, is niet tegen windturbines. Alternatieve energie is nodig, maar zijn zorgen gaan uit naar windmolens die stroom gaan leveren aan datacenters. Er worden nu twee datacenters gebouwd en daar gaat straks de stroom naar toe van die turbines. Dat zou hij buitengewoon zuur vinden. Hij wil graag weten wie daarvoor dan verantwoordelijk is. En anders is hij wel voorstander van windmolens.

Mevrouw VAN AKKEREN De heer GEUZE woont met zijn gezin op Zeeburgereiland aan het buiten-IJ. Uiteraard is hij voorstander van de energietransitie maar ook hij maakt zich ernstig zorgen om de plannen voor megawindturbines. De bestaande regelgeving over windturbines is achterhaald en dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek, buitenlandse wetgeving en veel ervaringen van mensen. De juiste norm is een factor 10 toepassen op de ashoogte. De grootste windturbines moeten dus minstens 1500 m van woningen af staan. Hij roept de gemeenteraad op ervoor te zorgen dat de ambitie van de een niet ten koste gaat van de gezondheid van de ander. De gemeentelijke overheid is er om burgers te dienen. Dat is

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

verkeerd gegaan in de toeslagenaffaire, in de Amsterdamse volkstuinenkwestie en bij de windmolens in de Hoeksche Waard. En nu hier. Zonder enige informatie is straks besluitvorming aanstaande over 200 m hoge windturbines recht voor zijn deur die de gezondheid van zijn gezin kunnen schaden. Hij roept de gemeenteraad op ervoor te zorgen dat die megawindturbines niet in de buurt van woningen worden gebouwd. Desgevraagd legt hij uit dat hij de gemeente verwijt dat er onvoldoende communicatie is geweest. Dat zorgt voor wantrouwen. En natuurlijk gaat het om de inhoud. Er zijn echt betere alternatieven voor die 200 m hoge turbines. Naar zee met die dingen. De heer BERRIER spreekt namens 19 tuinders en het bestuur van park Kweeklust. Niemand van de tuinders of het bestuur is betrokken geweest bij het draagvlakonderzoek. Het gaat specifiek om de zoeklocatie Zeeburgertunnel. Vanaf 1 april tot 1 oktober woont een aantal mensen permanent op het tuinpark op 200 m vanaf de zoeklocatie aan de Durgerdammerdijk. De bewoners ondervinden veel geluidshinder van de A10. Dat weet je als je daar komt tuinieren. Komen daar nog windturbines bij, dan zal dat leiden tot onaanvaardbare overlast die de bewoners van Kweeklust, van Tuinwijk en van Rust en Vreugd zal treffen. Diverse huizen elders worden bedreigd. Hij wijst op het voorzorgbeginsel dat bij het Europese Hof steeds zwaarder weegt.

Er zijn aangrijpingspunten naar aanleiding van het RIVM-advies voor versterking van het geluidsbeleid. Die maatregelen zullen moeten zijn gericht op een aanvullende normering voor nachtelijke geluidsbelasting om ernstige slaapverstoring te voorkomen. Hij verzoekt de gemeenteraad af te zien van de zoeklocatie bij de Zeeburgertunnel. Mevrouw DE GRAAFF kwam tien jaar geleden van de stad naar IJburg zodat haar kinderen in een veilige en relatief groene omgeving konden opgroeien. De windturbine zou 350 m van haar huis af komen te staan. Op water draagt het geluid ver. Ze maakt zich enorme zorgen over de gezondheid van de kinderen in haar buurt en van haar gezin. Ze worden straks dag en nacht blootgesteld aan een laagfrequent geluid. De klachten zijn al genoemd. Het plaatsen van de windmolens zo dicht bij de woningen is volstrekt onnodig. Midden op het IJmeer kan ook; op zee kan ook. De gemeente brengt de bewoners straks bewust gezondheidsschade toe ten behoeve van lokale ambities. Ze roept de raadsleden op dat niet te doen. De heer VAN BEERS De heer HOSPES vindt het onbegrijpelijk dat dit college honderd duizenden inwoners van Amsterdam en de randgemeenten durft te onderwerpen aan dit gezondheidsexperiment en durft te spelen met de gezondheid van tienduizenden kinderen die onder het ziekmakende lawaai moeten opgroeien.

Megawindturbine Marieke zat op veilige afstand toen ze vorige week alle IJburgse kinderen hoorde protesteren. Het college misbruikt corona om dit ziekmakende plan door te drukken en de mensen in de buitengebieden af te doen als nimby’s, maar de gezondheidsexperimenten van het college horen niet thuis in welke achtertuin dan ook. Desgevraagd legt hij uit het college het meest het experiment te verwijten. Hij krijgt gewoon geen antwoord op al zijn verontrustende vragen, wel een gemeentelijk van te voren geconcipieerd briefje dat bol staat met gemeentelijke lingowoorden. Er is totaal geen draagvlak terwijl er op IJburg normaal gesproken wordt vergaderd over elk extra plantje. Maar over de aanleg van een gebied vol zware industrie hoort de burger niets. Heel triest. De heer GOUDRIAAN woont sinds een jaar op IJburg. Heel aantrekkelijk daar is de overvloed van mooie en rustige natuur ten opzichte van het midden van de stad. Via een gratis lokale krant kwam hij erachter dat deze rust gaan worden verstoord door verschrikkelijke megawindturbines. Via een Facebookgroep komt hij er toevalligerwijs achter dat vanavond deze inspraakavond plaatsvindt. Het gebrek aan communicatie is dus echt schrikbarend, maar ook het gebrek aan luisteren naar burgers die duidelijk niet achter dit plan staan. Hij houdt graag het mooie groene stadsdeel in stand en daar kan

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

groene energie zeker deel van uitmaken, maar windturbines op of dichtbij land zijn daarvoor niet de goede oplossing. Moeten die er toch komen, dan op voldoende afstand. De heer TEEUWISSEN Mevrouw VAN REES woont in Nieuwendam-Noord en ze vraagt de gemeenteraadsleden af te stappen van het idee dat die windturbines er coȗte que coȗte moeten komen. Er zijn goedkopere en effectievere manieren om de energietransitie te maken. Als ze er al moeten komen, dan toch niet zo dicht op de woningen. De gezondheidsgevolgen zijn al uitgebreid benoemd. Ze woont op 17 hoog en de windturbines staan op minder dan 600 m recht tegenover haar flat met niets ertussen. Het geluid komt direct haar woning en haar slaapkamer binnen. Door de bewoners af te doen als nimby’s bagatelliseert de gemeente de gefundeerde zorgen – ook die van de mensen die hier niet aanwezig zijn. In Nieuwendam-Noord hebben bewoners ook met de A10 te maken dus het is overlast op overlast. Ze hoort nog graag of er onderzoek is gedaan naar de gevolgen van de trillingen voor het op drift raken van het ondergrondse gif in de Vogelmeerpolder. De heer STROOTMAN, inwoner van IJburg, landschapsarchitect en tot voor kort lid van het college van rijksadviseurs. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft berekend dat 80% tot 85% van de elektriciteit op zee kan worden geproduceerd.

Dan is het toch te gek voor woorden dat de windturbines in de directe omgeving van een dichtbevolkte stad worden geplaatst. Zonnepanelen op landbouwgrond in Waterland hebben een negatieve impact op de kwaliteit van het landschap, van de bodem en van de dierendiversiteit. Het probleem met de regionale energiestrategieën is dat ze leiden tot een zo gelijkmatig mogelijke verdeling van windturbines en zonne-energiecentrales over het land en dat is heel onverstandig. Dat leidt immers tot maximalisatie van maatschappelijke schade. Hij roept op in te zetten op schaalvoordelen, windturbines te clusteren in daarvoor geschikte gebieden met een grote windopbrengst. Het college dient terug te gaan naar de onderhandelingstafel van de RES en onderhandel met de andere gebieden of met het rijk over de productie van energie voor Amsterdam. Plaats geen windmolens in dichtbevolkte gebieden en niet in het IJmeer. De heer VAN DER WOUW complimenteert de voorzitter met het professioneel leiden van deze inspraakavond met maar liefst 160 aangemelde insprekers. Hij woont met zijn familie in de Amstelscheg. Hij is er verbaasd over dat de mooie Amstelscheg is aangewezen als mogelijke locatie voor het plaatsen van megawindturbines. Het betreft immers een iconisch landschap van de metropoolregio Amsterdam volgens de provincie Noord-Holland. Een heerlijke plek om de stad te ontvluchten op warme dagen.

En een mooie plek voor weidevogels. Hij is bezorgd over het gemak waarmee de gemeentelijke ambtenaren het bestuursakkoord Amstelscheg, het manifest Wij staan voor Amstelland, de provinciale ruimtelijke verordening ten behoeve van wind en land en alle opmerkingen gemaakt tijdens eerder opmerkingen tijdens eerdere inspraakavonden naast zich neer lijken te leggen. Windmolens uit de 17 de eeuw horen thuis in de Amstelscheg; megawindturbines uit de 21ste eeuw absoluut niet. Desgevraagd geeft hij aan dat hij over megawindturbines spreekt omdat het over windturbines gaat van meer dan 150 m. Hij begrijpt niet waar de wethouder vandaan haalt dat er draagvlak zou zijn. Dat is echt niet het geval. Mevrouw HOUTERMAN, bewoner van de Kadoelen, werkt in een bedrijf dat wereldwijd windturbines bouwt. Ze is voorstander van het opwekken van windenergie en toch vraagt ze de raad niet akkoord te gaan met dit plan. Het is een suboptimaal plan dat te weinig energie oplevert tegen te hoge kosten maar wel met een grote impact op de omgeving en op de bewoners. De basis van dit plan stamt welbeschouwd uit de middeleeuwen van de windenergie. Het is als jaren oud. Op de Maasvlakte staat een windturbine die met een omwenteling een woning twee dagen lang van elektriciteit voorziet en op zee staan windturbines met een spanwijdte van een airbus.

Die hebben geen subsidie nodig en ze hebben geen impact op een woonwijk en de directe omgeving

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

van omwonenden. Ze hoopt dat de raad vanavond open staat voor de argumenten en niet alleen te kijken naar de wettelijke normen. Kies voor een beter plan. Desgevraagd denkt ze dat het mogelijk is mensen meer te betrekken door bijvoorbeeld te flyeren. Het moet niet zo zijn dat er alleen tot een halt geroepen kan worden door participatie van bewoners. De gemeente moet zich beter op de inhoud laten informeren. De heer KIWI bedankt iedereen die nu al heeft gesproken, voor zijn bijdrage. Hij hoort heel veel goed onderbouwde argumenten. Veel mensen hebben zich kennelijk goed ingelezen. Als geboren en getogen Amsterdammer woont hij hier met veel plezier. Hij is bang dat met deze windturbines de unieke aangezichten van de Amsterdamse stad onherstelbare schade wordt berokkend. Hij maakt zich vooral hard voor de Amstelscheg. Hier ontmoeten de stad en de natuur elkaar, een geschenk voor elke Amsterdammer en de dieren die er leven. Het is uniek in de wereld. De natuur is hier heel kwetsbaar. Hij hoopt dat de gemeenteraadsleden dit de Amsterdammer niet gaan ontnemen door windturbines te plaatsen. De heer JANSEN is voorstander van groene energie maar niet op deze manier. Hij verwacht dat de gemeenteraad tegen plaatsing van windturbines op 350 m van woningen bij Durgerdam, Schellingwoude en Zeeburgereiland adviseert.

Het lijkt alsof windturbines in Amsterdam worden doorgedrukt zonder enige vorm van proactieve informatievoorziening aan bewoners en zonder rekening te houden met de invloed hiervan op de gezondheid en op de milieunormen. Bovendien wekken ze veel te weinig energie op. Dit plan is geen onderdeel van de oplossing van het probleem. Als bewoner van Schellingwoude heeft hij nooit iets gehoord van de gemeente over deze drastische plannen en dat geeft te denken. Hij dringt erop aan dat de overheid subsidies op de juiste manier besteedt: windmolens op zee of de burger bij zijn aanschaf van meer zonnepanelen of het aardgasvrij maken van woningen. Hij wenst de raad veel wijsheid toe. De heer JENSCH woont met zijn gezin in Schellingwoude. Ook hij is voorstander van groene energie, maar niet binnen 350 m van woningen. Hij onderschrijft de betogen van de voorgaande sprekers en in het bijzonder bij de woorden van de heer K östers en de heer Strootman. Duidelijker kan het niet worden: geen windturbines in de nabijheid van woningen. Er zijn alternatieven zoals het plaatsen van windturbines op zee, langs het Amsterdam-Rijnkanaal, langs het Noordzeekanaal of het havengebied. Hij hoopt dat de gemeente regionale samenwerking zoekt om windturbines in clusters te plaatsen en nergens in de nabijheid van woningen.

Dat er ruim draagvlak zou zijn voor windturbines berust op een niet representatief onderzoek voor de aangedragen zoekgebieden. Daar is het draagvlak veel kleiner. De heer GILLET is architect en woont op de Wijkergouw in Schellingwoude. Hij maakt bezwaar tegen het plan om te grote windturbines langs de rand van de A10 te plaatsen. Hij is geen tegenstander van windmolens, maar in het voorstel is sprake van te grote industriële windturbines, te dicht op de bebouwde omgeving. De overlast hiervan is bekend. Met dit plan wordt de stad minder leefbaar, minder duurzaam en wordt in feite het omgekeerde bereikt. Mevrouw VAN ROSMALEN Mevrouw SCHIPPER woont in Amsterdam-Noord aan de Durgerdammerdijk dichtbij, zo’n 200 m, van een kansrijke locatie voor een windturbine. Daar maakt ze zich zorgen. Met haar stem op GroenLinks heeft ze mede bijgedragen aan het coalitieakkoord met daarin de ambitie voor 17 windturbines. Ja, ze wil windturbines, ook in haar eigen achtertuin, maar niet op die 350 tot 500 m, de afstanden die nu als richtlijn worden gehanteerd. Ze vreest dat op die afstand de geluidsoverlast te vaak zo groot is dat haar gezondheid en haar welzijn daaronder zullen leiden. Ze verzoekt de raadsleden niet in te stemmen met het plaatsen van windturbines zo waanzinnig dicht bij bewoning. De raad

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

dient op te komen voor een participatieproces waarin omwonenden serieus worden genomen als belanghebbenden. Mevrouw BURLAGE maakt zich ernstig zorgen over het plan voor megawindturbines op slechts 350 m afstand van woonwijken in Amsterdam-Noord en andere wijken in Amsterdam. Mensen zullen hiervan ernstige geluidsoverlast gaan ondervinden en het risico lopen op gezondheidsklachten. Dit kan niet. Het draagvlakonderzoek rammelt. Mensen zijn op het verkeerde been gezet en juist de mensen die vlak bij een zoekgebied wonen, zijn niet geïnformeerd over de plannen. Dit geldt ook voor de burgers van Landsmeer. Een uniek stukje natuur aan de rand van Amsterdam-Noord dreigt te worden vernietigd. Minder schadelijke alternatieven, zonnepanelen op daken en isolatiemaatregelen, liggen meer voor de hand. Beter is het probleem landelijk aan te pakken in plaats van regionaal. Het is nog niet te laat, gemeenteraadsleden. Desgevraagd geeft ze aan te hebben deelgenomen aan een informatieavond in juni en daar werd totaal niet duidelijk dat het om zulke megagrote turbines ging. Ook de afstand tot de woonwijken is helemaal niet genoemd. Dat bleek ook niet uit de enquête die ze heeft ingevuld. De heer KERKHOFF woont in Tuindorp Oostzaan. Daar wordt nu al veel overlast door geluid en stank ervaren. De gemeente onderneemt niets merkbaars.

Plaatsing in Noord op een afstand kleiner dan 2000 m zal vele duizenden inwoners schade berokkenen. De natuurgebieden ’t Twiske en de Bretten zullen het zwaar te verduren krijgen. Dus geen megawindturbines in de zoekgebieden 1, 2 en 3. De raad dient het draagvlakonderzoek compleet te verwerpen. De ondervraagden zijn immers niet goed voorgelicht en er is zelfs geprobeerd hen om te kopen. Het is een suggestief, sturend en veel te beperkt onderzoek geweest, niet onafhankelijk, wel knullig uitgevoerd. In het buitenland wordt 1500 m de norm en hier laat het stadsbestuur de norm van 600 m zelfs varen. Ruim 7000 mensen hebben de petitie van Windalarm getekend terwijl er slechts 1577 mensen op de enquête hebben gereageerd. Er is geen draagvlak. Hopelijk is de raad nu wel wakker. Desgevraagd geeft hij aan dat in het onderzoek stond dat de windmolens ongeveer 150 m hoog zouden worden en ze zouden volgens alle wettelijke normen worden geplaatst ten aanzien van geluid en slagschaduw. Bewoners in de buurt van windmolens krijgen de mogelijkheid mee te denken over de plannen (voor zonnepanelen) en om financieel mee te profiteren van de opbrengsten. Hij beschouwt dat als omkopen. Hiervoor verwijst hij naar zijn uitgebreide analyse die hij gisteren naar alle leden heeft verzonden.

Mevrouw STEENVOORT De heer HENSEMA wijst op de minimale afstand van een windmolen tot de bebouwing in Spanje en Italië 500 m. Dat is zo vastgelegd omdat de messen van de molens kunnen afbreken en dan 400 m van de molen kunnen wegvliegen. In Denemarken is de minimale afstand 4 maal de totale hoogte van de windturbine tot de dichtstbijzijnde buurman. In Finland, Duitsland en Hongarije houdt men een minimale afstand van 1000 m aan. Ook in Polen geldt als minimale afstand 10 keer de hoogte van de molen. In Engeland is de vereiste afstand tot woonhuizen 3 km. Maar de gemeenteraad van Amsterdam vindt 350 m genoeg. Iedereen weet dat het schadelijk is. Hij hoort graag van de gemeenteraad van Amsterdam waarom die 350 m genoeg vindt. Mevrouw BONG is tegen plaatsing van 17 windturbines in de directe nabijheid die ten koste gaan van veel burgers van Amsterdam – dus ook niet bij de A10 in Noord. Over de informatieverstrekking en de inspraak, het draagvlak en de slinkse wijze waarop wethouder Van Doorninck deze procedure doordrukt, is ze heel ontevreden. In de zoekgebieden is geen informatie aangeboden, aan de instemmingsprocedures van de windturbines is geen ruchtbaarheid gegeven, van participatie heeft ze niets gemerkt. Een minuut om in te spreken staat gelijk aan de burger monddood maken. Het

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

draagvlakonderzoek is heel suggestief opgesteld met een heel slechte steekproef om vervolgens iedereen te laten geloven dat twee derde van de burgers instemt met plaatsing. Ze verzoekt de raad het draagvlakonderzoek geheel naast zich neer te leggen en de wethouder hierop aan te spreken. Er zouden nog andere zoeklocaties zijn dus de raad kan gewoon nee zeggen. De minimale afstandsnorm moet worden aangehouden en de raadsleden moeten de gezondheid van de Amsterdammers respecteren. Niaby: not in anybody’s backyard. De heer NADORP krijgt als inwoner van IJburg turbines in het IJmeer en in de Diemer vijfhoek om de hoek. Dichtbevolkte woonwijken en natuurgebieden zijn natuurlijk ongeschikt voor windturbines en dat had de wethouder kunnen weten mits er gedegen onderzoek was gedaan in plaats van een vluchtige verkenning en als ze echt had geluisterd naar de gewoonte. Participatie hoort plaats te vinden alvorens een besluit te nemen, maar in IJburg hoorden bewoners voor het eerst van de plannen na de conceptzoekgebieden en na de conceptRES in college en raad. De wethouder toonde zich ongevoelig voor de gezondheid van de burgers en ze was immuun voor de gevolgen voor het natuurgebied IJmeer met zijn duizenden watervolgers. Rond IJburg leven negen vleermuissoorten. Luchtdrukverschillen laten de longen van vleermuizen ontploffen.

Participatie is geen garantie voor draagvlak en zeker niet als het om een slecht plan gaat. Niet aangetoond is of zoekgebied IJburg geschikt is; er is te veel onbekend. Toch gaat de gemeenteraad in maart een definitief besluit nemen. Onverantwoord. Turbines en woonwijken gaan niet samen. Desgevraagd geeft ze aan contact te hebben gezocht met Natuurmonumenten. Daar is men mordicus tegen turbines in het IJmeer. Mevrouw VAN HERWIJNEN spreekt in als bewoner van de Amstelscheg. De Amstelscheg vervult een longfunctie voor de Amsterdammers en het is een belangrijk weidevogelgebied. Industriële megawindturbines vernietigen de natuurwaarde van de Amstelscheg en hiermee vervalt deze longfunctie voor de stad. De scheg kan dan ook niet langer meer dienen als tegenhanger van de hitte gedurende de zomer. De biodiversiteit in het hele Amstellandgebied zal hieronder lijden. Het behoud van dit landschap is essentieel voor een succesvolle energietransitie. Ze roept Amsterdam op zich aan de gemaakte afspraken ter bescherming van de Amstelscheg te houden. Er is geen draagvlak voor het plaatsen van windturbines in de Amstelscheg bij omwonenden. Wel zijn er alternatieven. De heer HESP spreekt namens de Vereniging Amsteloever. De zoekgebieden 6 en 7 zijn in strijd met het bestuursakkoord van de Amstelscheg. Het akkoord is ooit gesloten om dit kleine kwetsbare gebied te beschermen.

De Amstelscheg moet van de lijst met zoekgebieden af. Een ongestoord beschermd natuurgebied is er voor de lange termijn. Hij wijst op de nieuwe ontwikkelingen. Economische bedrijvigheid in het gebied die niet past bij de ruimtelijke kwaliteit van de Amstelscheg moet worden voorkomen. Zo staat het in het bestuursakkoord. Duidelijker kan niet. Het is ondenkbaar dat de wethouder aan de ruimtelijke kwaliteit van de Amstelscheg zou willen tornen. De heer DE VOS, inwoner van Noord, duurzaam ondernemer en voorstander van schone energie, meent dat het politieke besluit om 50 Megawatt op te wekken met 17 windmolens een fout dis ie moet worden teruggedraaid om de leefbaarheid te redden. Nederland is te dichtbevolkt; daarom wordt elk plekje voor iets speciaals bestemd. Hij roept op in Amsterdam te doen wat wel houdbaar is, bijvoorbeeld zonnepanelen aanbrengen. Andere gemeenten hebben wel ruimte voor windmolens. Iedereen dient bij te dragen naar eigen kunnen. Hij doet de suggestie om een tv en een online uitzending te organiseren met uitleg van experts, van de politiek, van misschien een aantal bewoners, wellicht ondertiteld zodat iedereen het goed kan volgen. En meet dan nog eens het draagvlak voor molens of voor zonnepanelen. Desgevraagd legt hij uit dat het voor het draagvlak heel belangrijk is dat alle Amsterdammers snappen waarom de ene expert dit zegt en de andere deel dat.

Een draagvlakmeting moet wel serieus zijn door een goede uitleg te geven. Van de

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven

FED

Definitief verslag inspreekavond, 12 januari 2021

expertmeeting op 2 februari is hij niet op de hoogte. Bovendien vinden veel mensen het moeilijk al die stukken te lezen. Een video maakt alles laagdrempeliger. Van een referendum of volksraadpleging is hij geen voorstander. Hij ziet liever dat experts uiteindelijk de besluiten nemen. Mevrouw TERRICHOVA woont 22 jaar in Amsterdam-Noord. Ze is zeker niet tegen windparken maar die horen op zee, niet in de stad, niet in haar nabijheid. Het groen in Amsterdam-Noord moet behouden blijven. In brochures voor toeristen uit het Oostblok wordt Noord als een toeristische attractie aangegeven. De wijze waarop de bewoners van Noord zijn geïnformeerd over het plaatsen van de windturbines vindt ze schandalig. Het lijkt wel een déjà vu van het totalitarisme. Het is heel slecht voor de gezondheid. Dit kan echt niet. GroenLinks heeft als grootste partij een grote verantwoordelijkheid. Ze vraagt zich af wie deze ziekmakende beslissingen voor de burgers neemt. De heer LEVELT ontdekte 45 jaar geleden tijdens het hardlopen dat hij in een gebied liep waarvan de structuur al duizend jaar oud was. 45 jaar geleden was het gebied weinig toegankelijk voor voetgangers, maar wel ontsloten voor grutto’s. Nu zijn de rollen omgedraaid. Speculanten hebben boerderijen en schuren vervangen door patserige villa’s. Maar positief is dat de Oranjeboerderij in ere wordt hersteld.