Definitief verslag DC

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 12-01-2023

Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Vergaderdatum Donderdag 12 januari 2023 van 09.00 uur tot 12.50 uur in de Willem Kraanzaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 2 februari 2023 Voorzitter: het lid Runderkamp Portefeuillehouder: wethouder Pels Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: M. Kuiper (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Asruf (PvdA), Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Burgers (VVD), Garmy (Volt), Havelaar (CDA), Hofland (D66), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Heinhuis (PvdA), Krom (PvdD), Lust (D66), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Nijssen (VVD), Olivieira (Lijst Kabamba), Van Pijpen (GroenLinks), Taşliyurt (D66) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: H. van den Hombergh, K. Schonenberg, J. Hoogland, F. van Liempt

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 09.03 uur en heet iedereen welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat in het vervolg onderwerpen die men wil agenderen voor de raadsvergadering aangemeld moeten worden aan het einde van de behandeling van het agendapunt. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER merkt op dat voor agendapunt 3 geen aanmeldingen van leden zijn binnengekomen voor een bijdrage. Hij stelt voor het niet te bespreken en te hameren in de raad. Hij constateert dat de commissie daartegen geen bezwaar maakt. Bij de bespreking van agendapunt 7 zijn de commissies OZA en RO uitgenodigd. De wethouders Van Dantzig en Rijxman zullen dan ook aanwezig zijn. Wethouder Rijxman kan pas vanaf 11.00 uur aanwezig zijn. De agenda wordt verder zonder wijzigingen vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 8 december 2023

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

Het verslag wordt conform vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Wethouder PELS doet de volgende mededelingen.  Er ligt een toezegging gedaan tijdens de vergadering van 4 november 2021 over de pilots kleinschalige energieopslag. De commissie zou daarover geïnformeerd worden. Die pilots lopen nog steeds. Zij stelt voor om ze te betrekken bij de updates over de Taskforce Netcongestie. In het eerste kwartaal van dit jaar komt zij terug op de verschillende werkstromen daarin, waarbij de pilots dus aan de orde zullen komen.  Ook stelt zij voor om de pilots met Smart Grids te betrekken bij de themastudie elektriciteit 3.0 waarmee het college in het tweede kwartaal van dit jaar komt.  Bij de vergadering van 8 december was door het lid Garmy een vraag gesteld naar de bordjes en een eventuele verlenging daarvan. De einddatum voor die toezegging lag nog net in 2022. Dat was bewust zo gedaan om ondernemers te enthousiasmeren om mee te doen. Dat heeft geleid tot veel aanvragen. Met de BIZ’en is afgesproken om bordjes op voorraad te houden voor de ondernemers, zodat zij die kunnen blijven aanvragen, ook nu de actie voorbij is. Eind januari zullen de ondernemers daarover via de BIZ geïnformeerd worden.  Op 22 september vroegen de leden Hendriks en Koyuncu haar te onderzoeken of het juridisch mogelijk was om iets te doen tegen het licht aanlaten in publieke gebouwen.

Het blijkt geen onderdeel te zijn van het Activiteitenbesluit, waarin alle energiebesparende maatregelen staan die verplicht zijn voor ondernemers, voor zover ze die binnen vijf jaar terug kunnen verdienen. Er is dus geen grond om dit te handhaven. Wel zijn er mooie voorbeelden, bijvoorbeeld binnen het Netwerk 15% Gas Terug, met ‘Zuidas doe(t) het licht uit’. Het blijkt mogelijk om via communicatie en het delen van goede voorbeelden steeds meer ondernemers te bereiken om bijvoorbeeld het licht uit te doen. Zij stelt voor dit mee te blijven nemen in de communicatie over andere energiebesparende maatregelen. Zij is het ermee eens dat het licht ’s nachts uit moet.  Aan de heer Hofland was toegezegd om te spreken met verschillende partijen, zoals pensioenfondsen, over de rol die zij zouden kunnen spelen in het warmtenet. Ook de VVD stelde daarover een vraag. Deze gesprekken zijn in de afgelopen tijd gevoerd met de pensioenfondsen, maar ook met de BNG. Er wordt nu samen verkend welke rol die partijen kunnen spelen in een eventuele financiering van die transitie en van warmtenetten. De eerste gesprekken waren positief. Het lid GARMY vraagt of de genoemde juridische verkenning ook betrekking had op de airco’s die volgens de motie van het lid Hofland uit moeten.

Is ook dat onmogelijk? Kan het Rijk gevraagd worden om dit juridisch mogelijk te maken? Wethouder PELS antwoordt dat het onderzoek met betrekking tot de airco’s nog gaande is. Mogelijk ligt er een richting via de APV. Voorlopig is nu ingezet op communicatie en het betrekken van horecaondernemers en detailhandel. Wellicht kunnen die elkaar motiveren tot het zetten van deze stappen. De eerste mooie resultaten daarvan worden nu zichtbaar. Er ligt een lijstje van onderwerpen die de gemeente door het Rijk geregeld wil zien in het Activiteitenbesluit. Zij zal dit punt daarin meenemen. Tegen de tijd dat zij daarmee aan de slag gaat, komt zij er nog bij de commissie op terug. f.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

TKN-lijst De VOORZITTER maakt melding van de volgende verzoeken.  De leden .Nijssen en Bobeldijk willen TKN-3 graag bespreken tijdens de volgende vergadering op 2 februari. Dit betreft het stuk ‘De voortgangsrapportage windenergie Amsterdam Q3 en Q4 2022.’ De motivatie heeft in de dagmail van gisteren gestaan. Ook het lid Havelaar verzocht TKN-3 te bespreken.  Het lid Havelaar vraagt TKN-4 te agenderen. Hierbij gaat het om de beantwoording raadsadres over geen windturbines bij Noorder IJplas en het Cornelis Douwesterrein. Het lid HAVELAAR licht toe dat wat hem betreft TKN-3 en -4 gevoegd behandeld kunnen worden. De VOORZITTER constateert dat de commissie tegen bovenvermelde verzoeken geen bezwaar maakt. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek H. VAN DEN HOMBERGH woont in IJburg en spreekt op persoonlijke titel. Zij is ook vertegenwoordiger van de werkgroep Natuur in de SARA, waar ook Natuurmonumenten, Vogelbescherming en Vogelwerkgroep bij betrokken zijn. Met deze partijen en een aantal bewoners is zij penvoerder geweest van een eerder adviesproduct uit de reflectiefase, het advies randvoorwaarden natuur en landschap inzake windturbines in Amsterdam.

Dat onderwerp staat niet op de agenda vandaag, maar toch leek het haar een goed moment om het te hebben over de relevantie van de dialoog over een goed afwegingskader. Het kan gevonden worden op Google: randvoorwaarden natuur Amsterdam klankbord. Zij zal het vandaag niet hebben over het stuk van de SARA, maar op pagina 10 daarvan staat een referentie. Ook in het eerdere expertadvies natuur wordt op pagina 4 naar de randvoorwaarden verwezen. Vandaag wordt er stevig gedebatteerd over de Hoofdgroenstructuur. De commissie is op zoek naar criteria om daarin al dan niet windturbines toe te staan. Al snel wordt de schade ernstig voor vleermuizen en vogels, en voor natuurbeschermers onaanvaardbaar. Vleermuizen en vogels staan wereldwijd namelijk al behoorlijk onder druk, en de biodiversiteit als zodanig ook. Het gaat daarbij om aanvaringen die in de tijd flink kunnen oplopen, met name voor de grotere soorten. Er treedt habitatverlies op omdat deze soorten de windturbines vermijden. Ook de barrièrewerking voor vluchtbewegingen speelt een rol. Dat geldt voor de hele trekroutes als voor de vluchtbeweging binnen Amsterdam. Zij wil een aantal gebieden ontzien. Velen zeggen dat de haven geoptimaliseerd moet worden, maar ook dat Natura 2000-gebieden ontzien dienen te worden. Zij noemt verder Natuur Netwerk Nederland, de scheggenstructuur, de bijzondere provinciale landschappen.

Die waarden mogen niet worden aangetast. De UNESCO-kernwaarden

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

zouden ontzien moeten worden. Zij vraagt goed te letten op het behoud van stille gebieden en recreatie. Kortom, de haven is geschikt, en men dient voorzichtig te zijn met andere gebieden. Zij wil graag contact houden in de komende maanden, wanneer deze onderwerpen opnieuw op de agenda komen. Met veel plezier nodigt zij dan ook vogeldeskundigen uit. Het lid NIJSSEN vraagt hoe de inspreker kijkt naar het vlot erin fietsen van een passage over windmolens in de Hoofdgroenstructuur. Hoe verhoudt zich dat tot het traject dat ook in deze commissie doorlopen wordt met als doel ervoor te zorgen dat de natuur door de windmolens niet geschaad wordt? H. VAN DEN HOMBERGH antwoordt dat de Hoofdgroenstructuur een Amsterdamse aangelegenheid is, die echter ook raakt aan de landelijke en internationale opgave voor natuur. Het is zeer belangrijk om de stadsnatuur te beschermen. Het is niet voldoende om een MER op projectniveau toe te passen. Je moet ook van tevoren kijken of de windturbines geplaatst kunnen worden in bepaalde gebieden. Het is daarom belangrijk om met stevige criteria daarvoor te komen. Daarbij zou ook uitsluiting van bepaalde gebieden aan de orde moeten komen. Het lid BILGIN vraagt of de inspreker denkt dat de plaatsing van windturbines in recreatiegebieden in de Hoofdgroenstructuur schade kan toebrengen aan het draagvlak voor windturbines onder Amsterdammers. H.

VAN DEN HOMBERGH sluit dat niet uit, hoewel dit niet binnen haar expertise valt. Wel is onlangs door het PBL een rapport uitgekomen over de waardering voor het landschap als daar windturbines staan. Die waardering neemt flink af als er windturbines staan, vooral als die heel hoog zijn. Het lijkt haar daarom een belangrijke factor om mee te wegen. Verder is Amsterdam een dichtbevolkte stad. Recreatie- en stiltegebieden spelen een belangrijke rol voor het welzijn van de Amsterdammers. Het lid KOYUNCU vraagt op welk moment de inspreker kennisnam van het voornemen van het college om windturbines toe te gaan staan in de Hoofdgroenstructuur. H. VAN DEN HOMBERGH antwoordt dat zij zich dat niet meer kan herinneren. Er is een tijd geleden al eens gesproken over de Hoofdgroenstructuur. Sindsdien is eraan toegevoegd dat er een MER moet worden gedaan. Het lid KOYUNCU vraagt of de inspreker daarbij goed geconsulteerd is. H. VAN DEN HOMBERGH antwoordt dat er afgelopen dinsdag een inspraakavond is georganiseerd. Dat was heel belangrijk. Ook belangrijk is het om hierin zorgvuldigheid te betrachten. Zij weet niet of zijzelf voldoende gehoord is, maar het is in ieder geval belangrijk om naar signalen te luisteren. De natuur is in allerlei opzichten belangrijk voor Amsterdammers. K.

SCHONENBERG woont in Zuidoost en spreekt namens bewoners en bewonersorganisaties in Zuidoost en de aangrenzende gemeente De Ronde Venen. Bij de vorige commissievergadering stelde wethouder Pels dat er in Amsterdam voldoende draagvlak zou zijn voor de plaatsing van windturbines. Door de afdeling OIS van de gemeente is in 2020 een enquête onder Amsterdammers gehouden. Op de site claimt men dat de ruime meerderheid positief staat tegenover de plaatsing van extra windturbines in Amsterdam. Hij wil daarbij een aantal kanttekeningen maken. De deelnemers werden in slechts elf regels geïnformeerd. Daarbij stond niets over de hoogte van de turbines, niets over de afstand tot de huizen en niets over de nadelige effecten. Deelnemers die alleen onder strikte voorwaarden voor plaatsing zouden zijn, werden meegeteld als voorstanders. Verder deden ook bewoners mee van stadsdelen waar helemaal geen turbines geplaatst zouden worden.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

Zoom je in op Zuidoost in diezelfde enquête, dan blijk dat 67% van de bewoners van Amsterdam Zuidoost tegen plaatsing van windturbines is. Kom je dichter bij de zoekgebieden, dan loop het percentage op tot 76%. Volgens Het Parool van 23 april 2022 is de tegenstand tegen windturbines in de tussenliggende tijd alleen maar toegenomen. Zijn conclusie is dan ook dat er onvoldoende draagvlak is voor plaatsing van windturbines. Verder vermeld de wethouder in haar brief aan de commissie van 2 december 2022 dat zij overleg heeft met de buurgemeenten over plaatsing van de turbines. Daarbij wordt de gemeente De Ronde Venen, waarvan ook Abcoude deel uitmaakt, niet genoemd. Deze gemeente grenst direct aan Zuidoost en heeft besloten om geen windturbines op haar grondgebied te plaatsen, ook om het Geingebied te beschermen. Plaatsing van windturbines in het zoekgebied bij de Gaasperplas gebeurt juist in dit Geingebied, dicht bij het riviertje Het Gein. Hij vindt dan ook dat er ook overlegd moet worden met De Ronde Venen. Verder is het nog de vraag wat de zin is van een gesprek met deze buurgemeente. Er komen allerlei geluiden uit de gemeenten Landsmeer en Oostzaan dat men er slechte ervaringen mee hebben. Er wordt wel gepraat, maar er verandert niets het beleid en het besluit van Amsterdam. Het ziet ernaar uit dat de buurgemeenten na een goed gesprek met lege handen achterblijven.

De bewoners en buurgemeenten kunnen praten als Brugman, maar de windturbines moeten en zullen er komen. Hij roept ook namens de bewoners van Zuidoost op om het gebrek van draagvlak bij bewoners en buurgemeenten te betrekken bij de voorbereiding van raadsbesluiten rondom de windturbines, zoals het vaststellen van het NRD. Het lid BILGIN begrijpt van de inspreker dat mensen alleen onder strikte voorwaarden akkoord zouden gaan met de windturbines. Hij vraagt of die mensen, als ze wisten dat ook natuurgebieden zoals de Gaasperplas zoekgebieden zouden worden, in meerderheid akkoord zouden zijn gegaan. K. SCHONENBERG antwoordt dat er bij de enquête kaartjes waren waarin ingetekend stond waar de zoekgebieden lagen. Maar tenzij ze zichzelf op de hoogte hadden gesteld, hadden mensen met die informatie nauwelijks de mogelijkheid om een weloverwogen keuze te maken. Dat is een van zijn bezwaren tegen die enquête. Daarbij heeft een aantal mensen in zijn omgeving in de enquête gezegd dat ze voor zijn onder een aantal voorwaarden. Daarbij noemden ze dingen die nu ook een rol spelen bij de vaststelling van de NRD. Die mensen zijn gerekend tot de voorstanders van windturbines. Zo kom je wel aan een meerderheid over heel Amsterdam genomen. In Amsterdam Zuidoost is echter altijd een meerderheid tegen geweest. Bij agendapunt 7 J.

HOOGLAND heeft gehoord dat de wethouder Zorg om 11.00 uur aanwezig is. Zij wil graag dat die haar bijdrage ook kan horen. De VOORZITTER antwoordt dat de inspraak gericht is aan de commissie. Commissieleden hebben dan de mogelijkheid om vragen te stellen. De wethouder kan er op dit moment niet bij zijn, maar is wel aanwezig bij de behandeling van agendapunt 7. Dat kunnen leden van de commissie vragen stellen aan de wethouder. J. HOOGLAND merkt op dat Liander voor haar een nagel is aan haar doodskist. Zij is voorstander van de energietransitie, maar niet voor de wijze waarop Liander die als monopolist op dit moment uitvoert. Zij kreeg informatie toegestuurd van Het Parool. Zij zag het kaartje waarop een verbinding met een rode lijn van Nieuwe Meer 1 naar twee onderstations op het luchthaventerrein gaat. Dat is nooit hardop gezegd. Er was een raar hap-snapoverleg, waarbij haar geantwoord werd dat Schiphol ook elektra nodig heeft. Er komt dus geen echt antwoord. Met wat puzzelwerk kwam zij erachter dat al jarenlang, sinds de McDonalds weg is, er meer dan 200 MVA van onderstation Nieuwe Meer 1 naar de luchthaven wordt gesluisd. Zij heeft toen per mail gevraagd hoeveel het nieuwe station zou gaan opleveren. Dat bleek 160 MVA te zijn. Zij vroeg zich af waarom er dan meer

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

nodig was. De luchthaven krijgt een eigen onderstation, waarmee ze meer dan genoeg zal hebben. Dat kan dus geen argument zijn voor een Nieuwe Meer 2. De overlast gaat tot in de Nieuwe Meer. Zij heeft Liander een keer op haar atelier uitgenodigd en daarbij voorgesteld om het dicht te maken, waardoor de geluidsoverlast veel minder zou zijn. Dat wilde men echter niet; voor de vervanging zou het handiger zijn als het open was. Het kom erop neer dat men het zo goedkoop mogelijk wil doen. Daarbij ziet men recreanten niet als een doelgroep. Dat is wel handig, want er zijn drie grote stranden in de omgeving. Zij vraagt de commissie en de wethouder om de experts van Liander uit te nodigen in de commissie om alle vragen die er zijn te kunnen stellen. Als geïnteresseerde en activist krijgt zij geen antwoorden. TenneT is nu bezig om alles open te gooien en nieuwe leidingen aan te leggen. Dat gaat van Vijfhuizen via Badhoevedorp, want het schijnt een circuit te moeten zijn. Niemand is echt op de hoogte van wat er gebeurt. Zij vraagt Liander aan te spreken zodat er een gefundeerde beslissing genomen kan worden. Het lid BILGIN vraagt of Liander inderdaad zegt dat men niet wil meewerken aan de ontwikkeling van een soort groene muur om het onderstation heen, om de overlast in de omgeving te verminderen. J. HOOGLAND bevestigt dat.

Liander had die opdracht zowel van Nieuw-West als van het college. En toch zegt men dat het niet gaat. Er mag ook geen klimop komen. F. VAN LIEMPT spreekt namens de vereniging Wonen voor Ouderen (Nieuwmarkt/Groot Waterloo). Hij wil ingaan op het voorzorgbeleid dat bij punt 7 aan de orde komt, in verband met de elektromagnetische straling rond Uilenburg. Hij is heel blij dat in de raadsinformatiebrief de feiten en ficties omtrent die straling helder beschreven worden, niet suggestief en met enige nuance. De vereniging had een andere ervaring toen men er twee jaar geleden mee geconfronteerd werd. Dat was toen tijdens de gesprekken over ouderenhuisvesting op een naburig terrein, plotseling de 0,4 microteslacontour werd ingebracht als belemmering voor nieuwbouw. Daarbij ging het om een project voor volstrekt noodzakelijke woningen voor ouderen, omdat er nog steeds mensen zijn die niet de trappen af kunnen en naar een woning zoeken. De plannen voor de ontwikkeling van die woningen waren toen in een ververgevorderd stadium. Het verweer van de vereniging tegen de contour was toen dat die eigenlijk voor jongeren bedoeld was. Waarom zou die moeten worden toegepast voor ouderen? Er werd toen heel emotioneel en suggestief op gereageerd. Men zei: u wilt toch niet dat uw kleinkinderen logeren bij 0,4 microtesla? Dat stak enigszins.

Daarom stelt de vereniging een andere toonzetting en een wat meer feitelijke basis in de discussie op prijs. Hij vindt het goed nieuws dat de minister recentelijk in zijn herijkingsbrief heeft aangekondigd niet van plan te zijn een advies te geven om onbebouwde zones rondom transformatorstations in te stellen. Wel is aangekondigd dat op die manier wordt gerechtvaardigd dat de huidige bewoners kunnen blijven wonen binnen de 25 m-contour. Het is echter niet doorgetrokken naar het project van de nieuwbouw. De vereniging bepleit duidelijkheid. Er moet een symmetrische oplossing komen voor ouderen. Ook die moeten kunnen beslissen of ze wel of niet binnen die 25 m willen gaan wonen. De vereniging vraagt de verzekering dat daar gebouwd kan worden. De ervaring in de discussie is dat de manier waarop gecommuniceerd wordt vaak veel meer onrust verspreidt dan men voorkomt. Dat zit hem bijvoorbeeld in het gebruik van het woord ‘gezondheidsrisico’. Dat is een signaalbegrip waarmee mensen gealarmeerd worden. Je wijst op gevaar, ook al is dat er niet. De gemeente zou er goed aan doen om in de communicatie naar de buurten toe, maar ook in beleidsnota’s, dat begrip vermeden wordt. Je zegt tegen een kind dat angstig is ook niet voortdurend dat er een spook onder zijn bed zit. Ten slotte wil hij iets zeggen over de wetenschappelijke onderbouwing.

Het epidemiologische perspectief dat gekozen wordt, lijkt tekort te schieten. Als de hypothese luidt dat straling kanker veroorzaakt, ligt het voor de hand ook een second opinion te vragen bij stralingswetenschappers en biochemici. Wat nu vaak gezegd wordt, slaat niet

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

altijd op de kwestie. Als de hypothese klopt dat 50 Hz-straling leukemie veroorzaakt, moet er ook kanker optreden bij radiogolven met hogere frequenties. Dan moeten MRIscanners gevaarlijke apparaten zijn. Mensen die blootgesteld worden aan zonlicht zouden, ook als ze zich met factor 50 insmeren, vaak huidkanker moeten oplopen. Hij adviseert te rade te gaan bij stralingswetenschappers en biochemici. Hij kan nu niet ingaan op het maatwerkbeleid, wat het grote vernieuwende onderdeel is van de raadsbrief. Wat hem betreft biedt dat beleid veel perspectief. Maar hij pleit ook voor een symmetrische benadering van de nieuwbouw voor ouderen. Het lid NADIF las dat men in het tweede kwartaal van 2023 gaat beginnen met de planvorming voor de ouderenhuisvesting. Welke bevestiging heeft de inspreker als bewoner nodig dat men daarmee daadwerkelijk gaat starten? Het is immers al toegezegd in de brief? F. VAN LIEMPT erkent dat er overleg is toegezegd. Daarbij wil de vereniging graag participeren. Toch wordt uit de brief niet duidelijk dat er nieuwbouw beoogd wordt. Die bevestiging wil de vereniging nog graag krijgen. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d.

Rondvraag Het lid NIJSSEN vraagt hoe vraagt zich met de inspreker af hoe zich de keuze in het nieuwe beleidsplan voor de Hoofdgroenstructuur om windmolens eventueel in het groen te plaatsen zich verhoudt tot het traject dat in de commissie en raad in de komende jaren doorlopen wordt. Hoe zorgt de wethouder ervoor dat er geen schade aan de natuur toegebracht wordt als gevolg van de plaatsing van windmolens? Wethouder PELS antwoordt dat dit gisteren al uitvoerig besproken is. Het is nu vooral mogelijk gemaakt. Het college wil een aanvullende toets om zeker te zijn dat er geen onaanvaardbare schade toegebracht wordt, conform de afspraak in het coalitieakkoord. Ook dat is dus onderdeel van de gesprekken die gevoerd worden met onder andere de SARA en de expertgroep Natuur. Het moet zo goed mogelijk gekwantificeerd worden om straks die toets te kunnen uitvoeren. Het lid NIJSSEN merkt op dat het een aantal maanden geleden gegaan is over de buurgemeenten en de impact van een eventuele plaatsing, vooral in Noord, maar ook in Zuidoost, op de eventuele ontwikkeling van woningbouw. Daar zou onderzoek naar gedaan worden. Klopt het dat dit in januari naar de commissie komt? Wethouder PELS antwoordt dat zij iets moet corrigeren. Ook met De Ronde Venen heeft zij een kennismakingsgesprek gehad, dat heel prettig verliep. Daarbij werd ook gesproken over de bezwaren vanuit die gemeente.

De wethouder daar zei dat hij via het coalitieakkoord opdracht had geen windmolens binnen de gemeentegrenzen te plaatsen. Deze verschillende opdrachten weerhield de twee wethouders niet van een goed gesprek. Zij spraken af ervoor te zorgen dat men elkaar goed op de hoogte zou houden. Het gesprek met Zaanstad had nogal wat voeten in de aarde, maar niet zozeer omdat men het onderling oneens was. Het probleem was een bureau te vinden dat de volledige opdracht waar kon maken. Bureaus hebben er problemen mee om rekening te houden met de veelheid aan factoren die een rol spelen bij de economische gevolgen van het plaatsen van windmolens. Een bureau heeft de opdracht teruggekregen. Het is nu de vraag of de opdracht versneld uitgevoerd kan worden, of dat de gemeenten anders zelf

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

een deel van het onderzoek doen. Begin februari staat het nieuwe bestuurlijk overleg gepland om dat te bespreken.

Het lid BOBELDIJK vraagt of de wethouder ook contact heeft met de provincie. Het probleem met buurgemeenten zal zich toch ook elders voordoen? Daarmee is het ook een regionaal vraagstuk. Wethouder PELS antwoordt dat zij uiteraard veel contact heeft met de provincie. De provincie is dus zeker aangehaakt bij die gesprekken die gevoerd worden met de noordelijke buurgemeenten. Er is een overleg geweest met Zaanstad, Oostzaan, Waterland en Landsmeer gezamenlijk. Daarbij ging het over de vraag hoe het gezamenlijke gesprek richting NRD en Wind Amsterdam vormgegeven moet worden. Het lid NIJSSEN vraagt wanneer meer informatie over die onderzoeken naar windmolens bij de Noorder IJplan verwacht mag worden. Wethouder PELS zal bij de volgende commissievergadering met een mondelinge update komen. Het lid HAVELAAR vraagt hoe het gaat met het verwijderen van de kerstbomen. Er is een aantal plekken in de stad waar bewoners het bordje ‘Plaats hier uw kerstboom’ misten, en er toch kerstbomen plaatsten. Wordt dat meegenomen in de evaluatie voor volgend jaar? Op de hoek van de Bloemgracht gingen mensen spontaan kerstbomen verzamelen. Komt daar dan volgend jaar zo’n bordje? Wethouder PELS antwoordt dat zij het geschetste beeld herkent. Er zijn inderdaad spontaan plekken bijgekomen, wat niet de bedoeling was. Hierdoor gaat het moeizamer dan vorig jaar. De inzameling loopt nog.

Op zaterdag en zondag wordt nog extra gereden door de stad om te checken of alle locaties netjes afgeleverd worden. In de komende tijd zal nog door een ander team gekeken worden naar bijplaatsingen of verkeerde plaatsingen, waarbij de kerstbomen daar weggehaald worden. Er zal geëvalueerd worden en de resultaten worden meegenomen naar volgend jaar, met de vraag of er aanvullende locaties moeten komen. Misschien moet ook steviger ingezet worden op de communicatie. Er kan ook gedacht worden aan een ludieke actie met die bordjes voor de kerst. Het lid BOBELDIJK herinnert zich uit het verleden dat sommige locaties redelijk ver weg waren, wat verklaart waarom mensen er geen gebruik van maakten. Hij vraagt daarom in de evaluatie ook te kijken naar de afstanden die mensen met een boom moeten afleggen. Wethouder PELS zegt toe dat zij dat mee zal nemen. BESPREEKPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 3. Vaststellen besluit wijziging Warmteplan Amstel III, Paasheuvelweggebied en omgeving (VN2022-039088) Dit punt wordt niet behandeld. 4. Kennisnemen van bijgaande raadsinformatiebrief met daarin een afdoening van een toezegging over het aantal bestaande gebouwen dat van het gas afgaat (VN2022-043309)

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

De VOORZITTER licht toe dat dit punt is geagendeerd door de leden Nijssen en Kreuger. De fractie van de VVD wil met de commissie en de wethouder dieper in de cijfers duiken omtrent Amsterdam Klimaatneutraal. JA21 wil verduidelijking van de wethouder over de in de brief genoemde cijfers en doelen. Het lid NIJSSEN dankt de wethouder voor de brief over de transitie naar aardgasvrij in de bebouwde omgeving. Hij leest dat 120.000 woningen nu van het gas af zijn, maar zou graag meer details vernemen. Er wordt een plan gemaakt dat gerealiseerd moet worden. Dat plan is er al; dat is de Transitievisie Warmte. Doelen daarin zijn dat 85.000 huizen op een warmtenet van 40 graden gaan. 76.000 huizen gaan op lokale bronnetten. Deze doelen zijn helder, maar er moet wel inzicht geboden worden in waar het goed gaat en waar minder goed. Mocht blijken dat het in een kwetsbare buurt niet zo goed gaat, moet de raad dat ook weten. Het gaat om de diepte van de cijfers in de geplande oplossingen en waar het succesvol is. Met dat inzicht kan de raad misschien wat extra power of middelen organiseren als dat nodig is. Wat betreft dit inzicht is de brief van de wethouder wat summier. Kan de wethouder toezeggen dat gerapporteerd wordt op de cijfers die opgenomen zijn in de Transitievisie Warmte? Hij stelt voor hierover in ieder geval elk halfjaar in gesprek te blijven.

Het lid KREUGER memoreert de wens van een meerderheid van de raad om Amsterdam in 2040 volledig aardgasvrij te laten zijn. Hij was dan ook verbaasd toen de VVD in de vorige commissievergadering een vraag stelde over het aantal huizen dat van het gas af is, waarop de wethouder in een brief terug zou komen. Er is al heel veel over dit onderwerp gesproken, dus is het raar dat de wethouder niet weet wat de stand van zaken is. De wethouder doet het nu af met een summier briefje waaruit blijkt dat zij evenmin erg tevreden is met de geleverde prestaties. Hij vraagt hoeveel van de 120.000 woningen door het college zelf van het gas zijn gehaald. Er zijn immers ook particulieren die hun steentje willen bijdragen. Het gaat hem dus over de drie wijken die in de vorige periode waren voorgesteld door het college. De heer Nijssen vond de doelstellingen duidelijk, maar daarmee is hij het niet eens. In het coalitieakkoord staat dat men doorgaat met het aardgasvrij maken van wijken. Er wordt versneld op basis van de tot nu toe opgedane ervaring. Maar welke ervaringen heeft men dan precies opgedaan? Vorig jaar was er weer subsidie aangevraagd voor een proeftuin, maar die werd niet verleend.

Als in de vorige periode door het college nul woningen van het gas zijn afgehaald, is één woning al een versnelling! Op welke momenten zullen bepaalde stappen worden gezet? Hij snapt niet dat andere partijen hierin helemaal niet geïnteresseerd zijn. Hij ziet alleen de doelstelling dat de stad in 2040 aardgasvrij moet zijn. Amsterdam heeft ongeveer 450.000 woningen, waarvan er dus 120.000 van het gas af zijn. Dat betekent dat op dit moment 330.000 woningen niet aardgasvrij zijn. Wil je de doelstelling voor 2040 halen, dan betekent dat 20.000 woningen per jaar aardgasvrij maken, dus 373 woningen per week. Voor vandaag betekent het dat er 53 woningen van het gas afgehaald moeten worden. Haal je dat niet, dan loop je achter op je schema. Hij vraagt waar de versnelling blijft die dit college heeft beloofd aan de achterban. Wat hem betreft kan de wethouder op zijn vragen schriftelijk antwoorden. Wethouder PELS antwoordt het lid Nijssen dat bij een volgende update zo mogelijk per buurt zal worden gerapporteerd, ook naar aanleiding van zijn eerdere vragen. Om te kijken of nieuwbouw en bestaande bouw van elkaar kunnen worden gescheiden, heeft het college een gesprek gevoerd met Liander. Men verwacht in 2023, hopelijk nog voor de zomer, dat inzicht te kunnen bieden.

Je kunt dan zien waar mensen in bestaande bouw van het gas af zijn gegaan, gedreven door de transitie, en waar dat gebeurd is door eerder opgestelde regels voor nieuwbouw. Zij antwoordt het lid Kreuger dat zij graag in deze commissie, net als in de raad, zo inhoudelijk mogelijk gesprekken voert. De raad mag beoordelen of zij haar werk goed doet; daarop wil zijzelf niet ingaan. Uiteraard gaat het college niet met eigen monteurs op

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

pad om mensen van het gas te halen. Er zijn wel maatregelen en subsidies waarmee mensen gestimuleerd worden om van het gas af te gaan. Zij is bereid daarover een update te sturen. Het wordt daarmee zichtbaar hoeveel mensen gebruik hebben gemaakt van de aardgasvrijsubsidie. Een voorwaarde voor het verkrijgen van die subsidie is dat ook daadwerkelijk het gas afgesloten wordt. Het is jammer dat er wat betreft de proeftuin vertraging optreedt. Het gaat daarbij om een door haar hogelijk gewaardeerd buurtinitiatief, namelijk het Ketelhuis WG-terrein. De gemeenten zouden buurtinitiatieven nog veel meer moeten ondersteunen. Zij heeft besloten om die versnelling mogelijk te maken. De gemeente gaat daarbij een andere rol op zich nemen en meedoen in het proces, zowel bij het ontwerpen als het nemen van beslissingen en de financiering. Ook daar moet een versnelling aangebracht worden. Het gaat niet alleen om zo snel mogelijk van het gas af te komen, maar ook om het hoe. Het liefste geeft zij zoveel mogelijk energie, maar ook warmte, terug in de handen van de mensen zelf. Dit is een mooi voorbeeld, en het is jammer dat er vertraging optreedt. Dat hoort echter ook bij dit proces. Bij een transitie hoort ook het leren. Met deze versnelling wordt de extra inzet vanuit de gemeente dit jaar wel mogelijk gemaakt.

Het lid KREUGER wil concreet weten hoeveel woningen er nu van het gas af zijn gehaald. En hoeveel gaat de wethouder er in de aankomende bestuursperiode van het gas halen? Wethouder PELS herhaalt haar toezegging om schriftelijk met een update te komen in verband met de verschillende maatregelen die er zijn. Het zal daarbij onder andere over de subsidie gaan. Met betrekking tot aardgasvrij worden nog intern gesprekken gevoerd met de ambtenaren over de mogelijkheden tot versnellen. Dat wordt ook betrokken bij de brief die nog gestuurd wordt over het streven naar 60%. Zij verwacht nog voor de volgende zomer met concrete cijfers aan te kunnen geven wat er de komende vier jaar gedaan wordt. Het gaat dan ook over de inzet van het Klimaatfonds. Het lid KREUGER begrijpt niet dat de rest van de partijen zo rustig blijft. In het coalitieakkoord staat nadrukkelijk dat men gaat versnellen. Tegen de zomer is men dan al meer dan een jaar bezig, en dan moet de wethouder nog bedenken hoe die versnelling tot stand moet komen. Er staat toch ‘op basis van de tot nu toe opgedane ervaring’? Kan de wethouder toch met een kleine reflectie komen op het eigen presteren? Wethouder PELS antwoordt dat zij vanaf het begin duidelijk is geweest. Zij gaat het gewoon doen en is al bezig.

Bekeken wordt hoe de aardgasvrijsubsidie zo gericht mogelijk ingezet kan worden zodat mensen geholpen kunnen worden in het kader van de versnelling. Ook nu is zij in gesprek met Ketelhuis WG, maar ook met MeerEnergie over de mogelijkheden tot versnelling. Het is allemaal al gaande. Zij is dus voornemens met een totaaloverzicht te komen. Uit de woorden van het lid Kreuger zou je kunnen opmaken dat zij net gisteren is begonnen met het voeren van gesprekken met ambtenaren. Dat is niet zo; er ligt al erg veel. Het lid KREUGER is blij met de toezegging dat er een totaaloverzicht komt. Voor de versnelling verwacht hij dat er een financiële paragraaf bijgevoegd wordt. Hij wil graag weten waar het geld vandaan komt voor deze bestuursperiode. In de financiële paragraaf zou niet alleen moeten komen te staan hoeveel het kost, maar ook wie dat moet betalen. Wethouder PELS antwoordt dat het financieel kader voor de gemeente het Klimaatfonds is. Zij heeft al een update gegeven over de middelen die daarin zitten. Zij zal de gevraagde financiële paragraaf meenemen in de update over het beleid voor de zomer. Het lid KREUGER vindt het logisch dat het college vaste financiële kaders heeft. Een antwoord kan daarom zijn dat de mensen het zelf gaan betalen. Dat zou eerlijk zijn naar de Amsterdammers.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

Wethouder PELS gaat voor volledige transparantie. Dat is een heel belangrijke waarde in deze transitie. Zij wil mensen volledig informeren, ook al is het nieuws slecht. Behalve de gemeentelijke middelen, spelen ook andere middelen een rol, bijvoorbeeld die van particuliere eigenaren of corporaties, om de huizen aardgasvrij te krijgen. Het is niet alleen aan de gemeente om deze transitie te realiseren. Er wordt ook hard gelobbyd voor middelen van het Rijk. Zij zal dit betrekken bij de brief. Het lid BOBELDIJK vraagt of de effecten bekend zijn van het aardgasvrij worden op het elektriciteitsnetwerk. Er komt nog een discussie over de onderstations, waarbij verwezen wordt naar het van het gas af gaan. Is er inzicht in de betekenis daarvan voor de vraagstukken die er liggen met betrekking tot het elektriciteitsnetwerk? Wethouder PELS antwoordt dat daarnaar gekeken wordt in de Taskforce Netcongestie. Als mensen kiezen voor volledige elektrificatie, betekent dat extra vraag. Toch zie je bij de combinatie met veel zonnepanelen op het eigen dak dat de vraag beperkt blijft. Smart Grids zouden daarbij een oplossing kunnen zijn. Er wordt dus rekening mee gehouden. Het is ook een persoonlijke keuze van mensen voor welke oplossing ze kiezen. Met de tijd zal het inzicht vergroot worden.

Het lid BOBELDIJK vraagt zich af in welke mate de gemeente kan sturen, gezien de eigen keuze die mensen hebben. Hij denkt daarbij aan de onderstations. Wethouder PELS antwoordt dat ook het college stoeit met die vraag. Het aanbieden van een collectieve oplossing, zoals een warmtenet, is goedkoper voor de maatschappelijke investeringen en voor de eindgebruikers. Tegelijkertijd zullen er ook mensen in een dergelijk gebied zijn die kiezen voor een eigen oplossing, in de vorm van een warmtepomp of een andere hybride oplossing. Zij denkt niet dat elektrificatie van de gebouwde omgeving, of de individuele keuze die mensen maken, zal leiden tot een zo grote elektriciteitsvraag dat die nu al effect heeft op de te maken keuzes voor onderstations. Het is wel goed als college en raad daarover op termijn gaan praten. Je moet je ook afvragen wat je eventueel af wilt dwingen. Het lid BOBELDIJK vraagt in de rapportage terug te komen op de beschikbare informatie over de impact. Wethouder PELS zegt toe dat zij dat inzicht zal geven in de rapportage. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Dierenwelzijn 5. Kennisnemen van de raadsbrief inzake de komst nieuwe Agenda Dieren (inclusief beoogd tijdpad) (VN2022-043310) De VOORZITTER licht toe dat dit een TKN-punt was bij de vorige commissievergadering. Het is geagendeerd door het lid Krom.

De Partij voor de Dieren vindt de financiële kant van de nieuwe Agenda Dieren zorgelijk. Het lid KROM is teleurgesteld over de inhoud van de brief. Op de eerste pagina staat veel over het belang van dierenwelzijn. Voor de dieren zelf, maar ook voor de mens. Er staat: door de aanwezigheid van dieren kunnen wij groen en gezond leven en ervaren wij welzijn en steun. Ook staat er: een diervriendelijke stad maakt de maatschappij gezonder, veiliger en leefbaarder. Er wordt niet gesproken over de intrinsieke waarde van het leven voor de dieren zelf. Men heeft het over de voordelen voor de mens, door te zeggen dat er op voorhand geen financiële middelen beschikbaar zijn gesteld. Zij vraagt wat dat betekent voor de dieren in de stad. In het coalitieakkoord staat dat de ambitie er is om tot een nieuwe Agenda Dieren te komen met oog voor dierenwelzijn en het verbeteren

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

van de natuurlijke leefomgeving voor de dieren. Hoe rijmt zich dat met het stopzetten van de uitvoeringsmiddelen? Is dat een loze kreet van het college? Als dit college het belang van dieren erkent, waarom is er dan geen geld voor vrijgemaakt? En wat betekent ‘de basis op orde hebben’? De wethouder zegt het belangrijk te vinden dat de toon en impact niet verloren gaan. Wat betekent dat? Kan de wethouder garanderen dat men in ieder geval het huidige niveau kan handhaven? Hoe ziet dat huidige niveau er precies uit? De wethouder nodigt haar collega’s uit om met voorstellen te komen. Daarmee is de Partij voor de Dieren blij. Kan de wethouder toezeggen dat ook door andere wethouders het indienen van voorstellen over dierenwelzijn standaard op de agenda komt? En kan dat zo worden georganiseerd dat het mogelijk wordt de gesprekken en uitkomsten te monitoren? Zij vraagt waarom er pas zo laat een nieuwe agenda komt. Er ligt al jaren een evaluatie klaar over de Agenda Dieren. Ziet de wethouder kansen om te versnellen? Het lid LUST leest dat het streven is om in Q4 van dit jaar de nieuwe conceptagenda Dieren voor te leggen aan deze commissie.

Waarmee denkt men de tijd tot dan te overbruggen? Welk beleid gaat leidend zijn, gegeven het feit dat de oude Agenda Dieren per 2023 tot haar eind is gekomen? Graag denkt D66 mee over de vraag waarmee de vrij levende dieren en huisdieren, en hun bazen, het meest mee geholpen zijn. Zij zal doen wat mogelijk is om binnen de krappe financiële marges om die activiteiten en projecten proberen te realiseren die een daadwerkelijke bijdrage leveren aan relevante dierenwelzijnsdoelen die verder gaan dan ‘de basis op orde houden’. Het lid VAN PIJPEN vindt het heel goed dat er meer integraal gekeken gaat worden naar andere domeinen. Zij ziet daar mogelijkheden voor bij de verschillende beleidsterreinen. Wel is het de vraag met wie die op zichzelf waardevolle dialoog gevoerd gaat worden. Kunnen Amsterdammers daarbij hun ideeën en gedachten naar voren brengen? Het lid BURGERS merkt op dat de VVD de aandacht voor dierenwelzijn ondersteunt. Dat geldt ook voor de inzet op de natuurlijke leefomgeving van vrij levende dieren. Graag werkt de VVD mee aan de nieuwe Agenda Dieren. Sommige dierenwelzijnsorganisaties hebben de wettelijke taken van de gemeente op zich genomen. Hij heeft begrepen dat de Dierenambulance zorgt voor een kadavervrije stad en voor de opvang van vastgebonden honden. Daarnaast heeft men wettelijke taken met betrekking tot de vogelgriep.

Hij vraagt of bekend is welke andere organisaties wettelijke taken van de gemeente op zich hebben genomen. Is het mogelijk deze op te nemen in de Agenda Dieren? Kunnen deze organisaties een soort voorrangspositie krijgen, zodat ze zeker zijn van financiële middelen en hun voortbestaan gewaarborgd is? Wethouder PELS benadrukt dat de intrinsieke waarde van dieren erkend wordt door het college. Dat zal ook in de Agenda Dieren zelf benoemd worden. Zij begrijpt heel goed dat de Partij voor de Dieren vraagtekens zet bij het strakke taken. Zij dient zich echter aan het coalitieprogramma te houden. Haar inzet is om binnen het huidige budget te maximaliseren. Er is een aantal zaken dat opgepakt kan worden. Uiteindelijk is het ook aan de raad. Sommige dingen wil zij bij de voorjaarsnota aan de commissie voorleggen. Dat zijn zaken die te maken hebben met het continueren van de huidige inzet. Op dit moment wordt nog gevaren op de oude Agenda Dieren. Dat zal zo blijven tot er een nieuwe is. Het team voor Dierenwelzijn is niet heel groot, waarmee de capaciteit om te versnellen maar beperkt is. Het is daarom dat de Agenda Dieren gezamenlijk met de begroting getimed moet worden, want daar zal het gesprek gevoerd moeten worden. Als de raad aanvullende middelen vrijmaakt, kunnen er aanvullende zaken gedaan worden.

Zij stelt daarom voor om in de Agenda Dieren aan te geven wat binnen de huidige middelen en capaciteit waargemaakt kan worden, en voor welke zaken aanvullende middelen nodig zijn. De raad kan dan zelf een afweging maken. Zij ziet veel mogelijkheden om zeker bij de preventie collega-wethouders nog meer bij dit onderwerp te betrekken. Dat geldt met name het sociaal domein. Maar ook voert zij gesprekken met

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

wethouder Van Dantzig om zoveel mogelijk natuurinclusief te bouwen. Daarnaast is er samenwerking met wethouder Van der Horst, die over biodiversiteit gaat. De betreffende wethouders kunnen bevraagd worden op hun inzet in de verschillende commissies. Ook stelt zij voor om in de Agenda Dieren een mogelijkheid te vinden om de commissie daarvan geregeld op de hoogte te brengen. Zij zal daarvoor met een voorstel komen. Deze week is met verschillende dierenorganisaties een startgesprek geweest. Ook met de stadsdelen zal over dit onderwerp gesproken worden. Er zal een enquête uitgezet worden, opdat de Amsterdammers mee kunnen denken over de invulling van de Agenda Dieren. Zij antwoordt het lid Burgers dat de organisaties, waaronder de Dierenambulance, wettelijke taken voor de gemeente uitvoeren. Die worden structureel gefinancierd. Daarmee is er de garantie dat ze deze wettelijke taken voor de gemeente uit kunnen voeren. Zij zal die organisaties opnemen in de Agenda Dieren. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Hij schorst de vergadering van 10.13-10.20 uur. Afval en Reiniging 6. Vervolg op de ‘on hold’ situatie dynamische afvalinzameling (VN2022-043311) De VOORZITTER licht toe dat dit een TKN-punt was bij de vorige vergadering. Het is geagendeerd door de leden Noordzij en Van Pijpen.

De PvdA wil vragen stellen over de dynamische inzameling en GroenLinks wil stilstaan bij de doorontwikkeling van data-gedreven inzameling, nu het dynamisch inzamelen niet op de bedoelde wijze wordt voortgezet. Het lid NOORDZIJ ziet de chauffeurs, planners en teamleiders als leidend bij het dynamisch inzamelen, want zij gaan de nieuwe werking van het systeem elke dag gebruiken. Hij is blij in de brief te lezen dat zij ook de regie moeten houden. Het is belangrijk dat zoiets ook in de praktijk wordt gebracht, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de juiste data aangeleverd worden waarmee zij aan de slag kunnen gaan. Hij is blij met de stappen die genomen worden, maar vraagt zich af welke rol meldingen in de data gaan krijgen. Door de verschillen in meldingsbereidheid kan een vertekend beeld ontstaan van de concentratie van het afvalprobleem in verschillende gebieden van de stad. Hij is blij dat er hard gewerkt wordt om de data op orde te krijgen. Dat is essentieel als je met de data wilt gaan werken. Een onderdeel van het probleem met die data is dat er onvolledige afspraken over de communicatie waren en over het oplossen van issues. Hoe zorg je ervoor dat er in de toekomst meer duidelijkheid over ontstaat? Niet alleen moeten de data voor volgend jaar op orde zijn, maar ook voor de jaren daarna. Het lid VAN PIJPEN is blij dat het dynamisch inzamelen gestopt wordt.

Zij sluit zich aan bij de vraag van het lid Noordzij over de meldingen. Hoe ga je daarmee om? Enerzijds zijn ze heel belangrijk, maar je moet er ook niet blind op varen. Bij het inzamelen valt altijd op hoeveel verschillende wagens die door elke straat komen door de verschillende types afval, waaronder bedrijfsafval. Daarvoor heb je allemaal verschillende wagens. Het data-gestuurde inzamelen zou moeten kunnen leiden tot minder bijplaatsingen. Is het doel om met minder wagens daarvoor toe te kunnen? Het lid KREUGER brengt onder de aandacht dat het lid Van Pijpen erbij was toen dit alles werd opgezet, met verschillende vrachtwagens voor alle verschillende dingen. Het lid VAN PIJPEN antwoordt dat er voor de toekomst moet worden gekeken hoe efficiënter en duurzamer ingezameld kan worden. Het lid KREUGER vraagt of GroenLinks vooraf niet kon voorzien dat dit een gevolg zou zijn van beleid dat door GroenLinks zelf is bedacht.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

Het lid VAN PIJPEN antwoordt dat zij dat niet gezegd heeft. Zij is voor gescheiden inzamelen, maar iets anders is of dat moet leiden tot zoveel verschillende vrachtwagens per straat. Het is belangrijk om te blijven kijken naar de manier waarop verduurzaamd kan worden. Het lid KROM hoopte dat men nu al werkte op basis van vaste planning en vaste routes, waarbij gebruik werd gebruikt van de kennis van chauffeurs. Zij leest dat er drie jaar nodig is om alles te implementeren. Zij vraagt of dat echt drie jaar gaat kosten. Moet men nog drie jaar accepteren dat het niet goed geregeld is? Er wordt 0,4 miljoen euro afgeschreven. Zij vraagt of dat nog veel meer kan worden. Er wordt iets meer dan een derde van de applicaties van het pakket. Als de andere applicaties definitief niet worden gebruikt, wordt het andere miljoen dan ook afgeschreven? Het lid NOORDZIJ vraagt of het lid Krom het met de PvdA eens is dat het belangrijk in het proces heel zorgvuldig uit te voeren en dus niet overhaast te volgende stap te zetten. Het lid KROM antwoordt dat zij het daarmee zeker eens is. Het lid LUST herinnert eraan dat de directie Afval en Grondstoffen al enige tijd onder toezicht staat. Toch blijkt die in deze fase van het vlottrekken van dit project een opvallend prominente rol te zijn toebedeeld in de beoordeling van de praktische toepasbaarheid van het aangeschafte softwarepakket.

Daarmee rijst de vraag of de directie voldoende is toegerust om een inschatting te maken van wat op straat, in de praktijk van de afvalinzameling, het beste werkt. Het is wonderlijk te constateren dat dit project in korte tijd is uitgerold, terwijl er nu na de on hold-fase maar liefst drie jaar wordt uitgetrokken voor de eerste van drie stappen, namelijk het data-geïnformeerd inzamelen. Zij vraagt hoe men tot de inschatting is gekomen dat de implementatie van data-geïnformeerd werken drie jaar moet duren. In de bijlage staat dat twee applicaties, de nummers 12 en 13, zijn geschrapt. Die zouden juist de routeoptimalisatie en het dynamisch inzamelen moeten ondersteunen. Het gaat om een applicatie die de afgelegde weg van inzamelvoertuigen moet minimaliseren op basis van vulgraadindicaties en een applicatie die laat zien welke voertuigen ingezet moeten worden voor de dynamische rijroute. Deze functionaliteiten worden niet gebruikt omdat de kwaliteit van de data nog niet toereikend zou zijn. Zij vraagt of dat betekent dat deze applicaties wellicht toch nog in de toekomst ingezet gaan worden. En zo nee, waarom niet? Het lid NOORDZIJ vraagt of het lid Lust het met de PvdA eens is dat het belangrijk is dat de chauffeurs altijd de regie over de routes kunnen houden. Het lid LUST is het daarmee zonder meer eens.

Zij vond de raadsbrief nogal technisch en zou graag meer inzicht krijgen hoe die datasets en applicaties in elkaar grijpen. Is het mogelijk daarover een presentatie of technische sessie te organiseren? Misschien kan daarin dan ook het informatieplan aan de orde komen, zoals dat is opgesteld door de directie Afval en Grondstoffen in samenwerking met de ICT-afdeling van de gemeente. Dat kan helpen om de bestaande problemen met datasetsbeheer en -onderhoud op te lossen, zodat de brondata op orde blijven. Het lid HAVELAAR complimenteert de wethouder met deze uitstekend geschreven brief. Hij heeft veel waardering voor de openheid, ook als het gaat om wat er mis is. Hij is het ook op hoofdlijnen eens met de gemaakte beleidskeuzes: datageïnformeerd, data-gedreven en data-gestuurd. Ook snapt hij de termijn van drie jaar, als je ziet wat nodig is om de basisdatakwaliteit op orde te krijgen.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

In het rapport van Hiemstra en De Vries, dus de evaluatie, wordt wat gezegd over de psychische en fysieke veiligheid van medewerkers. Hij vraagt in dat verband hoe het ziekteverzuim zich ontwikkelt. Dat zat vorige keer ruim boven de 10%, terwijl in de benchmark 6% gebruikelijk is. Verder vraagt hij welke aandacht er is voor werkplezier, autonomie en betrokkenheid. Hiemstra en De Vries vroegen daaraan aandacht te geven. In 2030 moet Amsterdam met Afval en Reiniging emissievrij zijn, waarbij de gemeente het goede voorbeeld moet geven. In 2025 mogen volgens de spelregels voor milieuzones alleen elektrische brom- en snorfietsen in de bebouwde kom van Amsterdam rondrijden. Vracht- en bestelwagens, taxi’s, ov-bussen en touringcars mogen alleen binnen de ring A10 rijden als ze uitstootvrij zijn. Hij vraagt of dat ook voor de gemeentelijke vuilniswagens geldt. Kan de wethouder bevestigen dat er op dit moment geen enkele Euro 5-vuilniswagen meer ingezet wordt binnen de ring A10? En gaat het college de doelstelling voor 2025 halen? Men neemt drie jaar de tijd voor de eerste stap, dus data-geïnformeerd. Daarvoor zit dan nog ‘de basis op orde’, waarmee men nu bezig is. Standaard logistiek zit bij de ‘de basis op orde’ dat je aan het begin van het jaar nadenkt over de vraag wanneer het ongeveer druk gaat worden. Hij miste dat in de brief.

Wat is de stand van zaken rondom het voorspellen van volumes en het daarop aanpassen van statische routes? Zo is er bij Black Friday veel karton, na Koningsdag veel restafval en na de kerst zijn er veel kerstbomen. Wordt de dienstregeling daarop aangepast? Hiemstra en De Vries hadden het ook over de betrokkenheid van stakeholders. Zo waren stadsdeelbestuurders en medewerkers heel kritisch. Hoe zitten die er nu in? Hoe worden ze betrokken in het vervolg van het dynamisch afval inzamelen? Het lid GARMY vond het opvallend dat het drie jaar duurt voor er datageïnformeerd gewerkt kan worden. Er zijn namelijk al heel veel steden die al jarenlang data-geïnformeerd afval inzamelen. Het is zorgwekkend dat het voor Amsterdam nog drie jaar moet duren. Ook opvallend was dat er stond dat er een tijdspad gemaakt wordt naar data-gedreven werken. Kan het op die manier nog langer dan die drie jaar duren? Of juist korter? Is er een versnelling mogelijk? De oorzaak van dit alles is dat de basisdata nog niet op orde zijn. De containers die nu gebruikt worden, zijn er al jaren. Dan is het toch gek dat je zegt dat de basisdata nog steeds niet op orde zijn? Hoe kan dit zo snel mogelijk opgelost worden? Het lid BURGERS merkt op dat door de coalitie weinig geld wordt vrijgemaakt voor het ophalen van afval. Je moet dus zuinig met het geld omgaan.

In de brief van juni 2022 staat dat er bij de jaarrekening een voorziening is getroffen van 2,3 miljoen euro vanwege het on hold zetten van het project dynamisch inzamelen. Dit voor het geval dat bepaalde delen van het aangekochte systeem niet gebruikt worden en afgeschreven dienen te worden. Op 9 november 2022, dus vier maanden later, staat dan in een nieuwe brief dat eind 2021 een bedrag van 1,5 miljoen euro geactiveerd was, waarvan dit jaar 25% versneld wordt afgeschreven op basis van applicaties die niet gebruikt gaan worden. Dat betekent nog eens een afschrijving van 0,4 miljoen euro. Hij benadrukt dat het erg jammer is dat op deze manier wordt omgesprongen met de weinige middelen die de dienst Afval heeft. Er is geld verkwist zonder dat de stad er schoner van is geworden. Voor dit geld had men ook extra reinigers kunnen aantrekken. Hij vraagt een reflectie van de wethouder. In de toekomst zouden tijd, geld en middelen naar acties moeten gaan die gegarandeerd een schonere stad opleveren. Kan de wethouder daarop reageren? Het lid VAN PIJPEN vraagt of het lid Burgers liever geen geld wil stoppen in het data-geïnformeerd of data-gestuurd werken. Wil hij alleen meer reinigers op straat zien? Het lid BURGERS antwoordt dat alles gedaan moet worden om Amsterdam schoon te krijgen. Het lid VAN PIJPEN stelt vast dat het lid Burgers die keuze niet wil maken. Of klopt dat niet?

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

Het lid BURGERS antwoordt dat dat inderdaad niet klopt. Dynamisch inzamelen kan wel degelijk helpen bij het schoonmaken van Amsterdam. Het lid VAN PIJPEN vraagt waarom het dan verspeeld geld is. Er kunnen toch dingen misgaan? Gaat het er niet om hoe je daarmee omgaat? Het lid BURGERS blijft erbij dat het zonde is van het geld. Wethouder PELS merkt op dat zij graag een technische sessie organiseert voor de commissie. Zij dankt verder voor de complimenten. Graag hoort zij welke informatie de commissie wenst en wat de beste manier is om die aan te bieden. Een technische sessie kan daarbij goed helpen, maar het kan misschien ook anders. Zij antwoordt het lid Havelaar dat het bij innovatie inderdaad soms misgaat. Dit besluit laat ook zien dat de gemeente niet bang is daarvan de consequenties te nemen. Als het duidelijk is dat het niet werkt, moet je niet eindeloos door blijven gaan. Zij is het eens met het lid Burgers dat het inderdaad jammer is dat zoiets geld kost. Het is echter onverstandig om als gemeente te beloven dat het altijd goed zal gaan. Dat geldt vooral bij transities. Nu blijkt dat het niet werkt, moet de gemeente haar verlies nemen, ook financieel. De applicaties kunnen niet meer gebruikt worden. Vervolgens moet bekeken worden hoe een volgende stap gezet kan worden. Zij begrijpt het ongeduld.

Waarom moet het drie jaar duren? Toch wil zij waar kunnen maken wat aan de Amsterdammers gezegd wordt. Je moet erkennen dat het, gelet op de datasets, nog een aantal jaren gaat duren. Daarbij speelt dat het om een betrekkelijk jonge organisatie gaat. Pas in 2019 werd het samengebracht; daarvoor zat het bij de stadsdelen. Die monitorden de vulgraden van containers etc. allemaal op verschillende manieren en dat moest samengebracht worden. Dat is het op orde krijgen van de basis. Voor deze organisatie moeten er goede datasets komen. Om al deze redenen is er tijd nodig. Als er mogelijkheden tot versnelling blijken te zijn, dan zal dat gebeuren. Voorzichtigheid is echter belangrijk, op basis van goede ervaringen van de chauffeurs op straat. Ondanks die drie jaar, worden er ook nu stappen gezet. In het informatieplan staat hoe men in de komende 3-5 jaar kan digitaliseren. Nu wordt er nog veel door de chauffeurs bijgehouden op schrift. Alles gebeurt in samenwerking met het I-domein. Binnen Afval en Grondstoffen zijn verder nog mensen nodig die zich nog meer bezig gaan houden met datakwaliteit. Daarvoor zijn functies uitgezet. Functionaliteit 12, over dynamische planning, is nog ver weg. Daarvan moet voorlopig afscheid van genomen worden. Een chauffeur vertelde haar dat met die functionaliteit soms een route werd gereden die onmogelijk was voor dat materieel.

Daardoor ontstonden meer schades, bijvoorbeeld omdat men de bocht niet om kwam. Functionaliteit 13 gaat over de vulgraadprognose. Misschien kan daarmee nog iets gedaan worden in de nabije toekomst, maar ook daarmee is zij voorzichtig. Op dit moment is het nog een te grote stap, maar zij wil er wel naartoe werken. Het lid LUST begrijpt dat die twee applicaties dus wellicht in de verre toekomst nog ingezet kunnen worden. Wethouder PELS antwoordt dat dit inderdaad zo is bij functionaliteit 13. Functionaliteit 12 wordt voor het moment echter afgeschreven. Het is terecht dat de fracties van GroenLinks en PvdA waarschuwen dat niet alleen op basis van meldingen gereden moet worden, omdat je dan een scheef beeld krijgt van de stad, door de verschillen in meldingsbereidheid. Meldingen zijn één van de bronnen. De chauffeurs zien veel op straat, maar ook komen er meldingen van de gemeentelijke medewerkers. Er worden dus verschillende databronnen verzameld voor data-geïnformeerd werken. Meldingen blijven wel een belangrijk onderdeel. Duurzaamheid en meerdere wagens in de straat vormen min of meer hetzelfde onderwerp. Stadsdeelbestuurders worden regelmatig geconfronteerd met klachten over drie vuilniswagens achter elkaar. Bedrijfsafval en huishoudelijk afval zijn wettelijk apart

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 12-01-2023

geregeld, dus er kan niet veel aan gedaan worden. Wel is er een experiment gestart in de negen straatjes om te kijken of gezamenlijk ingezameld kan worden. Ook zal met datainformatie gewerkt worden om te kijken of ritten aangepast kunnen worden. Er is ook op een andere manier winst te behalen. Soms moeten veel onderdelen van de organisatie langs komen rijden. Bijplaatsing van veel karton bij containers betekent dat er een BOA gebeld moet worden om het zelf te constateren; een foto sturen is niet genoeg. Daarna moet beoordeeld worden om wat voor bijplaatsing het gaat. Is het bedrijfsafval, huishoudelijk of ander afval? In de toekomst is het misschien in overleg met de rijksoverheid mogelijk om daarin stappen te zetten om het aantal wagens te verminderen. Het lid VAN PIJPEN vraagt in hoeverre data-geïnformeerd werken kan leiden tot minder bijplaatsingen, en dus minder wagens vanuit het team Bijplaatsingen. Is dat ook een doelstelling? Wethouder PELS antwoordt dat bijplaatsingen een veelkoppig monster zijn. Er zijn voor mensen veel redenen om het afval niet in de container te stoppen. Inzicht in de vulgraad zou een bijdrage kunnen leveren. Data kunnen in de toekomst zeker helpen om bijplaatsingen te voorkomen, ook omdat het dan betrokken kan worden bij gerichte communicatie voor een aantal hotspots.