CConstaterende datAmsterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

Definitief verslag AZ 03-02-2022 & 08-02-2022

Raadscommissie Algemene Zaken 3 februari 2022, gemeente Amsterdam34.512 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Vergadering Vergaderdatum

Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Donderdag 3 februari 2022 van 13.30 tot 18.20 uur en van 19.30 tot 22.45 uur en dinsdag 8 februari van 19.00 tot 21.20 uur in de raadszaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 7 april 2022

Voorzitter: de heer Vroege Portefeuillehouders: burgemeester Halsema, wethouder Groot Wassink (Inkoop), wethouder Meliani (Personeelszaken) en de gemeentesecretaris de heer Teesink Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Flentge (SP), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Hofland (D66), de heer Khan (DENK), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Nanninga (JA21), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Roosma (GroenLinks), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Taimounti (NIDA) en de heer Veldhuyzen (BIJ1) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T.

Bakker (SP), mevrouw Bloemberg (PvdD), mevrouw Bosman (D66), de heer Van Dantzig (D66), mevrouw De Grave (VVD), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Grooten (GroenLinks), mevrouw Kiliç (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper (ChristenUnie), de heer Mbarki (PvdA), de heer Olsen (ChristenUnie), de heer Torn (VVD), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Wijnants (VVD) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: mevrouw El Ghabzouri, mevrouw Van GroenendaelRijken, de heer Van der Linde, de heer Schrijver, mevrouw Veenhoff, de heer Verbeek, de heer Vreugd, de heer De Vries en de heer De Wiedeler

Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. Het is wederom een digitale vergadering, wat betekent dat alleen de voorzitter en de griffier fysiek aanwezig zijn. Welkom aan de gasten: burgemeester Halsema, wethouder Groot Wassink, wethouder Meliani en de gemeentesecretaris. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van de heer Schreuders van de Democratisch Socialisten. De vergadering zal naar verwachting twee dagdelen beslaan. c. Vaststellen agenda De leden Nanninga, Flentge, Van de Heuvel, Van Soest, Van Lammeren en Boomsma hebben een actualiteit aangemeld over de inhuur van een parttime directeur en schending van mogelijke aanbestedingsregels. De actualiteit wordt toegelaten. Punt 3, 4, 5, 6 en 8 worden gehamerd; de commissie heeft geen behoefte (meer) aan bespreking van de punten 10 en 12. Punt 17 wordt doorgeschoven naar de volgende

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

raadscommissievergadering. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissie Algemene Zaken d.d. 13 januari 2022 Het verslag van de openbare raadscommissie Algemene Zaken van 13 januari 2022 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda De heer VELDHUYZEN vraagt inzake motie nr. 695 (KDD) van de begroting 2022 over wachttijden bij de basisregistratie personen of die wel op de juiste termijnagenda staat. Wellicht is die beter op z’n plaats bij de commissie AZ. Hij is benieuwd hoe het staat met de afdoening van de motie. Wethouder GROOT WASSINK vindt dit een terecht punt. Hij pakt deze vragen op. f. Tkn-stukken g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Ingekomen is een ongevraagd advies inzake evaluatie/onderzoek gewijzigde werkwijze bezwaarprocedures. Dit punt kan worden betrokken bij punt 20. Mevrouw VEENHOFF licht namens stadsdeelcommissie West dit advies toe. Het stuk is al van vorig jaar, maar hoort precies bij de stukken van agendapunt 20 waar het gaat over verbetering van de juridische kolom en de relatie tussen overheid en burger. Zij heeft veel bezwaarmakers gesproken, zittingen gevolgd, andere signalen ontvangen en uiteindelijk heeft dat tot dit advies geleid dat in het stadsdeel unaniem is aangenomen.

Er is nog geen antwoord op het advies gekomen en daarom ziet ze graag dat het advies bij de beraadslaging over de voorstellen van de burgemeester wordt betrokken. Die discussie is immers gericht op de bezwaarprocedure. Het advies spreekt voor zich: nu een goede evaluatie naar de huidige gang van zaken rond de bezwaarprocedures. Er liggen diverse onderzoeksvragen en binnengekomen signalen. De burgemeester benadrukt het verschil tussen rechtmatig handelen en rechtvaardig handelen. Daar gaat dit advies ook over. Alle belangen dienen dan wel goed in beeld te zijn/komen en burgers dienen goed gehoord te worden. De bezwaarprocedure is daartoe een belangrijke eerste linie . Burgers hebben overigens veelal een feilloos gevoel voor wat rechtvaardig is, maar de huidige bezwaarprocedures werken dat tegen. Daar ligt immers de nadruk op rechtmatig handelen. In de huidige tijdsgeest waarbij de relatie overheid – burger zo onder druk staat en het vertrouwen zo laag is, ligt het voor de hand een andere weg in te slaan. Voor de korte termijn heeft mevrouw Veenhoff nog enkele quick winideeën als daartoe vragen komen. Op de vraag van de heer Boomsma of het niet beter zou zijn een onafhankelijke bezwaarschriftencommissie te hebben, verduidelijkt ze dat een externe voorzitter al een quick win zou zijn net als een individuele behandeling.

Dat vergt uiteraard een tijdsinvestering en een opleidingsinvestering. Het is wel zaak de situatie eerst goed te evalueren. Het bezwaar tegen een onafhankelijke commissie zou de langere tijd zijn die procedures dan vergen, maar in de praktijk bestaat de tegenstelling eigenlijk niet. Zo’n

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

procedure wordt bijna altijd verlengd. De VOORZITTER bedankt mevrouw Veenhoff voor haar toelichting. Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw EL GHABZOURI spreekt op persoonlijke titel in over de Wildemanbuurt en de sloop aldaar. De wijk is verpauperd en staat bekend als een probleemwijk. Toch is de gemeenschap daar heel hecht. Bewoners hebben ondanks alle bijeenkomsten het gevoel dat hun stem niet wordt gehoord. Het probleem is niet de renovatie, noch de herindeling van de openbare ruimte, maar de schrijnende staat van de woningen. De woonblokken zijn verouderd, er zit schimmel in, ze tochten en er zitten hoge loodconcentraties in de waterleidingen. De GGD raadt zelfs af het leidingwater te drinken. Het is geen wonder dat er een groot wantrouwen jegens publieke instanties heerst. De buurt voelt zich genegeerd; mensen zijn boos. De letterlijk verrotte behuizing jaagt de jonge Amsterdammers de straat op. Hangjongeren vol wantrouwen en een slecht perspectief op de arbeidsmarkt vormen een gewild doelwit voor criminelen – en dat gaat van kwaad tot erger. Ze roept de burgemeester op te starten met het geven van aandacht aan jongeren in de Wildemanbuurt. Zonder aanpak van deze buurt is het masterplan Nieuw-West gedoemd te mislukken.

De bewoners – en hun kinderen – reken op de burgemeester! Overigens is er nooit iets terechtgekomen van het conceptvernieuwingsplan uit 2009 ondanks beloften uit Den Haag en de Stopera. Ze overhandigt symbolisch de petitie met handtekeningen namens de Actiegroep bewoners Wildemanbuurt. Eerder heeft ze bij de raadscommissie Wonen en Bouwen ingesproken afgelopen november. Ze ziet graag of de burgemeester bereid is serieus te onderhandelen met Stadgenoot om van de Wildemanbuurt een prachtwijk te maken. Ze is ook benieuwd naar de reactie van andere partijen. De actiegroep is in gesprek met Stadgenoot maar dat heeft tot nu toe niets opgeleverd. Stadgenoot zegt geen geld te hebben. In antwoord op de vraag van de heer Khan geeft mevrouw Hatima aan dat enkele bewoners van de actiegroep betrokken zijn bij het Masterplan Nieuw-West. Het gaat echter om de thuissituaties en veel minder om activiteiten een keertje per week elders. Alleen met studiezalen zijn contacten. BIJ1 zegt toe snel bij deze actiegroep langs te komen. Burgemeester HALSEMA is zich sterk bewust van de kwetsbare situatie in de Wildemanbuurt en hoe lang dit al gaande is. Ze komt graag de petitie persoonlijk in ontvangst nemen ergens de komende weken. Ze zal er eigenhandig op toezien dat de aansluiting op het masterplan de komende tijd goed vorm krijgt.

De heer VREUGD spreekt in op persoonlijke titel over het sekscentrum dat in de Bijlmer dreigt te komen. De Bijlmer voelt zich als een kolonie van de centrale stad: alles wordt voor hen beslist. De bewoners willen geen sekscentrum in de Bijlmer. Hij wil ook terug naar een stadsdeel met gekozen raadsleden die zich inzetten voor de eigen bewoners van de Bijlmer. Dus geen adviezen die het stadsbestuur naast zich neerlegt, maar besluiten. In plaats van een sekscentrum willen bewoners woningen voor hun jongeren, veiligheid in de Bijlmer, aandacht en meer begeleiding voor de jongeren en de ouderen, een stadsdeel dat besluiten kan nemen. Schoolverlaters hebben aandacht nodig. Licht hen in dat ze stemrecht hebben, dat ze in de commissie terecht kunnen komen. De Bijlmer heeft een krachtige raad nodig die zelf besluiten kan nemen.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Desgevraagd geeft de heer Vreugd aan dat het alternatief, de Wallen houden zoals die zijn, misschien een betere oplossing is. Een sekscentrum in de Bijlmer is onbespreekbaar. Bij het masterplan Zuidoost is hij niet betrokken. Wel voert hij overleg in zijn wijkraad. De heer VAN DER LINDE spreekt in op persoonlijke titel over het antioverheidssentiment als risico. Dat is terecht. Toch wordt niet gekeken waar dit vandaan komt. De focus ligt op het aanpakken van deze burgers. Maar mensen zijn ontevreden. Veel dingen zijn wel degelijk lokaal op te lossen – bijvoorbeeld een betaalbare woning. Recent heeft zelfs de Ombudsman de noodklok geluid. Dit stadsbestuur kiest zijn prioriteit anders en zet in op het aanpakken van krakers in plaats van de leegstand. Amsterdammers zijn boos, sommigen worden radicaal, anderen zelfs extremistisch. Het huidige de-radicaliseringsbeleid zet in op repressie. Dat is zeker geen manier om mensen te helpen. Als het om zijn eigen situatie gaat, brengt hij naar voren dat hij destijds werd bedreigd – wat de politie erkende – maar hij werd niet geholpen, raakte zijn huis kwijt en radicaliseerde – waarbij dus geen sprake is van extremisme. Toch zijn al zijn rechten keer op keer geschonden. Gelukkig stelt de rechter steeds vaker vast dat die schending onrechtmatig is. Excuses en schadevergoeding laten nog steeds op zich wachten.

Wel is Interpol inmiddels ingeschakeld. Europarlementariërs konden hun oren niet geloven. Zijn zaak krijgt nu internationaal aandacht. Hij besprak dit afgelopen week nog in Brussel. De werkwijze van de gemeente blijkt in een Europese tendens te passen. De rechtsstaat wordt steeds verder uitgehold. Maar mensen worden daardoor alleen maar bozer en bozer: en daar is de vicieuze cirkel. Hij roept het stadsbestuur op te breken met deze heilloze weg van het schenden van rechten van burgers onder het mom van veiligheid. Los de reële problemen van Amsterdammers op en help mensen in de problemen ruimhartig. Blijf de rechten van Amsterdammers respecteren. Desgevraagd geeft hij richting de heer Khan aan, dat hij ernstig werd bedreigd en heel vaak aangifte heeft gedaan bij de politie, waarmee echter nooit iets is gedaan. Dat heeft hij keer op keer aangekaart bij de mensen van OOV, maar ook dat werd kennelijk als gezeur gezien. Dat heeft ertoe geleid dat hij in een isolement terechtkwam. Zijn huis is hij kwijt. Daar heeft niemand in deze raad op willen reageren. Bij agendapunt 7: De heer WIEDELER spreekt in namens verschillende amusementshallen. De hele branche gaat op de schop, terwijl een gemeentelijk kansspelpreventiebeleid ontbreekt. Het startsein voor dit beleid kwam van GroenLinks afgelopen oktober.

Zo’n beleid vergt toch eerst onderzoek naar het verband tussen de hallen en verslaving. Het vergunningsplatform levert geen zinvolle bijdrage aan het voorkomen van kansspelverslaving. Veel automatenhallen vormen juist een veilige tegenstander voor al die fouten op de markt: de onlinegokmarkt, de Holland Casino’s en de diverse krasloterijen. De voorzitter van de Kansspelautoriteit deed gisteren in het nieuws de oproep aan gokwebsites om de daglimiet te verlagen – 100.000 euro. Juist de amusementshallen heeft dergelijke problematische spelers tijdig in het vizier dankzij Cruks. Het personeel is erop getraind dit spelgedrag te herkennen. Problematische spelers worden doorgestuurd naar de juiste instanties. Als derde geeft hij aan dat het onderzoek uit 2020 naar de overgangstermijn achterhaald is. De branche is harder getroffen door corona dan te voorzien was. Actualisatie van dat onderzoek is nodig alvorens de overgangstermijn vast te stellen. Hij nodigt de raad uit eens langs te komen om te kijken hoe het eraan toegaat. Op de vraag of de verordening gaat bewerkstelligen dat de risico’s kleiner worden, legt de heer Wiedeler uit dat er in een automatenhal een slot zit op een uurverlies van 40 euro per kast. Elders is dat 100.000 euro per dag. De automatenhallenbranche denkt de preventie met haar beleid juist goed voor elkaar te hebben.

Mevrouw VAN GROENENDAEL-RIJKEN spreekt in namens de JVH gaming & entertainment group. Zij exploiteren drie speelautomatenhallen in Amsterdam, waarvan

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

twee in de Reguliersbreestraat. Per 1 september 2021 zou de wijze van vergunningverlening veranderen. Regels werden opgesteld over de wijze waarop iedereen kon meedingen naar de vergunning. Na drieënhalf jaar wordt er in feite enkel een besluit genomen over een overgangsregeling, maar er ligt nog helemaal geen beleid. Zij zou graag vergunningen samenvoegen en uit het centrum vertrekken, een ambitie die aansloot bij project 2012 en bij het uitvoeringsprogramma Aanpak binnenstad. Toch is er nog altijd niets gebeurd. Bij haar zienswijze op de conceptverordening heeft zij toegelicht hoe een verplaatsing mogelijk zou zijn. Helaas worden die suggesties aan de kant geschoven en blijft ze met twee vestingen tot 2033 in de Reguliersbreestraat. De burgemeester kan tijdens de overgangsperiode bekend maken dat aanvragen kunnen worden ingediend. Daartoe moeten alle betrokkenen wel weten welke beleidskeuzes er worden gemaakt. Wachten tot 2033 kan toch niet aan de orde zijn. Dat betekent immers dat er geen uitvoering wordt gegeven aan de uitvoering van de Aanpak binnenstad. Er zouden immers maatregelen komen voor functiemenging en diversiteit. In de Omgevingsvisie kan nu geen rekening worden gehouden met de beleidskeuzes voor speelautomatenhallen. Een integrale aanpak is nodig.

Ze roept het stadsbestuur op haar voorstellen voor verplaatsing over te nemen, de burgemeester de opdracht te geven de verordening hierop aan te passen en met een visie te komen op een toekomstbestendig speelautomatenbeleid waar kwaliteit voorop staat. Desgevraagd legt ze uit dat voor een verhuizing de verplaatsingsoptie in de verordening moet worden opgenomen. Daarvoor ligt een tekstvoorstel. En er is een vestigingsbeleid nodig. Er zijn sowieso twee exploitanten met meerdere vergunningen die ook graag zouden verplaatsen – eveneens in combinatie met samenvoeging van de vergunningen. De heer DE VRIES spreekt in namens De Vries en Vet Exploitatie BV en Entertainment - Tegeto BV. De overgangstermijn moet ingaan op het moment dat de verordening wordt vastgesteld en niet op 1 oktober 2018. De eerdere brief was ter informatie; de gemeente zou in overleg gaan met de branche maar daarvan is geen sprake. De brief van de burgemeester heeft voor heel veel onrust in de branche gezorgd. De rekenkamer heeft bovendien aangegeven dat er met deze schaarste niets hoeft te gebeuren. Hij zou het bedrijf graag willen overnemen van zijn vader in de overgangstermijn, maar ook al voldoet hij aan alle voorwaarden, dan nog bestaat de mogelijkheid dat bij verandering van bestuur de vergunning wordt ingetrokken. Ook het begrip zeggenschap zoals dat nu staat geformuleerd, leidt tot rechtsonzekerheid.

Desgevraagd licht de heer De Vries toe dat de overgangstermijn nu moet ingaan en niet in 2018, want anders heeft hij heel weinig tijd om in te spelen op verandering. De onzekerheid neemt alleen maar toe. Bij agendapunt 20: De heer VERBEEK spreekt in op persoonlijke titel. Hij vindt het goed dat B en W de juridische functie hebben opgepakt. Vooral met vergunningen gaat het niet goed: behandeling verloopt partijdig in het voordeel van aanvragers, in het nadeel van omwonenden en leidt tot schade van het openbaar belang. Eerder is het klantdenken uit de beleidstekst van de vergunningen geschrapt. Zo falen de checks and balances van de rechtsstaat Amsterdam. Om een onwettige vergunning toch overeind te houden gaan arresten ook na bezwaar heel ver. Bijvoorbeeld de strijd in de jaren 2018, 2019 en 2020 tegen bewoners van Noord die zonder jurist gelijk kregen in de Raad van State. Maar dat betekent wel een enorme verspilling van tijd en energie. Zo wint de gemeente verspeeld vertrouwen zeker niet terug en haalt het haar bezuinigingsdoelen niet. B en W uiten zich kritisch in de voorliggende verkenning, maar nog niet kritisch genoeg. Zij gaan in op het falen van de rechtvaardigheid. Prima, maar het gaat ook om het falen van de rechtmatigheid. De kwaliteit van het werk van de juristen staat niet ter discussie, zo stellen B en W bij voorbaat.

De vergunningverlening komt in de juridische functie niet eens voor, terwijl het juist in die vergunningverlening vaak misgaat. In de verkenning ontbreekt de evaluatie van de bezwaarprocedure. Stadsdeel West wees daar ook al op. Juist bezwaarprocedures zouden een leereffect moeten

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

opleveren. Maar het voorkomen van juridische fouten en goede bezwaarbehandeling helpen verspeeld vertrouwen terugwinnen en maken bezuinigingen mogelijk. Daarom ziet hij graag in de volgende raad dat B en W in de juridische vernieuwing eerst en vooral kijkt naar de kwaliteit van de juristen en de kwaliteit van de bezwaarprocedure. Desgevraagd licht de heer Verbeek toe dat het probleem niet primair bij de juristen zit, maar in de vergunningverlening, in de aanvraag. Men houdt overeind wat er eerder is gebeurd, ongeacht of het om een klant gaat of niet. Het moet echter gaan om een heroverweging. De heer SCHRIJVER is blij dat er eindelijk aandacht is voor checks and balances in Nederland dankzij de toeslagenaffaire. Recent is er onderzoek gedaan in de provincie Limburg: Engelen bestaan niet. Daar wordt het belang van tegenmacht benadrukt, maar in Amsterdam is het organiseren van tegenmacht kennelijk moeilijk. Niemand heeft immers ooit verantwoording over de juridische functie gevraagd en ook de burgemeester vindt het kennelijk niet nodig verantwoording af te leggen over het functioneren van de juridische functie. Er was gevraagd om een onafhankelijk onderzoek, maar de burgemeester volstaat ermee te verklaren dat de kwaliteit van de Amsterdamse juristen niet ter discussie staat.

Het is begrijpelijk dat ze haar ambtenaren wil beschermen, maar het gaat niet om een aanval op personen, maar om functionarissen en systemen die disfunctioneren. Een lerende organisatie moet ruimte bieden voor het maken van fouten. Daarbij gaat het om de balans tussen presteren en leren. Zelf uitleg geven over wat er is misgegaan, moet worden omarmd: van fouten kun je leren. Ook bij de volksvertegenwoordiging ziet hij een verziekt idee over verantwoorden: de oppositie gebruikt het als afrekenmethode en de coalitie houdt bestuurders krampachtig uit de wind. Dat levert perverse democratie op. In Amsterdam ziet hij grootschalig juridisch falen en gemeentelijke partijdigheid in het voordeel van de vergunningaanvragers en in het nadeel van de omwonenden. Is dit netwerkcorruptie of is het lamlendigheid? Alleen onafhankelijk onderzoek naar de juridische functie kan dat blootleggen. Desgevraagd wijst hij op de twaalf concrete aanbevelingen in het rapport. Vooral bij die vergunningverlening gaat heel veel mis. Dat gaat al mis bij de mandatering van de ambtenaren. Die mandatering dient echt op een hoger niveau te liggen. Uiteindelijk is de dagelijks bestuurder degene die verantwoordelijkheid draagt. Het woord netwerkcorruptie is een bestuurskundige term. Daarbij gaat het om een soort groepsvorming binnen een gemeente. Dan wordt het ons-kent-ons en ouwejongenskrentenbrood.

De VOORZITTER bedankt alle insprekers voor hun bijdragen. c. Actualiteiten en mededelingen Actualiteit Actualiteit van de leden Nanninga, Flentge, Van den Heuvel, Van Lammeren, Van Soest en Boomsma inzake berichten in de media over inhuur parttime programmadirecteur en schending mogelijk aanbestedingsregels Mevrouw NANNINGA weet dat Propria Cures de externe inhuur liet Wob’en van het aanstellen van een goede kennis van de burgemeester als consultant voor Amsterdam 750 jaar. Daarbij lijkt een probleem met de aanbesteding te spelen en de inhuur van de heer Booij. De heer Booij is voor een fors bedrag voor lange tijd ingehuurd en dat lijkt strijdig met de geldige aanbestedingsregels. Ze is benieuwd waarom er geen openbare aanbesteding is gedaan. Verschillende hoogleraren menen dat deze klus echt openbaar aanbesteed had moeten worden. Dat niet te doen vergt een speciale ontheffing. Het argument dat is aangedragen is ‘dat het een zeer bijzondere opdracht betreft’ en na een lange zoektocht werd eindelijk de juiste man gevonden. Mevrouw Nanninga wil weten hoe het kan dat de toestemming een dag eerder is getekend dan die is aangevraagd. De

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

toestemming werd voor 9 maanden gevraagd, maar het contract spreekt over 12 maanden en het is nog eens verlengd met 12 maanden. En wisten leadbuyers van de aanbestedingsnorm van 240.000 euro? Er zou een enorme zoektocht zijn geweest. Hoe is dat gegaan en wie beoordeelt naar wie de klus toe gaat? Ze hoort graag wat de heer Booij precies heeft gedaan voor 10.000 euro publiek geld per maand. De gemeente heeft als doel externe inhuur terug te dringen. Dat maakt het bijzonder dat dit dure en specifieke geval niet tegen het licht is gehouden en zelfs stilzwijgend is verlengd. Een ambtenaar heeft per mail aangegeven dat deze aanstelling voortduurt tot oktober 2025. Een dag later werd dit statement ingetrokken en de desbetreffende ambtenaar is niet meer werkzaam op dit onderwerp. Ze is benieuwd hoe het kan dat die datum is gaan circuleren. Mevrouw Nanninga wil echt weten hoe dit allemaal zo heeft kunnen gebeuren. Het gaat om tonnen, terwijl andere werknemers hier moeten smeken om een nulurencontractje. Ze concludeert hier een groot gemis aan bestuurlijke sensitiviteit. Overigens was de woordvoering van de burgemeester in De Telegraaf ronduit stuitend. “De burgemeester legt donderdag verantwoording af ook aan raadsleden die niet het geduld hebben om het debat af te wachten en hun mening vooraf te baseren op onjuiste suggesties en aannames.” Hautainer dan dit is bijna niet mogelijk.

Verantwoording afleggen aan een raadslid is geen gunst. De heer FLENTGE ziet dat de Stopera is verworden tot een baantjesverdeelmachine tegen bizar hoge vergoedingen. Het verschil met goede contracten met bijvoorbeeld stadsloketmedewerkers kan haast niet groter zijn. 10.000 euro per maand voor een baantje van 20 uur per week voor een bekende van de burgemeester, dat maakt een aanbesteding kennelijk overbodig. De echt waardevolle medewerkers voor de gemeente Amsterdam zijn niet de feestjesfixers die met 10.000 naar huis gaan. Dit stuit de heer Flentge en veel Amsterdammers met hem tegen de borst. En dan is dit contract ook nog even verlengd. De heer Flentge wil weten wie nu eigenlijk deze beslissing heeft genomen. Heeft er niemand gewaarschuwd? Beseft de burgemeester wel hoe lelijk dit is? Amsterdammers voelen zich belazerd en dat is heel begrijpelijk. De heer VAN DEN HEUVEL betreurt het zeer dat de voorbereidingen voor het feest Amsterdam 750 jaar zo lelijk zijn begonnen. Het is immers een bizar verhaal. De gemeente maakt al heel lang een punt van de externe inhuur, hoe die contracten in elkaar zitten en wat daar wel of niet mogelijk is.

Maar voor dit project komt er een directeur van buitenaf want ‘hiervoor is toch wel bijzondere kennis en expertise nodig.’ Hij kan niet begrijpen dat er tussen de duizenden ambtenaren geen enkele geschikte persoon rondloopt die deze taak op zich had kunnen nemen. En dan is er nog de vraag waarom dit niet gewoon via een aanbesteding is gedaan. Zelfs als er van een procedure wordt afgeweken en een motivatie daarvoor wordt aangedragen, dan wordt er een contract opgesteld dat daarmee dan weer in strijd is. Hij ziet een kwestie van fout op fout op fout. De schijn van vriendjespolitiek hangt hier omheen. Als het geen vriendjespolitiek is, dan is de mate waarin de organisatie niet op orde is, nog groter dan de heer Van den Heuvel eigenlijk dacht. Daar krijgt hij graag een reactie op. Dan het bedrag. Veel Amsterdammers hebben het zwaar. Juist bij zo’n feest als Amsterdam 750 jaar waarbij Amsterdam haar identiteit viert, waarbij zo veel verschillende groepen in de stad samenleven en waarbij mensen zijn die het heel lastig hebben, dan is iemand inhuren voor 125 euro per uur om het feest te organiseren, 10.000 euro per maand voor 20 uur in de week, enorm ongemakkelijk. Hij kan niet begrijpen dat het college dat ongemak niet voelt. De heer VAN LAMMEREN is benieuwd hoe het kan dat de raad nog steeds niet beschikt over het volledige contract.

In de bijlagen ontbreekt nog altijd de offerteaanvraag vanuit de gemeente en bijlage 5, het uniform Europees aanbestedingsdocument. Hij hoort graag hoe het kan dat een woordvoerder vandaag heeft laten weten dat dat geen

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

onderdeel zou vormen van het contract – terwijl dat toch echt wel in het contract staat. Hij krijgt graag inzage in die stukken. In De Telegraaf heeft de heer Van Lammeren inderdaad gezegd dat het de schijn heeft van vriendjespolitiek. Anders kan hij het niet uitleggen. Een aanbestedingsprocedure heeft simpelweg niet plaatsgevonden. Hij hoort graag wie de andere twee kandidaten zijn die er volgens de regels zouden moeten zijn en waarom de gemeente voor de heer Booij heeft gekozen en niet voor de anderen. Het bedrag gaat over 240.000 euro: 24 maanden 10.000 euro. Of er wel of niet gefactureerd is, is niet interessant. Daarover is de Europese aanbestedingswet 2012 heel expliciet. Hij is benieuwd naar de visie van de burgemeester hierop. De afdeling Juridische Zaken zegt immers dat het niet klopt en dat dit geen aanbesteding hoefde te zijn. Hij zou graag zien dat de gemeente dat juridische advies extern laat toetsen. Hij vindt het onbegrijpelijk dat er bij inkoop een uitzondering wordt gemaakt: een contract voor 9 maanden met 9 maanden verlenging en vervolgens komt er een contract voor 24 maanden, 12 plus 12 maanden verlenging. Hij wil graag weten of de leadbuyer dat uiteindelijke contract heeft gezien. Die heeft immers een contract toegestaan van 9 plus 9 maanden.

Gezegd wordt nu dat het niet de bedoeling was de heer Booij per 1 februari nog in dienst te hebben, dus wie is dan nu zijn opvolger? Iemand vanuit de gemeente gaf immers eerder aan dat het de bedoeling was de heer Booij tot 2025 in dienst te laten als extern programmadirecteur. De heer Van Lammeren wil echt weten hoe dat nu precies zit. En dan het bedrag. Ook al zou het zo zijn dat het totale bedrag 210.000 euro behelst en daarmee onder de aanbestedingsgrens van 214.000 euro voor een Europese aanbesteding blijft, dan nog zegt de Europese Aanbestedingswet dat alle inhuur over de afgelopen 48 maanden bij elkaar opgeteld moeten worden. Kijkend naar de facturen waarover de heer Van Lammeren beschikt, weer zo’n 30.000 euro in de afgelopen maanden voor allerlei andere diensten, dan komt het totaalbedrag ruim boven die 214.000 euro. Als laatste hoort hij graag wat de wethouders weten van deze inkoopprocedure en in hoeverre de burgemeester hierbij betrokken is geweest. Mevrouw VAN SOEST stelt vast dat weer het stadsbestuur in opspraak is en weer zijn er schimmige afspraken gemaakt. De heer Booij heeft de afgelopen twee jaar voorbereidingen getroffen voor het Amsterdam 750 jaar-jubileum en daarvoor mocht hij 10.000 maandelijks declareren. Daarbij gaat het om de heer Booij die de burgemeester adviseerde toen zij in 2018 een gooi deed naar het burgermeesterschap.

Mevrouw Van Soest heeft een aantal vragen: waarom is de klus niet openbaar aanbesteed; welke argumenten had de burgemeester om de klus aan de heer Booij toe te kennen; welke bijzondere zaken gelden de uitzondering hier? De klus zou maximaal 9 maanden duren met een uitloop van weer 9 maanden, maar in de overeenkomst die de gemeentesecretaris sloot, staat een maximum van 24 maanden. Ze ontvangt graag een exact overzicht van alle werkzaamheden die de heer Booij heeft uitgevoerd. Dit is niet meer uit te leggen aan de mensen van de toeslagenaffaire of aan de mensen die dagelijks naar de voedselbank moeten. Het is een nieuw dieptepunt dat echt opheldering vergt. De heer BOOMSMA vindt het voor het vertrouwen in de politiek van groot belang om de schijn van vriendjespolitiek te vermijden. Het feest Amsterdam 750 jaar moet een feest voor alle Amsterdammers zijn, voor de hele stad. Het is ook weer niet zo dat je iemand die heel geschikt is voor de klus, niet kunt aannemen omdat je bevriend bent, maar daarbij is het wel extra belangrijk de regels zorgvuldig te volgen. Aan die zorgvuldigheid heeft het hier ontbroken. Dan blijkt eerst uit de Wob-stukken dat het contract er niet bij zit. Dat is nu hersteld. Aanvankelijk werd gezegd dat de heer Booij tot 27 oktober 2025 aan zou blijven. Dat is wel heel specifiek.

Hij hoort graag meer over het contract van 24 maanden dat volgens hem in strijd is met de Europese aanbestedingsregels ook als er over die periode minder wordt gefactureerd. Hij is benieuwd of het klopt dat je eigenlijk langer moet terugkijken. Had Propria Cures het Wobverzoek niet gedaan, dan waren die Europese aanbestedingsregels sowieso overtreden.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Dat is onbegrijpelijk want de gemeente werkt al jaren aan heldere inhuurprocedures. Het contract is stilzwijgend verlengd. Dat vergt opheldering. Er was een eerdere stichting vanuit diverse mensen uit de stad. Daar was onenigheid en daarom is die stichting opgeheven. Die mensen was aanvankelijk ondersteuning beloofd bij het uitwerken van die initiatieven, maar dat is niet gebeurd. Dat krijgt hij ook graag toegelicht. Mevrouw ROOSMA is ook geschrokken van het bedrag waarvoor de kwartiermaker is ingehuurd, niet zo zeer van het uurtarief, maar ze is wel verbaasd over het aantal uren per week en over de duur. Dat leidt namelijk tot de exorbitante bedragen. Het externe inhuurtarief is hiervoor niet bedoeld; dat is bedoeld voor afgebakende, korte klussen. Deze constructie lijkt meer op een langlopend dienstverband van 20 uur per week, een soort verkapte loondienst. Daar past zo’n tarief niet bij. En dan ook nog eens bijna 2 jaar lang. Dat is best veel voor een kwartiermaker – naast het werk van de programmadirecteur en de medewerkers van het programma. Ook GroenLinks ziet graag welke klussen voor dit tarief zijn volbracht. Daar hoort ook een urenverantwoording bij. Ze krijgt graag uitgelegd waarom de gemeente heeft gekozen voor de constructie van externe inhuur, wat er voor dat bedrag is geleverd en hoe dat in verhouding staat tot de kosten.

Als de werkzaamheden nog langer nodig zijn, dan kan er iemand in loondienst worden aangenomen. De heer HOFLAND stelt dat de lat extra hoog ligt om je aan alle regels te houden als het gaat om een bekende die wordt ingehuurd. Juist dan moet het volkomen transparant zijn op welke manier de opdracht wordt vergund. Het beleid schrijft voor offertes aan te vragen en er zijn regels om aanbestedingen te doen. Daarmee wordt kwaliteitsvermindering voorkomen en mogelijk ook het voeren van riskanter beleid. Het wantrouwen waarover de media nu reppen, kan worden voorkomen door zo strikt mogelijk regels te volgen. D66 begrijpt nog niet goed wat er feitelijk aan de hand is. Daarom dient de burgemeester straks helder uiteen te zetten hoe het is gegaan met deze aanstelling: waarom dit proces, waarom deze afwijking en waarom dit bedrag? Hij is benieuwd hoe de gemeente bij deze persoon terecht kwam. Hoeveel andere kandidaten zijn in beeld geweest en op welke criteria zijn ze vergeleken? Waarom heeft de gemeente niet voor de aanbestedingsroute gekozen? Dat zou immers meer bescherming geven. Hij krijgt graag een toelichting op de afwijking. De motivatie voor afwijking zou voor het nageslacht zijn. Dat begrijpt hij niet. Ook hoort hij graag wat er eerder was: het besluit tot afwijking of de motivatie daarvan.

Tot slot hoort hij ook graag wat de gemeente hier nu aan uitgegeven heeft waarbij het grote aantal uren echt verbazing wekt. Desgevraagd legt hij uit de SP heel erg haar oordeel al heeft gegeven, waar D66 het nog niet zo goed begrijpt en stelt dat er meer feiten op tafel moeten komen. Mevrouw POOT concludeert dat de ontstane situatie hoe dan ook schadelijk is: schadelijk voor het vertrouwen van bewoners in de politiek, schadelijk voor het aanzien van de burgemeester en ook schadelijk voor de heer Booij. Over het hele dossier ligt de zweem van vriendjespolitiek, regels buigen en stukken bewust achterhouden. Dat vraagt nu om opheldering. Mevrouw Poot wil de gevolgde procedure graag heel scherp hebben. Was er een opdrachtomschrijving, hoe is die uitgezet, hoeveel mensen hebben gesolliciteerd, hoeveel mensen zijn op gesprek geweest, met wie hebben ze gesproken en hoe heeft de selectie uiteindelijk plaatsgevonden? Een belangrijke vraag daarbij is of de burgemeester zich met deze gesprekken heeft bemoeid en of zij in het kader van transparantie heeft aangegeven dat ze de heer Booij goed kende. Over de contracten is al veel gezegd, maar daar is ook echt iets geks mee aan de hand. Een leadbuyer die zegt: 9 maanden plus 9 maanden. Maar uiteindelijk wordt het 12 maanden plus 12 maanden. Juist zo’n leadbuyer is neergezet om je aan de regels te houden.

Dus wat is daar gebeurd? Hebben anderen dan de gemeentesecretaris het

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

contract bekeken, bijvoorbeeld een jurist? Dan was wellicht gezien dat met die 24 maanden het aanbestedingsbedrag zou worden overschreden. Ze vindt het heel raar dat dat kon gebeuren. In 2017 zou een waarschuwingssysteem geïmplementeerd zijn dat tarieven en duur registreert. Dus hoe zit dat nu echt? Dat het contract niet bij de Wob-stukken zat, voedt het ongemak. Ze wil echt weten waarom dat stuk er niet bij zat. Dat het een vergissing is of per ongeluk is gebeurd, dat is een uitleg die tekortschiet. Als laatste het bedrag. 125 euro per uur is niet per se exorbitant, maar 10.000 euro per maand wel. Het is namelijk wel geld van Amsterdammers. Daar hoort echt een urenverantwoording bij. Dat is heel normaal voor een zzp’er. Die ontvangt ze vóór de volgende raadsvergadering. De heer KHAN onderschrijft de vraag over de motivering van dat salaris van 10.000 euro per maand. Dat is een ministersalaris waarvoor ministers 80 uur per week werken. Hij wil horen wat de burgemeester van de hoogte van deze beloning vindt. Bij een soortgelijk geval nog niet zo lang geleden op de radicaliseringsafdeling is de les geleerd dat eerst alle feiten bekend moeten zijn alvorens een oordeel te vellen. Dat doet hij nu ook. De heer VAN SCHIJNDEL stelt dat de heer Booij wel heel bijzondere kwaliteiten moet hebben om een zo lang verband, twee jaar lang, te kunnen rechtvaardigen.

Zelf heeft de heer Van Schijndel niets gemerkt van de werkzaamheden van de heer Booij. Hij zou gewerkt hebben aan een concept voor het vrijdenkersfestivals. Leuk, maar iemand voor conceptuele zaken twee jaar lang elke maand 10.000 euro uit te keren, is dan wel vreemd. Het dossier is nog niet compleet. Wellicht kunnen de twee ontbrekende bijlagen in de schorsing worden aangeleverd. Het advies van JZ zou hij graag inzien. Het gaat immers om betrekkelijk basale aanbestedingsregels. Het overtreden van deze regels leidt tot nietigheid van het contract. De contractuele verhouding is immers beslissend en die was voor 240.000 euro – ook als je net onder die 214.000 eurogrens blijft. Misschien moeten beide partijen hun schade dragen, misschien fifty-fifty. Er moet geld terug naar de gemeente. Hij is benieuwd naar de reactie van de burgemeester hierop. De heer BOUTKAN vindt dit een heel belangrijk thema. De PvdA heeft zich immers ook al in de vorige periode hard ingezet op het sturen op externe inhuur en betere regels daarvoor. Met zijn eerdere initiatiefvoorstel stond hij voor de externe inhuur terug te brengen, dus meer vast en minder flex. En de tarieven en de duur van contracten moesten aan banden worden gelegd. Een exorbitante eindfactuur na afloop mag niet buiten de Wnt vallen. Ook nu blijkt dat het moeilijk is om goed grip te houden op die inhuur.

Of je houdt je aan de regels voor inhuur, of je legt uit waarom dat niet kan. De PvdA is er enorm door verrast dat in dit geval de regels kennelijk niet goed zijn gevolgd. En dan ontbreken er ook nog stukken als het dossier wordt opgevraagd. Het lijkt alsof het protocol externe inhuur is gevolgd voor wat betreft het tarief. Maar de aanbestedingsregels lijken niet goed te zijn gevolgd. Dat geldt ook voor de duur. Het is toch bekend dat de voorbereidingen duren tot 2025 en dat weet je ook in 2020 dat een programmadirecteur langer blijft dan 9 maanden plus 9 maanden. De kwestie is schadelijk voor het vertrouwen in de politiek. Bij eerder inkoopbeleid zijn er voorvallen geweest. De rekeningencommissie constateerde al eerder dat de verbeteringen bij inkoop erg traag gaan: niet snel genoeg en niet goed genoeg. Dat stoort. Een van de oorzaken voor een gebrekkige grip op de financiën bij de eerdere raadsenquête naar de financiële functie was nu juist die non-compliance, dus vrijblijvendheid bij het zich houden aan regels en afspraken. De heer Boutkan wil dus horen waardoor die verbetering is uitgebleven. Natuurlijk is er nu veel ongemak. Juist als iemand zo bekend is met het politieke netwerk is zorgvuldigheid van het grootste belang – voor alle betrokkenen. Iemand kan qua competentie de allerbeste zijn, maar niet de meest gewenste bij een onderhandse gunning.

Het proces en de regels hadden messcherp moeten worden gevolgd. Hij wil

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

toegelicht krijgen hoe het hier zo mis heeft kunnen gaan. Toch nog wat vragen. Heeft de burgemeester overwogen juist vanwege die relatie om het niet via een onderhandse gunning te laten lopen? Het contract van de gemeente spreekt over een maximum van 24 maanden. In het verzoek tot afwijking wordt gesproken over 18 maanden. Hoe kan het gebeuren dat er twee verschillende tijdlijnen in de stukken staan? Wat gaat de burgemeester of de afdeling Inkoop doen om de issues met het waarschuwingssysteem op te lossen en wat is het perspectief op verbetering? Die samenhang met inkoop moet helder worden. Tot slot benadrukt hij dat er bij de gemeente zeer capabele managers en directeuren rondlopen die intern vanuit een pool kunnen worden ingezet. De gemeente heeft een eigen projectmanagementbureau. Is serieus geprobeerd die vacature te vullen met intern talent? En gaat dit in de toekomst wel gebeuren? Desgevraagd geeft de heer Boutkan aan dat zijn vragen rond zorgvuldigheid betrekking hebben op de procedure en het proces. Dat proces is niet zorgvuldig genoeg gedaan. De zorgvuldigheid die de gemeente vraagt van haar deelnemingen, die verwacht de heer Boutkan ook intern. De heer VELDHUYZEN stelt dat de meeste constateringen al zijn gedaan en dat de meeste vragen al zijn gesteld. Hij wacht de beantwoording van de burgemeester af. Hij kan zich helemaal vinden in de bijdrage van de heer Boutkan.

Hij benadrukt nog de context: er heerst een pandemie; mensen gaat kapot aan armoede; sommige mensen slapen op straat. Het is niet te verkopen dat de gemeente iemand 10.000 euro per maand betaalt voor 20 uur werk per week. Voor dat bedrag werkt de burgemeester vier keer zo veel. BIJ1 dringt aan op een algehele verlaging van het maximale salaris en vergoedingen voor ambtenaren en externen. Ook dringt de heer Veldhuyzen aan op een beperking van de externe inhuur. Hij oppert een meldpunt Fraude en Externe inhuur op te richten in plaats van het meldpunt Bijstandsfraude. Deze kwestie brengt op z’n minst de schijn van belangenverstrengeling met zich mee, juist omdat de heer Booij de burgemeester heeft geholpen burgemeester te worden. Burgemeester HALSEMA toont veel begrip voor de onrust die in de raad is ontstaan en daarom moet heel goed worden uitgelegd wat er is gebeurd. Ze gaat in op de aanstelling, op wat eraan voorafgegaan is en hoe de procedure is verlopen. Vervolgens licht ze de continuering van het contract na 9 maanden toe. Bij de aanstellingsprocedure zijn geen fouten gemaakt; bij de continuering van het contract wel. Tot slot wil ze stilstaan bij de activiteiten die zijn ontplooid in de gewerkte uren. De ontwikkeling van het programma rust op de motie uit 2017 waarin de raad heeft gevraagd Amsterdam 750 groots en meeslepend te vieren.

Daaraan werd in de loop der jaren toegevoegd dat het ook een tastbare erfenis moest achterlaten in de stad, heel breed. Het is ook een nationaal feest, een feest van de hoofdstad, een feest van de universiteiten, het bedrijfsleven, de inwoners. Een jaar waarin musea worden opengesteld, bouwprojecten worden afgerond. Het vergt een groot netwerk om Amsterdam aan haar eigen inwoners, het land en aan de internationale gemeenschap te presenteren. Het is niet zomaar een kwestie van een feestje plannen. Amsterdam 750 heeft de burgemeester al bij haar installatie als een kernmoment in de Amsterdamse geschiedenis gemarkeerd. Begin 2019 is met de voorbereiding begonnen: intern en ambtelijk en daarvoor is ook ambtelijk iemand aangetrokken die dat proces moest gaan leiden. Er was al een stichting die allerlei initiatieven ontplooide, maar vanuit governance bleek het niet goed mogelijk om een burgerinitiatief de bedragen die de stad daarvoor reserveerde, toe te delen. Gekeken is wat voor governance dat zou kunnen zijn, maar dat liep stroef en traag. Najaar 2019 heeft de burgemeester met de gemeentesecretaris geconcludeerd dat alleen ambtelijke ondersteuning voor het programma Amsterdam 750 tekort zou schieten. De burgemeester zelf kon onmogelijk al het werk dat hierbij kwam kijken, op zich nemen waarop besloten is een kwartiermaker te gaan zoeken. Er is toen een intern profiel opgesteld.

Dat kan ze delen met de raad als die daaraan behoefte heeft. In de profielschets wordt een groot aantal capaciteiten omschreven die nodig zijn.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

Dat najaar heeft ze gebeld met talloze mensen uit haar eigen netwerk in de culturele sector en in het bedrijfsleven. Met twee mensen is heel uitgebreid gesproken om hen over te halen zich als kwartiermaker beschikbaar te stellen. Die namen wil ze eventueel wel in beslotenheid bekend maken. Ook is nog overwogen de functie in tweeën te splitsen in een artistiek en een zakelijk leider. Daarvoor is niet gekozen: het leek toch niet handig en dat zou hoge kosten met zich meebrengen. December 2020 voerde de burgemeester gesprekken rond het Light festival en daar sprak ze de heer Booij die vertelde dat hij aftrad als directeur van het Internationaal Light festival dat hij een aantal jaren had gecoördineerd. De heer Booij heeft een goede staat van dienst. Tot 2011 was hij oprichter en mede-eigenaar van BKB; daarna niet meer. Hij is toen gaan promoveren, is conservator in het Stedelijk museum geworden, heeft grote bedrijven en ministeries geadviseerd. Zeker die positie bij het Light festival maakte hem heel erg geschikt: het Light festival is internationaal, er is internationale fondsenwerving voor nodig, er zijn veel contacten met het bedrijfsleven, met reders en hij heeft grote kennis van de artistieke wereld. Na het kerstreces heeft ze de gemeentesecretaris gemeld in de heer Booij waarschijnlijk een kwartiermaker te hebben gevonden.

De gemeentesecretaris heeft daarop de zakelijke gesprekken met de heer Booij gevoerd om belangen-verstrengeling te voorkomen. De burgemeester is erdoor geraakt dat de raad spreekt over vriendjespolitiek en nepotisme. De heer Booij maakt deel uit van haar netwerk – net als duizenden andere Amsterdammers. De heer Booij is geen vriend van haar. Ze zijn kennissen van elkaar. De burgemeester verleent geen vriendendiensten, niet in het verleden, niet nu en niet in de toekomst. Dat botst immers met haar rechtstatelijke opvattingen en haar opvattingen van behoorlijk bestuur. Na afhandeling van de zakelijke gesprekken heeft de burgemeester de gemeentesecretaris gevraagd of de aanstelling binnen de gemeentelijke normen was en dat was die. Daarbij is ze geïnformeerd over het uurtarief en daarmee is ze akkoord gegaan. Het is veel maar zeker niet exorbitant. De gemeente zit beneden de maximale tarieven die het rijk hanteert doordat de gemeente haar beleid daarop heeft aangescherpt de afgelopen jaren. Het bedrag is absoluut in verhouding met de functie waaraan een grote verantwoordelijkheid zit. Het is immers een heel breed pakket. De maandelijkse declaraties, het totale aantal uren heeft ze niet gekend. Mevrouw POOT begrijpt nog niet waarom er geen vacature open is gezet maar waarom de burgemeester in haar eigen netwerk heeft gekeken. Dat kan immers ook voor een tijdelijke functie.

Burgemeester HALSEMA kan dat niet meer goed reconstrueren. Men ging uit van een tijdelijke functie van maximaal 9 maanden waarbij het proces moest worden opgezet – en snel. Vanwege die tijdelijkheid is er gezocht naar een kwartiermaker. Mevrouw POOT wil nog horen waarom er geen open sollicitatieprocedure is gehouden toen de heer Booij in beeld kwam. De heer Booij had zich dan netjes via de reguliere kanalen kunnen melden. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat dat nu eenmaal niet is gebeurd. Terugkijkend zou ze willen dat het zo was gegaan. Dat had ook de heer Booij een hoop ellende bespaard. Wat er is gebeurd, is volledig binnen de gemeentelijke regels. Je mag iemand vragen een functie binnen de gemeente te vervullen. De suggestie van onderhands dingen doen is niet aan de orde. Vanaf februari 2020 heeft hij op verzoek van de burgemeester kennisgemaakt met alle fractievoorzitters behoudens Forum voor Democratie, de Partij voor de Dieren en DENK. De heer VAN DEN HEUVEL begrijpt nog niet waarom de burgemeester dacht dat zij de persoon was om via haar netwerk zo’n persoon te regelen. Burgemeester HALSEMA ging zoeken. De raad heeft haar immers aangesteld

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

vanwege haar grote netwerk. Het hoort bij haar takenpakket om zo veel mogelijk mensen aan de stad te verbinden. Het programma moest nog worden ontworpen. Daarover hebben allerlei bijeenkomsten plaatsgevonden; daarover is met wetenschappers gesproken, met het bedrijfsleven overlegd. Dat vereist een nauwe samenwerking met de burgemeester omdat zij bestuurlijk verantwoordelijk is. Dan is het niet gek om te zoeken naar iemand van wie je kan weten dat hij dat werk goed gaat doen. Met name door zijn optreden rond het Light festival vond zij de heer Booij een voor de hand liggende keuze. De heer VAN DEN HEUVEL stelt dat de raad deze burgemeester niet heeft aangesteld om lastige vacatures uit dat netwerk te vervullen. Dit is niet de manier om lastige vacatures te vervullen. Burgemeester HALSEMA wenst achteraf natuurlijk dat er een openbare vacature van was gemaakt. Dat had de betrokkenen veel leed kunnen besparen. Het is inderdaad niet haar taak lastige vacatures te vullen, maar vanuit de raad is haar opgedragen het programma Amsterdam 750 op te bouwen. Zo is het als belangrijk onderdeel in haar portefeuille terechtgekomen en dat heeft ze buitengewoon serieus opgevat.

De heer HOFLAND hoort de burgemeester nu suggereren dat dit alles wel moest gebeuren omdat de raad dat zo wenste: een burgemeester met een groot netwerk, Amsterdam 750 groots vieren, een raad die zich niet goed uitlaat over de heer Booij en zijn cv. Dat wil hij strikt scheiden want het had met deze wensen van de raad ook heel anders gekund. De burgemeester geeft op enig moment aan: ik denk dat we hem hebben gevonden. Dat lijkt toch een feitelijk besluit en dan hoeven er kennelijk geen offertes meer te worden uitgevraagd. Vervolgens gaat de gemeentesecretaris aan de slag om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen. Daarmee is de belangenverstrengeling niet voorkomen, want de burgemeester stelt dat ze de juiste man heeft gevonden. Burgemeester HALSEMA heeft niet de indruk willen wekken dat de raad lelijk over de heer Booij sprak, maar in de kranten zijn harde oordelen geveld op basis van een carrière die inmiddels ruim tien jaar oud is en waaruit alle activiteiten daarna zijn weggevallen. Dat heeft ze willen corrigeren. Het lijkt haar nog steeds niet gek dat zij in haar netwerk heeft gezocht. Ze neemt de volle verantwoordelijkheid voor wat er is misgegaan en daarom gaf ze aan achteraf te willen dat de vacature gewoon opengesteld was.

Ze heeft nooit geheimzinnig willen doen en ze heeft zelf bekend gemaakt dat de heer Booij deel uitmaakte van een clubje dat haar destijds van advies heeft gediend. De formele positie is dat zij iemand kan aandragen om de komende 9 maanden een programma op te zetten, de governancestructuur op orde te brengen en daarop dient dan de cesuur plaats te vingen. Het is niet aan een burgemeester om contractuele onderhandelingen te voeren. Na afloop heeft ze zich ervan vergewist of het contract binnen de gemeentelijke begrenzingen viel en dat was het geval. De feitelijke beslissing over de aanstelling ligt ná de zakelijke onderhandelingen. Als iemand buiten de grenzen treedt, kan er immers helemaal geen aanstelling volgen. De burgemeester is erover geïnformeerd dat er een aanstelling voor 9 maanden zou zijn en daarmee was de keuze helder dat er geen Europese aanbesteding werd ingezet. Ze ging ervan uit dat die Europese aanbesteding daarna zou volgen. Ze heeft zich niet meer met de contracten of de staat daarvan bemoeid. Mevrouw ROOSMA is benieuwd of het uitzetten van vacatures voortaan toch anders gaat gebeuren om dit soort zaken in de toekomst de voorkomen. Dus dan gaat het om standaard vacatures uit te zetten.

Burgemeester HALSEMA denkt dat het af en toe mogelijk moet zijn vrij unieke figuren aan de stad te verbinden zoals er ook posities zijn die in samenspraak met anderen naar de gemeente toekomen. Ze noemt als voorbeeld de post voor de Wibautleerstoel. Die vacature gaat waarschijnlijk ook in overleg met de universiteiten tot

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

stand komen. Maar in zijn algemeenheid genieten openbare vacatures de grote voorkeur. Zo had het hier eigenlijk ook moeten zijn. Dat is bij de verlenging van de contracten misgegaan. Mevrouw ROOSMA stelt dat er juist bij open vacatures een duidelijker selectiecriterium ligt. Dat zou toch het uitgangspunt moeten zijn – een enkele uitzondering daar gelaten. Burgemeester HALSEMA is het in z’n algemeenheid daarmee eens, maar in uitzonderlijke situatie moet er een uitzondering kunnen worden gemaakt. Mevrouw NANNINGA hoorde dat er slechts twee mensen serieus zijn gesproken over deze functie. Toch zegt de burgemeester dat er niets onderhands is gedaan. Dat strookt niet met de werkwijze waarbij deze vacature niet werd opengesteld. Burgemeester HALSEMA heeft met twee mensen gesproken. Ook ambtelijk is het hele veld verkend. Waarschijnlijk zijn er veel meer mensen geconsulteerd, maar dat kan zij niet reconstrueren. Onderhands heeft voor haar de connotatie van niet legitiem en daarvan is geen sprake. Wel klopt het dat het niet openbaar is geweest. De heer BOUTKAN benadrukt het kenmerk van een kwartiermaker: die is er heel kort om kwartier te maken. Nu blijkt dat het om twee keer 9 maanden ging en mogelijk zelfs twee keer 12 maanden. Er hoort toch op z’n minst een cap te zitten op de inzet van juist een kwartiermaker. Burgemeester HALSEMA heeft eens in de zo veel tijd Staf 750.

Vanaf mei is daaraan ook een bestuurlijk team toegevoegd, waardoor de bestuurlijke controle op het functioneren van de staf is verbreed. De gesprekken zijn inhoudelijk. De raad heeft enkele maanden geleden een organogram ontvangen van hoe het programma Amsterdam 750 inmiddels is opgebouwd. De heer Booij functioneerde goed, kreeg een plek in het organogram. De contractuele afspraken met de heer Booij heeft de burgemeester niet meer bekeken. Doordat de opbouw van het programma continueerde, zijn ook de werkzaamheden van de heer Booij langer gaan duren. De burgemeester verkeerde in de veronderstelling dat er een aanbestedingsprocedure zou worden gestart binnen de termijnen. Dankzij Propria Cures is duidelijk geworden dat de termijn waarbij de gemeente binnen de regels bleef, sneller verliep dan werd gedacht namelijk op 1 februari jl. Daarmee is de heer Booij onmiddellijk buiten functie gesteld. De heer BOUTKAN komt op de aanbeveling waarmee de heer Booij aan de gemeentesecretaris wordt voorgesteld. Onduidelijk is of en welke ruimte er dan is om daarvan af te wijken. Burgemeester HALSEMA stelt dat die ruimte er volop is. Zou er ambtelijk worden vastgesteld dat er iets niet in orde zou zijn, dan zou dat haar worden meegedeeld. De heer VAN SCHIJNDEL wijst op de kritiek op de beslotenheid van het Nederlands bestuur. Dat is al jaren gaande.

De burgemeester heeft hier een fout politiek oordeel geveld door het nu over de schutting te gooien naar de gemeentesecretaris en bij zo’n prominent politiek personage als de heer Booij niet te kiezen voor een openbare aanbesteding. Burgemeester HALSEMA is akkoord gegaan met een aanstelling van 9 maanden. Achteraf vindt ze ook dat de gemeente na die 9 maanden de aanbestedingsprocedure hadden moeten starten. Zij is zelf niet afkomstig uit het politieke establishment. Dat is ook absoluut geen criterium om mensen aan te stellen. De reden dat zij in de heer Booij een uitgelezen kandidaat zag, was dat hij in de jaren hiervoor het Internationaal Light Festival had geleid. Dat is geen politieke functie.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

AZ

Definitieve Raadscommissieverslag, 3 en 8 februari 2022

De heer FLENTGE weet dat de burgemeester publiekelijk heeft gereageerd op de waarschuwingssystemen van de ambtelijke ambtenarij. Nu wist de burgemeester vrij snel dat de heer Booij werd aangenomen en dat dat niet volgens de Europese aanbestedingsregels zou gaan. Maar als iemand uit het netwerk van de burgemeester wordt benaderd en ze schuift die persoon door naar de gemeentesecretaris, waarom heeft ze daarbij niet nadrukkelijk genoemd dat dit openbaar moest gebeuren en waarom heeft ze ook niet nadrukkelijk gevolgd of dat is gebeurd? Zeker omdat het om iemand ging uit het netwerk van deze burgemeester. Burgemeester HALSEMA stelt dat de aanstelling niet in strijd is met de Europese regels noch met de strengere gemeentelijke regels. Bij de continuering van het contract zijn er fouten gemaakt maar er is geen onrechtmatigheid opgetreden. Uit haar brede zoektocht is de heer Booij naar voren gekomen vanwege zijn uitgebreide cv. Het is haar plicht de contractuele onderhandelingen te scheiden van degene die zij heeft aangedragen. Daarin volgt ze nauwgezet het behoorlijk bestuur. Juist omdat ze zich realiseerde dat de raad wilde weten om wie het ging, heeft de heer Booij gelijk vanaf februari een ronde gemaakt bij alle fractievoorzitters om zichzelf en zijn programmateam voor te stellen. De heer FLENTGE heeft de heer Booij niet gesproken.

Het gaat hem er niet om dat de burgemeester het hele proces volgt en de contracten tekent, maar het gaat erom dat de burgemeester zich ervan bewust moet zijn dat zij deze aanstelling zo openbaar mogelijk vorm had moeten geven. Burgemeester HALSEMA is dit debat begonnen met de woorden dat ze terugkijkend ook liever had gehad dat het een openbare vacature was geweest. Ze heeft met ongelooflijk veel mensen contact en draagt mensen op allerlei plekken in de gemeente voor om het netwerk in de stad zo groot mogelijk te maken. Bij deze aanstelling is alles volgens de regels gegaan. Het is gegaan zoals het hoort. De heer VAN LAMMEREN hoort dat het 9 maanden had moeten zijn en geen verlenging en dan was er geen Europese aanbesteding nodig geweest. Op AT5 gaf ze aan dat het om 210.000 euro is gefactureerd en dat is onder de aanbestedingsgrens van 2021. Hij is benieuwd of de burgemeester nog steeds achter die woorden staat. Burgemeester HALSEMA weet dat er voor 190.000 euro is gefactureerd in 24 maanden voor Amsterdam 750. Van andere facturatie heeft ze geen weet. Er is een contract afgesloten voor 9 maanden met een maximum van 24 maanden. Dat maximum werd op 1 februari bereikt en daarmee is de heer Booij buiten dienst gesteld. De heer VAN LAMMEREN begrijpt daaruit dat de heer Booij dan over december 2021 en januari 2022 geen facturen gaat sturen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11796163/2