Definitief verslag DC 04 09 2025

De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 5. Bespreken van de beantwoording van het raadsadres over mogelijke fouten in het plan-MER Programma Wind Amsterdam 2030 VN2025-010322 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan. Het lid KOPPEJAN (CDA) stelt dat mensen moeten worden meegenomen in de energietransitie en dat verduurzamingsmaatregelen niet zonder draagvlak of participatie van bovenaf mogen worden opgelegd. Het CDA geeft de voorkeur aan het plaatsen van windturbines in het havengebied en op zee in plaats van in het landelijk gebied van Zuidoost en bij Weesp. Ze verwijst naar een uitspraak van de Raad van State op 18 juni 2025 over windturbines in Zutphen waarin het gebruik van uitsluitend Lden (geluidsbelasting per etmaal) of Lnight (nachtelijke geluidsbelasting) werd bekritiseerd. Er werd geen inzicht gegeven in hinder tijdens de nacht, zoals piekmomenten, het aantal nachten per jaar met overlast en de combinatiewaarde van meerdere windturbines. Hierdoor werd de hinderindicatie en de mogelijke slaapverstoring onvoldoende onderbouwd en het besluit werd om die reden vernietigd. Haar vraag is hoe wethouder Pels reflecteert op deze uitspraak, wetende dat Lden en Lnight ook de basis vormen voor het vaststellen van het Programma Wind Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba.

Het lid KABAMBA (Lijst Kabamba) roept op de bewoners van Zuidoost mee te nemen en hun gevoelens serieus te nemen waarbij de gezondheid van mensen voorop moet staan. Ze vraagt of het besluit kan worden teruggedraaid of dat er meer tijd kan worden gegeven voor onafhankelijke metingen en onderzoeken die de actievoerders ondersteunen. Verder sluit ze zich aan bij het lid Koppejan.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS geeft aan dat er uitgebreid onderzoek is gedaan en dat de MERcommissie zeer te spreken was over de onderzoeken die voor het plan-MER zijn voorgelegd. Dit laat zien dat er degelijk onderzoek is uitgevoerd. Er is een Nederlands instituut dat toetst of een gemeente voldoende en degelijk onderzoek heeft gedaan en dat heeft vastgesteld dat dit het geval is. Op de vraag van het lid van het CDA over de uitspraak van de Raad van State zegt de wethouder dat wordt bekeken of die uitspraak impact heeft. Ze kan daar op dit moment nog geen uitspraak over doen omdat het vrij recent is en nog wordt onderzocht. Het lid KOPPEJAN (CDA) vraagt hoe de wethouder reflecteert op de insprekers die aangeven dat ze niet meegenomen worden in de participatie rondom dit onderwerp en die wijzen op de onzekerheid bij bewoners omdat de normering tussentijds steeds wordt aangepast. Verder wil ze weten of de windturbines die mogelijk al gebouwd zijn worden afgebroken als blijkt dat de gezondheidsrisico’s hoger uitvallen. Wethouder PELS antwoordt dat er voor de ontwikkeling van windenergie in Amsterdam een uitgebreid participatieproces is opgezet. Een onderdeel daarvan is de SARA (Stedelijke Adviesraad RES Amsterdam) waarin tegenstanders, voorstanders en mensen zonder uitgesproken mening samenkomen om mee te denken.

Dit is zo ingericht omdat er zo veel mensen bij betrokken zijn dat het ondoenlijk is om iedereen persoonlijk te spreken. Insprekers worden steeds gewezen op de mogelijkheden om via de SARA vragen te stellen en contact te leggen. Zodra er een plan voor een specifiek gebied voorligt, kunnen mensen weer meekijken. Elke vraag en brief wordt netjes beantwoord en dat blijft de gemeente ook doen. Ze erkent dat het voor inwoners steeds ingewikkelder wordt om het dossier te volgen. Dat komt niet doordat de gemeente het lef heeft om de opdracht van het kabinet uit te voeren maar doordat er landelijk steeds opnieuw politieke discussies worden gestart. Het is goed dat het RIVM opnieuw naar de normering heeft gekeken maar politiek en in de provincie wordt steeds opnieuw discussie gevoerd. Wind op land is nodig is om de CO2uitstoot te verminderen en een leefbaar land te behouden en daar hoort dit helaas bij. Dat is het eerlijke verhaal naar de bewoners. Het lid VAN DER KAMP (VVD) vraagt of de wethouder met de insprekers in gesprek gaat over de berekeningen of dat ze hen ook verwijst naar de SARA. Wethouder PELS antwoordt dat er schriftelijk contact is geweest met de inspreker op dit agendapunt. Het is ondoenlijk om met iedereen die de onderzoeksresultaten ter discussie stelt een gesprek aan te gaan.

Die resultaten zijn getoetst door een commissie die door de regering is ingesteld en die beoordeelt of het onderzoek goed is uitgevoerd. Als de VVD daar twijfels over heeft is dat mogelijk een andere discussie maar de gemeente heeft niet de capaciteit om iedereen daarover nog afzonderlijk te woord te staan. Ze stelt voor dat mensen zich dan melden bij het kabinet dat uiteindelijk de wetgever is of bij de MER-commissie als zij vinden dat het onderzoek niet goed is beoordeeld. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Op verzoek van het lid Kabamba wordt het voor een korte behandeling geagendeerd voor de gemeenteraad van 8 en 9 oktober 2025.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

6. Bespreken van de reactie op motie 580 van het lid Van Munster over stimulering bewonersinitiatieven gft-inzameling VN2025-010325 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER (GroenLinks) vindt de afdoening van de motie op zich prima maar is benieuwd naar het vervolg. Hij verwijst naar de insprekers van vanmorgen en vraagt hoe ervoor gezorgd kan worden dat deze initiatieven ook in de volgende collegeperiode blijven bestaan omdat dit belangrijk is voor het draagvlak voor gftinzameling. Hij verwijst naar een brief van 2024 waarin werd gesteld dat men op schema lag om 75 procent van de stad aan te sluiten op gft-inzameling. In de recent ontvangen brief staat dat dit nu 13 procent is. Er moeten de komende vijf jaar dus nog grote stappen worden gezet richting 75 procent en uiteindelijk 100 procent. Hij vraagt hoe het grotere gftplaatje eruitziet en of de wethouder iets kan zeggen over de structurele financiering van de bewonersinitiatieven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST (D66) geeft aan dat zij aan het begin van deze bestuursperiode al haar verbazing heeft uitgesproken dat er niet meer wordt ingezet op gft-inzameling, gezien het grote aandeel van gft in het restafval.

Ze vraag of de publieke, private en centrale acties die de gemeente onderneemt er uiteindelijk toe zullen leiden dat het doel wordt gehaald om in 2030 75 procent van de Amsterdamse huishoudens te faciliteren met gftinzamelingsmogelijkheden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS herkent wat de inspreker heeft aangegeven. In het begin moeten deze initiatieven volwassen worden en dat gebeurt veelal met incidentele financiering, maar uiteindelijk moet er ook stevigheid geboden worden. Momenteel werkt zij samen met wethouder Van Buren aan een regeling waarmee deze initiatiefnemers van 2027 tot en met 2030 kunnen worden ondersteund zodat zij meer perspectief en bestendigheid in de financiering hebben. Bij het behalen van de eerder gestelde doelen voor gft-inzameling liggen er uitdagingen in de hoogbouw. Tegelijkertijd kunnen deze initiatiefnemers een belangrijke rol spelen omdat onderzocht kan worden welk deel de gemeente moet faciliteren en wat bewoners zelf kunnen oppakken en lokaal kunnen vormgeven. Dit is nog een zoektocht en daarom biedt ze aan om namens de commissie wethouder Van Buren te vragen in de volgende Afvalbrief hier een reflectie op te geven. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. 7.

Bespreken van de raadsinformatiebrief subsidie Klimaatfonds één windturbine Noorder IJplas VN2025-010327 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP (VVD) merkt op dat de gemeente eerder al ruim zes ton aan leningen heeft verstrekt aan dit project, waarvan ruim vier ton is kwijtgescholden na de weigering van de provincie. Daarbovenop komt nu nog bijna een ton subsidie, wat neerkomt op een half miljoen euro belastinggeld voor dit project. Het geld gaat via een besloten vennootschap naar een andere bv waarin drie corporaties aandeelhouder zijn.

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

Door de gekozen constructie lopen deze corporaties en hun leden nauwelijks ondernemersrisico terwijl de gemeente de verliezen draagt. Een van de betrokken corporaties wordt geleid door een voormalig wethouder Duurzaamheid die het project vanuit de gemeente heeft aangejaagd. De overheid kan alleen goed functioneren als inwoners vertrouwen hebben dat besluiten eerlijk en onpartijdig worden genomen. Zelfs de schijn van belangenverstrengeling schaadt dat vertrouwen. Iedereen moet gelijke kansen hebben om zijn of haar belangen mee te laten wegen en zodra vriendjespolitiek een rol lijkt te spelen verdwijnt dat gelijke speelveld. Dit is niet vrijblijvend, want het is vastgelegd in de wetgeving en het algemene beginsel van behoorlijk bestuur. Het is aan de rechter om te toetsen of een besluit in strijd is met het algemeen bestuursrecht maar de raad heeft de taak om toe te zien op het vertrouwen van de inwoners en het college daarop aan te spreken. De fractie van de VVD neemt deze taak serieus. Ook al is er misschien formeel juridisch niets mis, politiek-bestuurlijk is de situatie uiterst ongelukkig omdat het de vraag oproept of de besluiten wel onafhankelijk tot stand zijn gekomen en daarmee raakt het het vertrouwen van de inwoners in de overheid. De windplannen bij de Noorder IJplas zijn eerder breed afgewezen.

De provincie Noord-Holland weigert de vergunning vanwege risico’s voor de natuur en verkeersveiligheid en ook Rijkswaterstaat, TenneT en de buurgemeenten hebben zich uitgesproken tegen de plannen. Veel omwonenden en Amsterdammers hebben bezwaar aangetekend. Toch kiest het college ervoor om gemeenschapsgeld in te zetten om de plannen via een omweg door te zetten zonder voorafgaande raadspassage terwijl de windturbines die GroenLinks wenst ook in de haven geplaatst kunnen worden. Het lid VAN MUNSTER (GroenLinks) merkt op dat hier twee dingen door elkaar lopen. Het kan voorkomen dat er politieke meningsverschillen zijn over windturbines maar hier wordt subtiel gesuggereerd dat de wethouder op dubieuze gronden subsidie verleent. Bij zo'n bewering hoort een concrete onderbouwing. Daarnaast is het volkomen logisch is dat oud-politici zich op verschillende plekken in de samenleving met organisaties bezighouden. Er zijn talloze voorbeelden van oud-politici van de VVD, die in het land actief zijn, zoals een voormalig Kamerlid dat zich bezighield met onlinegokken en daarna voor de lobbyorganisatie ging werken. Wanneer wordt gesuggereerd dat hier iets dubieus speelt dan moet men echt met meer komen dan het heeft de schijn maar we weten het eigenlijk niet. Het lid VAN DER KAMP (VVD) antwoordt dat hij als raadslid zijn controlerende taak graag uitvoert.

Het lid VAN MUNSTER (GroenLinks) wijst erop dat een raadslid dient te controleren op basis van feiten en niet door iets te suggereren omdat het in zijn of haar politieke straatje past. Het lid Van der Kamp kan gewoon zeggen dat hij tegen de winturbine aan de Noorder IJplas is. Als het politiek wel goed uitkomt, dan was dit punt nooit gemaakt. Het is jammer dat deze twee dingen op deze manier door de VVD aan elkaar worden verbonden. Het lid VAN DER KAMP (VVD) antwoordt dat dit plan inderdaad beter afgewezen had kunnen worden. Het lid DE JAGER (D66) had gehoopt dat in reactie op de interruptie van het lid Van Munster nog een nadere toelichting zou komen. Ze heeft nog niet gehoord waar die belangenverstrengeling zich materialiseert of wat de andere feiten zijn die de VVD wellicht nog met de raad zou kunnen delen. Het lid VAN DER KAMP (VVD) wil graag controleren en zijn fractie wil zien wat er is gebeurd. Daarom stelt hij vragen. Hij constateert dat er geld is geleend aan een project

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

en dat er nog subsidie gegeven zal worden. Het gaat om aanzienlijke bedragen, dus daar kunnen vragen over worden gesteld. Het lid DE JAGER (D66) merkt op dat vragen stellen iets anders is dan het aankondigen van een spoeddebat. Bovendien is de manier waarop het werd gebracht niet een neutrale manier van een vraag stellen. Ze weet dat een collega van de VVD betrokken is bij CoForce in Amsterdam Zuidoost dat ook een ton subsidie van de gemeente Amsterdam ontvangt. Het lijkt haar raar als ze daar vragen over zou stellen. Het lid VAN DER KAMP (VVD) antwoord dat hij daar geen bestuurder is en dat er vragen over gesteld mogen worden. Het lid DE JAGER (D66) wijst erop dat het lid Van der Kamp wel projectleider is geweest bij CoForce. Het punt is dat het lid Van der Kamp politiek bedrijft door vragen te stellen terwijl ze meer had verwacht op basis van het artikel in de Telegraaf en alles wat er daaromheen opgetuigd is. Het lid VAN DER KAMP (VVD) antwoordt dat het de verwachtingen zijn van het lid De Jager. Dit gaat niet alleen over windenergie, het gaat over zorgvuldig en degelijk bestuur en over gemeenschapsgeld. Hij wil weten hoe de beginselen van behoorlijk bestuur bewaakt worden en hoe het vertrouwen van Amsterdammers in het bestuur beschermd kan worden.

Zijn fractie wil graag van de wethouder weten hoe dit college dit gaat verantwoorden naar de Amsterdammers die ernstige overlast ondervinden van dit project en die zien dat hieraan ook nog eens een half miljoen euro aan belastinggeld verkwist wordt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan. Het lid KOPPEJAN (CDA) noemt het belachelijk dat er een manier is gevonden om een ton te investeren in een windturbine die niemand wil. Er is door de provincie democratisch besloten dat de turbine er niet zou komen maar nu is er een sluiproute gevonden zodat de turbine toch gerealiseerd wordt. Ze vraagt zich af hoe bewoners van IJburg nog vertrouwen in de gemeente kunnen hebben. Bovendien ondermijnt dit het draagvlak voor de energietransitie omdat de bezwaren die eerder hebben geleid tot de weigering van de turbines nog steeds van kracht zijn. De gemeente zou als eerste de meest efficiënte maatregelen moeten nemen. De ton subsidie zou beter besteed kunnen worden. Met dit geld had men woningen kunnen isoleren, wat direct energie oplevert en kostenbesparing voor bewoners met zich meebrengt. Ze pleit ervoor om te focussen op maatregelen die echt werken en het creëren van draagvlak door mensen te helpen met concrete maatregelen die direct resultaat opleveren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen.

Het lid HAIJEN (SP) benadrukt dat de SP altijd tegen het oorspronkelijke plan was om drie windturbines bij de Noorder IJplas te plaatsen vanwege de geluidsoverlast die de omwonenden ernstig zou hinderen. Toen duidelijk werd dat de Provinciale Staten geen groen licht gaf voor het plan ging het Amsterdamse stadsbestuur op zijn achterste benen staan. Wethouder Pels noemde het provinciale besluit onbehoorlijk en onbegrijpelijk en de juridische stellingen werden ingenomen. Amsterdam won adviezen in bij de landsadvocaat en er werden op hoge poten brieven van de Stopera naar het provinciehuis in Haarlem gestuurd. Amsterdam heeft de provincie herhaaldelijk gevraagd om de bevoegdheid voor vergunningverlening over te dragen aan de gemeente en dat is niet de juiste manier voor overheden om met elkaar om te gaan. De provincie hield voet bij stuk en daarom is er nu sprake van de plaatsing van een turbine.

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

De gemeente heeft bijna 96.000 euro subsidie beschikbaar gesteld voor aanvullend onderzoek en proceskosten die gepaard gaan met de vergunningsaanvraag voor de turbine. Hij vraagt of dit gemeenschapsgeld wel gerechtvaardigd is voor een turbine met weinig draagvlak onder de omwonenden en of dit het juiste klimaatbeleid is. Het lijkt te draaien om een politiek prestigeproject van GroenLinks terwijl er wellicht meer draagvlak zou zijn voor windturbines in het westelijk havengebied waar ook nog genoeg werk te verrichten is op het gebied van onderzoek en regelgeving. Daar was het onderzoeksgeld wat de SP betreft veel nuttiger besteed. Oud-wethouder Van Doorninck is voorzitter van een van de coöperaties die via WindOntwikkeling Amsterdam Noord de subsidie van de gemeente ontvangen. Dat een oud-wethouder zich inzet voor groene energie vindt hij niet zo gek maar om betrokken te zijn bij de uitvoering van beleid waar je als wethouder ook verantwoordelijk voor bent geweest is niet handig. Hij heeft geen aanwijzingen dat er iets onrechtmatig is gedaan en gaat ervan uit dat het allemaal netjes volgens de regels is gebeurd, maar moreel gezien heeft het wel de schijn van belangenverstrengeling en dat had voorkomen moeten worden. Het lid KREUGER (JA21) vindt dat wethouder Pels de afgelopen drie jaar niets heeft bereikt.

Van de 150 miljoen euro in het Klimaatfonds in 2019 was op 1 januari 2025 110 miljoen euro niet uitgegeven. Dit is symbolisch voor hoe dit college te werk gaat en dat geeft ook aan waarom deze ene windturbine zo belangrijk is voor het college, het is het enige wat er nog bereikt kan worden. Het is begonnen in 2010 met wethouder Maarten van Poelgeest die vond dat er heel veel windturbines in Amsterdam moesten komen en later werkte bij de windturbinebouwer Amsterdam Energy. Wethouder Pels was gedeputeerde in NoordHolland waar de 600 meter werd afgeschaft zodat die windturbine er kon komen. In Amsterdam gaf ze uitvoering aan de bouw van die windturbine en dat stokje nam ze over van Van Doorninck die nu naar Amsterdam Energy gaat. Het gaat om een netwerk en hij heeft bekeken hoe dat in elkaar zit. Marieke van Doorninck is oud-wethouder, Peter de R. zit bij Milieudefensie, hij is de broer van de oudvoorzitter van GroenLinks landelijk en de zwager van Wijnand Duyvendak, de man die heeft ingebroken op het ministerie van Economische Zaken. Saskia M. van de PvdA zit ook in het kartel en oud-raadslid voor GroenLinks Jasper Groen heeft ook de hele tijd lopen duwen. Dan is er nog Rolf S. van de PvdA, die zat in het stadsdeel bij De Jager die ook deze portefeuille heeft gehad.

En dan is er ook nog Anouschka N., projectmanager Innovatie en Duurzaamheid bij de gemeente Amsterdam die de bonnetjes controleert. Dit roept de vraag op waarom zo'n hecht netwerkje bestaat. Hij hoopt dat wethouder Pels begrijpt dat bij het verstrekken van dit soort subsidies vragen worden gesteld en dat ze niet met een of ander flutantwoord komt. Dit gaat over governance en dit gaat erover of dit een wenselijke situatie is dat er op deze manier subsidie wordt uitgedeeld Het lid DE JAGER (D66) vraagt of het ook zo kan zijn dat die GroenLinksers die windmolens heel graag willen en daarom op al die plekken proberen windenergie te realiseren. Het lid KREUGER (JA21) antwoordt dat dat mogelijk is maar vraagt waarom ze per se op de plek gaan werken waar ze zelf het beleid hebben vormgegeven en zelf regels hebben afgeschaft om vervolgens weer gebruik te maken van subsidie die ze zelf hebben bedacht. Hij vindt dat raar maar dat komt misschien omdat hij niet tot de clan behoort die dat allemaal normaal vindt. Het lid DE JAGER (D66) antwoordt dat deze mensen misschien op de fiets naar hun werk willen en dan niet in Gelderland kunnen werken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

Het lid DE JAGER (D66) vindt de suggestie van belangenverstrengeling een vage aanklacht. Dat neemt niet weg dat deze subsidie niet de beste besteding van belastinggeld is. De subsidie komt bovenop een lening waarvan een deel is kwijtgescholden omdat de provincie een streep heeft gezet door het plan voor twee windmolens. Het is goed mogelijk dat er nu veel gemeenschapsgeld wordt uitgegeven terwijl er geen windmolen komt en er geen CO2 wordt bespaard. Ze vraagt de wethouder om te bevestigen dat er hierna geen financiële steun meer komt voor dit project. Het lid VAN DER KAMP (VVD) vraagt of het lid De Jager bereid is om deze subsidie tegen te houden. Het lid DE JAGER (D66) is verbaasd dat er nu pas over gesproken wordt omdat deze situatie al voor de zomer bekend was en de subsidie al lang betaald is. Het is geen bevoegdheid van de raad om over deze subsidie te beslissen aangezien de wethouder dit zonder goedkeuring van de raad kon doen. De informatie stond echter eerder gewoon bij de TKN-stukken en ze begrijpt niet waarom dit onderwerp nu pas ter sprake komt. Het lid VAN DER KAMP (VVD) vraagt of het lid De Jager vindt dat het geld terug moet. Het lid DE JAGER (D66) herhaalt dat het geld al is uitgegeven en dat het niet teruggehaald kan worden.

Het lid VAN MUNSTER (GroenLinks) maakt bezwaar tegen de suggestie dat er een groep mensen betrokken is bij een schaamteloze manier van zelfverrijking via netwerken. Het is volkomen normaal dat netwerken en organisaties bestaan en dat gebeurt overal. Hij zit zelf in een theaternetwerk waar hij als theatermaker subsidie aanvraagt bij het AFK voor de voorstellingen die hij maakt. Hij vraagt of het dan ook zo is dat wethouder Meliani op dubieuze gronden haar partijvriendje helpt aan voorstellingen. De reden dat mensen zich inzetten voor windturbines is dat klimaatverandering een ernstige bedreiging vormt. In Frankrijk worden huizen afgebroken als gevolg van klimaatverandering. De wereld gaat naar de klote en iedereen die tegen de noodzakelijke maatregelen is moet bij zichzelf te rade gaan. Over honderd jaar zullen mensen terugkijken op dit debat en zich afvragen waarom sommige mensen probeerden om de vooruitgang tegen te houden. Natuurlijk zijn er tal van organisaties mee bezig maar er wordt hier weer een stuk rood vlees de arena in geslingerd zonder enige onderbouwing. Er zijn politici die in raden van bestuur en bedrijven terechtkomen en zichzelf verrijken zonder dat daar ooit iets over wordt gezegd terwijl mensen die proberen de grootste uitdaging van de mensheid de kop in te drukken op deze manier worden weggezet.

Hij concludeert dat dit geen politiek debat, noch het controleren van het college, het is iets om je kapot voor te schamen. Het lid HAIJEN (SP) heeft de woorden zelfverrijking niet genoemd en wil verre blijven van die beschuldiging. Hij vindt het onhandig dat een oud-wethouder betrokken is bij de uitvoering van beleid waar ze als wethouder verantwoordelijk voor is geweest. Het lid VAN MUNSTER (GroenLinks) is het daar niet mee eens. Er is een afkoelingsperiode en daar is aan voldaan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS stelt dat er twee belangrijke zaken spelen, enerzijds hoe de subsidie is verleend en anderzijds wat het doel van de subsidie is. De eerste kwestie vindt ze een sneue manier van politiek bedrijven. Het college heeft namelijk alle vragen beantwoord maar de vragen die bij het spoeddebat werden aangekondigd gingen niet over

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

de positie van de verschillende bv's. Het was duidelijk dat de vragenstellers niet wisten wat ze moesten vragen omdat ze bang waren voor het juiste antwoord. De VVD heeft geen echte vragen gesteld maar enkel suggesties gedaan over haar handelen. Ze vraagt de VVD of zij heeft geconstateerd dat er een regel niet is gevolgd of niet correct is toegepast. Het lid VAN DER KAMP (VVD) antwoordt dat hij het politiek-bestuurlijk uiterst onhandig vindt en dat roept wel vragen op. Wethouder PELS benadrukt dat er regels zijn waaraan getoetst kan worden of alles politiek-bestuurlijk netjes is verlopen. Ze uit haar verbazing dat dit juist van een partij als de VVD komt maar vermoedt dat zowel het aanvragen van een spoeddebat midden in het reces als het stellen van schriftelijke vragen niets anders tot doel had dan het beschadigen van een wethouder en een oud-wethouder. Ze vindt dit sneu en neemt daar afstand van. Ze hoopt dat dit niet de nieuwe standaard wordt voor politiek bedrijven in de Amsterdamse gemeenteraad en dat de focus weer gewoon op de inhoud komt te liggen. Het lid VAN DER KAMP (VVD) constateert dat de campagne is begonnen en vraagt zich af of hij de wethouder of de lijsttrekker van GroenLinks hoort. Wethouder PELS antwoordt dat ze hier als wethouder namens het college staat.

Ze vindt dat hiermee de politiek in Amsterdam tot een onherkenbaar niveau wordt verlaagd en dat geeft ze mee als wethouder die dagelijks met de raad werkt. Ze legt het CDA uit dat het niet over IJburg gaat maar over de Noorder IJplas en dat er geen sluiproute is genomen. Alles is publiek bekend en ze vindt suggesties als sluiproutes en belangenverstrengeling slechts een politiek belang dienen. Ze stelt voor om het over de inhoud te hebben en het daarover met elkaar oneens te zijn. Ze zal de succesverhalen voor JA21 graag aanleveren en verwijst naar de 75 procent reductie die recent is gerealiseerd in de eigen organisatie en adviseert de raad de stukken te lezen die hij toegestuurd krijgt. Het lid KREUGER (JA21) stelt dat het Klimaatfonds op 1 januari 2025 leeg had moeten zijn en dat er zes of zeven jaar lang alleen maar gepraat is over wat er bereikt ging worden, het bleken allemaal holle frasen. De commissie heeft zeven jaar gepraat over 40 miljoen euro zonder dat er veel bereikt is. De wethouder komt nu trots vertellen over enkele succesjes maar er zijn geen concrete resultaten. De doelstellingen worden niet gehaald, er worden geen windturbines gebouwd en er is geen vooruitgang geboekt in huizen van het gas afhalen. Wethouder PELS vindt de manier waarop dit nu gepresenteerd wordt gelul. Het lid Kreuger heeft de cijfers en hij moet bij de feiten blijven.

Er was weerstand tegen de maatregelen en er moest gewacht worden op wetten en geld vanuit het Rijk. Het lid Kreuger heeft nog niet de laatste rapportage Onze stad van morgen gelezen, daarin staan alle cijfers die laten zien wat er wel is bereikt en wat er niet is bereikt. De huidige stand van zaken is duidelijk, er wordt hard aan gewerkt maar het gaat nog niet hard genoeg. Dat blijkt ook in de discussie over de windmolens. Het is ontzettend makkelijk om te zeggen wat je niet wilt, maar kom dan ook eens met wat je wel wilt en dat dat dan ook optelt tot de som die gemaakt moet worden om klimaatverandering tegen te gaan. In antwoord op de vragen van D66 verwacht ze niet dat er voor de vergunningsprocedure nog een subsidie zal worden verleend maar wel op moment dat het naar de uitvoering gaat. Daar heeft ze al voor gewaarschuwd toen Provinciale Staten tot een besluit hierover kwam. De initiatiefnemers hebben een vergunningsaanvraag lopen voor een turbine, er lopen op dit moment nog bezwaren en er zijn gesprekken gaande met de Omgevingsdienst over het eerdere advies dat zij aan Gedeputeerde Staten hebben uitgebracht. Die uitkomst wordt verwacht op korte termijn en op het moment dat zij tot een ander inzicht zouden komen ligt het proces weer open en het is onduidelijk wat

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

Gedeputeerde Staten dan doen. Als de gemeente deze initiatiefnemers laten zitten stopt het en dan kunnen ze niet meer verder. Het college vindt dat initiatiefnemers volledig voldoen aan de wet- en regelgeving en dat de provincie op basis van de stukken tot een ander oordeel had moeten komen. Er mag altijd een politieke afweging gemaakt worden maar bij een verklaring van geen bedenkingen wordt er getoetst op de feiten en op de uitgangspunten en is er eigenlijk bijna geen enkele politieke afwegingsruimte om daarvan af te wijken. Dat is de reden waarom het college deze initiatiefnemers niet laat vallen, zij durven steeds de volgende stap te zetten waar andere energiecoöperaties afhaken omdat ze niet meer verder komen. Het is noodzakelijk om ze in deze fase nog te steunen maar de wethouder verwacht niet dat ze tijdens de vergunningsverlening nog verder ondersteund worden met subsidie maar mogelijk wel richting de uitvoeringsfase omdat er dan ook werk met werk gemaakt kan worden met natuurontwikkelingen in het gebied die het college ook wil ondersteunen. Het lid DE JAGER (D66) legt uit dat het haar gaat om de vergunningsfase. In augustus was het de verwachting dat er duidelijkheid zou komen van de Omgevingsdienst en nu is de verwachting dat dit pas in december zal gebeuren.

Ze maakt zich zorgen dat het wellicht weer een half jaar later zal zijn en dat dan opnieuw de vraag op tafel zal liggen om extra subsidie te verstrekken om alles draaiende te houden. Wethouder PELS antwoordt dat ze in augustus eigenlijk al bericht terug had verwacht en ze hoopt deze maand nog duidelijkheid te krijgen. Ze zal nogmaals richting de Omgevingsdienst overbrengen dat er snel duidelijkheid moet worden gegeven, ook omdat de raadscommissie daarom heeft gevraagd. Zodra ze daar meer van weet zal ze de raadscommissie daarvan op de hoogte stellen. Het lid KOPPEJAN (CDA) staat voor honderd procent achter haar opmerking dat dit een sluiproute is omdat het gezag van de provincie wordt ondermijnd en er gezocht wordt om eromheen te werken terwijl het besluit van de provincie zorgvuldig is genomen. Daarnaast wordt er gemeenschapsgeld uitgegeven op een manier die de gemeenschap helemaal niet wil. Ze hoopt niet dat de initiatiefnemers een voorbeeld zijn omdat dit zou betekenen dat een weloverwogen besluit van de provincie zomaar naast je neer kan worden gelegd. Wethouder PELS antwoordt dat dat je niet zomaar kunt stellen dat de gemeenschap het niet wil. De meerderheid van de gemeenteraad heeft hiertoe besloten en de gemeenteraad is ingesteld door Amsterdammers die daarvoor hebben gekozen. Er is dus democratische legitimiteit voor het plaatsen van deze windmolens in Amsterdam.

Provinciale Staten hebben een ander besluit genomen maar dat is iets anders dan steeds te herhalen dat de gemeenschap het niet wil. Ze begrijpt dat de mensen die eromheen wonen veel weerstand hebben maar ze kunnen het niet tot die plek vernauwen. Er zijn zoveel grote problemen die ze als samenleving samen moeten oplossen en ze kunnen niet alles afkruisen zodra iemand in de buurt zegt dat wil ik liever niet. Er is een traditie van bestuurders die allerlei zaken hebben aangelegd die misschien ook niet op de grootste steun van de directe bewoners konden rekenen en dan is het de taak van bestuurders om een gedragen democratische afweging te maken. Het lid KOPPEJAN (CDA) denkt dat CDA-bestuurders een gedragen energietransitie willen met draagvlak onder de bewoners zodat die meegenomen kunnen worden naar een groenere samenleving. Wethouder PELS is benieuwd of het CDA dat als een nieuwe vorm van participatie ziet. Het lid Koppejan definieert draagvlak als dat er geen enkele weerstand mag zijn tegen een project in de directe omgeving. Ze vraagt het lid Koppejan of de overheid een project moet staken zodra er één iemand tegen dat project bezwaar maakt.

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

Het lid KOPPEJAN (CDA) ziet dat niet zo. Ze zijn met bewoners in gesprek gegaan, ze weet wat er leeft, wat de bezwaren zijn en ze kan zich daarin herkennen. Ze maakt zich ook zorgen om hun gezondheid en daarom kiezen ze ervoor om nu achter die bewoners te gaan staan. Dat is niet in elk geval zo maar in deze situatie wel. Wethouder PELS wijst erop dat daar het onderscheid ligt. Het lid Koppejan en mogelijk ook andere commissieleden zetten een gebrek aan draagvlak in als een politiek argument. Draagvlak wordt gemeten op basis van participatie-instrumenten en kan niet te pas en te onpas worden ingezet omdat men het de ene keer wel eens is met de mensen die bezwaar maken en de andere keer niet. Het lid Koppejan zegt soms gaan we niet achter deze mensen staan, dus ze vindt niet dat bij elk project het zo zou moeten zijn dat als er een iemand tegen is het moet stoppen maar wel bij elk windproject omdat het CDA tegen windenergie is. Dat is meten met ongelijke maten. Er is een participatieverordening en er is ruime participatie toegepast. Dan kan het CDA vervolgens stellen dat het daar tegen is maar het kan niet stellen dat de gemeenschap het niet wil. Het is belangrijk om in deze discussie draagvlak niet steeds uit te leggen op een manier die politiek interessant is, want dan heeft straks ieder zijn eigen draagvlak.

Het lid VAN DER KAMP (VVD) wijst erop dat de provincie Noord-Holland, Rijkswaterstaat, TenneT en buurgemeenten bezwaren hebben tegen de specifieke plek in de Noorder IJplas maar niet tegen windmolens in het algemeen. Hij vraagt de wethouder of ze kan uitleggen waarom het coûte que coûte op deze locatie moet komen terwijl de ambitie ook in de haven gerealiseerd kan worden. Wethouder PELS benadrukt dat het college vol inzet op het havengebied om zoveel mogelijk windenergie te realiseren en dat zij daar ook de meeste windmolens zouden willen plaatsen als dat mogelijk is. Het project bij de Noorder IJplas loopt al lange tijd en voldoet volledig aan de wet- en regelgeving. Er is democratisch besloten om het project in te dienen en Provinciale Staten hebben democratisch besloten de regionale energiestrategie waarin dit project is opgenomen vast te stellen. Uiteindelijk is er een andere politieke afweging gemaakt in de Provinciale Staten, maar de gemeente kan vragen of daarbij de juiste wet- en regelgeving is toegepast of dat er voor de Noorder IJplas ineens strenger gekeken wordt naar regels. De wetgeving rond de verklaring van geen bedenkingen heeft een bepaald toetsingskader en de juridische experts hebben geconstateerd dat er een andere afweging gemaakt had moeten worden en dat heeft geleid tot een bezwaar.

Er is regelmatig contact met buurgemeenten, met name met Zaanstad waar ze ook bezig zijn met de ontwikkeling van windmolens aan hun kant van het water. Sommige gemeenten zoals Oostzaan willen überhaupt geen windmolens en zo zijn er heel veel bestuurders en politici die vooral goed zijn in het aanwijzen van wat ze niet willen terwijl klimaatverandering de grootste bedreiging vormt voor het huidige leven en onze welvaart. Ze vindt dat er niet telkens gefocust moet worden op wat er niet kan of hoe moeilijk alles is maar dat er leiderschap nodig is. Ze hoopt dat het provinciebestuur en een nieuw kabinet zullen zeggen dat sommige dingen moeilijk zijn maar dat er ook lef moet worden getoond om te doen wat nodig is. Het lid KREUGER (JA21) vraagt of de wethouder kan begrijpen dat mensen het gek vinden dat er subsidie wordt gegeven aan een eigen netwerk en dat zij daar vragen over hebben. Wethouder PELS antwoordt dat het gaat om vrijwilligers die hun kennis, expertise en ervaring inzetten voor het verduurzamen van de samenleving. Er wordt een suggestie gewekt van een netwerk en van vriendjespolitiek waar je jezelf mee zou kunnen verrijken maar dat is niet het geval.

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

Het lid KREUGER (JA21) herhaalt zijn vraag of de wethouder begrijpt dat mensen in de stad het raar vinden dat er een netwerkje bestaat met allemaal poppetjes die eerst, daar zitten, iedere keer een treetje naar beneden schuiven en die dan gewoon een ton overgemaakt krijgen voor een windturbine waar niemand op zit te wachten. Wethouder PELS weerlegt nogmaals het beeld van zelfverrijking door te benadrukken dat het gaat om vrijwilligers die zich inzetten in de besturen van energiecoöperaties. Ze is trots op het aantal energiecoöperaties in de stad en het is voor iedereen duidelijk dat mensen in hun vrije tijd vrijwilligerswerk doen. Naast het lid Kreuger en het lid Van der Kamp heeft ze geen enkele Amsterdammer gehoord die dit niet begrijpt. Ze vindt het jammer dat er buiten de microfoon om van alles wordt toegeroepen en ziet dit als een bevestiging dat het agendapunt vooral draait om het beschadigen van mensen en niet om een serieuze politieke afweging. Ze doet een oproep om het debat in Amsterdam naar een hoger niveau te tillen en meer inhoud te geven aan de discussie. De VOORZITTER concludeert dat het punt voldoende is besproken. Voedsel 9. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de stand van zaken van de uitvoeringsagenda wethouder Voedselstrategie en de voedselmonitor VN2025-010321 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom.

Het lid KROM (Partij voor de Dieren) wijst op de warme en droge zomer van afgelopen jaar die duidelijk maakt dat de wereld letterlijk en figuurlijk in de fik staat. De Partij voor de Dieren heeft haast en vindt dat er alles gedaan moet worden om verdere opwarming en verlies van biodiversiteit tegen te gaan. Ze benadrukt dat we moeten versnellen naar meer plantaardig eten en minder verspilling omdat de voedselzekerheid bij een opwarming van anderhalve graad in gevaar komt. Wat er op je bord ligt heeft invloed op wat er over honderd jaar op het bord van je achterkleinkinderen ligt, als er nog voldoende is. Ze complimenteert de wethouder en haar team voor hun inzet maar geeft aan dat een gezonde voedselomgeving nog ver te zoeken is. Wat haar betreft zouden ongezonde fastfood- en horecatenten direct uit het straatbeeld geweerd moeten worden en ze is kritisch over de vooruitgang op plantaardig eten. In 2011 is een motie aangenomen om dit in gang te zetten en in 2020 is het voorstel De klimaatcrisis te lijf met mes en vork aangenomen, maar vijf jaar later ligt er alleen een convenant en vindt er opnieuw onderzoek plaats. De wethouder kan daarom tijdens de raad flink wat moties verwachten om de eiwittransitie te versnellen. Plantaardig eten zou de norm moeten zijn en daarom zal ze verzoeken om een landbouwvisie op basis van de Plant Based Treaty.

Daarnaast moet de gemeente zelf het goede voorbeeld geven en ze vraagt de wethouder om een toezegging dat deze transitie op korte termijn goed wordt ingevoerd. Ze maakt zich ook zorgen over de aanbesteding voor de kantine aangezien de tijdelijke wethouder onduidelijk was over de haalbaarheid van de 70 plantaardige en 30 dierlijke eiwitten. Ze vraagt om een harde eis voor de toekomstige cateraar. Tot slot noemt ze een artikel in Het Parool van het AMS Institute waarin wordt gepleit voor structurele financiering, iets waar de Partij voor de Dieren het hartgrondig mee eens is. Structureel geld voor de voedselstrategie is hard nodig en ze vraagt of de wethouder het met haar eens is en zo ja, welke kansen zij ziet voor na 2026. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Keesman.

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 04-09-2025

Het lid KEESMAN (PvdA) benadrukt het belang van de voedseltransitie. Er zijn steeds meer initiatieven om gezond voedsel aan te bieden en de insprekers hebben daar mooie voorbeelden van gegeven. Het aanbod van gezond voedsel is belangrijk maar er zijn ook zorgen over de vraag vanuit de Amsterdammers. Die vraag zou creatief gepromoot en ondersteund moeten worden om de voedselstrategie voort te zetten. De Regeling Integraal Maatschappelijk Initiatief (RIMI) heeft een belangrijke rol in de totstandkoming van de resultaten tot nu toe. Deze regeling kan meerdere beleidsterreinen tegelijk bedienen, een gezonde voedselstrategie maar ook sociale initiatieven en het versterken van sociale cohesie. De fractie van de PvdA denkt na over de voortzetting van de RIMI in de toekomst en hij is benieuwd naar de visie van de wethouder hierover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER (GroenLinks) vindt het tragisch dat de zaal bij dit belangrijke thema leegloopt. Hij kan zich vinden in het betoog van collega Krom en vraagt hoe de initiatieven die incidenteel ondersteund worden op termijn structureel ondersteund kunnen worden omdat juist hier het bottom-up principe belangrijk is om draagvlak te creëren voor de eiwittransitie. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording.

Wethouder PELS vindt het ook jammer dat raadsleden de zaal ineens verlaten als het theater voorbij en de inhoud van het debat aan bod komt, vooral omdat het onderwerp voedsel vaak onderbelicht blijft. Het is een belangrijk onderwerp dat verschillende aspecten zoals klimaat, sociale cohesie en dierenwelzijn samenbrengt. Dat is ook de reden waarom voedsel aan het begin van de collegeperiode apart werd benoemd in de titel van de wethouder. Ze is trots op de ambtenaren en insprekers die zich inzetten voor voedselinitiatieven en die een belangrijke rol spelen in iets wat vaak onzichtbaar blijft. Het is noodzakelijk dat er goed nagedacht wordt over hoe de initiatieven verder gecontinueerd en vergroot kunnen worden, vooral met het oog op de volgende collegeperiode. Er zijn middelen om gezond eten te stimuleren maar integraal naar voedsel kijken hangt nu wel af van het huidige coalitieakkoord en de huidige coalitiemiddelen. Daarom is het belangrijk dat de partijen nadenken over hoe deze initiatieven in de toekomst bestendigd kunnen worden. Ze hoopt het onderwerp terug te vinden is in de partijprogramma’s. Er is nog veel te doen maar er zijn ook veel kansen, zoals het verminderen van voedselverspilling wat ook armoede kan bestrijden en de toegang tot gezond eten vergroot.

Ze wil de ambtelijke voorbereiding voor de volgende collegeperiode goed regelen zodat de partijen met de juiste informatie verder kunnen werken. Daarnaast zal ze ervoor zorgen dat er geen initiatieven worden afgebroken voordat er een nieuw college is. De vragen van de Partij voor de Dieren over de catering in de Stopera geeft ze door aan wethouder Van Buren voor beantwoording zodat dit kan worden meegenomen bij het opstellen van eventuele moties. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Op verzoek van het lid Krom wordt het voor een middellange behandeling geagendeerd voor de gemeenteraad van 8 en 9 oktober 2025. De VOORZITTER sluit de vergadering om 12.21 uur.

29