Definitief verslag DC 15 06 2023

Verder gaat het daarbij over de inpassing met de haven, de locatie. Ook Vattenfall is met een initiatief gekomen voor een kleinere waterstoffabriek. Daarnaar wordt samen gekeken. Het lid NIJSSEN vraagt of al iets bekend is over de grootte van de waterstoffabriek. Is 2027 een jaartal dat het bedrijf zelf heeft genoemd? Wethouder PELS antwoordt dat die inzet onveranderd is. Op waterstof wordt echter minder regelmatig gerapporteerd, hoewel het wel terugkomt in de klimaatrapportage. Zij stelt voor de stand van zaken schriftelijk te delen. Daarbij zal ze aangeven hoe het er met beide projecten voorstaat. Het is prettig dat de gasleidingen in de toekomst voor waterstof gebruikt kunnen worden. Daarom laat men ze ook liggen. Op dit moment lopen er verschillende pilots, met Gasunie en Alliander om te kijken wat nodig is om het netwerk bestendig te kunnen gebruiken voor waterstof. Waterstof is vluchtiger dan aardgas. Daarom moet bekeken worden hoe het veilig gemaakt kan worden.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Zij antwoordt de heer Noordzij dat er een plan is gemaakt dat na vaststelling van de begroting uitgerold kan worden. Bij voorkeur zou het op 1 januari moeten gaan draaien. Het gaat daarbij om dingen die je direct op straat kunt zien. Er is echter meer geld vrijgemaakt, breder voor de Aanpak Binnenstad. Dit geld valt daaronder als project dat uitgewerkt wordt. Alle vier gebieden worden bediend binnen de vrijgemaakte bedragen. Zij kan dus nog niet precies zeggen wat er gedaan wordt. Voor de Voorjaarsnota gepubliceerd werd heeft zij met de stadsdeelbestuurders contact opgenomen om te vragen waarop zij zaten te wachten. Het lid NOORDZIJ vraagt of dit investeringen zijn voor één jaar. Of gaat het om structurele investeringen? Wethouder PELS antwoordt dat ze nu voor een bepaalde periode zijn. Het college moet er onderling over spreken, en daarna wordt nog overlegd met de raad. Het gaat om een structurele verhoging van de toeristenbelasting, dus valt het onder het budgetrecht van de raad. Haar inzet is voor langer dan een jaar. Het lid NOORDZIJ vraagt of die plannen voor deze stadsdelen verschillen van de brief die nog besproken wordt. Wanneer krijgt de commissie meer informatie over deze plannen? Wethouder PELS antwoordt dat dit een aanvullende inzet is die bovenop de brief komt. Bij de Begroting kan het college duidelijk maken wat er precies gedaan wordt.

Die Begroting komt in september in het college. Daarna komt de Begroting in de raad. Zij antwoordt het lid Kreuger dat hij misschien bij de klimaatrapportage zal zien wat het college voor elkaar heeft gekregen. Isolatie wordt breed gedragen in deze commissie en is een goede basis voor het mooie werk dat gedaan kan worden. Een eerste aanzet werd deze winter gegeven. Nergens anders in het land heeft men iets dergelijks gedaan. Het is gelukt om 30.000 huishoudens te helpen. Er zal nog een veel steviger plan voorgelegd worden aan de commissie. Daarvoor wordt de brief met uitgangspunten aan de commissie gestuurd, zodat er input kan worden gegeven. Ook kan in het plan een tijdspad verwacht worden. Het lid KREUGER vraagt of er een doel kan worden aangegeven dat per jaar gehaald moet worden, dus ook eind volgend jaar. Anders kan de wethouder nergens op afgerekend worden. Wethouder PELS zegt toe dat het concreter zal worden gemaakt. Zij zit er om uit te voeren en afgerekend te kunnen worden. Vanzelfsprekend zal zij doelen opnemen, zodat zichtbaar wordt of ze gehaald zijn of niet. De raad moet het bestuur kunnen controleren. Zij gaat sturen op wat in deze periode gerealiseerd kan worden. Zij antwoordt de DENK-fractie dat de corporaties volop in willen zetten op zonnepanelen.

In hun eigen bod hebben ze aangegeven dat verduurzaming, ook al leidt die tot een verbeterde kwaliteit van de woning, niet zou mogen leiden tot hogere huurlasten. Corporaties mogen overigens bij wet geen winst maken op kosten. Ze mogen kosten, voor zover die werkelijk gemaakt zijn, doorberekenen. Als ze niet gemaakt worden, mag het niet doorberekend worden. Als er dus genoeg energie opgewekt wordt door zonnepanelen op corporatiebezit, zal de rekening dalen. Het verschilt nu nog sterk per corporaties, dus de uitwerking moet in nieuwe samenwerkingsafspraken belegd worden. Haar inzet is dat iedereen, zeker als je geen eigendom hebt in de stad, mee kan profiteren. Het lid HAVELAAR hoorde over een bod van corporaties. Hij neemt aan dat het daarbij om de prestatieafspraken gaat. Hij vraagt het bod te delen met de collega’s van de commissie Volkshuisvesting. Wethouder PELS antwoordt dat zij in de raad heeft toegezegd dat het met de commissie gedeeld zal worden. Zij zal het zo snel mogelijk regelen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Zij antwoordt de DENK-fractie dat samen met stadsdeel Nieuw-West gekeken wordt naar de mogelijkheden om mensen met een krappe beurs mee te laten doen in een project met duurzame energie die zelf opgewekt wordt in de stad. Dat kan via een coöperatie gaan of via een andere vorm. Er wordt samen met de corporaties en het stadsdeel bekeken wat gedaan kan worden om het makkelijker en toegankelijker te maken voor mensen, ook naar aanleiding van eerdere vragen van DENK en GroenLinks daarover. Het wordt momenteel uitgewerkt en komt terug in wat over drie weken gepubliceerd wordt over de klimaatinzet van het college. Daarbij zal zij uitgebreid toelichten hoe het college klimaatrechtvaardigheid ziet. Zij houdt het lid Bilgin voor dat de klimaatproblemen, ook al zou je het zo laten, steeds erger worden. Elke tiende graad extra opwarming maakt het veel erger. Je kunt dus niet kiezen tussen of duurzame energie opwekken om opwarming te voorkomen, of klimaatadaptatie en zorgen dat de stad klaar is voor de gevolgen van de opwarming. Die keuze kan niet gemaakt worden. Je moet je volledig inzetten op het verminderen van de CO2-uitstoot, ook als zou blijken dat de wereldwijde doelen niet gehaald worden. Tegelijkertijd moet ingezet worden op klimaatadaptatie. Zij antwoordt het lid Havelaar dat het statiegeld niet apart ingezameld wordt, want daarvoor zouden extra mensen aangesteld moeten worden.

De kosten wegen daar niet tegenop. Zij hoopt de volgende commissievergadering met een verdere stand van zaken te kunnen komen. Het lid HAVELAAR vraagt of de wethouder bedoelt dat er ook in de nascheiding niet gelet wordt op statiegeld. Wethouder PELS bevestigt dat. Zij wijst erop dat het gaat om duizenden kilo’s afval die voorbijkomen. Het lid HAVELAAR herinnert eraan dat de gemeente zich al jarenlang ingezet heeft voor de invoering van statiegeld op blikjes en flesjes. Is er in al die tijd nooit nagedacht over de manier waarop het uitgevoerd moest worden? Wethouder PELS antwoordt dat er wel over is nagedacht. De inzameling van statiegeld door de inwoners verhoudt zich echter niet tot de gigantische hoeveelheid plastic die dagelijks verwerkt wordt voor de stad. Dat is juist ook de reden waarom de minister heeft gekozen voor statiegeld. Burgers worden dan zelf aangemoedigd om het statiegeld in te zamelen. Overigens wordt er bij de nascheiding al erg veel plastic uitgehaald om opnieuw te kunnen gebruiken. Het dient dus uiteindelijk hetzelfde doel, zij het dat je er geen tien cent per blikje voor krijgt. Het lid HAVELAAR voelt zich door dat laatste enigszins gerustgesteld. Het is dus niet zo dat al die blikjes en flesjes de verbrandingsoven in gaan. Wethouder PELS antwoordt dat het plastic in ieder geval eruit gevist wordt.

Er wordt ook ingezet op blik, maar daar is zij niet zo zeker van. Zij zal dat betrekken bij de beantwoording van de vragen die eerder gesteld zijn. Zij antwoordt de heer Havelaar verder dat de beantwoording van de motie op korte termijn verwacht mag worden zodat de raad erover beschikt voor behandeling van de Voorjaarsnota. Zij waarschuwt alvast dat niet alles betaald kan worden van de Afvalstoffenheffing. De inzet van extra vrijwilligers bijvoorbeeld kan wettelijk niet zomaar. Je mag er bijvoorbeeld wel van vegen rondom de container. Het lid VAN PIJPEN vraagt of vegen alleen uit de Afvalstoffenheffing mag worden betaald als het in de nabijheid van een container is. Mag het niet in de rest van de straat? Wethouder PELS bedoelde dat het duidelijk gerelateerd moet zijn aan de inzet. Het wordt ingewikkeld als je vrijwilligers in gaat zetten, of als je toe wilt naar een extreem schoon niveau. Wat uit de Afvalstoffenheffing wel en niet betaald mag worden, is wettelijk

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

geregeld. Zo is het ook al het voorkomen van afval een uitdaging in dat opzicht, dus van wat wel of niet uit de Afvalstoffenheffing betaald kan worden. Het lid HAVELAAR vraagt of het kwijtschelden van de Afvalstoffenheffing in het kader van het armoedebeleid wel mag worden betaald uit de Afvalstoffenheffing. Wethouder PELS antwoordt dat dit mag. Het lid NIJSSEN vraagt antwoord op zijn vraag over de laadinfrastructuur en de druk op ondernemers om een plekje te krijgen. Wethouder PELS antwoordt dat duurzaamheid iets is wat in alle commissies terug moet komen. Dit onderwerp kan het beste behandeld worden bij Mobiliteit, dus in de commissie van vanmiddag. De VOORZITTER concludeert dat het punt aangehouden wordt tot de volgende commissievergadering, wanneer de tweede termijn gehouden wordt. Afval en Reiniging 6. Raadsinformatiebrief 'een schonere stad' (VN2023-014123) De VOORZITTER licht toe dat dit punt is geagendeerd op verzoek van de leden Havelaar en Van Pijpen. Het lid HAVELAAR vindt dat de wethouder op de goede weg zit. Hij houdt niet van de brief waarin stond dat het nooit helemaal zou gaan lukken, want de ambitie moet zijn dat het wél gaat lukken. Er is minder drank en karton uit het restafval gehaald omdat de markt er niet goed voor was. Hij vraagt of dat betekent dat karton verbrand wordt omdat het te weinig geld opbrengt.

Het aantal bijplaatsingen lijkt de goede kant op te gaan, hoewel het opvalt dat op een aantal plekken je lang tevoren zeker weet dat de container op een bepaald moment vol zal zijn. Is dat soort locaties ook in beeld? Enige tijd geleden was er ruzie tussen de OR en het college over dienstroosters, waarbij het ging over de vraag of de reinigers het ritme van de stad moesten gaan volgen bij het reinigen. Dat leek hem een heel verstandig idee. Hoe staat het nu met deze roosters? Is de lucht tussen de OR en de bestuurder weer geklaard? Ten slotte vraagt hij hoe 10% in overleg met je manager besteden aan de klimaatverandering past in het rooster van de vuilnisman. Moet die dat ook doen? Is dat instemmingsplichtig voor de werkroosters? Het lid VAN PIJPEN krijgt uit de brief, de Voorjaarsnota en het Jaarverslag de indruk dat het de goede kant uitgaat. In het afgelopen jaar is sterk gefocust op de organisatie van de afvalinzameling en bijplaatsingen. Dat blijkt te werken. Het aantal meldingen daalt en er is verbetering zichtbaar. Maar het is nog niet goed genoeg; er moet worden doorgegaan op de ingezette weg. De gescheiden inzameling moet nog beter. Ook grof afval blijft een aandachtspunt. Heel nieuwsgierig is zij naar de afvalplannen in de stadsdelen. West leek niet helemaal tevreden.

Zij is benieuwd hoe de raad geïnformeerd wordt over de bespreking in de stadsdelen van de afvalplannen. Komt er een terugkoppeling? Zij heeft nog geen antwoord gekregen op de uitwerking van het amendement dat haar fractie op de Begroting heeft gedaan, om 100.000 euro vrij te spelen voor bewonersinitiatieven. Verder wil ze in navolging van het lid Havelaar weten hoe het halverwege 2023 staat met de uitvoering van de motie. Ook uit de cijfers wordt het zichtbaar dat de toestand rond het zwerfvuil nog niet is verbeterd. Met name de reiniging is nog niet verbeterd. De bewonerservaring loopt nog niet

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

goed, wordt eigenlijk nog slechter. Het lijkt haar belangrijk om het onderdeel Reiniging nog specifieker mee te nemen in de aanpak. Misschien is daarop een extra inspanning nodig. Het lid NIJSSEN hoorde het lid Van Pijpen zeggen dat het aantal meldingen omlaaggaat, terwijl tegelijkertijd niet iedereen tevreden is. Is het mogelijk dat mensen moe zijn, gewend zijn aan het afval, en daarom het maar niet meer melden? Het lid VAN PIJPEN leest in de stukken dat het aantal meldingen over containers en afval ophalen daalt, maar het aantal meldingen over zwerfvuil en andere dingen niet daalt. Daaraan refereerde zijn. Zij ziet daaraan niet dat mensen meldingsmoe zijn. Er is een grote daling van het aantal blikjes en flesjes in het zwerfafval. Zij raadt iedereen aan het account van de Zwerfinator te volgen, die het heel goed bij houdt. Anderzijds zie je dat afvalbakken worden opengebroken, en vuilnis wordt doorzocht voor de flesjes en blikje. Dat leidt dan weer tot extra zwerfafval. De ongelijkheid in de stad wordt erg zichtbaar, als de een nonchalant een blikje of flesje van waarde weggooit, terwijl andere dat uit de afvalbak moet halen. Zij wil daarom blijven strijden tegen die ongelijkheid. Zij vraagt of er boetes worden uitgeschreven voor het openbreken van afvalbakken om de flesjes en blikjes te verzamelen.

En is dat dan niet het beboeten van armoede? Zij vraagt of je zou moeten voorkomen dat de afvalbakken opengebroken moeten worden, om te voorkomen dat er meer zwerfafval komt. De kleinschalige pilot met het doneerrekje zal de problemen nu, met dat warme weer en veel mensen buiten, niet oplossen. Haar fractie ziet het meer in stadsbrede actie, waaronder communicatie naar de diverse doelgroepen, zoals toeristen. Verder is er het doneerrekje, de Blikvanger (grote manden naast de weg waarin je blik weg kunt gooien). Dit zou kunnen in samenspraak met organisaties in het sociaal domein, zoals De Regenbooggroep. Het lid NOORDZIJ merkt op dat vorig jaar de CROW-waarden van zwerfafval en containers ook op gebiedsniveau meegenomen in de brief. Hij vraagt of die gegevens er dit jaar weer zijn op gebiedsniveau. Ook ontbreken cijfers op gebiedsniveau bij de cijfers van de veiligheidsmonitor over de beleving van bewoners ten aanzien van ‘schoon’ en ‘rommel’. Zijn die cijfers er? Kunnen ze met de raad gedeeld worden? Iedereen ziet afval. Elke wijk wordt minder leefbaar als afval op de stoep ligt. Je moet dus kijken hoe je met afval moet omgaan. Hoe zorg je ervoor dat de straten zo schoon mogelijk zijn? De wethouder zegt vaak: show, don’t tell. Hij sluit zich daarbij volledig aan. Toch ziet hij in de stad nog steeds verschillen.

Het ene deel van de stad wordt steeds schoner, terwijl het andere deel steeds meer bezaaid wordt met troep. Nieuw-West is het enige stadsdeel waar het aantal meldingen in het afgelopen jaar is gestegen. Ook is dat het stadsdeel dat bewoners het minst schoon vinden. Bij de verdeling van buurtconciërges zie je echter dat Nieuw-West er niet meer krijgt dan andere stadsdelen, die misschien veel beter beoordeeld worden. Hij vraagt waarom die andere stadsdelen evenveel buurtconciërges hebben als Nieuw-West, terwijl zij het beste beoordeeld worden door de bewoners. Hij is blij dat in deze brief extra aandacht gegeven wordt aan Nieuw-West, Noord en Zuidoost, maar hij vraagt wel om concretisering. Hoeveel extra buurtconciërges komen er naar deze stadsdelen? Hoeveel extra veegploegen? Vorig jaar diende hij samen met DENK een motie in over een onderzoek naar het afvalprobleem in Nieuw-West. Kan de wethouder die hierbij betrekken? Het lid NIJSSEN kan zich vinden in het betoog van de heer Noordzij over NieuwWest, dat er niet best uitziet. De PvdA stelt voor om daar meer buurtconciërges heen te sturen. Is dat de enige oplossing? Of is er nog veel meer nodig? Het lid NOORDZIJ antwoordt dat je het afvalprobleem op veel meer manieren moet aanpakken, zoals ook staat in de brief. Het lid NIJSSEN is nieuwsgierig naar welke acties de PvdA wil ondernemen om het in Nieuw-West schoner te maken.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Het lid NOORDZIJ antwoordt dat hij benieuwd is hoe de aangekondigde extra inzet in Nieuw-West eruit komt te zien. Het lid NIJSSEN hoort graag eigen ideeën van de PvdA, als grootste partij in de stad. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat hij net met ideeën is gekomen. Hij komt zo meteen nog met het idee van een vliegende brigade. Omgekeerd hoort hij een voorstel van het lid Nijssen over extra reinigers, terwijl ook de buurtbudgetten afgeschaft moeten worden volgens die fractie. Dat lijkt hem geen juiste stap. Hij is ook benieuwd naar de stappen die in Noord worden gezet. In het verleden gebruikte men daar een vliegende brigade, een vuilniswagen die dagelijks rondrijdt in Noord om de grootste afvalhopen van grofvuil op te halen. Hoe ziet de wethouder die mogelijkheid? Wil zij hierover met het stadsdeel in gesprek gaan? Het is lastig een analyse te maken van de meldingen. Hij vraagt de wethouder om een toelichting. Zorgen maakt hij zich om de combinatie van het lage aantal meldingen in Zuidoost en het aantal buurtconciërges dat er is. In Zuidoost zijn jaarlijks structureel minder meldingen dan elders. Hoe voorkomt men dat afval in Zuidoost langer blijft liggen, omdat daar minder wordt gemeld? Die extra ogen van de gemeente die in andere stadsdelen er vaak zijn, heb je minder in Zuidoost.

Hoe vangt men dat op? Het lid LUST complimenteert iedereen die meehelpt om de stad schoner te maken en te houden. Ook complimenteert zij de wethouder en haar ambtenaren met deze zeer leesbare raadsbrief. Er zijn positieve cijfers over de schoonheidsgraden, er wordt meer geleegd want containers zijn minder vaak vol, er is een sterke daling van het aantal klachten over afval, er is een lichte stijging van de tevredenheid van burgers over de afhandeling van hun meldingen, er zijn minder boetes opgelegd doordat er minder bijplaatsingen zijn, en de bekendheid met de regels is verbeterd. Er is een succesvolle kartoncampagne geweest die heeft geleid tot de helft minder karton naast containers. Er is een start gemaakt met een ambitieuze uitrol van GFET-inzamelmiddelen. Allemaal goed nieuws. Maar tegelijkertijd is er sprake van een stijging van het aantal reinigingsmeldingen. En al deze statistieken lijken zich nog niet te vertalen in de beleving, van hoe bewoners de rommel in en schoonheid van hun buurt ervaren. Daarin is slechts een heel kleine verbetering te zien. Zijn de verbeteringen vooralsnog een druppel op de gloeiende plaat? Te veel ondernemers laten na een bedrijfsafvalcontract af te sluiten. Ze plaatsen de vaak grote hoeveelheden bedrijfsafval bij het particuliere afval. Ondernemers liften op die manier mee op de Afvalstoffenheffing die door particulieren wordt betaald.

Wethouder Mbarki zei daarover desgevraagd dat de Afvalstoffenverordening in 2023 een update krijgt, waarin onder andere de aanbiedingsregels met betrekking tot bedrijfsafval verscherpt worden. Zij las in deze raadsbrief dat het onderwerp ‘Verkeerd gebruik van huishoudelijke inzamelvoorzieningen door bedrijven’ in Q3 van dit jaar op de agenda staat. Verder zag ze dat er een informatiecampagne gestart is waarin ondernemers gewezen worden op de regels omtrent bedrijfsafval, inclusief de 25 m-regel. Zij vraagt wethouder Pels iets meer te zeggen over deze aanstaande update van de Afvalstoffenverordening, en hoe hiermee dat meeliftprobleem opgelost gaat worden. Opvallend in de grafiekjes en staatjes is het dat alleen het centrum wat achterblijft voor wat betreft de vulgraad van afvalbakken, en de hoeveelheid grof zwerfafval. Tegelijkertijd scoort men daar nog steeds een CROW-waarde B. Hopelijk gaan wat betreft het grof zwerfafval de onlangs geplaatste doneerringen een positief effect hebben. Kan de wethouder al iets zeggen over het effect ervan? Worden ze gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn? Het lid NIJSSEN vindt dat in deze brief goed beschreven wordt hoe de buurtconciërges goed ingezet kunnen worden. Het gaat goed met mensen die een container adopteren. Het is belangrijk dat mensen steeds vaker die verantwoordelijkheid

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

nemen. Ook is hij blij met de campagne Samen Scheuren wij de Stad Schoon. En verder is de wethouder bezig met het op orde krijgen van de basis. 60-70% van de mensen geeft aan grote overlast te ervaren van zwerfafval. Zeker in West en Nieuw-West zitten de vulgraden van de afvalbakken en containers op 15-20%. Een op de vijf is dus vol. In de praktijk betekent dat dat er op elke straat wel volle containers te vinden zijn, met het bijbehorende zwerfafval. Dat geeft het gevoel van een vieze stad. Er zijn in het afgelopen jaar 12.000 minder boetes zijn uitgedeeld. Hij heeft daarbij het gevoel dat er minder gehandhaafd is. De stad is namelijk niet navenant schoner geworden. Het lid VAN PIJPEN wijst erop dat het aantal constateringen gelijk gebleven is. Daaruit kan je toch niet afleiden dat er minder gehandhaafd zou zijn? Het lid NIJSSEN antwoordt dat het alleen een vermoeden wekt. Hij vraagt de wethouder hoe zij verklaart dat er 12.000 minder boetes zijn uitgeschreven. Het lijkt namelijk niet schoner geworden. Het is belangrijk dat er meer reinigers worden aangenomen. Zijn fractie wil er honderd bij. Ook zou een grote-steden-bonus voor reinigers op zijn plaats zijn. Het ongedierteprobleem in de stad zou ook wat meer benoemd moeten worden. In New York heeft men een ‘rattentsaar’ aangesteld. In ieder geval is er een gecoördineerde aanpak van het ongedierte in de stad nodig.

Het lid NOORDZIJ vraagt of het lid Nijssen nog steeds van mening is dat die extra reinigers betaald moeten worden door het afschaffen van de buurtbudgetten. Het lid NIJSSEN denkt dat de coalitie elke dekking van zijn fractie af zou wijzen. Of het nou het afzien van De Meervaart is, of van OBA NEXT, of meer koopwoningen. Hij vraagt de voorstellen van zijn fractie eens op hun merites te bekijken. Hij denkt dat dit voorstel van zijn fractie goed is. De coalitie zou samen met zijn fractie dekking kunnen zoeken. Het lid NOORDZIJ wijst op het belang van buurtbudgetten. Ze hebben ongelofelijke waarde bij het schoon maken van buurten door bewoners zelf. Dat versterkt de sociale cohesie ook nog eens. Het lid NIJSSEN vraagt mee te denken over andere manieren om het voorstel financieel te dekken. Wethouder PELS merkt op dat afgaande op de metingen de stad schoner wordt. Dat is een mooi resultaat. Tegelijkertijd is het duidelijk dat mensen dat op veel plekken niet zo ervaren. 80% CROW niveau B is in de ogen van de inwoners misschien wel onvoldoende. Misschien kan daarover in het afvalburgerberaad dit soort vragen gesteld worden. Nu is het vooral gissen, waarom mensen dat zo beleven. Gaat het om bepaalde soorten afval? Zijn het bijplaatsingen, of zwerfafval? Welke vormen van afval hinderen mensen het meeste? In ieder geval zijn er niet de middelen om de stad 100% schoon te maken.

Dat zou heel veel betekenen voor de Afvalstoffenheffing. Met die 80% accepteer je dat een aantal afvalbakken vol zal zijn, ook al heb je het liever niet. De uitdaging blijft om het steeds schoner te maken. Zij antwoordt het lid Havelaar dat er wat betreft het karton een probleem was met de afnemer, die het niet meer mee kon nemen. Het was niet dat men er onvoldoende geld voor kreeg. Inmiddels zijn de problemen opgelost, dus kan men er onverminderd mee doorgaan. De gesprekken met de medewerkers naar aanleiding van de cao vallen onder wethouder Van Buren. Bij haar kunnen vragen gesteld worden over het rooster. Zij wil zich niet bemoeien met de 10% bij Afval. Dat is aan de mensen zelf en aan de manager. Er zijn genoeg mensen in de ambtelijke organisatie om de ambtelijke organisatie aan te sturen. Misschien staat er iemand op bij Afval met zinnige voorstellen

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

om het bedrijfsproces met betrekking tot het klimaat te verbeteren. Die kan dat met zijn leidinggevende bespreken of daarvoor ruimte is te maken. De afvalplannen van de verschillende stadsdelen zijn echt een product van de verschillende stadsdelen. De stadsdeelcommissies hebben er mee ingestemd. Zij zal ze in het volgende gesprek met de stadsdeelbestuurders vaststellen. Daarna zal zij een brief sturen naar de raad, zodat de commissie op de hoogte is van de afvalplannen. De motie is bij haar voorbijgekomen, en de reactie mag dus spoedig verwacht worden. Ook dat is met de stadsdelen besproken, want die zitten het dichtst op de lokale initiatieven. Sommige stadsdelen hebben aangegeven er dit jaar inzet op te kunnen plegen. Zij maken nu de plannen. Er wordt een aantal afspraken gemaakt waaraan die moeten voldoen. Aan het eind van het jaar laten de stadsdelen zien welke initiatieven ze daarbij extra hebben ondersteund. Het lid VAN PIJPEN onderstreept het belang ervan dat bewoners zelf de kans krijgen om zich aan te melden. Misschien zijn er bewoners die zelf actief willen worden. Wethouder PELS antwoordt dat dit met de stadsdelen besproken is. Een aantal stadsdelen had de ruimte om daarop veel capaciteit te zetten, maar andere hebben die nu niet. Zij komt erop terug bij de beantwoording van de motie. Er ontstaat veel zwerfvuil doordat prullenbakken worden opengebroken.

Mensen zijn zo arm dat ze statiegeld nodig hebben om aan eten te komen. In Het Parool stond een artikel over hoe dat gaat in andere landen. Mensen hebben er daar hun beroep van gemaakt, en zijn er trots op. In Amsterdam is het nog niet zover. Ook in andere landen leidt het tot zwerfvuil. Zijzelf is erg blij met het statiegeldsysteem. Momenteel is er een wenperiode. Er moet gezocht worden naar manieren om ermee om te gaan. Misschien werkt de doneerring, of kunnen bedrijven meer verantwoordelijkheid op zich nemen voor de inzameling. Er zou een dekkend inzamelnetwerk moeten ontstaan. Het moet steeds makkelijker worden. De eerste ervaringen met de doneerring in stadsdeel Centrum lijken positief, maar het kan mogelijk wel tot extra werk leiden. Er worden naast statiegeldblikjes ook sigarettenpeuken, koffiebekers etc. ‘gedoneerd’. Dat geeft extra werk voor de reinigers. Over de handhaving gaan de stadsdelen, maar er is nu geen boete uitgedeeld. Zij zal de handhaving wel ter sprake brengen in het BOS-overleg. Het lijkt logisch om uiteindelijk niet te beboeten. Het lid MANGAL vraagt hoe het idee om meer inzamelpunten voor statiegeld te organiseren mensen kan helpen die statiegeld zoeken om in hun levensonderhoud te voorzien. Wethouder PELS antwoordt dat de doneerringen zodanig geplaatst worden dat mensen de statiegeldverpakking ook makkelijk kunnen pakken.

Het is dan niet per se nodig om de afvalbakken open te maken. Verder is het niet de bedoeling met die doneerringen de armoedeproblematiek op te lossen. Het is eerder zoals mevrouw Van Pijpen zei: de een gooit het statiegeld achteloos weg, terwijl de ander de hele dag ernaar op zoek is. Het zou in ieder geval mooi zijn als mensen die statiegeldverpakkingen zoeken, een gevoel van trots krijgen omdat ze meehelpen aan een schone stad. Zij antwoordt de heer Noordzij dat de twee zaken die op gebiedsniveau gedeeld kunnen worden aan de commissie gestuurd zullen worden. De verdeling van de buurtconciërges gebeurt door de stadsdelen zelf. In het coalitieakkoord staat dat meer van de uitvoering bij de stadsdelen gelegd zal worden. Dat gebeurt ook in dit geval. Bij de extra middelen die nu bij de Voorjaarsnota zijn vrijgemaakt, wordt expliciet aan buurtconciërges gedacht. Het lid NOORDZIJ kan zich voorstellen dat een stadsdeel er nog wel een of twee buurtconciërges bij wil hebben. Hoe maakt men die afweging?

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Wethouder PELS antwoordt dat zij erbij heeft gezeten in een gedeeld overleg. Een buurtconciërge moet een duidelijk afgebakend gebied hebben om goed te kunnen werken. Dat hebben de stadsdelen onderling besproken. Uiteindelijk kozen ze voor deze verdeling. In Zuid zie je dat de drukte van Centrum dat stadsdeel binnenkomt. Daar zal het nodig zijn om extra inzet te plegen om te zorgen dat het er schoon is. De problematiek is er anders, maar zeker aanwezig. Daarom heeft het college besloten nog iets extra’s te doen voor de masterplangebieden en de Aanpak Noord. Er wordt gewerkt aan een onderzoek naar bijplaatsingen en het verkeerd aanbieden van bedrijfsafval. Daar wordt ook dit bij betrokken. Veel mensen komen uit Hoofddorp. Die hebben naast een gesloten afvalstoffenheffing ook een gesloten afvalsysteem. Dat betekent dat men alles naar de afvalpunten moet brengen. Mensen besluiten dan om in Nieuw-West te dumpen, als zij daar in de buurt wonen. Daar probeert men meer op te beboeten. Hopelijk leert men wat van de hoge boetes, en komen er minder bijplaatsingen. Maar het is ook gedrag. Als ze de sticker van het afval afhalen, zijn ze moeilijker te vinden. Er moeten naar slimme manieren gezocht worden om handhaving uiteindelijk te koppelen aan een boete. Het lid NIJSSEN vindt het heel slecht als mensen de sticker eraf scheuren.

Hij begrijpt dus van de wethouder dat de handhavingsinzet niet verandert. Die is hetzelfde. Dat betekent dat de 12.000 boetes die minder zijn uitgedeeld zeer waarschijnlijk het effect zijn van dit soort kwalijk gedrag. Wethouder PELS denkt dat dat onder andere zo is. Er is kwalijk gedrag, maar ook hoopt zij dat de boetes tot gedragsverandering leiden. Mensen blijken erg te schrikken van de hoogte van de boetes. Burgers moeten elkaar erop aanspreken als zij dit soort asociaal gedrag zien. Zij kijkt ook hoe gewerkt kan worden aan het gemeenschapsgevoel in dit verband. Als de bak vol is, moeten mensen gewoon 100 m verder lopen, want daar staat vast een die niet vol is. Er is al een Team Afvalmeldingen dat min of meer zo werkt als de vliegende brigade waarover het lid Noordzij sprak. Als er een bijplaatsing geconstateerd wordt, kan het Team erop af. Zij hoort graag het idee van de vliegende brigade. Gelukkig zie je met de inzet in Nieuw-West van de afgelopen maanden het aantal meldingen daar wat dalen. Hopelijk wordt dat een blijvende trend. Zij verwacht daarover zekerheid bij de volgende brief. Zij antwoordt het lid Lust dat het onderzoek loopt. Er worden ook gesprekken gevoerd met de burgemeester over de handhaving, namelijk extra inzet en een verhoging van de boetes. Met dat onderzoek wordt intern verkend wat je er meteen aan gaat doen.

Wat kan op de korte termijn, en wat op de lange termijn? Aanpassing van het afvalsysteem vraag natuurlijk een wat langere termijn. Het onderzoek wordt dus gecombineerd met nadenken over de mogelijke beleidsgevolgen. Er wordt ook gewerkt aan de Afvalstoffenverordening. Wat wethouder Mbarki daarover vertelde klopt dus. Die Afvalstoffenverordening komt ook naar de commissie toe. Het aantal ratten in de stad neemt toe, wat zorgelijk is. De GGD houdt zich daarmee bezig. Er wordt gekeken hoe dat verder verbreed kan worden. Aan een van de stadsdelen is gevraagd om mee te denken aan de verdere uitwerking. De GGD voert het uit, dus het onderwerp ligt in principe bij Zorg. Dat is logisch, want het is een mensenwelzijnsvraagstuk. Bovendien is afval ook maar één van de oorzaken van de plaag. Ook de gebouwen, waar ratten in kruipen om nesten te maken, spelen een rol. Het is daarom goed dat de GGD de aanpak coördineert. Het lid NOORDZIJ vraagt hoe de wethouder kijkt naar de daling van het aantal meldingen. De daling in de beleving van overlast van bewoners is niet zo heel groot. Hij vraagt hoe de lage meldingsbereidheid in stadsdeel Zuidoost opgevangen wordt. Wethouder PELS antwoordt dat het bij Zuidoost niet alleen om afval gaat, maar om alle meldingen over de openbare ruimte. Zij is met het stadsdeel bezig om te kijken hoe dit kan verbeteren voor de inwoners.

Tegelijkertijd wordt bekeken hoe de eigen mensen, dus toezichthouders, mensen die er lopen vanuit Reiniging en Afval, kunnen inzetten om nog

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

meer meldingen te doen. Sinds zij deze portefeuille heeft gekregen, is zij een fervent melder geworden. Ze maakt overal druk foto’s, want op die manier krijg je inzicht. Het lid NOORDZIJ wijst erop dat er op dit moment structureel veel minder meldingen zijn in stadsdeel Zuidoost. Daarom zijn er ook minder ogen en blijft het afval langer liggen. Ziet de wethouder dat risico ook? Wethouder PELS antwoordt dat risico er zou kunnen zijn als alleen gestuurd werd op meldingen. Er wordt goed gekeken waar de bijplaatsingen zijn, de hotspots, hoe het zit met het CROW-niveau. Het is duidelijk dat er een groot verschil is. Om die reden zet de gemeente haar eigen toezichthouders nog extra in. De meldingen worden dan intern gemaakt zodat toch een beeld ontstaat van de plekken waar het veel gebeurt. Tweede termijn Het lid VAN PIJPEN vraagt hoe Reiniging en specifiek vegen een plek kunnen krijgen in de informatie die de commissie krijgt. De focus ligt namelijk heel erg op het afval ophalen. Zij is blij te horen dat de pilot met statiegeld goed lijkt te werken. Het kan zijn dat er koffiebekers in gedeponeerd worden, maar die zouden anders op de grond terechtkomen. Het hoeft dus niet extra werk te betekenen. Haar voorstel was om het breder in de stad uit te rollen, eventueel in samenwerking met sociale organisaties. Er kan daarbij ook gekeken worden naar andere vormen dan het doneerrekje.

Ze vraagt een reactie en overweegt een motie in te dienen. Wethouder PELS antwoordt dat de Reiniging ter sprake komt in deze brief. Als mevrouw Van Pijpen er nog meer aandacht voor wil, zal men daarover bij Reiniging enthousiast zijn. Men praat daar graag over het werk. Het is wel altijd een coproductie. Misschien gaat het de ene keer dus wat meer over het gedeelte van afval ophalen, en de andere keer wat meer over reiniging. Als de commissie bepaalde informatie meer wil ontvangen, dan zal zij daarvoor zorgen. Dit jaar komt uit de Afvalstoffenheffing 20 miljoen euro voor Reiniging. Een deel wordt ook gedekt vanuit de algemene middelen. Er is dus zeker wel een relatie, maar niet alles wordt uit de Afvalstoffenheffing gehaald. Het is belangrijk om de pilot even af te wachten. Daarna kan gekozen worden voor een grootschalige uitrol. Het is goed te weten op welke locatie het werkt, waar niet, wat voor afval erbij komt, en of het iets zegt over de afvalbak die ernaast staat. Je weet dan ook de eventuele extra kosten. Als je nu stapje voor stapje steeds nieuwe systemen erbij voegt, of andere experimenten start, loop je het risico dat zoiets gebeurt als na de samenvoeging van Afval en Grondstoffen vanuit stadsdelen. In elk stadsdeel staat een andere container, een ander type, een ander soort afvalbak. Dat maakt het gezamenlijk inzamelen tot een uitdaging.

Liever gaat zij daarom nu voor een structurele oplossing. Het lid VAN PIJPEN vraagt wanneer de pilot gereed is en wanneer de resultaten ervan bekend zijn. Verder vraagt zij de wethouder contact op te nemen met de sociale organisaties om het in samenhang te kunnen doen. Het sluit dan aan bij die doelgroep. Wethouder PELS antwoordt dat zij het interessant vindt het gesprek met ze aan te gaan, hoewel dan liever vanuit Circulaire Economie dan vanuit Afval. Zij is benieuwd hoe men daar naar deze problematiek kijkt. De proef loopt tot eind augustus. Als het een succes is, laat men ze natuurlijk hangen. Dan is het alleen maar het einde van de fase waarin lessen geleerd worden. Als de resultaten er zijn, zullen ze snel met de commissie gedeeld worden. Als er haast is, kan zij het ook mondeling doen of snel een brief schrijven. Aan de hand daarvan kunnen de vervolgstappen gepland worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. TOEGEVOEGD AGENDAPUNT

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 9. Streven naar 60% reductie van de CO2- uitstoot in 2030 (VN2023-014798) De VOORZITTER licht toe dat dit punt eerder in de commissie is besproken. Op verzoek van D66 staat het vandaag opnieuw op de agenda. Het lid HOFLAND vraagt gezien zijn geringe spreektijd het punt opnieuw te agenderen voor de gemeenteraad. Het lid HEINHUIS zie dat momenteel in de gemeente alles op alles gezet wordt om de klimaatdoelstellingen te halen. Dat is ook hard nodig. Gezien de zwaarte van de opgave is zij blij met de ambities die zijn neergezet. Het blijkt lastig te zijn om in de samenleving voldoende draagvlak te houden voor klimaatbeleid. Snel dreigt het steeds te verzanden in een politieke discussie over klimaat. Het wordt dan niet voldoende ervaren als een collectief probleem. Zij hoopt samen met andere partijen te kunnen kijken wat mogelijk is om het klimaatbeleid verder te versterken. Het is belangrijk te kijken naar klimaatdoelstellingen die ook sociale doelstellingen dienen. Dat helpt voor het draagvlak, laat mensen inzien dat zij er ook zelf bij gebaat zijn. Dat het niet alles ingewikkelder maakt, maar dingen kan opleveren, ook gewoon in je dagelijks leven. Een voorbeeld is de energiearmoede, een onderwerp waarbij sociale doelstellingen en klimaatdoelstellingen elkaar raken. Zij is blij met de inzet van het Isolatieoffensief.

Het is goed te kijken naar wat de gemeente doet aan klimaatbeleid, en welke gevolgen dat heeft voor de Amsterdammers. Juist de mensen die het minst hebben, hebben vaak ook het minst bijgedragen aan het klimaatprobleem. Het zou daarom terecht zijn als die mensen het meest profiteren van de maatregelen die genomen worden. Het is goed op die manier te toetsen wat de gemeente doet en waarop men extra wil inzetten. Zij vraagt zich af of het mogelijk is om het klimaatbeleid met een soort indicator te toetsen. Welke klimaatbeleid heeft de meest positieve effecten voor de inwoners van de stad? Er kan dan gekeken worden of wat extra inzet mogelijk is, omdat het niet alleen CO2reductie tot gevolg heeft, maar ook het positieve sociale effect. Het draagvlak blijft dan behouden en er kunnen dan grote stappen gezet worden. D66 heeft een voorstel gedaan om de cruiseschepen uit de stad te weren. In dit stuk staat ook veel over de walstroom. Als die cruiseschepen niet meer de stad in komen, op welke manier kan de walstroom dan anders gebruikt worden? Dat lijkt haar een goed plan. Klimaatbeleid moet een adaptief beleid zijn, in de zin dat het voor meerdere dingen ingezet kan worden. Je krijgt er sowieso geen spijt van als Amsterdammers een betere woning hebben, en een lagere energierekening is altijd goed. Er moet geïnvesteerd worden op terreinen waar de gemeente sowieso baat bij heeft.

Als de wereld verandert of beleidskeuzes veranderen, kan die inzet alsnog ten goede komen aan de vooruitgang van de hele stad. Het lid GARMY steunt de ambitie van de wethouder om te proberen de CO2uitstoot in 2030 met 60% te verlagen. Het is ook goed dat ideeën en mensen vanuit het Burgerberaad bij de voorstellen worden betrokken. Hij steunt de genoemde maatregelen. Ook steunt hij het pleidooi van de PvdA om het draagvlak voor de maatregelen voldoende aandacht te geven. Er is eerder gezegd dat voor het versnellen van het verduurzamen van warmtenetten heronderhandeld moet worden met de warmtebedrijven, met Vattenfall. Weet de wethouder hoe die warmtebedrijven daarnaar kijken? De maatregel over het convenant gedragsverandering lijkt hem heel goed. De signaalfunctie daarvan kan veel impact hebben. Misschien kunnen bestaande initiatieven zoals Licht uit, Deur dicht, of de Green Business Club erover meedenken.

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Voor het bijmengen van groen gas, een landelijke maatregel, is men afhankelijk van het Rijk. Er staat dat er in 2023 een update komt. Hij vraagt daar iets meer over te vertellen. Het viel op dat in verband met de CCS voor totale uitstoot bij de afhankelijkheden staat dat de AEB is verkocht. Dat is nu natuurlijk veranderd. Hoe ziet de wethouder deze maatregel, gezien de nieuwe situatie? Zijn fractie heeft zelf een aantal voorstellen, en de eerste is in lijn met het convenant gedrag. Er zijn initiatieven binnen gemeenten om wedstrijden te organiseren tussen buurten onderling, over wie zijn gemeente of buurt het meest kan vergroenen. Zo heb je het NK Tegelwippen. Hij vraagt of iets dergelijks mogelijk is voor welke buurt het meeste energie bespaart, met als prijs een stukje erkenning. Verder stelt zijn fractie een buurtburgerberaad voor om een warmtestrategie te ontwikkelen. Omdat het zo’n impact gaat hebben op de inwoners van de stad, lijkt een burgerberaad per buurt geschikt. Dat zorgt voor draagvlak en kost later minder tijd en moeite om de oplossing te realiseren. Misschien kan ook geholpen worden om het financiële gat voor publieke warmtenetten te dichten. Zo zou je informatie over het oprichten van een coöperatie kunnen verstrekken bij een burgerberaad.

Hij vraagt of het mogelijk is te onderzoeken of het haalbaar is om datacenters alleen op voorwaarde toe te laten, namelijk dat zij zich langdurig committeren aan het leveren van restwarmte aan een warmtenet. Wat betreft de communicatie viel het hem op dat op de gemeentelijke website voor aardgasvrij een aantal tips wordt gegeven voor het isoleren van je huis. Het nodigt echter weinig uit tot actie. Wel kan een huisscan gedaan worden, maar die is redelijk ingewikkeld. Hij vraagt of het versimpeld kan worden en of er meer informatie kan worden gegeven over de wijze waarop je je kan voorbereiden. Het lid MEERBURG merkt op dat er een mooi rapport van CE Delft ligt met een aantal suggesties. Een daarvan is de helft van alle huurwoningen naar label C te isoleren. Maar dan wordt het ingewikkeld. CE Delft zegt dat meer gedaan kan worden op het gebied van isolatie, maar toch krijg je van het college de indruk dat het maximale al gedaan wordt. Tegelijkertijd ligt er een brandbrief van 800 ambtenaren die vinden dat niet genoeg gedaan wordt. Ze zien een gapend gat tussen de ambitie en de uitvoering. Hij vraagt of er wel meer gedaan kan worden, hoewel het moeilijk is. Of doet men al het maximale? Verder vraagt hij of het niet goed is de 800 ambtenaren van de brandbrief te verzoeken om met een stappenplan te komen. Die ambtenaren zijn deskundig en extreem gemotiveerd.

Het lid NADIF benadrukt dat GroenLinks een groot voorstander is van 80 km/u op de A10. Zij las echter de brief van minister Harbers, die morgen ook op de agenda staat, waarin niets gezegd wordt over de CO2-reductie en verbetering van de luchtkwaliteit. Er stond alleen iets over geluid. Misschien is het goed om samen met wethouder Van der Horst nog eens te benadrukken dat die CO2-reductie heel groot is. Dat is dus een positief aspect van het verlagen van de maximumsnelheid. Deze week werd in de krant geschreven over de 13.000 banen als het gaat over krimp Schiphol. Zij zou het waarderen als de gemeente zich aansluit bij de ambitie van het Rijk met betrekking tot de krimp van Schiphol, en meedoet aan alle inzet. Het lid BILGIN erkent dat verlaging van de maximumsnelheid naar 80 km/u leidt tot een lagere uitstoot. Maar in de brief staat ook iets over 30 km/u. Als je de snelheid van 50 naar 30 km/u terugbrengt, gaat de uitstoot juist omhoog volgens onderzoekscijfers. Staat het lid Nadif achter de verlaging van de snelheid van 50 naar 30 km/u? Het lid NADIF wil dit in verband met haar geringe spreektijd liever morgen bespreken in de commissie Mobiliteit. Bij de Hemwegcentrale is er een sociaal plan gemaakt.

Het is goed om bij alle maatregelen die tot consequentie hebben dat banen verdwijnen, er samen met het Rijk, vakbonden, milieuorganisaties en de betrokken gemeenten zo snel mogelijk een sociaal plan gemaakt wordt. Dat zou vooral in het geval van Schiphol heel erg goed zijn.

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Het lid BILGIN herhaalt zijn vraag over de 30 km/u. Die gaat ook over CO 2reductie. Bij deze commissie komt steeds naar voren dat 30 km/u meer uitstoot veroorzaakt. Waarom wordt die maatregel dan gevoegd bij de maatregelen om de uitstoot te verminderen? Waarom neemt GroenLinks daar geen afstand van? Het lid NADIF merkt op dat zij geen spreektijd meer heeft. Het gaat om een integrale keuze, want bij die 30 km/u gaat het ook over verkeersveiligheid en geluid. Er zijn meerdere aspecten. De VOORZITTER schorst de vergadering van 12.12-12.15 uur. Wethouder PELS waardeert de inbreng van mevrouw Heinhuis. Er moet versneld worden, maar tegelijkertijd moet goed opgelet worden bij wat men doet. Er is ook een kans dat fouten herhaald worden, en het alleen als een technische transitie te zien. Er moet erkend worden dat het systeem dat heeft geleid tot deze uitputting van de aarde het probleem is. Het klimaat moet in een groter en breder perspectief bekeken worden. Daar hoort ook de sociale kant bij. Daarover wordt al gerapporteerd in de klimaatrapportage die binnenkort naar de commissie komt. Klimaatrechtvaardigheid is een belangrijk aandachtpunt voor het college. Ergens in de komende week mag de brief over het Isolatieoffensief verwacht worden.

Daarin kan gezien worden hoe de inzet vormgegeven wordt met aan de ene kant de sociale opgave van de gemeente, en aan de andere kant de energieopgave, en hoe die twee met elkaar verbonden worden. Zij antwoordt het lid Heinhuis verder met betrekking tot walstroom dat er vooral niet afgezien moet worden van het maken van keuzes, in de veronderstelling dat daarvoor een soort perfect moment bestaat. Twintig jaar geleden was een perfect moment geweest! Er wordt samen met de Haven naar walstroom gekeken. Als een cruiseschip er geen gebruik van gaat maken, kunnen andere schepen het misschien gebruiken om zo hun uitstoot te beperken. Een deel zou onder de grond aangelegd worden. Als je op bepaalde locaties de energievoorziening verzwaard, dan zou je voor eventuele nieuwe plannen voor het gebied rondom de cruiseplek gebruikmaken van de extra stroom die is aangelegd. Op die manier moet steeds adaptief gekeken worden naar het energiesysteem. Zij vond het mooi hoe de heer Meerburg het verwoordde. Laat men een onderzoek doen naar wat meer gedaan kan worden, en dat het college vervolgens zegt dat het dat allemaal al doet? Dat is een bekende politieke valkuil: ‘dat doen we allemaal al’. De ambtenaren en het onderzoek dagen het bestuur uit. Ze zeggen dat er inderdaad veel gebeurt, maar dat het sneller kan als het anders gedaan wordt.

Een aantal van de ideeën van de heer Meerburg kunnen betrokken worden bij het Isolatieoffensief. Zij heeft in ieder geval zeker niet het idee dat er al genoeg gedaan wordt. Er kan altijd meer gedaan worden. Het is vooral zaak te kijken naar manieren waarop dingen anders gedaan kunnen worden. Er is een traject opgesteld met de 600 ambtenaren om hun ideeën verder uit te werken. Ze zijn meegenomen in de extra inzet op duurzaamheid vanuit het volledige college. Ze is dankbaar dat de ambtenaren aan de bel hebben getrokken. Het lid MEERBURG hoorde een jaar geleden iets soortgelijks. De wethouder zei toen dat ze het ontzettend belangrijk vond en vroeg te wachten op de brief over het Isolatieoffensief. De laatste brief over het Isolatieoffensief was in ieder geval voor zijn fractie een enorme teleurstelling, want daarin ontbraken ideeën om te gaan versnellen. Het ging vooral over tochtstrippen en radiatorfolie, en niet over concrete plannen om in een bepaalde wijk alle label G-woningen aan te pakken. De enige manier om mensen echt mee te krijgen is te zeggen: u woont in een label G woning, dus we komen bij u langs. Hij vraagt of de wethouder het met hem eens is dat de update over aardgasvrij echt beter moet. Er moeten concrete voorbeelden voor versnelling in komen te staan.

Het moet gaan over geld, middelen, planning, maar ook welke buurten voorrang krijgen en wanneer ze worden aangepakt. Wethouder PELS zegt toe dat het isolatieplan er zo uit zal zien. Er komt nu een brief met de uitgangspunten. Na de zomer zal er naar verwachting een concreet plan

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

liggen waarin men ingaat op de vraag hoe de stad op een voldoende isolatiegraad gebracht gaat worden. Vorige jaar ging het over radiatorfolie en tochtstrippen, want dat was wat gedaan kon worden in die tijd. In juni begon men, en in september stond de aanbesteding uit. Geen enkele andere gemeente deed Amsterdam dat na. Uiteraard moet er hard geïsoleerd worden, en daarvoor komt het aangekondigde plan. Het lid MEERBURG herinnert aan wat men in het verleden zei over de afhankelijkheid van het Rijk, van de woningbouwcorporaties. Hoe voorkom je dan dat dit de volgende keer weer de conclusie wordt? Dat men het heel belangrijk vindt, heel erg bezig is, maar dat er roadblocks zijn? Wethouder PELS antwoordt dat de gemeente het natuurlijk niet alleen af kan. Het Rijk werkt erg goed mee en is aardig wat geld aan het vrijmaken. Het Rijk heeft ook zelf extra inzet gedaan op isolatie en het Nationale isolatieplan. Het aanwijzen van enkelglas als gebrek zou enorm kunnen helpen om eigenaren te motiveren, want de gemeente is geen eigenaar van de woningen. Uiteindelijk moeten de eigenaren, particulieren of corporaties, het zelf wel willen. Als de gemeente grootschalig gaat renoveren, moeten de corporaties 70% ophalen. Maar de roadblocks bestaan. De gemeente heeft de uitdagende taak om alsnog doelen te stellen. Bij elke roadblock moet direct een inventarisatie gemaakt worden.

Waarom is die er? Wat kan men ermee? Kan men eromheen? Moet iets anders worden verzonnen om ergens toch nog op een ander domein te kunnen versnellen? Hoewel er roadblocks zullen zijn, kan zij toezeggen dat zij zich hierop nooit uitsluitend zal beroepen. Zij zal nooit zeggen dat het niet kan omdat iemand het niet wilde. Ze zal altijd op zoek gaan naar een oplossing. Het lid MEERBURG heeft de indruk dat het college kansen ziet tot versnelling bij de warmtetransitie, en ze ook wil pakken. Hij hoort echter niet een dergelijke toon als het gaat om versnelling van het Isolatieoffensief. Hij vraagt of het probleem zit bij een gebrek aan arbeidskrachten. Moet er meer geld bij? Waarom wel een versnelling bij warmte, en is het nog onduidelijk bij de isolatie? Wethouder PELS antwoordt dat er al eerder inzet was op isolatie, vanuit de Renovatiemotor. Dat kon flink versnellen, wat in een aantap stappen is gedaan. Het eerste wat gedaan is dat mensen met een kleine beurs voor energiebesparing konden kiezen, door bijvoorbeeld zuiniger witgoed aan te schaffen. In de winter zijn er 30.000 huishoudens geholpen. Dat was structureel niet genoeg, maar er was nog te weinig inzicht in het type woningen, welke huishoudens, de isolatievraag van die woningen. Het Isolatieoffensief is er, met gebruikmaking van ruime financiële middelen, juist op gericht om te versnellen.

Het plan daarvoor, dat ervoor moet voor zorgen dat de hele stad er warm bij komt te zitten, wordt nog gepresenteerd. Zij antwoordt het lid Garmy dat de warmtetransitie versneld kan worden. Het is nu een ingewikkeld moment, met de nieuwe wet van Den Haag en de reactie van Vattenfall daarop. Er moet goed gekeken worden wat, naast de warmtenetten, nog meer zaken zijn die aangejaagd kunnen worden. Zij denkt bijvoorbeeld aan de warmtepompen. Als er duidelijkheid is over de Wcw zal met de warmtebedrijven en partners zoals de woningbouwcorporaties bekeken worden wat de mogelijkheden tot versnelling zijn. Het zal dan ook gaan over het zo goed mogelijk betrekken van de inwoners, zodat het uiteindelijk succesvol is en de participatie goed vormgegeven kan worden. Mensen moeten wel meegenomen worden in de noodzaak tot de transitie. Daarvoor moet de communicatie inderdaad verbeterd worden. Daarbij moet ook duidelijk gemaakt worden dat het mogelijk is. Dat er technieken zijn die zich zullen terugbetalen in de rekeningen etc. De gesprekken over de bijmengverplichting lopen. In het najaar kan het college met een goede update komen. Uit gesprekken is haar gebleven dat CCS niet haalbaar lijkt voor de gehele AEW. Men geeft aan dat je dat misschien ook niet zou moeten willen, omdat je op die manier tot in lengte van dagen verbranding faciliteert. De gesprekken met AEW gaan echter door.

30

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief Raadscommissieverslag, 15-06-2023

Zij stelt voor schriftelijk te reageren op de andere ideeën en voorstellen die Volt aandraagt. Ook andere ideeën van fracties zijn welkom. Zij zal dan zorgen voor een totaaloverzicht voor de raadsbehandeling, te gebruiken voor het opstellen van moties. Het lid NADIF vraagt hoe het proces eruit komt te zien tot raadsbehandeling. Wethouder PELS antwoordt dat er bij de vorige keer om een schriftelijke reactie is gevraagd. Nu heeft zij een reactie gegeven op de vragen van de Partij voor de Dieren. Terecht brengt Volt nu punten in. Als zij daarop mondeling reageert, krijg je twee verschillende vormen van reageren. Zij antwoordt het lid Nadif dat ook zij de reactie van de minister, waarin CO2 buiten beschouwing werd gelaten, teleurstellend vond. Zij zal met wethouder Van der Horst het hierover nog hebben. Ook in dit onderzoek blijkt dat mobiliteit echt een belangrijke bijdrage kan leveren. Het is met de huidige inzet gelukt om meer banen te creëren in de energietransitie. Als er nu toch banen verloren gaan in de fossiele industrie is het de taak van de overheid om te zorgen dat er perspectief voor de betrokkenen is. Een sociaal plan zou daarvoor kunnen dienen. Zij zal dit oppakken met wethouder Groot Wassink. Het lid GARMY vraagt of er na de raadsbehandeling nog een totaaloverzicht verwacht mag worden van de maatregelen die het college wil nemen op basis van alle input.

Wethouder PELS antwoordt dat er wordt gewerkt aan een totaalpakket waarvan zij hoopt dat het over drie weken bij deze commissie ligt. Daarin zal de extra inzet op duurzaamheid staan, en hoe het college kijkt naar deze transitie. Daarbij komt dan nog de klimaatrapportage. Vanuit daar moet samen bekeken worden wat een plek krijgt in de aparte plannen, zoals het Isolatieoffensief. Andere zaken moeten goed vastgelegd worden, maar liggen bij collega’s. Er komt dus een raadsbehandeling, waarbij waarschijnlijk moties worden ingediend. Het duurzaamheidsverhaal van het college ligt er dan al. In het najaar komt zij terug op de vraag hoe de 60% verder verwerkt gaat worden, dus waar de plannen ondergebracht worden. Het lid MEERBURG vraagt hoe in de planning het Isolatieoffensief inhoudelijk anders is dan de afspraak die met woningbouwcorporaties gemaakt gaat worden. Er is veel overlap. Wethouder PELS antwoordt dat het en-en is. De woningbouwcorporaties hebben al nationale prestatieafspraken gemaakt over het verduurzamen van hun bezit. Er zal natuurlijk samengewerkt worden met de corporaties, maar ook zullen particuliere eigenaren in de stad geholpen worden met het verduurzamen. Met de corporaties wordt bekeken hoe het binnen het Isolatieoffensief nog verder versneld kan worden. Misschien kan het werken sneller.

Er wordt gewerkt aan onderzoek voor de hele stad over faunabescherming en de monitoring daarvan, zodat het straks voor de eigenaren makkelijker wordt en het natuurinclusief bouwen en het beschermen van de wilde dieren beter gemonitord kunnen worden. Het college zal zeker aan de raad laten zien hoe de samenwerkingsafspraken en het Isolatieoffensief samenhangen, waar de verschillen zitten en waar de overlap. De VOORZITTER concludeert dat dit punt op verzoek van de heer Hofland geagendeerd wordt voor middellange bespreking in de raad van 19 juli. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 12.35 uur.

31