CConstaterende datAmsterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

Definitief verslag AZ 03-02-2022 & 08-02-2022

Raadscommissie Algemene Zaken 3 februari 2022, gemeente Amsterdam34.512 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

58 alinea's met “handhaving”: 1 10 17 24 32 40 47 55 63 71 79 87 94 102 109 116 123 132 140 147 154 161 168 175 182 189 196 204 211 219 227 235 242 249 256 263 270 277 284 288 …

Anders zou het totaal uitkomen op 210.000 euro. Burgemeester HALSEMA kent de precieze facturatie en de aantallen uren niet. Wellicht kan de gemeentesecretaris die straks toelichten. De gemeentesecretaris heeft op 23 januari een telefonische aanvraag gedaan bij de leadbuyer over de geldende kaders om iemand rechtstreeks in te zetten tot 1 november 2020, 9 maanden dus. Daarbij geldt dat er bij een bedrag hoger dan 50.000 euro maar onder de Europese aanbestedingsgrens van 214.000 euro – althans, in 2020 – drie offertes moeten worden aangevraagd. De leadbuyer gaf daarop aan dat dit mogelijk was door het indienen van een gemotiveerd afwijkingsverzoek die de leadbuyer dan moet goedkeuren. Dat betreft dan een afwijking van de eigen, gemeentelijke regels. Op 27 januari ontving de leadbuyer de offerte van de heer Booij – die was gedateerd op 24

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

januari 2020. Op 31 januari is het getekende afwijkingsverzoek bij de leadbuyer ingediend: een afwijking voor 9 maanden en een contractwaarde van 90.000 euro voor de periode t/m 31 oktober 2020 voor een kwartiermaker Amsterdam 750. Die afwijking heeft de leadbuyer toegekend; dat kon omdat afwijken van de interne inkoopregels mogelijk is. Het antwoord bood tevens de mogelijkheid van meerdere verlengingen tot een maximum van 24 maanden. In februari 2020 volgde daarop akkoord aan het vacatureloket. Het contract is opgemaakt en conform de standaard ondertekend door de gemeentesecretaris. Vervolgens is er een invoer geweest van de externe medewerker in het P&O van de burgemeester en daarmee automatisch een start voor de aanpak van een ADW-account. De aanvrager geeft daarbij aan onder welke afdeling deze moet worden geplaatst. Dat was BNO Communicatie externe betrekking. Plaatsing zorgt ervoor dat vanaf dat moment een leidinggevende is toegewezen aan de heer Booij die via het systeem mijn P&O meldingen ontvangt of wijzigingen van aanvragen. Het contract krijgt als einddatum 31 oktober 2020 met de mogelijkheid van verlenging met een maximale duur van 24 maanden. Invoer in het contractenregister vindt tegelijkertijd plaats.

3 maanden voor het einde van de looptijd komt er een automatisch bericht aan de leidinggevende van de Directie Communicatie in het systeem mijn P&O dat het contract per 1 november stopt met het verzoek om actie indien het contract moet worden verlengd. Het exacte moment van de melding is niet na te gaan. Tot hier is de inhuurprocedure goed verlopen conform de interne procedures, rechtmatig en voldoende transparant. De heer VAN DEN HEUVEL hoort dat de leadbuyer naar de afwijking heeft gekeken van 9 maanden met een maximale duur van 24 maanden, maar de afwijking waarnaar de leadbuyer heeft gekeken is 9 maanden met een verlenging van 9 maanden. Zo staat het in het Wob-verzoek. Hij is benieuwd of iemand van het college in die periode dat contract heeft gezien. Burgemeester HALSEMA weet dat anderen dat contract niet hebben gezien. Dat is alleen noodzakelijk wanneer er sprake is van afwijken van de Europese aanbestedingsregels. Daarvan was geen sprake. De gemeentesecretaris kan nauwkeuriger ingaan op de precieze formulering in het contract. Daarin is opgenomen: 9 maanden tot een maximum van 24 maanden. De heer VAN DEN HEUVEL meent dat de leadbuyer heeft gekeken naar een contract voor 9 maanden met een verlenging van 9 maanden. Dat roept de vraag of op die contractopstelling destijds goed is geweest. Burgemeester HALSEMA wil daarin geen fouten maken.

Zij draagt voor de uitleg die de gemeentesecretaris zal geven de bestuurlijke verantwoordelijkheid, maar hij kan die technische details gewoon beter uitleggen. De heer VAN LAMMEREN hoort dat de leadbuyer heeft gekeken naar een initiële periode van 9 maanden met een maximale verlenging tot aan 24 maanden. Zo is het niet, want in het verzoek tot afwijking van de inkoopprocedure leest hij: 9 maanden met een verlenging van nogmaals 9 maanden. In het contract staat gewoon: met een maximum tot 24 maanden. Dus de leadbuyer heeft naar een andere periode gekeken dan er uiteindelijk is afgesloten. Er is dus gewoon een ander contract gesloten. Er staat in het verzoek: een periode van 9 maanden en indien noodzakelijk verlenging met een vergelijkbare periode. Dat komt uit op 18 maanden. Dat is essentieel, want dat ligt nog beneden de Europese aanbestedingsnorm, maar het contract niet. Burgemeester HALSEMA stelt dat de leadbuyer een contract voor 9 maanden heeft afgesloten met een verlenging van 9 maanden. De maximale termijn waarbinnen stilzwijgend kan worden verlengd, is 24 maanden. In de maanden daarna is de heer Booij onder de radar geraakt. Daar is het een en ander misgegaan waardoor er na 9 maanden niet automatisch opnieuw contact met de leadbuyer is geweest.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

De gemeentesecretaris geeft nu door dat de leadbuyer heeft gekeken naar 9 plus 9 maanden, niet naar 24 maanden. Het contract wijkt af en dat zal de gemeentesecretaris zo meteen uitleggen. Mevrouw POOT leest simpelweg dat het een contract voor 24 maanden is, maar wat er mis gaat, is dat 24 maanden met dit tarief boven de aanbestedingsgrens komt. Ze wil weten waarom de burgemeester daarop niet heeft ingegrepen. Burgemeester HALSEMA stelt dat het contract niet boven de aanbestedingsgrens is uitgekomen: er is 190.000 euro gedeclareerd. Rekenen met het aantal uren dat had kunnen worden gewerkt, is een theoretische kwestie. Mevrouw POOT wijst er in dit verband op dat het bij zo’n belangrijk contract toch helemaal duidelijk moet zijn of het gaat om gefactureerde uren of over geraamde uren. Het gaat namelijk altijd over geraamde uren. Anders is Europese aanbesteding nooit aan de orde. Ze wil horen waarom de burgemeester hierop niet heeft ingegrepen. Burgemeester HALSEMA was hiervan niet op de hoogte. Er is inderdaad een fout ontstaan waarvan ze niet op de hoogte was. Daar waar er fouten zijn gemaakt bij de continuering van het contract, had zij geïnformeerd moeten worden. Het geval van de heer Booij is echter onder de radar gebleven. Veel mensen hebben het niet gezien. Had ze het gezien, dan had ze er stappen op kunnen zetten.

De Europese aanbestedingsregels zijn in het leven geroepen zzp’ers te beschermen en dat is van groot belang dat dat optimaal functioneert. Mevrouw ROOSMA wil nog horen waarom er voor dit type contract is gekozen, voor 20 uur per week, voor zo’n lange periode. Dat zorgt voor dat hele hoge bedrag. Burgemeester HALSEMA wist wat het uurtarief was en dat was ook binnen de gemeentelijke normen. De precieze afspraken daaromtrent kent ze niet. De heer BOUTKAN begrijpt niet dat dit in een systeem kan gebeuren. Het lijkt op een systeemfout, die 9 maanden en die 12 maanden. Hij is benieuwd of het enkelvoudig onderhands niet had kunnen worden geschrapt en dat er een regulier offertetraject kon worden ingezet met bijvoorbeeld drie aanbieders. Wat de burgemeester zegt, klopt. Het is inderdaad beneden de 50.000 euro. Maar de vraag is of de burgemeester heeft gehandeld in de geest van wat de gemeente voorstaat. Burgemeester HALSEMA kan alleen aandragen binnen de regels te zijn gebleven en ook in de geest van de regels te hebben gehandeld voor die eerste 9 maanden. Dat was precies wat ze dacht dat er gaande was: een kwartiermaker voor 9 maanden en daarna een aanbestedingsprocedure. In het najaar van 2020 heeft zij zich geen rekenschap gegeven van contractverloop en situaties daar omheen.

De heer VAN SCHIJNDEL wijst op de uitspraak van hoogleraar Kuypers volgens wie de Europese regels hoogstwaarschijnlijk wel zijn overtreden. Het gaat niet om verlengingen; het gaat om de financiële waarde van de totale, maximale contractuele positie en die is 24 maanden, dus boven de aanbestedingsgrens. Het roept vragen bij hem op over de juridische functie binnen de gemeente Amsterdam dat dit soort fouten worden gemaakt. Uiteindelijk is de burgemeester ook daarvoor verantwoordelijkheid en niet de gemeentesecretaris. Burgemeester HALSEMA heeft juist herhaaldelijk gezegd dat gemeentesecretaris onder haar bestuurlijke verantwoordelijkheid handelt. gemeentesecretaris kan de meer technische aspecten het best toelichten.

de De

Mevrouw NANNINGA begrijpt dat de leadbuyer een ander contract heeft

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

goedgekeurd dan er uiteindelijk is uitgevoerd. Daarmee is dat contract dus van het begin af aan niet rechtmatig. Het contract was dus ook van het begin af aan aanbestedingsplichtig. Het gaat immers niet om het bedrag, het gaat om die 24 maanden volgens het contract en daarmee was het aanbestedingsplichtig. Daar is het gelijk fout gegaan en dat is dus niet binnen de regels. Burgemeester HALSEMA zet graag zo uiteen wat er bij de continuering van het contract is misgegaan. Het contract is wel degelijk binnen de regels. Een bedrag hoger dan 50.000 euro maar onder de Europese aanbestedingsgrens hoeft niet te worden aanbesteed. Het contract behelsde 9 maanden en in 2020 gold daarbij het maximum van 214.000 euro waarbij drie offertes dienden te worden aangevraagd. Dat zijn gemeentelijke regels. Toen de gemeentesecretaris navraag deed, bleek dat conform de inkoopregels een gemotiveerd afwijkingsverzoek indienen mogelijk was dat de leadbuyer moet goedkeuren. Dat is gebeurd. Er is dus geen sprake van onrechtmatigheid – maar wel strijdigheid met de eigen regels. De heer HOFLAND krijgt nu het idee dat het bijna normaal is dat er een afwijking wordt gemaakt. Hij is benieuwd naar het eerste moment waarop iemand zei: wij moeten hier gaan afwijken van wat we normaal doen. Burgemeester HALSEMA legt dat in het volgende blokje uit.

31 oktober 2020 is er vanuit P&O gepiept in de richting van de directie Communicatie die verantwoordelijk was voor de heer Booij. Daarna gaat er iets fout. De directie vraagt namelijk geen verlenging aan. Na het verstrijken van de reactietermijn wordt het contract afgevoerd uit het contractenregister en in mijn P&O. Het account hield op te bestaan en de heer Booij staat dan niet langer geregistreerd bij de externen, en ADW waaronder het mailaccount, wordt automatisch stopgezet. Volgens het protocol vindt verlenging van de overeenkomst pas plaats na aantoonbare afstemming met de eindverantwoordelijke stedelijk directeur. Ook hier wordt het afwegingskader opnieuw doorlopen. Maar er is helemaal geen registratie gemaakt van de verlenging van het contract. Dat werd in de praktijk stilzwijgend verlengd zonder een expliciet besluit om de inzet te continueren. Dus er is sprake van een gebrek aan opvolging op een waarschuwing in het systeem vanuit P&O om een verlenging aan te vragen. Er is geen nieuw contract opgesteld. Daardoor was deze medewerker, de heer Booij, in administratieve zin niet meer zichtbaar in de organisatie en monitoring vanuit het systeem was niet meer mogelijk.

Tegelijkertijd is de financieel-administratieve kant van de verlenging van de inzet van Booij wel vastgelegd en via de leidinggevende bij Communicatie geregeld in de systemen waardoor de betalingen wel doorgingen waar evenmin controle plaatsvond op de aanwezigheid van een verleend contract. Men ging uit van het eerder afgesloten contract. De maximale looptijd van het contract eindigt op 31 januari 2020 en toen is de inzet van de heer Booij gestopt. Door de beëindiging op 31 januari is geen overschrijding van de duur van het contract ontstaan dus geen onrechtmatigheid ten aanzien van de eigen inkoopregels. Wél is het ongelooflijk slordig dat iemand administratief niet meer zichtbaar was, maar financieel wel en er dus ook werd uitbetaald. Iemand kan dus onder de radar zakken, uitgeschreven worden als medewerker, terwijl de betalingen doorlopen. De heer TEESINK geeft een meer technische uitleg. Hij maakt zijn excuses aan de burgemeester en aan de raad dat de gemeente nu in deze situatie is beland. In de organisatie is echt een aantal fouten gemaakt. Juist in een situatie waarbij er wordt afgeweken van de inkoopregels hadden die fouten niet mogen worden gemaakt. In 2019 hebben de burgemeester en hij gesproken over de verschillende mogelijkheden om een kwartiermaker te vinden. Dat was vanuit de organisatie niet mogelijk, dus er moest iemand van buiten worden gehaald.

Uiteindelijk zijn er verschillende gesprekken geweest en kwam daar de heer Booij uit. Met hem is over het contract en over de looptijd van het contract gesproken. Daaraan voorafgaand is de heer

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Teesink bij de leadbuyer nagegaan in hoeverre het mogelijk was zonder drie offertes toch te gunnen. Dat mocht zolang de Europese grens niet werd overschreden en kon worden onderbouwd waarom dat noodzakelijk was. Die aanvraag deed de heer Teesink en de leadbuyer stemde daarmee in. Dat is vertaald in een contract. Daar gaat iets fout. De leadbuyer geeft toestemming voor een contract van 9 maanden tot 31 oktober met een mogelijke verlenging met eenzelfde periode. Met een contractperiode van 18 maanden was er geen enkel risico op overschrijding van de grens van Europese aanbestedingen. Dat besluit is vertaald in een contract dat uitgaat van een periode van 9 maanden, 20 uur per week. Standaard staat in zo’n contract dat een eventuele verlenging tot maximaal 24 maanden mag plaatsvinden. Dat is niet goed. Er had moeten staan: een verlenging tot maximaal 19 maanden. Dat standaardcontract is dus niet correct aangepast. De leadbuyer had op dat moment geen bemoeienis meer met het uiteindelijke contract. Juist in situaties waarbij een leadbuyer akkoord gaat met een afwijking – dat gebeurt immers maar zelden – zou hij ook moeten kunnen toezien op het uiteindelijke contract dat wordt getekend. Dat moet immers aansluiten bij wat hij heeft geformuleerd in zijn afwijkingsformulieren. Dat is niet gebeurd. Het contract kwam in het systeem met een einde van de looptijd op 31 oktober 2020.

Het piepsysteem vanuit P&O werkt en dan moet op enig moment iemand zorgen voor verlenging van het contract of voor een nieuw contract. Ook dat moet dan weer bij de leadbuyer langs voor een continuering van die afwijking. De gemeentesecretaris zelf heeft daar niet goed genoeg op gelet om te controleren of dat goed ging. Uiteindelijk heeft hij zelf dat contract getekend. Op het moment dat zo’n afwijking plaatsvindt, moet er in het vervolg een betere controle zijn op wat er gebeurt tussen de leadbuyer en het uiteindelijke contract. Daarnaast moeten signalen worden opgevolgd en dat is in dit geval niet gebeurd. Ook dat wordt nu nauwgezet bekeken. Het blijft een heel onverkwikkelijke zaak dat het zo is gegaan. De heer HOFLAND begrijpt dat er aanvankelijk is gekozen voor een afwijking. Die 9 maanden zit immers al boven de 50.000 euro. Dat zou het uitzetten van 3 offertes vergen. Dat is niet gebeurd. Hij heeft nog steeds niet gehoord waarom er niet voor is gekozen 3 offertes uit te zetten. Het lijkt nu alsof eerst dat besluit werd genomen en toen de motivatie erbij is gezocht. Burgemeester HALSEMA licht toe dat de mogelijkheid om af te wijken van de gemeentelijke regels en 3 offertes aan te vragen deel uitmaakt van die regels. Er zijn geen 3 offertes aangevraagd omdat er 1 kandidaat was gevonden. Terugkijkend was het beter geweest wanneer er een open vacature was uitgezet.

De heer VAN LAMMEREN leest in de mail op 7 januari aan de heer Teesink: “Peter, de zoektocht naar een programmadirecteur van Amsterdam 750 is in het kerstreces doorgegaan en heeft geleid tot ... En dan verder: in verband met afwezigheid wend ik me tot jou voor het formaliseren hiervan.” Is dat een mail van de burgemeester? Burgemeester HALSEMA stelt dat dit geen mail van haar is geweest, maar van haar kabinetschef. Formaliseren betekent natuurlijk niet dat er niet kan worden afgeweken van de voordracht. De heer TEESINK legt uit dat de naam van de burgemeester uiteraard openbaar zou zijn gemaakt in de Wob-stukken als het de burgemeester was geweest. De heer VAN LAMMEREN begrijpt dat de boodschap wel vanuit het kabinet van de burgemeester komt. In hoeverre voelt de heer Teesink zich dan nog bij machte om hiervan af te wijken? De heer TEESINK was al maanden in gesprek met de burgemeester over de vacature. De vraag om dit te formaliseren was geen verrassing. Aan hem is gevraagd het

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

gesprek met de heer Booij te voeren binnen de spelregels. Dat is gebeurd. Was dat niet gelukt, dan had hij dat aan de burgemeester teruggegeven. De heer VAN LAMMEREN leest in het contract dat dit wordt aangegaan tot 31 oktober 2020. Er staat niets in over automatische verlenging. De gemeente heeft wel die mogelijkheid. Als er een vaste termijn wordt afgesproken met een externe en er is geen communicatie meer over, dan zijn die mensen toch niet meer in dienst? Of wordt dat vanuit het systeem altijd automatisch verlengd? Is er wel een contract tussen de gemeente en de heer Booij tussen 31 oktober 2020 en 1 februari 2022 aangezien er geen verlengingsgesprek heeft plaatsgevonden? De heer TEESINK heeft de burgemeester horen uitleggen dat er normaal gesproken een signaal komt uit P&O dat een contract eindigt. Dat moet tot een reactie leiden om tot een verlenging of een beëindiging te komen. Dat is hier niet gebeurd. Daarmee is het contract beëindigd en wordt iemand uit het systeem gehaald. Er ligt dan immers geen expliciet verlengingscontract dat de leadbuyer dan had kunnen toetsen. Het is de directie Communicatie die daarop niet goed heeft gereageerd. Financiën heeft vervolgens wel de betalingen doorgevoerd gebaseerd op het oorspronkelijke contract voor 9 maanden met een verlenging tot maximaal 24 maanden. Dat was niet correct.

Financiën had moeten controleren of er een verlengd contract lag. Ook dat is niet gebeurd. Dat was een moment geweest om te constateren dat er iets niet goed ging. Er zijn dus twee momenten geweest waarop de organisatie het heeft laten liggen om een fout te herstellen. Hoewel er van de kant van de organisatie geen expliciete verlenging is geweest, is dat voor de betrokkene wel zo. De heer VAN SCHIJNDEL vindt die clausule 4.2 vanaf het begin al dodelijk, omdat dat leidt tot een te hoge financiële waarde van de heel contractuele positie. Dus het contract was van het begin af al nietig en in strijd met de Europese regels. Daarop krijgt hij graag een reactie. Als het contract voor de eerste periode geldig zou zijn geweest, dan loopt het aan het einde van die periode af. Dat is het dan. Dan zijn de betalingen daarna onverschuldigd betaald. Ook daarop graag een reactie. De heer TEESINK stelt dat het contract in zijn ogen niet nietig is. Dus ook die betalingen zijn rechtmatig. Er heeft een letterlijk stilzwijgende verlenging plaatsgevonden. Het probleem is dat het in de gemeentelijke systemen niet is verwerkt. Op geen enkel moment was het de intentie om het contract in eerste instantie langer dan 9 maanden aan te gaan.

De heer VAN DEN HEUVEL hoort dat het nooit de intentie was om langer dan die 9 maanden door te gaan, maar hoe kan het dan dat dat toch in de mail van een ambtenaar terecht is gekomen – de mail waarin wordt gerept over 2025 – en heeft de burgemeester dat besproken met de heer Booij? Burgemeester HALSEMA heeft met de heer Booij gesproken over die functie van programmadirecteur. De afspraak was: 9 maanden aankijken. Ze had geen enkel belang bij een stilzwijgende verlenging en ze vond dat er na 9 maanden een openbare aanbesteding moest komen. Dat wist de heer Booij ook. De heer VAN DEN HEUVEL hoort dat het vanaf het begin al de bedoeling was dat er na 9 maanden een openbare aanbesteding zou moeten komen. Waarom is er dan stilzwijgend verlengd? Waarom heeft niemand gezegd na 9 maanden: het is tijd voor die openbare aanbesteding? Was er een zoektocht geweest en was de heer Booij een geschikte kandidaat en zou de heer Booij het sowieso tot 2025 moeten doen? Burgemeester HALSEMA verzekert dat het echt niet de bedoeling was dat de heer Booij het tot 2025 zou doen. Dat zou ze ook onaanvaardbaar vinden. Ergens is dat

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

idee van 24 maanden post gaan vatten met de gedachte dat het wat langer ging duren en dat de gemeente binnen de Europese aanbestedingsregels zat en dat het nieuwe college de mogelijkheid zou hebben te beoordelen wie het programma dat is opgebouwd, de komende drie jaar vorm zou geven. De heer VAN DEN HEUVEL is benieuwd of de burgemeester dan zelf nooit heeft gedacht dat de heer Booij hier langer zat dan aanvankelijk gedacht en dan aan hem was gevraagd. Kennelijk is er iets gebeurd dat zijn presentie als programmadirecteur rechtvaardigt. Burgemeester HALSEMA was er van op de hoogte en dat is ook besproken, dat er bij de overgang naar een nieuw college sprake moest zijn van een openbare aanbesteding. Dat nieuwe college kon dan bezien wie de nieuwe programmadirecteur zou worden. Wat ze niet heeft gedaan, is het controleren of de contractuele achtergrond op orde was omdat ze dacht dat dat ambtelijk in orde was gemaakt. De heer BOUTKAN is benieuwd of de burgemeester toch nog een ander advies heeft gekregen om het niet enkelvoudig onderhands te doen maar om meerdere offertes aan te vragen. Burgemeester HALSEMA heeft dat advies niet gehad. Ze was er volledig van overtuigd dat dit een gewone en acceptabele stap was voor 9 maanden. De heer BOUTKAN vindt het zorgelijk dat er gewoon wordt uitbetaald zonder dat er opdrachten in de administratie onder liggen. Hij is benieuwd hoe dat kan.

Misschien worden er dus wel vaker facturen betaald aan mensen die daarop geen recht hebben. Burgemeester HALSEMA constateert dat er menselijke fouten zijn gemaakt maar hier zit ook een systeemfout. Ook zij wil de komende tijd samen met de gemeentesecretaris een vinger aan de pols houden om te checken of de gemeente er voldoende in slaagt zaken goed te bewaken. De heer TEESINK stelt dat er wel een contract ten grondslag ligt aan deze facturatie, maar er is niet gecontroleerd of dat het juiste contract was. De conclusie is dat dat toezicht moet worden verstevigd. Dat wordt in het auditprogramma meegenomen. Zonder zaken te bagatelliseren gaat er natuurlijk ook wel eens iets fout met een instroom van zo’n 2.000 contracten jaarlijks. Maar juist hier had dat niet gemogen omdat het al om een afwijking ging. Er wordt nu geanalyseerd wat er fout is gegaan en hoe dat kon. Het betekent een verhoogde dijkbewaking. De heer BOOMSMA begrijpt nog niet hoe het precies zit met die 24 maanden en de rechtmatigheid. Dat was een soort standaardzin die niet in het contract had horen staan. De heer TEESINK weet dat aan alle kanten volstrekt helder was wat de bedoeling was van dit contract en ook de omvang. Als de gemeente gewoon een contract afsluit voor 24 maanden keer 10.000 euro per maand, dan wordt de Europese aanbestedingsgrens overschreden.

Zowel uit de offerte, als uit de leadbuyer, als ook uit het contract zelf blijkt uitdrukkelijk dat het om 9 maanden gaat. Daarmee is het volgens de gemeente geen onrechtmatigheid. De heer BOOMSMA is benieuwd of er nog meer van dit soort contracten zijn als die standaardclausule van 24 maanden erin staat waarbij dit mogelijk een probleem vormt en waarbij dit mogelijk tot onrechtmatigheid kan leiden. Er zou toch een moment moeten zijn na 9 maanden waarop een gesprek plaatsvindt over hoe nu verder. Het ADW-account is stopgezet, maar kennelijk zijn betalingen mogelijk zonder zo’n ADW-account. En als er ook geen emailadres meer is, dan moet dat toch opvallen.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Burgemeester HALSEMA geeft aan dat dat de kern is van waar het is misgegaan. De heer Booij had aangegeven al eerder geen toegang meer te hebben tot zijn account omdat zijn wachtwoord het niet meer deed. Dat was in de coronatijd niet zo makkelijk te repareren, dus hij ging over naar zijn eigen account. Er is wel gepiept vanuit P&O, maar iedereen was met andere zaken bezig. Degenen die met de contracten bezig waren, hebben daar niet op gelet. De burgemeester zelf was met de inhoud bezig. Mevrouw ROOSMA was nog benieuwd naar de reden om de heer Booij als zzp’er in te huren voor zo’n lange periode en zo’n hoog aantal uren. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat het om 9 maanden ging. Als zij had geweten van de stilzwijgende verlenging met dit uurtarief, dan had ze ingegrepen. Er is goed werk geleverd in de hele periode. Het tarief is acceptabel voor 9 maanden, maar niet voor een zo veel langere periode. Dan had er een openbare aanbesteding plaatsgevonden. Die aanbestedingsprocedure moet nu versneld worden doorlopen om ervoor te zorgen dat de continuïteit van het programma niet in gevaar komt. Dat betekent ook dat zij de raad zal informeren over het voorstel van het college voor de constructie voor de komende drie jaar. Mevrouw ROOSMA hoopt dan wel dat het gaat om een verband in loondienst. Mevrouw VAN SOEST ontvangt graag een overzicht van de nog lopende contracten.

Als daar nog fouten in zitten, kunnen die direct worden hersteld – ook om een Wobverzoek te voorkomen. De heer TEESINK legt uit dat er zo’n 1.500 contracten zijn. Hij gaat er niet vanuit dat de raad al die contracten door wil lopen. Hij kan de raad wel informeren over het resultaat van het afgelopen jaar waarbij het merendeel van de contracten is doorgelopen. Er is dus al een hele actie op geweest en die informatie kan naar de raad komen. Mevrouw VAN SOEST ontvangt dat graag. Ze zou echt willen voorkomen dat dit soort situaties zich nog eens voordoen. Overigens vindt ze 1.500 contracten wel heel veel. De gemeente moet erop inzetten dat aantal terug te dringen. Mensen die worden ingehuurd, hebben veelal helemaal geen oog voor de gevolgen die dat met zich meebrengt. Als ingehuurden fouten maken, is de wethouder daarvoor aansprakelijk. Dat heeft echt aandacht nodig. Burgemeester HALSEMA benadrukt dat het college dit soort contracten de afgelopen jaren aanzienlijk heeft teruggedrongen. In z’n algemeenheid is ze het met mevrouw Van Soest eens. Inzicht geven in de twee handen vol contracten met dezelfde constructie waarom mevrouw Van Soest vroeg, daarin is de burgemeester volstrekt welwillend maar ze weet niet of dat nog voor de raad gaat lukken.

Mevrouw POOT constateert dat er op z’n minst geen eenduidig beeld is tussen de burgemeester, de gemeentesecretaris en raadsleden over of zo’n 24-maandscontract nu juridisch in orde is of niet, en of het daarmee nu wel of niet een Europese aanbesteding vergt. Ze zou graag zien dat hierop een second opinion wordt uitgevoerd. Burgemeester HALSEMA is daartoe zeker bereid. Wel heeft ze grote moeite met de suggestie van terugbetaling wegens contractuele fouten die zouden zijn gemaakt. Dat is buitengewoon onredelijk. Die contractuele fouten liggen bij de gemeente. Degene die het werk heeft verricht, hoeft daarvoor niet de prijs te betalen. Mevrouw POOT hoort graag van de gemeentesecretaris hoe dit normaal gesproken gaat. Het lijkt haar normaal dat er een vacature wordt uitgezet.

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Burgemeester HALSEMA vindt dit meer een vraag naar de bestuurlijke verantwoordelijkheid dan naar de technische uitvoering en dus is het een vraag aan haar. Terugkijkend denkt ze dat er beter een open vacature had moeten zijn. Het niet openbaar maken van functies moet echt heel uitzonderlijk zijn. Mevrouw POOT begrijpt nog niet hoe dit zo lang heeft kunnen lopen. Er is toch ook een leidinggevende die wist dat dit contract slechts 9 maanden zou lopen. Ook de heer Booij wist dat zijn contract na 9 maanden zou aflopen en ook hij heeft niets gemeld. Burgemeester HALSEMA wijst erop dat de heer Booij onder de gemeentesecretaris valt en die heeft inmiddels uitgebreid aangegeven wat er is misgegaan. Zelf heeft zij er in die periode echt niet aan gedacht vragen over de contracten te stellen. Er was veel aan de hand, ook al is dat geen excuus. Maar ze heeft er niet aan gedacht. De heer VAN SCHIJNDEL vindt het wel degelijk ook de eigen verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer op het te melden dat hij zijn contract graag verlengd ziet. Dat heeft hij nagelaten. Dus het is nog helemaal niet zeker dat de bedragen die in de tweede periode zijn betaald, ook voor de volle 100 procent verschuldigd waren. Het is ongepast om de heer Booij nu volledig in bescherming te nemen.

Burgemeester HALSEMA denkt dat ook de heer Booij veronderstelde dat het contract stilzwijgend was verlengd omdat hij maandelijks uitbetaald kreeg. Er is bij hem geen alarmbel gaan rinkelen dat er iets niet in de haak was. Mevrouw NANNINGA constateert dat de burgemeester zichzelf tegenspreekt. Eerst heet het dat deze functie na 9 maanden opnieuw moet worden aanbesteed en daarna zegt ze: bij aantreden van het nieuwe college. Welke van de twee is het nu? Dit hele verhaal valt onder de burgemeester. Een collegewissel is daarop van generlei invloed. Burgemeester HALSEMA is alleen voor haar driehoekswerkzaamheden voor Openbare Orde en Veiligheid niet gebonden aan collegeafspraken. Voor al het andere geldt dat ze in collegiale besluitvorming stappen zet. Ergens heeft de gedachte post gevat dat er een 24-maandentermijn was en dat die de komende maanden ergens zou verlopen. Daarmee zou er ruimte zijn de aanbesteding te starten voor aanvang van het nieuwe college voordat de aanbestedingsregels in het gedrang zouden raken. Maar juist daar is iets misgegaan. Mevrouw NANNINGA begrijpt dat bij de collegewissel het beoogde einde van dit contract lag.

Als het altijd al de bedoeling was dit te wisselen bij de collegewissel, dan zou dit toch al lang in gang gezet moeten zijn en niet nu pas ‘in allerijl?’ Burgemeester HALSEMA legt uit dat zij zich na 9 maanden niet heeft bemoeid met de contractuele afspraken met de heer Booij. Dat kan de raad haar kwalijk nemen. Ze heeft daar onvoldoende navraag gedaan. Mevrouw NANNINGA vindt het heel raar dat iemand zo maar maandelijks facturen blijft sturen terwijl hij nota bene geen mailaccount meer heeft. Het is geen maandelijkse salarisbetaling. De burgemeester heeft de heer Booij toch heel vaak nog zien rondlopen na die 9 maanden. Ze vindt het onbegrijpelijk dat niemand heeft gedacht, hoe zit het eigenlijk met die termijn? Burgemeester HALSEMA heeft de heer Booij de afgelopen twee jaar soms één, twee, drie keer per maand ontmoet in staven waar veel anderen bij waren. Dan werd de agenda in een halfuur doorgeakkerd. Daarbij is zijn contract nooit onderwerp van gesprek geweest.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

De heer FLENTGE hoort de burgemeester zeggen dat het onbestaanbaar zou zijn als het contract met dit tarief langer zou doorlopen dan 9 maanden. Maar hij leest dat het contract stilzwijgend is verlengd met de intentie om de werkzaamheden van de heer Booij tot de verkiezingen te laten doorlopen om de beslissing over verdere inhuur over te laten aan een volgend college. Als dat de intentie is, dat is dat toch sowieso veel langer dan die 9 maanden? Dan is het heel gek dat niemand daarop aanslaat. Burgemeester HALSEMA herhaalt dat de heer Teesink het heel ruimhartig voor zijn rekening heeft genomen dat er echt grote fouten zijn gemaakt in de administratie van de gemeente. De heer Booij bleef gewoon zijn werk doen en de afdeling Financiën heeft dat gewoon afgetekend. Daar is het misgegaan. Er is niemand in haar omgeving geweest die haar heeft geadviseerd niet iemand uit haar netwerk aan te dragen. Het ging om een onzekere positie, om een opbouwend programma waarbij gekeken moest worden hoe de functie definitief vormgegeven kon worden. Ze kan iemand voordragen, maar niet de contractuele onderhandelingen voeren. Zo werkt behoorlijk bestuur. De vraag was welke activiteiten er de afgelopen twee jaar zijn ontplooid. Daarover heeft ze de raad middels brieven geïnformeerd. Er is governance opgebouwd; daarop is juridisch advies ingewonnen en er zijn notarieel afspraken over gemaakt.

Dat alles is begeleid door de heer Booij. Bij zijn aantreden is de heer Booij begonnen het programmaplan uit te bouwen. Dat bevat drie lijnen: de nieuwe geschiedenis van de stad. Daarbij horen volksverhalen, moderne geschiedenis, migratiegeschiedenis, geschiedenis van de emancipatiebewegingen. Daarover hebben talloze gesprekken plaatsgevonden en dat is uitgewerkt. De tweede lijn is de ruimtelijke toekomst van Amsterdam: de gemeentegrenzen, de ontwikkeling in de regio. Daarvoor zijn er talloze contacten geweest met andere gemeenten omdat het uiteindelijk ook een regionale viering is. De derde lijn heet nieuw eigenaarschap van de stad. De gedachte daarbij is dat de inwoners, de organisaties, het bedrijfsleven de stad maken. Ook die lijn is helemaal uitgewerkt. Ook daar heeft de heer Booij een groot netwerk opgebouwd en dat geldt ook voor het universitaire netwerk. Inhoudelijk is er enorm veel werk verricht en de burgemeester is daar trots op, ook op de organisatie daarachter. Het gaat niet om een feestje maar om een jaar waarin heel veel activiteiten gaan plaatsvinden. Tot slot wil de burgemeester ingaan om de opmerkingen dat zij zelf een belang zou hebben bij het stilzwijgend verlengen van het contract, dat ze daarop druk zou hebben uitgeoefend. Niets is minder waar.

Als ze ervan had geweten, dan had de burgemeester ervoor gezorgd dat ook de financiële en organisatorische regelingen volledig op orde waren geweest. Mevrouw POOT heeft nog niet gehoord hoe het nu mogelijk was dat het contract niet bij de Wob-stukken zat. Burgemeester HALSEMA hoorde pas woensdag of donderdag van een Wobverzoek. Op vrijdagochtend belde de gemeentesecretaris haar dat er een onderdeel ontbrak. De heer TEESINK kan zich de reactie van mevrouw Poot goed voorstellen. Hij heeft er geen verklaring voor. Er is geen reden voor. Het is niet gebeurd maar het had wel moeten gebeuren. Meer kan hij er echt niet van maken. De heer VAN LAMMEREN wacht nog steeds op twee bijlagen bij het contract. Ook heeft hij nog niet gehoord in hoeverre de wethouder wisten van de aanname van de heer Booij. De heer TEESINK meent dat er in het contract over 6 bijlagen wordt gesproken. Bijlage 1 is niet van toepassing omdat er geen nota van inlichtingen is gemaakt. Dat hoort

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

niet bij dit proces. Er is alleen een mondelinge offerteaanvraag gedaan, dus er is ook geen bijlage 2. De inkoopvoorwaarden zijn de algemene voorwaarden die van toepassing zijn. Die zijn gewoon beschikbaar. De offerte, bijlage 4, zit bij de Wob-stukken. Bijlage 5 is het aanbestedingsdocument maar er is hier geen aanbesteding, dus dat document is niet van toepassing. Bijlage 6 is een integriteitsvraag die in algemene zin van toepassing is net als de inkoopvoorwaarden. Dus een aantal bijlagen is bij deze procedure niet van toepassing. De twee die er wel bij horen, kan hij de raad toesturen, maar die zijn ook gewoon openbaar beschikbaar. De heer VAN LAMMEREN legt uit dat het hem om bijlage 2, de offerte, en het aanbestedingsformulier gaat. Die zijn integraal onderdeel van het contract, zo staat er. Die zijn in bezit van beide partijen. Ze moeten er dus zijn. De heer TEESINK licht toe dat dit een standaardcontract is met standaardverwijzingen naar bijlagen. In deze situatie is er geen nota van inlichtingen, is er geen schriftelijke offerteaanvraag gedaan. Wethouder GROOT WASSINK heeft de vraag van de heer Van Lammeren zo begrepen of er contact is geweest bij het sluiten van het contract. Dat was niet het geval. Wethouder MELIANI sluit zich aan bij woorden. Ze heeft geen enkel contract gezien en is daar niet bij betrokken geweest.

Burgemeester HALSEMA heeft deze vraag in het begin al beantwoord. Dat is namelijk alleen het geval wanneer er een afwijking is op de Europese aanbestedingsregels maar dat was er niet. De heer BOUTKAN informeerde naar de relatie met de issues bij Inkoop en de verbeteringen bij Inkoop die traag gaan. Hij hoort graag van de wethouder Inkoop op welke manier dit met elkaar samenhangt en hoe het systeem kan worden verbeterd. Wethouder GROOT WASSINK is systeemverantwoordelijk voor de inkoop. Er zijn veel verbeteracties in gang gezet. De laatste voortgangsbrief kwam afgelopen november naar de raad. De voortgang is goed. Bij zijn aantreden beliep de onrechtmatigheid circa 120 miljoen euro. Dat is teruggebracht volgens de afgesproken bandbreedtes. Dat erkent de ACAM ook. Het gaat hier om fouten in de opvolging van de procedures en niet om de procedures zelf. Inkoop is mensenwerk, omvangrijk en ingewikkeld. Het krijgt permanente aandacht, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Mevrouw NANNINGA had gevraagd naar het afwijken van de inkoopprocedure, dus in dit geval de onderhandse gunning, moet een bestuurder dat accorderen. Ze wil weten welke bestuurder deze afwijking heeft geaccordeerd. Wethouder GROOT WASSINK stelt dat het niet aan het bestuur is om dergelijke dingen goed te keuren of niet. De leadbuyer tekent daarvoor.

Als systeemverantwoordelijk wethouder hoeft hij niet voor elke afwijking apart toestemming te geven. De heer TEESINK beaamt dat een andere procedure dan de reguliere inkoop onderdeel is van de inkoopspelregels. Daarvan gebruik maken is gemandateerd aan de directeur, niet per se aan een bestuurder. Pas als je wil afwijken van bijvoorbeeld een tarief op wethoudersniveau, dan is het voorbehouden aan het college om een afwijking toe te staan. Burgemeester HALSEMA weet niet of er een urenverantwoording is en ze weet dus ook niet of de raad daarover kan beschikken.

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

De heer TEESINK weet dat er een urenverantwoording is op basis van de factuur, dus niet een gespecificeerde per dag en aantal uren. Dus er staat niet welke werkzaamheden per dag zijn uitgevoerd. Tweede termijn: Mevrouw NANNINGA constateert dat er veel vragen zijn gesteld, maar nog weinig zijn beantwoord. De kern zit natuurlijk in de intentie: was er sprake van vriendjespolitiek? Er is onduidelijkheid over de juridische kant van de zaak. Is het contract al vanaf de ondertekening ongeldig; had deze klus moeten worden aanbesteed? JA21 denkt van wel. De burgemeester stelt dat het wel binnen de regels is. JA21 dringt aan op een onafhankelijk juridisch oordeel – dus niet van de gemeenteadvocaat - en wel binnen twee weken. Net als de twee hoogleraren meent ook JA21 dat een contract voor 24 maanden voor 10.000 euro per maand had moeten worden aanbesteed. De heer Booij was na 9 maanden formeel uit dienst, had geen toegang meer tot zijn e-mail en niemand wist daar niets van. In zijn eigen offerte heeft ook hij gezegd dat de termijn voor deze opdracht 9 maanden was. Hij blijft aan het werk, heel knap zonder mail, bleef gewoon factureren, kreeg gewoon betaald. Hij zou onder de radar zijn verdwenen, maar de burgemeester had wel maandelijks overleg met hem. En niemand, echt helemaal niemand had enig idee dat die overeenkomst was afgelopen.

Mevrouw Nanninga vindt het een heel onwaarschijnlijk verhaal. De gemeentesecretaris heeft zojuist de schuld op zich genomen. De burgemeester neemt weliswaar bestuurlijke verantwoordelijkheid, maar leunt dus dankbaar op deze gemeentesecretaris. Zij dacht immers dat ze op het ambtenarenapparaat kon vertrouwen. De scheiding om de gemeentesecretaris de contractuele zaken te laten afhandelen, is een terechte, maar de verantwoordelijkheid blijft natuurlijk bij de burgemeester. De programmadirecteur had gewoon in loondienst moeten treden. De burgemeester ontkende dat er sprake was van onderhandse gunning, maar het formulier in de Wob-stukken rept letterlijk van een enkelvoudige onderhandse inkoopprocedure. De burgemeester gaf aan een ander idee te hebben bij het woord onderhands. Het hele verhaal rammelt; er is sprake van nalatigheid; er is mogelijk sprake van onrechtmatigheid en de vraag is of er sprake is van vriendjespolitiek. De heer FLENTGE hoorde de burgemeester meermaals zeggen dat de gemeente het achteraf gezien beter openbaar had moeten aanbesteden. Absoluut. Zeker nu het zo nadrukkelijk in de openbaarheid ligt. De burgemeester nam aanstoot aan de woorden van verschillende fracties dat er sprake zou zijn geweest van vriendjespolitiek. Dat is nooit haar intentie geweest en zo opereert zij niet, waren haar woorden. Dat is vanaf nu niet te beoordelen.

Maar als het gaat om het doorspelen van baantjes, dan gaat het om de vanzelfsprekendheid, de lichtzinnigheid waarmee iemand uit het netwerk wordt aangetrokken. Dat is het grote probleem. De heer VAN DEN HEUVEL heeft veel details gehoord in de eerste termijn en ondanks dat kan hij geen echt oordeel geven over hoe of wat en welke conclusie hij daaraan zou moeten verbinden. Er zijn twee opties: óf het was daadwerkelijk de bedoeling na 9 maanden openbaar te gaan aanbesteden óf de heer Booij had eigenlijk gewoon in loondienst moeten treden, maar er is op welke wijze dan ook voor gezorgd dat hij gewoon op de oude voet kon blijven werken. Op basis van de details kan hij niet beoordelen om welke van de twee het gaat. Op den duur is de termijn van 24 maanden gaan rondzingen en daarna zou aanbesteding volgen. Tegelijkertijd zegt de gemeentesecretaris dat die formulering van 24 maanden een fout is die in het contract is geslopen. Daarbij geeft de burgemeester aan dat zij het contract zelf nooit heeft gezien. Dat zou alleen maar kunnen betekenen dat die 24 maanden zijn gaan rondzingen op een moment dat is overlegd hoe lang de heer Booij hier eigenlijk werkte en hoe lang hij nog zou blijven. De intentie is aan het begin toch heel duidelijk geweest: 9 maanden en daarna openbaar aanbesteden. Hij verzoekt de burgemeester dat nog eens helder uit te leggen, want die stukken

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

van het verhaal passen niet op elkaar. Ook wil hij horen hoe het kan dat iemand blijft doorwerken ondanks dat een contract afloopt, de mailaccount wordt afgesloten, en er toch 10.000 euro voor 20 uur per week maandelijks wordt gefactureerd. Hoe dan? De heer VAN LAMMEREN benadrukt dat intenties niet aan te tonen zijn, maar er zit wel een aantal hiaten in het verhaal van vanmiddag. Uitgangspunt was die termijn van 9 maanden – zo stond het in de uitzonderingsaanvraag. Nu maakt de burgemeester zich zorgen over de continuïteit van het programma Amsterdam 750. Hoe kan dat nu, twee jaar na dato? De burgemeester gaf aan wel verantwoordelijk te zijn voor het feit dat ze niet had doorgevraagd naar het contract. Dat is zeker geloofwaardig. Wel is ze politiek verantwoordelijk voor de hele gang van zaken. De gemeentesecretaris heeft veel excuses aangeboden, maar het is niet de heer Teesink die hier politiek wordt bevraagd. Het is echt gek dat er een uitzondering wordt gevraagd voor een contract voor 9 maanden met een eventuele verlenging van 9 maanden. Die uitzondering is een paar keer overlegd – zo laten de e-mailberichten zien. Pas op 24 januari gaat de heer Teesink voor die uitzondering naar de leadbuyer, en dan toch wordt er toch een standaardcontract gepakt. Dat is echt raar mede omdat er een maand lang over dit contract is gesproken.

De bijlagen zijn kennelijk allemaal niet van toepassing, maar ze horen bij het standaardcontract, dus de heer Van Lammeren wil echt bijlage 5 krijgen. Hij vindt het ook heel vreemd dat de offerteaanvraag richting de heer Booij mondeling is gegaan. De vraag is wie die mondelinge aanvraag dan heeft gedaan Het ging om een aanvraag waarvoor ook nog eens een uitzondering werd gevraagd. Er moet toch wel iets op papier staan over de offerteaanvraag richting de heer Booij. Zijn offerte zit bij de stukken, maar niet wat de gemeente heeft gevraagd, bijlage 2. Die moet er dus zijn. De heer Van Lammeren vindt het bizar dat de heer Booij gewoon door factureert, 10.000 euro per maand. En ondanks dat het contract is afgelopen en er een signaal van P&O is geweest, valt dat niet op? Dat vergt echt een betere uitleg. Op 26 januari is er een mail van de gemeente met de vraag tot wanneer de heer Booij programmadirecteur blijft bij Amsterdam 750. Dat luidt het antwoord dat aan de heer Booij is gevraagd tot 27 oktober 2025 betrokken te zijn bij Amsterdam 750 als extern programmadirecteur. Een heel expliciete datum. Waar komt dat vandaan? Er zit licht tussen de uitleg van de burgemeester over Europees aanbesteden – dat zou net onder de grens van 214.000 euro zitten – maar de heer Teesink geeft aan dat het om de contractwaarde gaat die bepaalt of Europese aanbesteding nodig is.

Dus wat is waar? Er lijkt heel veel te zijn misgegaan bij iets wat een uitzondering is. De Partij voor de Dieren zou heel graag een externe toets willen laten uitvoeren op de vraag of de gemeente hier Europees had moeten aanbesteden. De heer Booij heeft nog meer facturen gestuurd. Die ontvangt de raad ook graag. Bij Europese aanbesteding gaat het immers om alle facturen over de afgelopen 48 maanden. De burgemeester gaf aan dat er al een reclamebureau is aangesteld; hij hoort graag welk bureau. De onverklaarbare urenverantwoording is kennelijk elke maand exact 10.000 euro. Als dit de standaardmanier is voor externe inhuur, een contract met een maximumbedrag, dat automatisch maximaal gefactureerd wordt zonder enige urenverantwoording, dan is dat onacceptabel. Hij hoort graag of er ooit in een bila is besproken wat er is gedaan, welke werkzaamheden zijn uitgevoerd. In de integriteitsbijlage staat wanneer er een mogelijke integriteitsverstrengeling is tussen de opdrachtnemer en de gemeente in het kader van dit contract, dan moet dat worden besproken met de contracthouder, in casu de heer Teesink. De vraag is of de gemeentesecretaris ooit een integriteitsgesprek heeft gevoerd over mogelijke integriteitsproblemen waar de heer Booij tegen aanloopt en of de heer Booij daarover ooit iets heeft gemeld bij de heer Teesink. Mevrouw VAN SOEST kan er geen touw meer aan vastknopen.

Ze hoort een wirwar aan informatie en die is niet meer te controleren. Ze wil echt horen of dit geval op zich staat. Gezien alle momenten waarop het mis ging, lijkt dat niet zo. Alle uitleg heeft de hele casus alleen maar erger gemaakt. Zonder urenverantwoording of werkschema is niet

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

te controleren of de heer Booij zo hard heeft gewerkt, ook door de burgemeester niet. Het kan toch niet zo zijn dat Amsterdam 750 nu in gevaar komt; dat kan toch niet alleen van de heer Booij afhangen? Kortheidshalve sluit ze zich aan bij de bijdragen van de voorgaande sprekers. De heer BOOMSMA gaf eerder aan dat de schijn van vriendjespolitiek het vertrouwen in de politiek ondermijnt. Hij begrijpt dat de burgemeester daar fel op reageert en aangeeft dat daarvan geen sprake is, maar het gaat er ook om die schijn te voorkomen. Iemand uit je netwerk zo’n lucratieve opdracht onderhands gunnen, vraagt nu eenmaal extra oplettendheid om volgens de regels te werk te gaan en ook transparant. De hele onderbouwing rammelt. Die 24 maanden hadden nooit in dat contract terecht mogen komen. Gebeurt dat ook zo bij andere contracten? Het blijft de heer Boomsma onduidelijk waarom deze klus niet gewoon is aanbesteed of waarom er niet gewoon een dienstverband is aangegaan. Dat vaste bedrag per maand zonder urenspecificatie laat zien dat het hier feitelijk een loondienstverband betreft. De gemeente kan iemand ook voor 9 maanden in dienst nemen. Na 9 maanden zou er worden aanbesteed, maar dat is niet gebeurd en er zou ook geen enkele afstemming over zijn geweest. Dat maakt het verhaal bizar. P&O heeft wel gepiept, dus de heer Boomsma ontvangt graag die communicatie met P&O daarover.

Hij sluit zich aan bij de vragen inzake die bijlagen. Het feit dat er zo’n specifieke datum werd genoemd vanuit de gemeente op de vraag hoe lang de heer Booij nog zou aanblijven, maakt een vergissing wel onwaarschijnlijk. Dat vergt echt een verdere toelichting. De heer Boomsma wil ook nog horen hoe het is gelopen met die voormalige stichting. Mensen zouden jarenlang vrijwillig hebben gewerkt aan het ontwikkelen van allerlei initiatieven, maar toen er onenigheid ontstond, is die stichting opgeheven. Daarover dus graag meer. Mevrouw POOT heeft na deze middag geen mooier beeld gekregen van de hele casus. Over de bespreking van dit onderwerp in de raad moeten straks maar even heldere afspraken worden gemaakt. De VVD betreurt het dat er geen openbare sollicitatieprocedure is geweest, niet voor een vaste kracht, niet voor een tijdelijke kracht. Dat zou toch normaal zijn geweest. Ze krijgt dan ook graag de toezegging om voortaan als stelregel iedere vacature, welke dan ook, openbaar vacant te stellen nadat er eerst intern is gezocht naar een kandidaat. Dan de vraag of hier wel of niet de aanbestedingsregels zijn geschonden. Daarover bestaat een meningsverschil tussen enerzijds de burgemeester en de gemeentesecretaris en een aantal mensen van de gemeenteraad. Ze is blij met de toezegging voor een second opinion. Die moet er wel vóór de komende raad zijn.

Dit is echt een onderwerp dat de huidige raad moet afhandelen. Mevrouw Poot komt op de facturatie van 10.000 euro maandelijks en misschien wel meer dan 200.000 in totaliteit. Dat is echt te veel. De VVD is er boos over dat er geen urenverantwoording ligt. Veel mensen in Amsterdam werken zich het schompes voor veel minder per maand. Heel veel zzp’ers moeten hun tijd tot op het halfuur nauwkeurig verantwoorden. Dan kan het niet zo zijn dat er alleen een factuur met dan ook nog dit bedrag wordt goedgekeurd. De VVD vraagt daarbij om drie toezeggingen. De gemeente dient contact op te nemen met de heer Booij om alsnog die urenverantwoording te maken. De urenverantwoording dient een normaal onderdeel te zijn van een factuur die iemand, zeker met zo’n uurtarief, aan de gemeente stuurt. De VVD wil dat er altijd eerst intern wordt gekeken of er een kandidaat is. Als laatste de enorme puinbak van systemen en menselijke controles binnen de gemeente. De reactie van wethouder Groot Wassink dat hij tevreden is met de verbeteringen op het gebied van Inkoop getuigt op z’n zachtst gezegd niet van inzicht in de situatie – en eigenlijk is die reactie ongepast. De VVD ontvangt graag een plan van aanpak van de burgemeester en van de wethouder hoe de problemen die nu zijn gesignaleerd, voor het einde van het jaar worden opgelost.

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Mevrouw ROOSMA vindt het absoluut geen fraai totaalplaatje. De gemeentesecretaris heeft weliswaar heel helder uitgelegd wat er fout is gegaan in de systemen, maar GroenLinks vindt het vooral heel belangrijk dat daarvan wordt geleerd. Daarbij is het volgende van belang. Mevrouw Roosma gelooft niet dat er sprake is geweest van vriendjespolitiek, maar ook de schijn daarvan moet worden vermeden. Daarom dienen vacatures altijd open worden gezet waarbij iedereen een kans maakt door te solliciteren. Dan het bedrag en de hoogte van het bedrag wat door externe inhuur wordt geëxtrapoleerd naar 20 uur per week voor zoveel maanden. Het is zeker niet zo dat er nooit gebruik kan worden gemaakt van externen, maar hier lijkt een soort automatisme te zitten in het accepteren dat de gemeente iemand extern inhuurt. Dat automatisme moet een van de verbeterpunten zijn. Daarop krijgt ze graag een toezegging. De heer HOFLAND vindt dat de lat om je aan wet- en regelgeving te houden en het eigen beleid extra hoog ligt wanneer de gemeente iemand inhuurt uit de eigen omgeving. De vanzelfsprekendheid waarmee hier iemand is aangesteld zonder sollicitatie of uitvraag van ten minste drie offertes, vindt D66 onbegrijpelijk. De reden die werd gegeven, was dat er slechts één kandidaat was. Maar dat is niet normaal en dat is niet volgens de regels van de gemeente zelf.

De burgemeester gaf al aan dat ze dat nu anders zou hebben gedaan, maar ze geeft als reden dat het nu te veel over de persoon in kwestie gaat. D66 ziet in die opmerking de kern van het probleem: afzien van offertes betekent dat de rest van de wereld geen kans krijgt. Daarom is die regel er. Als de gemeente daarvan afwijkt, moet ze daar een hele goede reden voor hebben. Het is absoluut niet normaal om geen offertes op te vragen voor diensten tussen de 50.000 en 200.000 euro. D66 wil graag zicht krijgen op hoeveel offertes het hier betreft. De raad heeft de persoon gesproken en de raad heeft gevraagd om een groots feest en om een burgemeester met een groot netwerk, dat zijn wat hem betreft te vage redenen. De raad wist niets van zijn beloning noch van de tijdsduur. Zo veel uur en zo veel geld vindt D66 exorbitant voor de functie die moest worden ingevuld. De suggestie dat de raad erbij was toen dat gebeurde, wijst D66 af. Aanvankelijk was het idee dat de zzp-relatie na 9 maanden zou wijzigen en dat er een aanbesteding zou volgen, maar op enig moment zou het verhaal zijn gaan rondzingen dat het om 24 maanden ging. De heer Hofland hoort graag wanneer het nu duidelijk was voor de burgemeester dat er na die 9 maanden geen sprake was geweest van een aanbesteding of een wijziging van de zzp-relatie in een andere relatie.

Dus op welk moment kwam dat besef? De heer BOUTKAN gaf eerder al aan dat iemand wellicht qua competentie de beste kan zijn, maar dat hoeft niet per se de meest gewenste te zijn bij een onderhandse gunning. Onderhands een opdracht gunnen is een heel ongelukkige keuze – zelfs als het binnen de regels past. Dat gaat vooral op bij een kandidaat uit het eigen netwerk. De PvdA spreekt haar misprijzen uit over dat gedoe met contracten. De afwijking van de leadbuyer en het standaardcontract zijn niet op elkaar afgestemd. De afloop na 9 maanden is ook niet goed geregeld. Dan is er ook nog onduidelijkheid over het wel of niet moeten aanbesteden. Alles duidt op niet-professioneel optreden. Al deze fouten schaden het vertrouwen. Daarom hecht de PvdA sterk aan die externe juridische toets. Die ontvangt hij graag vóór de komende raadsvergadering. De PvdA wil echt weten of er sprake is geweest van onrechtmatigheid of niet. Voorts dient een kwartiermaker altijd een tijdelijke aangelegenheid te zijn. Dat is afgebakend. Die duidelijkheid had aan de voorkant moeten worden gegeven aan de heer Booij. Als de burgemeester aan het ambtelijk apparaat vraagt zaken enkelvoudig te regelen, dan is het lastig om met andere suggesties te komen om daarvan af te wijken. Dat staat los van de persoon van de burgemeester maar heeft wel alles te maken met de zwaarte en de positie van de burgemeester.

Zowel het proces als het systeem zijn voor verbetering vatbaar. De heer Boutkan schrikt wel van het gebrek aan systeemcontrole bij het uitbetalen van facturen door de financiële administratie. Er werd betaald zonder dat er een formele opdracht tegenover stond. Dat gaat niet goed. Hij rekent erop dat de

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

burgemeester met een aantal heel duidelijke verbeterpunten komt. Duidelijker controle op externe inhuur is echt noodzakelijk. Voldoe aan de regels op leg uit, comply or explain. Wat de gemeente intern kan oplossen, in dit geval een programmadirecteur, dat moet ook echt intern worden opgelost – met een tijdelijk contract. Nu gaat het om een jarenlange inzet tot 2025. De PvdA hoopt dat de vervolgfunctie intern wordt geregeld of dat iemand voor een tijdelijke periode in dienst komt. Desgevraagd geeft hij aan dat dit niet over de gemeentesecretaris gaat, maar over een falend systeem rond externe inhuur. Hij probeert al jarenlang die externe inhuur op orde te krijgen – net als de rekeningencommissie inzake inkoop. De gemeentesecretaris heeft aangegeven dat een aantal zaken in het systeem niet goed zitten. Hij wil graag horen hoe de gemeente dat op orde gaat brengen en hij vertrouwt er niet op dat dat allemaal vanzelf goed komt. Daar blijft hij zich voor inzetten. De heer VAN SCHIJNDEL vindt die second opinion superbelangrijk. Dat gaat over de toepasselijkheid van de Europese aanbestedingsregels en de rechtsgevolgen als ze toepasselijk waren.

Wat gaat dat betekenen voor de betalingen die in de tweede periode zijn verricht? De advocaten van Pels Rijcken acht hij hoog, maar in deze gevoelige zaak vindt hij het belangrijk dat niet de vaste advocaat, maar een echt onafhankelijk advocaat met een juridisch oordeel komt. De heer VELDHUYZEN stelt dat de schijn van vriendjespolitiek voorkomen had moeten worden. Daarmee is onvoldoende rekening gehouden. Er had een vacature voor een vaste kracht moeten komen. Externe inhuur vormt een breder probleem. Er zijn meer externen aan het werk voor de gemeente die erg veel geld verdienen, maar die net zo goed vaste kracht zouden kunnen zijn en zouden moeten zijn. BIJ1 vindt het pijnlijk om te zien hoe er met gemeenschapsgeld wordt opgegaan en al helemaal in deze tijd. Burgemeester HALSEMA benadrukt nogmaals dat zijzelf overal bestuurlijk verantwoordelijk is – ook voor zaken waar ze geen zicht op heeft. De raad heeft de gemeentesecretaris gevraagd hierbij vanavond aanwezig te zijn in verband met het hoge technische gehalte van een deel van het debat, maar de verantwoordelijkheid ligt bij haar. Het bestuur is niet onfeilbaar, maar het bestuur moet wel zo open mogelijk antwoorden geven wanneer er vragen zijn over het handelen. Ze hoopt dat ze de raad daarin maximaal tegemoet is gekomen. In volle openheid heeft ze getracht uit te leggen hoe de werving, de aanstellingsprocedure etc.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11796163/2