Definitief verslag AZ 18-03-2021

Maar soms is het in sociaal opzicht wat eenzijdig en dan kan het goed zijn dat er wat meer variatie komt. Bevolkingspolitiek is echter uit den boze. De inbreng van de heer Khan verbaast de burgemeester een beetje. De gemeente omarmt zo’n beetje alle maatregelen die de heer Khan noemde. Al die maatregelen zijn geïncorporeerd in het masterplan. Ingrepen in de ruimtelijke inrichting kunnen effect hebben op de veiligheid van inwoners. Maatregelen op het terrein van werkgelegenheid kunnen effect hebben op de jeugd. Het hart van het masterplan zit op de jeugd, op de sociale component, op de armoede en op de onderwijsmaatregelen. De doorbraakteams zijn al hard aan het werk. Suggesties voor concrete maatregelen zijn altijd welkom, maar het is zeker zo dat de gemeente de sociale ambities van de heer Khan deelt. De heer BLOM doelde op beleid dat is gericht op verandering van de bevolkingssamenstelling. Het zijn geen keiharde voorwaarden, maar GroenLinks zet in op toenadering om in gesprek te blijven en de ideeën aan de burgemeester mee te geven. GroenLinks geeft het masterplan zeker een kans. Burgemeester HALSEMA denkt dat de heer Blom met de bevolkingspolitiek verwijst naar de Rotterdamwet. Dat is echter niet een Amsterdamwet. Ze zou de inwoners geen grote verwachtingen willen geven met megalomane ambities waar ze vervolgens nooit meer iets van terug horen.

Er ligt een dure belofte om aan dit masterplan langdurig uitvoering te geven. Dat kan alleen met intensieve ondersteuning van de raad. Dreigt de

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 18 maart 2021

gemeente het plan niet te kunnen waarmaken, dan komt ze onmiddellijk terug bij de raad. De heer HOFLAND hoorde dat de burgemeester de private sector erbij wil betrekken bijvoorbeeld om de financiering te dekken. Hij hoort graag wat de burgemeester zich daarbij voorstelt. Burgemeester HALSEMA verwijst naar de doorbraakgroep Werk en Economie. Daarbij wordt samengewerkt met Randstad en andere partners. Men is al volop aan de slag. Het gaat niet alleen om het starten van werkgelegenheidsprojecten met overheidsgeld, maar men zal zelf ook moeten leveren. De inzet van private partijen is van groot belang. Gaat het om de vraag over institutioneel racisme, dan heeft het college diversiteit en inclusiviteit als een belangrijk onderwerp. Representatie is zeker in een stadsdeel als Zuidoost heel belangrijk en dat de representativiteit in de organisaties groter moet, in het masterplan zelf, daarvan is het college zich zeer bewust. Desgevraagd weet de burgemeester niet of in het plan is opgenomen dat de gemeente organiseert dat elk kind bijles kan krijgen. De ambitie is dat kinderen op alle scholen in Amsterdam uiteindelijk bijles moeten kunnen krijgen. De heer Idrissi is bezig met de uitbreiding van bijlessen in Zuidoost. Stadsdeelvoorzitter JADNANANSING is blij met de betrokkenheid van de raad net als in het stadsdeel.

Er start op dit moment in Zuidoost een zoombijeenkomst waarbij het lokaal ondernemerschap zich heeft verenigd vanuit de inspiratie die men ondervindt bij dit masterplan. Dat is een voorbeeld van eigenaarschap oppakken. Amsterdam-Zuidoost staat niet op zichzelf maar opent zich graag naar de gemeenteraad om samen te kijken naar hoe die verbeterslag kan worden gemaakt om veerkracht, vertrouwen en verbinding tot stand te brengen. Er zijn zoomsessies georganiseerd op onderwijs, wonen, veiligheid en werk waaraan veel mensen hebben meegedaan. Veel van de punten die de heer Blom aandroeg, zijn ook in die zoomsessies naar voren gekomen. Het masterplan maakt veel los. Mensen zien veel mogelijkheden om samen Zuidoost beter en mooier te maken. Gaat het om onderwijs, dan zou ze graag tien uur extra onderwijs realiseren in Zuidoost. Dat is in Rotterdam ook gebeurd en dat kan hier ook. De jeugdlobbyisten zijn opgericht: een zeer betrokken groep jeugdigen uit Amsterdam-Zuidoost. Die zetten in op een leesoffensief en dat is in het masterplan opgenomen. Dat wordt op dit moment georganiseerd. Alle ambities zijn vervat in doorbraakteams, in werkgroepen waarin zowel de input van mensen uit Zuidoost zelf als van de professionals echt een plek krijgt. Dit masterplan is onderdeel van een continu gesprek. Het masterplan is in de basis systeemkritiek; het wil laten zien dat het anders kan.

Het Social Pact heeft de zoomsessies samen met het stadsdeel georganiseerd. Overal wordt nagedacht over inclusie. Die betrokkenheid moet verder gebracht worden. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De heer Van den Heuvel piept dit punt naar de raad van 21 april voor een lange behandeling. 8. Brief aan colleges inzake Brandweer AA Nr. VN2021-004336 De heer KHAN krijgt nog steeds gemengde signalen als het gaat om het realiseren van diversiteit en inclusie. Er is een officiële melding gedaan van seksisme onder de verantwoordelijkheid van de heer Van Lieshout. Hij hoort graag hoe de heer Van Lieshout heeft begrensd en gesanctioneerd naar aanleiding van deze melding. De heer Van Lieshout spreekt met respect over oud-commandant Schaap, maar in een interne video spreekt hij over een rancuneuze man die een waardeloos boek heeft geschreven. Dat vergt een toelichting. Burgemeester HALSEMA stelt dat de heer Van Lieshout onder haar bestuurlijke verantwoordelijkheid opereert. Alle uitspraken zijn dus onder haar verantwoordelijkheid

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 18 maart 2021

gedaan. Dat moet helder zijn. De heer KHAN heeft eerder schriftelijke vragen ingediend waarop het college niet wilde ingaan en daarom richtte hij zich tot de brandweercommandant zelf. Een Turks-Nederlandse brandweerman heeft zelfmoord gepleegd. De heer Khan spreekt zijn medeleven uit naar de nabestaanden. Zijn collega’s zijn hierdoor hard geraakt. In een interview met De Volkskrant gaf de commandant aan dat er sprake was van pestgedrag. Hij wil weten waarom het ging, of de pester is aangesproken en of er een sanctie is geweest. In het rechercheonderzoek kon niet worden vastgesteld of er sprake was van pesten en zelfdoding. Een rechercheonderzoek gaat alleen over het strafrechtelijke aspect. Hij wil weten wat de feitelijke onderzoeksopdracht was. De korpsleiding is een onderzoek gestart naar het onderliggende ziektebeeld van de brandweerman. De heer Khan wil weten wat de aanleiding was om dit te onderzoeken. Er lijkt geen onderzoek te zijn gedaan naar een causaal verband tussen het pestgedrag en de zelfdoding. De heer HOFLAND vindt het wel heel ingewikkeld om dergelijke vragen te stellen over zo’n individueel geval. Dit is daarvoor niet de plek. Hij is benieuwd naar de voortgang bij de brandweer waar veel problemen zijn geweest. Die voortgang toetst D66 graag aan de afspraken die eerder zijn gemaakt over de cultuur.

In de brief staat daarover dat er positieve ontwikkelingen zijn te melden. Die gingen over het rooster. Dat is inderdaad voortgang. Maar het ging ook over woninginspecties en daarvan ziet hij niet veel terug maar daarover hoort hij wel graag meer terug. De heer BOUTKAN spreekt zijn ongemak uit bij de inbreng van de collega van de DENK-fractie. Hij bedankt de burgemeester voor de voortgangsbrief. De PvdA steunt nog altijd de proef met kazerne Victor. De informatie daarover is wel wat summier. In het kader van inclusie en diversiteit worden er pas in 2023 mensen geworven, dus hij hoort graag wat de brandweer nu al doet om voldoende interesse te wekken bij potentiële krachten met een andere achtergrond. Kennis en expertise wordt opgehaald bij andere organisaties. Beter laat dan nooit. Misschien kan de burgemeester zijn zorg daarover wegnemen. Mooi dat de relatie met de OR is verbeterd. Niets is zo lastig als het veranderen van een cultuur in een organisatie. Het tegengaan van ongewenst gedrag is heel belangrijk. De heer Boutkan oppert een extern oordeel te vragen over de stand van zaken rond die cultuurverandering. Burgemeester HALSEMA merkt op dat ze vanaf haar aantreden werd geconfronteerd met cultuurproblemen en professionaliteitsproblemen bij de Amsterdamse brandweer.

Het was absoluut noodzakelijk de Amsterdamse brandweer verder te professionaliseren en ervoor te zorgen dat de cultuur veranderde (moderniseerde) en dat signalen van seksisme en racisme werden teruggedrongen. Dat is iets anders dan zeggen dat het Amsterdamse brandweerkorps racistisch en seksistisch is want dat is niet het geval. Er zijn ongelooflijk veel hardwerkende brandweerlieden die lijden onder een heel slecht imago van de Amsterdamse brandweer. De burgemeester distantieert zich van de wijze waarop uiting wordt gegeven aan de ambitie in het beleid. De heer Van Uhm heeft onderzoek gedaan naar de wijze waarop de cultuurverandering bij de brandweer plaatsvond en de conclusie luidde dat er helder werd begrensd maar dat de medewerking vanuit de werkvloer om veranderingen mogelijk te maken, stagneerde. Er ontstond een enorme polarisatie en het korps wilde niet meer meewerken. Van de 13 procedures is er slechts 1 gewonnen; alle andere zijn in patstelling geëindigd. De cultuurverandering vond niet meer plaats en daarom heeft ze de heer Van Lieshout gevraagd dat proces verder te brengen. De burgemeester is zeer tevreden over de wijze waarop er nu veranderingen plaatsvinden in het korps. Ook de OR is onderhevig aan vernieuwing. Het gaat goed met de proefkazerne. Het gaat goed met de discussies over de roosters en de verandering van de interne cultuur.

Er wordt nagedacht over de sporttest en over de intrede van vrouwen in het korps. Kortom, er begint een emancipatiebeweging die eerder niet lukte

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 18 maart 2021

door de ruzies. Ze is zeer tevreden met de voortgang. De individuele casus die de heer Khan aansneed, heeft diep verdriet gedaan aan de meest betrokkenen en aan het team waarmee hij werkte. De burgemeester is er op de dag zelf geweest. De wijze waarop daarop werd teruggeblikt in het boek van de heer Schaap vindt ze niet erg fatsoenlijk. Voor meer informatie is ze in beslotenheid bereikbaar. Het heeft geen pas om een zo tragisch en individueel incident publiek en plompverloren in deze raadscommissie te bespreken. Brandweercommandant VAN LIESHOUT vult aan dat er in het rechercheonderzoek nadrukkelijk navraag is gedaan naar het causale verband tussen het pesten en de suïcide en er is heel helder door de recherche gezegd dat er geen causaal verband is. Het ziekteonderzoek gaat niet over de persoon maar over de brandweer als werkgever en of er gegeven de klachten van deze man aanleiding was voor begeleiding en of hij in dienst had gemogen. Er is gepest in het korps en er wordt nog steeds gepest maar dat geldt niet voor iedereen. Er zit in het korps een groep moeilijke mannen die heel veel nieuwkomers in het korps, maakt niet uit wie, de maat neemt. De groep moet dat gedrag gaan normaliseren. De inzet is op alle aspecten de brandweer te verbeteren.

Dat leidt tot beter vakmanschap, tot beter leiderschap en uiteindelijk tot een proces waarin er meer instroom van nieuwe mensen in het korps komt. Dat betekent ook dat de uitstroom moet worden vergroot. Dat zijn complexe plannen die veel overleg vergen. Ook hiervoor is een soort ‘masterplan’ gemaakt om daarmee de Veiligheidsregio de komende jaren naar een hoger niveau te tillen. Hij heeft op heel veel gebieden gekeken naar de kwaliteit van het korps. Op straat presteert de Amsterdamse brandweer goed, maar alles wat in het bedrijf wordt georganiseerd, gaat niet goed. Daarvoor zijn diverse oorzaken aan te wijzen en die worden nu stap voor stap aangepakt. Zijn er verwerpelijke incidenten zoals de onfatsoenlijke benadering van een vrouwelijke brandwacht, dan hebben de mensen die samen met deze dame op pad gingen, dat aangepakt, de dader erop aangesproken en het incident gemeld. Hij heeft een passende waarschuwing gegeven. Het is niet zo dat iemand wegens een vrouwonvriendelijke opmerking wordt ontslagen. Voor onvoorwaardelijk strafontslag is echt wel wat meer nodig, maar dergelijk contract wordt niet gedoogd. Met elke medewerker wordt een sociaal contract gesloten waarin iemand zelf tekent voor het wenselijke en inclusieve gedrag. Op een aantal onderdelen is hulp nodig met name als de brandweer meer instroom wil.

De uitstroom moet worden versneld waardoor jonge mensen een kans krijgen. Gaat het om brandveilig wonen, dan komen brandweerlieden tijdens deze coronatijd zo min mogelijk naar buiten om niet onnodig mensen achter de voordeur te besmetten. De huisbezoeken zijn tijdelijk opgeschort. De heer KHAN wil graag in beslotenheid verder praten met de burgemeester. De nog openstaande vragen dient hij in als schriftelijke vraag. Hij begrijpt dat er onder verantwoordelijkheid van de heer Van Lieshout niet is gesanctioneerd. Brandweercommandant VAN LIESHOUT deelt die constatering niet. Het aantal sancties bepaalt de kwaliteit van het leiderschap overigens niet. Is er aanleiding voor sancties, dan wordt dat gewoon aangepakt. Burgemeester HALSEMA is zich vanaf het begin af aan zeer bewust geweest van de problemen en de foute cultuur bij de Amsterdamse brandweer. Het gemak waarover er door sommigen wordt gepraat over de brandweer stoort haar. De brandweer gaat elke dag op pad en brandweerlieden riskeren daarbij vaak hun leven. Buitengewoon kritisch zijn op gebruiken bij de brandweer die het daglicht niet verdragen, is prima. Daaraan wordt hard gewerkt. Wellicht kan de heer Van Lieshout binnenkort het ‘masterplan’ in een technische sessie met de raad delen, maar de grondhouding moet er een van trots zijn op de Amsterdamse brandweer.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende aan de orde is

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 18 maart 2021

geweest. De heer Khan piept dit punt naar de raad van 21 april. 9. Recente ontwikkelingen rond Covid-19, onder meer inzake de brief van de voorzitter van de Veiligheidsregio d.d. 26 februari 2021 Nr. VN2021-007321 De heer VAN SCHIJNDEL stelt dat de lockdown tot enorme gezondheidsschade leidt. Het huidige middel is erger dan de kwaal. Amsterdam wordt dubbel zo hard getroffen dan Nederland als geheel en de burgemeester behoort de belangen van de stad bij het rijk te verdedigen. Hij is benieuwd of de burgemeester erkent dat ze bij redelijke twijfel aan de juistheid van de landelijke aanpak verplicht is in het belang van de stad alternatieven serieus te laten onderzoeken. In dit verband wijst hij op de aanpak van de epidemiologen van Harvard en Stanford om de kwetsbaren te beschermen en de zorg op te schalen. Al een jaar lang regeren de ambtelijke experts van het OMT op wie alle politieke verantwoordelijkheid wordt afgeschoven. De formatie zal alle politieke aandacht opeisen en hij vreest dat de medische blikvernauwing dominant blijft. Is de burgemeester bereid opdracht te geven voor een studie naar de gezondheidseffecten, dus ook naar de mentale gezondheidsschade, van de lockdown? Het virus muteert, nieuwe golven volgen in de herfst en winter. Het is dus logisch om de zorg op te schalen. Burgemeester HALSEMA hoort enigszins bekende vragen.

Bij herhaling stelt de heer Van Schijndel de burgemeester verantwoordelijk voor nationaal beleid en hij stelt dat de burgemeester lokaal beleid moet maken. Dat zou het nationale verdelingsmechanisme doorkruisen en als Amsterdam daarin apart zou opereren, zou dat grote nadelige effecten hebben voor de hele omgeving. Het is een bewuste keuze van Amsterdam om zich te voegen in het nationale beleid. Wel wordt er actief meegedacht over oplossingen bijvoorbeeld over de wijze waarop de samenleving de komende tijd kan worden opengesteld. In het Veiligheidsberaad doet Amsterdam mee aan de discussie via de VNG, in bilateraal overleg met ministers en daarmee neemt ze haar verantwoordelijkheid. Een aparte koers voor Amsterdam zit er niet in. Ander onderzoek naar andere gezondheidseffecten vindt landelijk plaats en in Amsterdam wordt dat gedaan naar de effecten van Covid op migrantengroepen. Er lopen in Amsterdam ook onderzoeken naar de sociale en psychische effecten. Het virus muteert. Er wordt geoefend met scenario zwart. De impact op gevaccineerden is op dit moment onduidelijk. Opschaling van de zorg is een landelijke aangelegenheid. De heer VAN SCHIJNDEL tekent bezwaar aan alsof zijn inbreng veronderstelt dat Amsterdam een aparte koers moet gaan varen. Amsterdam wordt harder getroffen door de maatregelen en de burgemeester moet daarom opkomen voor de Amsterdammers.

Het moet anders en beter en het moet volgens de inzichten van Harvard, Stanford en Yale en niet volgens de adviezen van het Leidse UMC. Dat kan wel degelijk. Burgemeester HALSEMA neemt wel degelijk die verantwoordelijkheid. Ze heeft vorig jaar leiding gegeven aan een nationale werkgroep waarin ook twee ministers zaten om de sociale effecten te onderzoeken. Dat heeft effect op het schuldenbeleid, het armoedebeleid, dus het heeft z’n vervolg. Ze heeft aandacht gevraagd voor de effecten die het op jongeren heeft. Wat ze niet wil, is bijdragen aan de nationale verwarring over wat nu de juiste koers is. Ze is uitvoerder van overheidsbeleid. Discussies over wat ze nodig vindt, voert ze intern. Gezag en duidelijkheid zijn van groot belang. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De heer Van Schijndel piept dit punt naar de raad van 21 april. 10. Beperkingen op het demonstratierecht. Nr. VN2021-007377 De raad komt niet toe aan bespreking; dit punt schuift door naar de volgende

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitief Raadscommissieverslag, 18 maart 2021

vergadering. Algemene Zaken 11. Opkomstbevordering verkiezingen 2021; campagne “Dus ik stem” en plan van aanpak. Nr. VN2021-007320 Op voorstel van de voorzitter wordt dit punt doorgeschoven gezien de tijd. Juridische Zaken 12. Vervolg beantwoording openstaande vragen inzake minnelijke regeling mevrouw Ait-Taleb en de twee artikelen in het NRC Nr. VN2021-003198 Dit punt is afgevoerd. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om 17.50 uur.

21