Definitief conceptverslag 18 01 2024
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit
FKD
Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:
Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 18 januari 2024 van 9.00 – 12.30 uur in Raadzaal, stadhuis Donderdag 15 februari 2024 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, A. Scholtes, T. Meliani Commissiegriffier: Commissieondersteuner: Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), F.A. Namane (PvdA), Z.D. Ernsting (GL), E.C. IJmker (GL), K.S.N. van der Veen (GL), M. Lust (D66), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), S.C. Nijssen (VVD), J.M. Krom (PvdD), M.M. Meerburg (PvdD), M.M. Perdok (Lijst Ahmadi/Veldhuyzen), I. Garmy (Volt), E. Bobeldijk (SP), C. van Berkel (JA21), E. Mangal (DENK), L.J.J. Lochtenberg (CDA),J.A.H. Olivieira (Lijst Kabamba) Afwezig: R.B. Havelaar (CDA), J. Badal (CDA), S.N. Hijlkema (VVD) Overige aanwezigen: M. Belkasmi (PvdA), G. Noordzij (PvdA), J. van Pijpen (GL), S. Aslami (D66)
1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen Wethouder SCHOLTES heeft de volgende mededelingen: Het verdelen van de middelen voor de buurtmedia over de stadsdelen heeft wat langer de tijd nodig en de wethouder komt voor de zomer 2024 met een plan; Het commissariaat van de media volgt het advies van de raad en heeft de concessie toegewezen aan de Stichting POA; Het innovatieteam van de gemeente Amsterdam heeft tijdens de Big Improvement Days een prijs gewonnen voor de meest positieve overheidsorganisatie. Wethouder VAN BUREN refereert aan haar toezegging om de overprogrammering van 20 procent te vergelijken met die van de andere G4-gemeentes. Zij noemt de uitkomsten van haar onderzoek. Lid ERNSTING deelt mee dat dit voor hem de laatste vergadering is in deze commissie. c. Vaststellen agenda
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
De VOORZITTER stelt voor om agendapunten 4, Vaststellen van het Normenkader Rechtmatigheid 2024, en 6, (GEHEIM) Aanwijzen van de Functionaris gegevensbescherming niet inhoudelijk te bespreken en concludeert dat deze twee agendapunten in de raad gehamerd kunnen worden. Op verzoek van lid Bobeldijk is er aan het einde van de vergadering een besloten deel, inzake agendapunt 12, Kennisnemen van het Jaarverslag Deelnemingen 2022. Agendapunt 13, Bespreken van de voordracht ‘Opnieuw een brandbrief van ambtenaren over racisme en discriminatie onder ambtenaren en hun leidinggevenden’, ingebracht door lid Mangal wordt derhalve besproken na agendapunt 9, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de maatregelen om de personeelstekorten in de gemeentelijke organisatie op te vangen. Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslag van de raadscommissie FKD d.d. 14 december 2023 Het verslag wordt met de aanpassing ingebracht door het lid Lochtenberg met betrekking tot enkele technische wijzigingen vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Lid GARMY refereert aan de toezegging dat er een overzicht zou komen van de investeringen voor de agenda Digitale Stad en hij vraagt of dit bij de komende raadsvergadering het geval is. Wethouder SCHOLTES gaat dit uitzoeken en komt hier zo snel mogelijk op terug bij de raad.
Lid IJMKER stelt voor om als het niet lukt deze gegevens op tijd boven tafel te krijgen, de bespreking uit te stellen naar de daaropvolgende raadsvergadering. Wethouder SCHOLTES neemt hier nota van. De VOORZITTER verzoekt de leden IJmker en Garmy onderling te overleggen over de bespreking van dit punt. Lid BELKASMI vraagt de wethouder of hij al iets kan toezeggen over de verdeling van middelen voor de buurtmedia 2023 en 2024. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat hij de raad hierover schriftelijk zal informeren. Lid IJMKER refereert aan de toezegging inzake het verbod op biometrische gezichtsherkenning en daar lijkt nogal eens wat mis mee te gaan bij de politie. Zij vraagt de wethouder wanneer deze toezegging wordt afgedaan. Wethouder SCHOLTES zal hier dit kwartaal nadere informatie over verstrekken. Lid BOBELDIJK geeft aan dat het besloten deel niet meer nodig is. De VOORZITTER stelt voor de agenda aan te houden zoals deze eerder werd vastgesteld. Hij roept de leden op om zo tijdig mogelijk aan te geven of een besloten deel al dan niet van toepassing is. f. TKN-lijst
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Op verzoek van de leden Meerburg (Partij voor de Dieren) en Bobeldijk (SP) wordt TKNstuk 4, Kennisnemen van Raadsinformatiebrief inzake Position Paper Schiphol, waarmee de gemeenteraad wordt geïnformeerd over de stand van zaken rondom het opstellen van een integrale Position Paper, geagendeerd voor de vergadering van 15 februari 2024. Op verzoek van de het lid Meerburg (Partij voor de Dieren) wordt TKN-stuk 5, Havenbedrijf Amsterdam: Midterm Review Strategisch Plan 2021-2025 en Technische sessie op 28-11-23, geagendeerd voor de vergadering van 15 februari 2024. De motivatie heeft op 17 januari in de Dagmail gestaan. Lid VAN PIJPEN deelt mee dat TKN-stuk 2, Kennisnemen van de actualisatie referentienormen maatschappelijke voorzieningen, bij verschillende commissies op de agenda staat. Zij heeft dit stuk ook geagendeerd bij de commissie OZA, aangezien wethouder Moorman hier de coördinerend wethouder is. Lid MOESKOPS verzoekt de voorzitter om TKN-stuk 7, Bespreken van het initiatiefvoorstel ‘Amsterdam digitaal onafhankelijk’ van het lid IJmker (GroenLinks) en de bestuurlijke reactie, te agenderen voor de raad van 15 februari 2024. De motivatie hierbij is, dat de energieachterstanden bij Kunst- en Cultuurinstellingen worden besproken. g. Ingekomen stukken Stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a.
Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.20 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er heeft zich één inspreker aangemeld. De heer Hans Verhoeven spreekt namens de Zero Flags Project met betrekking tot agendapunt 10, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de terug- en vooruitblik op Queer & Pride 2023/2024. De heer Verhoeven beschrijft het doel van de organisatie waar hij voor spreekt, namelijk vlaggen te tonen van landen waar homoseksualiteit verboden is en wordt bestraft. Hiertegen heeft zich een groepje activisten, Queer Pride, verzet en er ontstond een dispuut over welke vlaggen wel en welke niet mochten worden getoond. Het mondde erin uit dat de gemeente voornemens was om de organisatie Zero Flags Project geen vergunning te verlenen om vlaggen te plaatsen op het Museumplein. Zero Flags Project is van mening dat Queer Pride niet inclusief is en anderen uitsluit. Lid VAN BERKEL vraagt de heer Verhoeven om uit te leggen wat het manifest inhoudt dat door iedereen die deelneemt aan de Pridewalk ondertekend moet worden. De heer VERHOEVEN legt uit dat hierin het kader van de Pridewalk wordt geschetst, waarbij er bepaalde wereldse misstanden worden betrokken die geen verband houden met het wezen van de Pride.
Lid VAN BERKEL vraagt hoe de samenwerking die vanuit de gemeente werd geïnitieerd tussen de twee Pride-organisaties is verlopen.
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
De heer VERHOEVEN geeft aan dat er geen samenwerking was tussen Zero Flags Project en de organisatie van Queer Pride. Het doel van zijn betoog is om van de raad de garantie te krijgen dat het Zero Flags Project volgend jaar tijdens de gehele Pride-periode de 69 vlaggen mag plaatsen op het Museumplein en mag deelnemen aan de Pridewalk zoals zij dat wil. Lid LUST wil weten wat de heer Verhoeven ziet als oplossing voor dit probleem. De heer VERHOEVEN meent dat het beter is wanneer er een bepaalde periode ligt tussen wat de Queer Pride organiseert en wat Zero Flags Project wil neerzetten. Lid HYLKEMA vraagt of Zero Flags Project voldoende heeft kunnen toelichten wat de insteek was in de evaluatie. De heer VERHOEVEN geeft aan dat zijn organisatie niet werd uitgenodigd om deel te nemen aan de evaluatie. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Lid BOBELDIJK refereert aan zijn eerdere bijdrage inzake het Pianolamuseum. Op dit moment is er een petitie waarin het museum vraagt om voldoende ruimte en waarin gewag wordt gemaakt van een bestemmingswijziging van het bedrijfspand. Lid Bobeldijk vraagt de wethouder of er momenteel nog gesprekken met het museum worden gevoerd en wat de stand van zaken is. Wethouder MELIANI geeft aan dat er meerdere gesprekken hebben plaatsgevonden.
Er was sprake van onttrekking van een woongedeelte aan het bestand ten behoeve van het museum en hier kan de gemeente niet mee akkoord gaan. Er is met de eigenaar gekeken naar een andere, passender locatie, maar daar heeft de eigenaar vanaf gezien. Lid BOBELDIJK vraagt of er sprake is of is geweest van een bestemmingswijziging. Wethouder MELIANI gaat dit uitzoeken. Lid MOESKOPS vraagt wat de plannen zijn met de plek van De School. Wethouder MELIANI geeft aan dat de club zelf heeft aangegeven ermee te willen stoppen. Het is de wethouder nog niet duidelijk wat er met de plek gaat gebeuren, maar zij komt daarop terug. In Q1 wordt de raad nader geïnformeerd over de stand van zaken binnen het ‘clublandschap’. Lid BOBELDIJK vraagt de wethouder toe te lichten waarom zij de vergunning heeft geweigerd voor het Zero Flags Project. Wethouder MELIANI verklaart dat de onenigheid tussen de verschillende groepen voor haar aanleiding was om in te grijpen. Zij zal met de groepen gaan evalueren om ook dit project weer terug te laten komen. BESPREEKPUNTEN
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Kunst en Cultuur 3. Vaststellen Verordening Amsterdamse Kunstraad 2023 (VN2023-025593) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat de raad vorig jaar november het nieuwe Kunstenplan 2025-2028 heeft vastgesteld. Met dit punt wordt aan de raad gevraagd een nieuwe Verordening op de Kunstraad vast te stellen op 24 januari. Lid Van Lochtenberg heeft dit punt geagendeerd. Lid LOCHTENBERG mist de financiële verantwoording van de Kunstraad in het Jaarverslag en in de begroting. Hij vraagt de wethouder hoe zij de transparantie voor de raad en voor burgers in deze kan verbeteren. Wethouder MELIANI verklaart dat de financiële verantwoording van de Kunstraad in de begroting niet plaatsvindt, omdat de begroting minder dan een miljoen euro bedraagt. Indien de raad dit wenst zal de wethouder informatie hierover opvragen en dit delen met de commissie. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voor nu voldoende is besproken en voor behandeling door gaat naar de raad, alwaar deze wordt gehamerd. Financiën 4. Vaststellen van het Normenkader Rechtmatigheid 2024(VN2023-026691) Dit punt gaat naar de raad en wordt aldaar gehamerd. 5. Kennisnemen van de Boardletter 2023 gemeenteaccountant ACAM (VN2023026964) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat ICT en Digitale Stad 6.
(GEHEIM) Aanwijzen van de Functionaris gegevensbescherming (VN2023-027073) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat het punt is geagendeerd door de leden Garmy (Volt) en Burgers (VVD). Dit onderwerp wordt in principe niet in de raad behandeld. Met een Boardletter informeert de accountant de leden over de ontwikkelingen in de interne beheersing van de gemeente en brengt de accountant punten voor het Jaarrekeningtraject 2023 onder de aandacht. Deze brief is ook in de rekenkamercommissie besproken. Lid GARMY vraagt het college te reageren op de aanbevelingen van de brief en welke vervolgacties deze aanbevelingen tot gevolg hebben. Het heeft bovendien zijn voorkeur dat het college vroegtijdig reageert op de brief. Lid BURGERS verwijst naar punt 2.2 van de Boardletter en hij vraagt de wethouder aan te geven hoe zij aankijkt tegen het aanbod van de accountant om in samenspraak een aantal indicatoren te selecteren en hierover te rapporteren. Lid BOBELDIJK is benieuwd naar de reactie van het college op de Boardletter. Een paar
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
punten uit de Boardletter vragen wat de SP betreft om een verklaring: Bepaalde Rijksbijdragen moeten soms worden teruggestort, vanwege een onjuiste administratie; Middelen die over zijn bij projecten worden in een reservepot teruggestort, maar dit is niet altijd voldoende inzichtelijk. Voor het overige prefereert lid Bobeldijk een schriftelijke reactie inzake de vervolgacties op de aanbevelingen die worden gedaan in de brief. Lid LOCHTENBERG sluit zich aan bij de vragen en opmerkingen van de vorige sprekers. Vervolgens citeert een aanbeveling hij uit de Boardletter en hij verklaart namens zijn fractie dat ook hij vindt dat de toevoegingen onttrekkingen aan reserves in de begroting de belangrijkste financiële mutaties zijn in de PC-cyclus. Het is voor lid Lochtenberg niet altijd duidelijk of het gaat om een onttrekking of een verliespost ten laste van de reserve. Hij vraagt de wethouder om in de brief nader uit te leggen hoe zij omgaat met het feit dat een breed gebruik van de systeemreserves de begroting minder transparant maakt. Lid ERNSTING verwijst ook naar paragraaf 2.2 waarin wordt aangegeven dat de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive grote bedrijven gaat verplichten zich te verantwoorden over hun impact op mens en klimaat.
De ACAM beveelt aan dat overheden hier eveneens mee zouden moeten experimenteren, aangezien dit op een bepaald moment in het Besluit Begroting en Verantwoording zal worden opgenomen. GroenLinks vraagt of het college deze aanbeveling oppakt in samenwerking met de wethouder Duurzaamheid in het kader van het nieuwe klimaatbeleid en het circulaire beleid. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er geen schriftelijke reactie vanuit het college zal komen op de Boardletter. Er is een gesprek geweest met Rekeningencommissie en het openbare verslag hiervan is de tussentijdse reactie van de wethouder. In het Jaarrekeningtraject worden de aanbevelingen uit de Boardletter meegenomen. Lid GARMY is het opgevallen dat de wethouder tijdens het gesprek met de Rekeningencommissie niet op alle aanbevelingen antwoord kon geven, omdat dit andere portefeuilles betrof. Een schriftelijke reactie van het gehele college is dan gewenst. Wethouder VAN BUREN lijkt het urgenter om met de aanbevelingen aan de slag te gaan en een schriftelijke reactie zou dan dubbelop zijn. Zij adviseert om vragen over de Boardletter in de commissies te stellen aan de vakwethouders, maar komt graag tegemoet aan de wens van de raad inzake een schriftelijke reactie. Inzake de systeemreserves heeft de wethouder in haar gesprekken met de rekeningencommissie aangegeven dat het belangrijk is dat de raad hier inzicht in heeft.
De paspoorten van deze reserves worden beschikbaar gesteld op internet om de toegankelijkheid en de navolgbaarheid te vergroten. Ten aanzien van de Rijksbijdragen, oftewel de SPUK, wordt getracht het aantal uitkeringen terug te dringen. Er worden trainingen gegeven, zodat het geld goed besteed gaat worden en kan worden voorkomen dat er geld moet worden terugbetaald. Dit is een aanbeveling van de ACAM. De wethouder is in samenwerking met de wethouder Duurzaamheid aan het voorsorteren op de toekomstige wet- en regelgeving inzake duurzaamheid. Tweede termijn Lid BURGERS verwijst naar een van zijn vragen die nog niet is beantwoord. Wethouder VAN BUREN erkent dat de KPI’s moeten worden verbeterd en zij verklaart dat zij het aanbod van de accountant om hiernaar te kijken aanneemt. De VOORZITTER stelt vast dat dit agendapunt voldoende is besproken.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
7. Bespreken van het initiatiefvoorstel ‘Amsterdam digitaal onafhankelijk’ van het lid IJmker (GroenLinks en de bestuurlijke reactie (VN2023-026965) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en hij geeft de vergaderorde aan die hiervoor geldt. Lid IJMKER blikt terug op de start van de Agenda Digitale Stad, nu dertig jaar geleden en schetst het karakter van de digitale wereld in deze tijd. De digitale infrastructuur ligt nu in private handen en in het voorstel staan drie risico’s die deze afhankelijkheid met zich meebrengt: Privacy en omgaan met data, waarbij gegevens van Amsterdammers in handen worden gelegd van Amerikaanse bedrijven; Een lock-in effect, waarbij er minder vrijheid is om eigen systemen vorm te geven die inspelen op de eigen behoefte en die van de inwoners van Amsterdam; De afhankelijkheid maakt kwetsbaar. Er wordt zowel op Europees als nationaal niveau veel gepraat over werken aan strategische autonomie als het gaat om digitale infrastructuur. Lid IJmker waarschuwt voor te veel naïviteit bij de keuzes die er worden gemaakt. Zij ziet graag dat Amsterdam weer een voortrekkersrol krijgt in de ontwikkelingen en pleit ervoor om de organisaties die zich hiermee bezighouden te ondersteunen vanuit de gemeente. Lid MEERBURG vraagt waar de signalen vandaan komen die spreken over naïviteit en dat het niet meer mogelijk zou zijn het heft in eigen handen te nemen.
Lid IJMKER geeft aan dat dit vanuit verschillende richtingen komt, ook vanuit de eigen organisatie. En de keuze voor Microsoft die er is gemaakt druist lijnrecht in tegen de opvattingen van GroenLinks. Lid BELKASMI vraagt hoe realistisch GroenLinks de termijn tot 2030 acht om volledig over te zijn gegaan op alternatieve digitale systemen. Lid IJMKER geeft aan dat dit ook afhangt van de bestuurlijke reactie. De genoemde datum is bedoeld als een signaal naar de markt om zich te gaan ontwikkelen naar een ander inkoopbeleid. Met het noemen van een datum wordt voorkomen dat het voorstel als te vrijblijvend wordt beschouwd. Lid GARMY vraagt wat lid IJmker verstaat onder digitale onafhankelijkheid. Ook wil hij weten met welke partijen de gemeente zou moeten optrekken bij de inkoop. Lid IJMKER vindt het lastig te definiëren, maar er moet in elk geval geen sprake van zijn dat data van de inwoners worden gebruikt in een verdienmodel. Ook vindt GroenLinks dat de bedrijven Europees moeten zijn, zodat de Europese wetgeving van toepassing is. Als overheid kan de gemeente een sturende rol vervullen door bijvoorbeeld voorwaarden te stellen aan de inkoop. Deze rol krijgt nog meer impact wanneer er wordt samengewerkt met andere steden, zowel nationaal als op Europees niveau. Lid BOBELDIJK verklaart dat de SP het initiatiefvoorstel steunt.
Voor de SP is het belangrijk om de digitale infrastructuur volledig in overheidshanden te krijgen en niet aan de markt over te laten. Lid ASLAMI vindt het essentieel om de definitie van onafhankelijkheid duidelijk te krijgen, zodat ook kan worden bepaald hoe realistisch de streefdatum van 2030 is. Lid IJMKER erkent dat een bedrijf als Microsoft ook in Europa is gevestigd. Haar gaat het om het principe van het verdienmodel.
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
De streefdatum van 2030 zal wellicht worden besproken in de discussie met de wethouder. Lid IJmker heeft nog wel gezocht naar de juiste bewoordingen om het niet zo absoluut te doen lijken. Zij houdt wel vast aan deze datum om erachter te komen wat er moet worden gedaan om dit te bereiken. Lid BELKASMI vraagt of GroenLinks al een alternatief voor ogen heeft, dat het meest wenselijk is. Lid IJMKER is vooral geïnteresseerd in de tussenvorm. Eerste termijn Lid IJMKER ziet mogelijkheden om in een aangepaste versie van het voorstel meer sturing te geven aan wat er in zo’n verkenning moet worden meegenomen en wat het resultaat zou moeten zijn. Zij pleit voor het voorleggen van verschillende scenario’s aan de raad. Zij vraagt te wethouder te reageren op haar bereidheid om de termijn tot 2030 minder absoluut te verwoorden. Lid GARMY ondersteunt het voorstel volledig, maar hij heeft een aantal vragen voor het college:
Was er niet al sprake van samenwerking en wat verandert er nu hierbij? Het is lid Garmy niet duidelijk waarom er in 2024 wordt gestart met een verkenning, terwijl in 2019 al werd vastgesteld dat onafhankelijkheid een doel is; Wat is de stand van zaken bij de samenwerking met Public Spaces? Er wordt geschreven dat er pas met een uitvoeringsplan wordt gestart als de verkenning is vastgesteld. Is dit niet achterhaald, aangezien er in 2019 al werd vastgesteld dat onafhankelijkheid een doel is? Is het mogelijk dat er van het uitvoeringsplan wordt afgezien als de resultaten van de verkenning hiertoe aanleiding geven?
Lid MEERBURG vraagt of er voldoende kans en durf bestaat om bij nieuwe ICTprojecten af te zien van de samenwerking met de Amerikaanse tech-giganten. Bovendien wil hij weten of er genoeg bereidheid en bewustzijn binnen de ambtelijke organisatie is om ook de kleine kansen maximaal te benutten. Lid ASLAMI vraagt welke bezwaren het lid Meerburg heeft tegen Microsoft en andere tech-giganten. Lid MEERBURG ziet de gevaren van de afhankelijkheid en de lock-in, waarbij bijvoorbeeld de buitenlandse inlichtingendiensten informatie kunnen inzien van de Nederlandse overheid. Lid LOCHTENBERG mist in het voorstel dat het gebrek aan concurrentie ervoor heeft gezorgd dat deze tech-giganten behoren tot de meest waardevolle bedrijven ter wereld. Het CDA omarmt de voorstellen over Next Cloud. Een verkenning gaat het CDA niet ver genoeg en lid Lochtenberg stelt voor dat Amsterdam een pilot gaat houden met Next Cloud. Hij vraagt de wethouder om een toezegging dat en dergelijke pilot wordt gedaan. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat het college het streven naar meer onafhankelijkheid op ICT-gebied omarmt. Hij benadrukt dat de raad realistisch moet zijn over de inkoopmacht die de gemeente heeft en de samenwerking met partners. Hij noemt enkele voorbeelden. Hij benadrukt dat de mogelijkheid bestaat dat er met coalities wordt deelgenomen aan EU-programma’s en dat beleidsbeïnvloeding een rol kan spelen.
Voor het college zijn er nog twee belangrijke punten om uit te zoeken: de verschillende vormen van digitale onafhankelijkheid en de modellen die er zijn om de onafhankelijkheid te
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
realiseren. Het college stelt voor om dit nader te verkennen om tot een nauwkeurige definitie te komen wat de raad verstaat onder onafhankelijkheid op ICT-gebied. Op basis hiervan kan het actieplan worden geschreven. De wethouder zegt toe dat de verkenning voor de zomer zal worden afgerond. Hierna kan er worden gesproken over de scenario’s. De wethouder noemt de mogelijke partners met wie de gemeente dit traject in wil gaan. Vanuit de Agenda Digitale Stad wordt eveneens bijgedragen aan de verkenning en dit wordt beschreven in de raadsbrief die de wethouder deze week aan de raad zal toesturen en waarin tevens een overzicht wordt gegeven van de verdeling van de middelen. De wethouder ziet uit naar het gewijzigde initiatiefvoorstel, waarin de 2030-doelstelling anders zal worden gedefinieerd en bij punt 3 wordt aangegeven dat eerst de resultaten van de verkenning wordt afgewacht, voordat er wordt gestart met het meerjarig uitvoeringsplan. In antwoord op de vraag van lid Garmy geeft de wethouder aan dat de kwestie nu wordt opgepakt en een plaats heeft in de Agenda Digitale Stad, hoewel in 2019 reeds werd vastgesteld dat onafhankelijkheid een doel is. Door de verkenning af te ronden voor de zomer, alsmede de aansluiting bij de Groeifondsaanvraag en gesprekken met de partners toont het college aan dat ze voortvarend te werk gaat.
De wethouder benadrukt dat de alternatieven slechts in hele beperkte vorm aanwezig zijn. De wethouder kan geen toezeggingen doen met betrekking tot Next Cloud. Wel geeft hij aan dat dit wordt meegenomen in de verkenning. Lid LOCHTENBERG spreekt zijn vrees uit dat de verkenningen ontaarden in theoretische verkenningen en dat dan niet voldoende kan worden ingeschat of iets een goede oplossing kan zijn. Daarom stelde hij de vraag om het in de praktijk te testen, liefst in de vorm van een pilot. Als dit goed uitpakt voor Next Cloud kan er vanuit de gemeente wat tegenover de diensten van Microsoft worden geplaatst. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat na de verkenning er kan worden bekeken welke pilot er kan worden opgestart en dat hoeft niet Next Cloud te zijn. Lid GARMY vraagt nog naar de samenwerking met de EU en het kabinet en wat de samenwerking met Public Spaces tot nu toe heeft opgeleverd. Ook vraagt hij of de verkenning sowieso gaat leiden naar een uitvoeringsplan, waarvan alleen de vorm nog niet duidelijk is al is de wethouder het eens met de raad dat er digitale onafhankelijkheid wordt nagestreefd. Wethouder SCHOLTES beaamt dat. De wethouder heeft de conferentie van Public Spaces bijgewoond, maar in de verkenning moet duidelijk worden welke rol Public Spaces kan spelen.
Het zal niet de enige partner zijn die wordt meegenomen in de verkenning en de wethouder heeft geen beeld van wat de betrokkenheid heeft opgeleverd. De samenwerking met het kabinet is momenteel zeer constructief, maar het blijft gissen of dit in een volgend kabinet wordt gecontinueerd. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken. Lid IJMKER geeft aan dat zij met een gewijzigd voorstel zal komen en zij zal dit direct bij de raad inbrengen. Dit zal niet de eerstvolgende raad zijn. De VOORZITTER schorst de vergadering om 10.08 uur De VOORZITTER heropent de vergadering om 10.25 uur 8. Bespreken van de beantwoording van de schriftelijke vragen van de leden Bakker en IJmker inzake inzet van dataverzameling en andere technologische toepassingen in de stad (VN2023-026838)
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat op 13 januari 2022 twee leden vragen hebben gesteld aan de toenmalige wethouder ICT over de lijst van 32 projecten en technologische toepassingen. Deze vragen zijn op 12 december 2023 beantwoord en deze beantwoording wordt nu besproken op verzoek van lid IJmker van GroenLinks. Lid IJMKER en lid Meerburg maakten zich destijds zorgen over dataverzameling in de openbare ruimte, wat aanleiding was voor het stellen van de vragen. Ook vermoedden zij dat er regelmatig technologie werd toegepast omdat het kan en niet omdat het per se nodig is. Lid IJmker en lid Meerburg hebben een lijst samengesteld van 32 projecten. Inmiddels is een deel van de antwoorden gegeven. De raad ontving een lijst van 47 projecten, maar hierbij ontbreekt nog veel informatie. Dit bewijst voor de leden IJmker en Meerburg dat het niet duidelijk is wat er gebeurt op dit gebied en het ontbreekt erbij aan democratische controle. Vaak is de waaromvraag niet duidelijk bij de inzet van camera’s. Er lijkt ook geen grip te zijn op hoe er wordt omgegaan met gegevens van Amsterdammers. Er wordt onderscheid gemaakt tussen projecten waar de gemeente eindverantwoordelijke is en andere projecten waar de gemeente bij betrokken is.
Lid IJmker vraagt de informatie op van de 14 projecten op haar lijst die niet zijn meegenomen op de lijst die ze van het college heeft ontvangen. Lid IJmker vindt het onacceptabel dat er nog zoveel hiaten zijn in de informatie waar zij om vroeg. Zij vraagt de wethouder wat zij kan doen om deze informatie boven tafel te krijgen. GroenLinks is niet per definitie tegen elke vorm van dataverzameling en technologie, maar benadrukt dat er risico’s aan vastzitten rondom basale rechten als privacy en vrijheid. Zij pleit daarom voor goede voorwaarden en onderzoek naar alternatieven. Ook wil zij dat de raad in de gelegenheid wordt gesteld haar controlerende taak uit te voeren, maar dat is alleen mogelijk als er voldoende inzicht is in de processen. Lid MEERBURG beaamt de constatering van lid IJmker dat er belangrijke informatie ontbreekt op de lijst. Hij vindt het zorgelijk dat de hoeveelheid sensoren, slimme camera’s en andere vormen van openbare dataverzameling de laatste tijd toegenomen is. Hij noemt een voorbeeld dat exemplarisch is voor de in zijn ogen absurde wijze waarop kunstmatige intelligentie wordt toegepast, namelijk het cameratoezicht bij de fietsenstalling op het Rokin. Bovendien is dit een volgende stap in een steeds indringender manier om burgers te volgen en op hun gedrag te beoordelen.
Dit voorbeeld is er een uit vele die een patroon vertegenwoordigen dat verhindert dat de burger zich vrij en onbespied in de vrije ruimte kan begeven. Lid Meerburg roept de raad op zich principieel erover uit te spreken dat dit soort toepassingen niet acceptabel zijn in een open en vrije samenleving. Voor lid Meerburg wordt er op deze wijze gebouwd aan een controlestaat en hij roept het college op zich hiervan bewust te zijn. Hij pleit voor een pas op de plaats om allereerst alle feiten boven tafel zien te krijgen en de consequenties van dergelijke projecten te kunnen inschatten. Hij vraagt het college of zij hierin meegaat. Ook wil hij weten waar het college de grens trekt bij het toepassen van dergelijke registratiesystemen. Lid GARMY is namens Volt eveneens van mening dat de digitale technieken heel bewust en alleen met grote zorg ingezet mogen worden. Uit de beantwoording blijkt dat dit niet of onvoldoende is gebeurd. Overzicht ontbreekt en veelal is er geen evaluatie uitgevoerd of gepland. Lid Garmy stelt een aantal vragen: Waarom duurt het zo lang om de projecten in kaart te brengen en daarmee de vragen te beantwoorden? Hoe kan worden voorkomen dat in de toekomst dezelfde situatie ontstaat? Het college kan zich alleen uitspreken over projecten en toepassingen waarvan de gemeente eindverantwoordelijke is.
Waarom is dat zo en hoeveel projecten vallen hier buiten? Volt vindt de vraagstelling naar het nut van de inzet van nieuwe technieken van GroenLinks en de Partij voor de Dieren terecht, maar mist hierop de
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
beantwoording. Kan de wethouder dit in kaart brengen en delen met de raad? Ook lid Garmy vindt, in navolging van de suggestie van lid Meerburg, het verstandig om met een aantal risicovolle projecten te stoppen tot er meer duidelijk is. Is er inmiddels een toezichthouder en/of hoofdverantwoordelijke aangesteld?
Lid BELKASMI vraagt waarom het zo lang heeft geduurd eer er beantwoording kwam op de vragen. Hij wil graag weten wanneer de wethouder de volledige lijst aan de raad kan doen toekomen. Ook krijgt hij graag inzicht in de evaluaties die er zijn gedaan. Lid Belkasmi haalt twee voorbeelden aan uit de beantwoording: Welke kaders worden er vanuit digitalisering meegegeven als het gaat om de inzet van slimme verkeerslichten? Lid Belkasmi heeft de indruk dat er bij Citycontrol gebruik wordt gemaakt van historische data, hetgeen het risico met zich meebrengt dat bepaalde wijken onterecht worden bevooroordeeld. Hij vraagt de wethouder hoe dit risico wordt getoetst en voorkomen. Ook hoort hij graag in welke mate dit ook iets is om toe te voegen aan het algoritme. Lid NIJSSEN concludeert dat het voor het college ingewikkeld is om inzicht te verkrijgen en dat dit de reden is dat de beantwoording zo lang op zich heeft laten wachten. Hij sluit zich aan bij de vraagstelling van GroenLinks waar het gaat om het bewust inzetten van technologie om de privacy van de Amsterdammer te waarborgen. Wethouder SCHOLTES biedt zijn excuses aan voor de late beantwoording en geeft aan dat dit niet de gebruikelijke wijze van handelen is. Hij erkent dat er onvoldoende grip is bij het college op de technologie en dat het noodzakelijk is dat dit gaat gebeuren.
Dankzij de vragen die er zijn gesteld wordt er nu bij nieuwe projecten een evaluatieprotocol opgesteld. Ook wordt er een inhaalslag gemaakt van evaluatie van lopende projecten. In aansluiting op de discussies rondom ‘Grip op Tech’ wordt het belangrijk geacht dat er vooraf en achteraf wordt getoetst aan de hand van ethische kaders. Ook is er gesproken over het verantwoord aanspreekbaar zijn over de inzet van digitale technologie, alsmede over kennis en bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie. Deze onderwerpen zijn ook in dit debat zeer van toepassing. In het verleden zijn projecten per directie uitgezet, maar dat wordt nu centraal gedaan met toezicht van de Chief Information Officer en de Functionaris Gegevensbescherming, ook onder de verantwoordelijkheid van de wethouder. Lid ASLAMI vraagt wanneer de evaluatie plaatsvindt. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat er altijd een evaluatie moet plaatsvinden bij de projecten. De informatie die de raad heeft ontvangen is niet compleet, deels omdat er geen evaluatie heeft plaatsgevonden en omdat de gegevens niet goed zijn bijgehouden. De wethouder zegt toe dat de lijst over twee maanden zal zijn aangevuld, maar hij moet toegeven dat een deel van de ontbrekende informatie gewoonweg niet meer te achterhalen is, omdat dit in het verleden niet goed is bijgehouden.
Vandaar dat er dit kwartaal een evaluatieprotocol, gekoppeld aan een evaluatieverplichting wordt ontwikkeld en toegepast. De wethouder heeft momenteel geen aanleiding gezien om een project stop te zetten. Bij vragen over projecten kunnen de raadsleden bij de verantwoordelijk portefeuillehouder terecht. De wethouder geeft aan dat er veel verschillende projecten zijn en hij noemt een aantal voorbeelden. Het is vaak niet mogelijk om te stoppen met een project omdat er dan op bepaalde beleidsterreinen van alles mis kan gaan. Met de evaluatie kan er worden gekeken of er aanleiding is om een bepaald project te stoppen of aan te passen. Lid ASLAMI vraagt de wethouder de volledige informatie op schrift te stellen en aan de raad te doen toekomen. Hierop volgend kan er dan een technische sessie worden georganiseerd.
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Wethouder SCHOLTES zegt toe om voortaan de raad driemaandelijks te informeren, bijvoorbeeld via een website, over de lopende projecten en welke projecten hieraan zijn toegevoegd. De raad heeft dan overzicht en kan hier haar controlerende taak aan koppelen. In Q1 zal het evaluatieprotocol zijn afgerond, maar het zal nog even duren voordat het in de gehele organisatie wordt toegepast. Het lijkt de wethouder zinvol om later dit jaar een technische sessie te organiseren, waarin wordt besproken hoe een en ander in de praktijk wordt toegepast. Ook kunnen de vragen over bepaalde projecten worden besproken. Lid GARMY pleit ervoor om zo snel mogelijk een afwegingskader te formuleren, zodat er geen nieuwe projecten worden gestart waar de raad geen zicht op heeft. Wethouder SCHOLTES is het daarmee eens, maar kan hier weinig invloed op uitoefenen. Hij roept iedereen op daar alert op te zijn. Een afwegingskader is vrij snel geformuleerd, maar het duurt wel even voordat dit door iedereen wordt toegepast in zo’n grote organisatie. Lid MEERBURG pleit er nogmaals voor om terughoudend te zijn met het inzetten van nieuwe, innovatieve toepassingen, totdat er meer grip op is. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat dit voor bepaalde lopende projecten niet mogelijk is. Voor nieuwe projecten geldt dat dit afhankelijk is van hoe deze worden ingezet en wat het betekent voor de privacy van de burger.
Bij twijfel over een project kunnen de raadsleden vragen stellen aan de juiste portefeuillehouder. Wethouder Scholtes ziet dit debat als een startpunt. Hij stelt voor om vanaf heden per project te bekijken wat verantwoord is en wat niet. Lid MEERBURG vindt het onacceptabel dat de stad wordt aangeprezen als een experimenteeromgeving voor nieuwe innovaties en ook bedrijven als het ware uitnodigt om in Amsterdam hun nieuwe vindingen uit te proberen. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen dat elk nieuw experiment waarbij algoritme sensoren worden ingezet eerst langs de raad gaat en dat er wordt uitgelegd welke noodzaak er bestaat voor de toepassing. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat voor nieuwe projecten de checks & balances en de voorwaarden op orde zijn. Lid LOCHTENBERG pleit ervoor om het blurren en onherkenbaar maken van personen in de camera gebeurt en niet in tweede instantie als de beelden worden opgeslagen. Wethouder SCHOLTES is ervan op de hoogte dat deze ‘privacy by design’ wordt toegepast. Ook weet hij dat op marineterreinen wordt geëxperimenteerd met camera’s die eveneens de privacy respecteren. Blurring as a service is hier ook een voorbeeld van. Andere technische vragen zal de wethouder later beantwoorden.
Lid MEERBURG ziet een tegenstrijdigheid in het antwoord van de wethouder wanneer deze aangeeft dat er onvoldoende grip is op de technologische toepassingen, maar tevens Amsterdam als het ware openstelt voor ICT-bedrijven voor hun experimenten. Hij stelt voor om toch als raad bepaalde projecten te mogen afwijzen als het gaat om registratie van gedrag van mensen, totdat er duidelijk is welke projecten er al lopen en wat is daarvan het nut en de noodzaak. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat er voor nieuwe projecten duidelijke voorwaarden gelden. Ook bestrijdt de wethouder dat er altijd sprake is van privacyschending bij het inzetten van digitalisering, of dat de gemeente bedrijven uitnodigt om hun commerciële doeleinden uit te
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
venten. De wethouder benadrukt dat er bij de nieuwe projecten op een verantwoorde manier wordt geëxperimenteerd en er wordt gekeken naar het nut en de noodzaak. Lid BELKASMI vraagt naar het verband tussen het rekenkameronderzoek over het beheerskader en het afwegingskader en het evaluatieprotocol. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat het rekenkameronderzoek specifiek ging over de inzet van algoritmen, terwijl het afwegingskader en het evaluatieprotocol gaat over projecten met sensoren in de openbare ruimte. Lid BELKASMI concludeert dat er nu een extra traject is om nog meer grip te krijgen op de algoritmen binnen het beheerskader. Wethouder SCHOLTES verwijst allereerst naar het actieplan ‘Grip op Tech’, dat er al was, waarbij het streven is om bij de inzet van technologie zowel vooraf als achteraf te toetsen. De vragen die nu gesteld worden over de inzet van sensoren in de openbare ruimte om een en ander scherper te krijgen hebben verband met het rekenkameronderzoek. Dit is in lijn met het actieplan ‘Grip op Tech’. In antwoord op de vragen van lid IJmker zegt de wethouder toe te proberen om de informatie aan te vullen binnen twee maanden. Hij vermoedt dat niet alle informatie er is, maar in de toekomst zal er centraal elke drie maanden informatie worden gedeeld met de raad over de projecten.
De reden dat het zo lang duurt om de projecten in kaart te brengen is dat er in het verleden per directie werd gewerkt. Ook personele wisselingen hadden invloed op de vertraging. Nu het proces centraal wordt geregeld, zal er van achterstand op de informatie geen sprake meer hoeven zijn. Voor projecten waarvan de gemeente geen eindverantwoordelijke is, bijvoorbeeld GVB, is het niet mogelijk om dit bij te houden. Wellicht dat de raad hiervoor een oplossing weet. Lid IJMKER geeft aan dat de gemeente wel betrokken is bij deze projecten en dat dit ook gaat over gegevens van Amsterdammers. Zij veronderstelt dat als de gemeente meedoet met een project, zij ook haar voorwaarden kan stellen. Wethouder SCHOLTES zegt toe erover na te denken hoe deze betrokkenheid kan worden ingevuld. De wethouder bestrijdt de aanname van de Partij voor de Dieren dat ki of een computer bepaalt of iets strafbaar is of niet. Bepaalde signalen kunnen de handhavers helpen om op de juiste plek op de juiste tijd te zijn. de handhavers kunnen dan constateren of er al dan niet sprake is van een overtreding. Met het huidige personele tekort en het uitgebreide takenpakket is dit een goed hulpmiddel. De menselijke check blijft het belangrijkste. De wethouder beschrijft de procedure van de inkoop en de inzet van verkeerslichten.
De verkeerslichten in Amsterdam zijn niet aangesloten op de landelijke keten voor aanvullende functionaliteit. De wethouder beschrijft wat Citycontrol inhoudt. Dit is niet leidend voor de handhaving en er wordt hier geen gebruik gemaakt van algoritmen. Lid IJMKER geeft aan dat zij vorige week met wethouder Van der Horst heeft gesproken over de inzet van verkeerslichten en dat de wethouder haar heeft kunnen geruststellen. Zij vraagt nog bevestiging van de twee toezeggingen die de wethouder heeft gedaan inzake het geven van updates van de informatie. Wethouder SCHOLTES vat samen dat hij over uiterlijk twee maanden ontbrekende informatie die nog te achterhalen is aan de raad zal doorgeven. Ook zal hij driemaandelijks op een website publiceren welke projecten er lopen en nieuw zijn. Het zal even tijd kosten eer dit traject op orde is.
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Lid IJMKER verzoekt de wethouder om alle mogelijke informatie, hoe weinig ook, aan de raad door te geven. Wethouder SCHOLTES benadrukt dat hij alle informatie die hij kan achterhalen met de raad zal delen. Lid BOBELDIJK suggereert dat er wellicht een interne richtlijn voor nodig is om alle informatie van de verspreide projecten bij de wethouder terecht te laten komen, zodat hij op zijn beurt de raad kan informeren. Wethouder SCHOLTES zegt toe hier schriftelijk op terug te komen. Lid IJMKER verzoekt de wethouder de evaluaties van 15 projecten aan de raad te sturen. Wethouder SCHOLTES meent dat deze informatie wellicht op de voornoemde website kan worden gepubliceerd, maar hij zal dit gaan uitzoeken. De VOORZITTER stelt vast dat het agendapunt voldoende is besproken. Personeel en Organisatie 9. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de maatregelen om de personeelstekorten in de gemeentelijke organisatie op te vangen (VN2023-026966) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat de wethouder in de commissie FKD van 22 juni 2023 de raad heeft toegezegd een overzicht te sturen van maatregelen om personeel aan te trekken. Lid Namane (PvdA) wil de brief met het overzicht in de commissie met de wethouder bespreken. Lid NAMANE beschouwt de brief als afdoening van de motie van de PvdA inzake een integrale aanpak personeelstekorten.
Hierin werd gevraagd om een beschrijving van de wijze waarop de gemeente de regie neemt in de aanpak personeelstekorten en te onderzoeken hoe het personeelstekort gemeentelijke doelen en belangrijke voorzieningen raakt, nu en in de toekomst. Het is lid Namane nog niet duidelijk waar de prioriteit van extra inzet moet liggen en zij verzoekt de wethouder haar hier inzicht in te geven. Vervolgens somt zij een aantal voorwaarden op die moeten leiden naar oplossingen: Urgentie zowel intern als naar buiten toe laten blijken en Amsterdammers oproepen hun bijdrage hieraan te leveren. Dit vereist een beter gestroomlijnde communicatie naar de Amsterdammers; Samenwerking met andere sectoren die belangrijk zijn in de maatschappij; Alle vacatures binnen de gemeente Amsterdam plaatsen op de eigen website, dit geldt ook voor banen die via een uitzendbureau worden aangeboden; Personeel dat nu werkt via een uitzendbureau in dienst nemen bij de gemeente, indien het niet gaat om ‘piek-en-ziek’. Deze voorwaarden sluiten wat de PvdA betreft aan bij het streven om de beste werkgever te zijn met de beste voorwaarden. Lid GARMY vraagt of er ook wordt gekeken naar manieren om de werkwijze te verbeteren, bijvoorbeeld meer efficiënt werken, aangezien de Ombudsman in zijn jaarbeschouwing heeft gesteld dat die efficiëntie bij de gemeente te wensen overlaat.
Lid BOBELDIJK constateert dat het personeelstekort alleen maar toeneemt en het lijkt hem niet de bedoeling om werknemers van maatschappelijke organisaties naar de gemeente toe te trekken, zodat dan daar weer een tekort ontstaat.
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Personeelstekort is een overkoepelend vraagstuk en lid Bobeldijk mist een overkoepelende visie. In de economische visie staat dat er vraag is naar bedrijven, waar personeel naartoe stroomt, of de bedrijven nemen personeel mee uit het buitenland. Zo kom je dan terecht bij de druk op de woningmarkt en kun je vaststellen dat het onderliggende probleem eigenlijk een deel is van een groter geheel in het kader van ruimtelijke ordening. Lid Bobeldijk hoopt dat hier in het college over wordt nagedacht. Lid NAMANE vermoedt dat er sprake is van een misverstand; zij zou graag zien dat er wordt samengewerkt met sectoren die van maatschappelijk belang zijn en niet dat er sprake is van concurrentie. Lid VAN PIJPEN geeft aan dat de formuleringen in de raadsbrief voor haar onduidelijk zijn. Er wordt in elk geval te weinig ingegaan op verschillende functieniveaus, terwijl daar belangrijke verschillen zijn, zowel in de analyse van de arbeidsmarktkrapte als ook in de oplossing. Evenals de PvdA is lid Van Pijpen van mening dat de website van de gemeente op het gebied van vacatures ernstig tekort schiet. Zij vraagt de wethouder hoe dit kan worden verbeterd.
Lid BADAL heeft twee vragen: Met welke maatregel wordt er bewerkstelligd dat de diversiteit in het personeelsbestand wordt vergroot? Hij verzoekt de wethouder de raad periodiek te informeren over de stand van zaken; Kan er een methodiek worden ontwikkeld die met het huidige personeelsbestand tot betere resultaten kan leiden? Lid SCHMIT attendeert de commissie op het arbeidspotentieel onder gepensioneerden, van wie een op de vier heeft aangegeven te willen meewerken. De eerdere toezegging hierover van het college wordt niet genoemd in de brief. Lid Schmit vraagt de wethouder of zij dit nog oppakt. Ook verwijst hij naar de subsidie die de VNG heeft uitgeloofd ten behoeve van gemeente-initiatieven om de arbeidsmarktproblematiek op te lossen. Hij stelt voor om hier de inzet van gepensioneerden aan te brengen als pilot, zodat Amsterdam als voorbeeld kan dienen dat pensionado’s ook aan de slag kunnen bij een gemeente. Wethouder VAN BUREN is bekend met de motie inzake communicatie en krachten bundelen met andere sectoren. Dit zou moeten gebeuren in samenwerking met de andere wethouders. Zij verwijst naar een brief van 11 september 2023 waarin zij de regionale arbeidsmarkt en de samenwerking daarin heeft genoemd. De wethouder heeft ook gezien dat de gemeentewebsite niet de juiste informatie geeft over vacatures.
Lid NAMANE geeft aan dat bepaalde banen bij de gemeente wel staan vermeld bij de uitzendbureaus, maar niet op de website van de gemeente. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat uit navraag is gebleken dat er op dit moment geen vacatures zijn. De wethouder zegt toe te onderzoeken hoe de werving verbeterd kan worden en zij zal daar op terugkomen bij de raad. Vervolgens verwijst zij naar de flexibele schil voor de ‘ziek-en-piekbelasting’, maar er zijn mogelijkheden om mensen in vaste dienst te nemen na een jaar. Na zes maanden kunnen mensen al intern solliciteren op vacatures. Lid VAN PIJPEN maakt uit de bewoordingen van de werving op dat er wel vacatures zijn. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er een groot verloop is, maar dat een vast contract alleen kan worden aangeboden als er vacatures zijn. De wethouder voelt zich aangesproken over de onduidelijkheden die in de brief staan. Zij verduidelijkt dat er wordt bedoeld dat er analyses en data worden gebruikt om te kijken naar
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
onder andere de uitstroom en aanpassingen die noodzakelijk zijn. Er wordt sowieso gekeken naar hoe de werkprocessen kunnen worden verbeterd en dat is niet afhankelijk van de bevindingen van de Ombudsman. Een vergelijking met andere gemeenten gaat niet op, omdat Amsterdam veel meer aanbesteedt. De wethouder heeft geen antwoord op de vraag van lid Bobeldijk over de overkoepelende visie. In overleg met wethouder Mbarki van Economie is er wel een bredere visie op de werkgelegenheid. Lid BOBELDIJK wil voorkomen dat er in kokertjes wordt gedacht en als er staat beschreven dat er vraag is naar bedrijventerreinen, dan heeft dat direct effect op de vraagstukken rond ruimtelijke ordening en personeel. In die zin zou het personeelsvraagstuk in een bredere context bekeken moeten worden. Wethouder VAN BUREN erkent dat het personeelsvraagstuk niet op zichzelf staat, maar gekoppeld is aan andere beleidsterreinen in de stad en het behoeft een integrale visie op de stad van het college. Zij noemt als voorbeeld het betrekken van de mbo-opleidingen bij dit vraagstuk. Lid BOBELDIJK uit de wens om dit onderwerp nog eens aan de orde te stellen, aangezien hij voorspelt dat het probleem alleen maar groter gaat worden. Hij zou graag een bredere visie van het college krijgen. Wethouder VAN BUREN zegt toe dit met haar collega-wethouders te gaan bespreken en hier bij de raad op terug te komen.
Het college is van mening dat diversiteit in het medewerkersbestand van belang is en er is al veel over gesproken in het kader van de bestuursopdracht. Instrumenten uit de bestuursopdracht om de diversiteit te stimuleren zijn uitgewerkt en geïmplementeerd. Zij noemt een aantal maatregelen die gelden bij dit beleid. Lid MANGAL vraagt hoe de gemeente kan aantonen dat zij een goede werkgever is in het kader van inclusie en diversiteit. Wethouder VAN BUREN verwijst naar de onderzoeksrapporten waaruit is gebleken dat ook binnen de organisatie uitsluiting nog plaatsvindt en de wethouder erkent dit. De gemeente gaat hier de komende tijd in investeren en de wethouder komt terug bij de raad met maatregelen die ertoe moeten leiden dat iedereen zich veilig voelt en kan zijn wie hij/zij wil zijn. Amsterdam moet een gemeente worden waar iedereen graag voor zou willen werken. Lid BADAL zou graag op regelmatige basis op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen binnen diversiteit en inclusie. Wethouder VAN BUREN zegt toe diversiteit en inclusie bij de herijking van de bestuursopdracht die voor de zomer komt, te betrekken. Ook doet zij een toezegging de raad te rapporteren over de resultaten van de prestatieafspraken per directie. In antwoord op het voorstel van lid Schmit verklaart de wethouder dat er hard wordt gewerkt om ook pensionado’s te betrekken bij de stad.
De wethouder komt hier later nog op terug. De wethouder gaat onderzoeken of de subsidie van de VNG kan bijdragen aan het oplossen van de arbeidskrapte. Ook hier komt de wethouder nog op terug. Lid VAN PIJPEN verwijst naar de lange lijsten waarin weinig wordt gedifferentieerd in functieniveaus. Wethouder VAN BUREN beaamt dit, maar geeft aan dat er bij de werving verschillende campagnes worden ingezet om verschillende doelgroepen te bereiken. Niet alleen is er sprake van werving, maar medewerkers worden ook gestimuleerd om mensen aan te brengen, zoals er bij de BOA’s mee is geëxperimenteerd.
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Tweede termijn Lid NAMANE is van mening dat er nog meer gedaan moet worden en dat er eveneens meer moet worden samengewerkt. De urgentie bij de maatschappelijke sectoren moet nog meer worden uitgedragen en er zou bij het werven van ‘piek-en-ziek’ medewerkers direct een contract moeten worden aangeboden. Hiermee bind je mensen aan de organisatie. Lid Namane meent dat een medewerker langer dan een jaar bij de gemeente gewerkt moet hebben om een contract te krijgen en dat zou niet nodig moeten zijn. Lid Namane geeft aan dit onderwerp te willen bespreken in de raad. Wethouder VAN BUREN verwijst naar de landelijke afspraken met de uitzendbureaus dat je na twee jaar in dienst moet worden genomen. In Amsterdam wordt hiervan afgeweken en is dit na een jaar al mogelijk. Bovendien heb je als uitzendkracht al na zes maanden het recht om intern te solliciteren, omdat de gemeente deze medewerkers graag wil behouden voor de stad. Vanuit de portefeuille Financiën gesproken geeft de wethouder aan dat er voor de flexibele schil en tijdelijke functies geen structurele financiering is en daar kunnen geen vaste contracten op gegeven worden. De wethouder gaat hier later in de raad dieper op in. Lid NAMANE vraagt of het dan niet mogelijk is om een tijdelijk contract aan te bieden. Wethouder VAN BUREN houdt deze optie open.
De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp in de commissie voldoende is besproken, maar dat lid Namane heeft verzocht dit eveneens in de raad te bespreken. Dit zal zijn op 28 februari 2024. De VOORZITTER schorst de vergadering om 11.30 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 11.40 uur. Evenementen 10. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de terug- en vooruitblik op Queer & Pride 2023/2024 (VN2023-026960) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat het college met deze brief de raad informeert over de planning en de inhoud van het nieuwe Pride-beleid. Er wordt vooruitgeblikt op Queer & Pride 2024 en de World Pride in 2026. De brief is geagendeerd door het lid Van Berkel (JA21). Lid VAN BERKEL blikt terug op het jaar 1998, toen de Gay Games in Amsterdam werden georganiseerd, die samenvielen met de derde editie van de Gay Pride. Destijds bestreed de organisatie polarisatie en speelde politiek geen rol. Dit is niet meer vanzelfsprekend. Vorig jaar werd de Pride Walk gebruikt voor een proPalestina manifestatie, georganiseerd door Queer Amsterdam, die subsidie ontving van de gemeente. Een door de gemeente gesubsidieerde manifestatie voor een politieke macht, waar je als homoseksueel mens je leven niet zeker bent. De solidariteit in de LHBTIQ+-gemeenschap en de goede naam die Amsterdam Pride wereldwijd heeft opgebouwd komen onder druk te staan.
Lid Van Berkel heeft de volgende vragen voor de wethouder: Is de wethouder het eens met JA21 dat politieke manifestaties voor andere zaken dan homorechten en seksuele vrijheid niet thuishoren bij de Pride? Lid VAN DER VEEN vraagt bij interruptie op welke manier lid Van Berkel de Pride Walk van vorige zomer heeft meegemaakt.
17
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Lid VAN BERKEL is van mening dat de pro-Palestina demonstratie niets heeft te maken met de LHBTIQ+-gemeenschap. Lid VAN DER VEEN vraagt waarom lid Van Berkel de ‘riot’ uit de Queer & Pride wil halen. Lid VAN BERKEL is van mening dat de Pride apolitiek moet zijn en moet fungeren als een koepel voor LHBTIQ+-rechten. Lid VAN DER VEEN vindt de Queer & Pride een belangrijk vehikel in de strijd voor gelijke rechten voor iedereen. In die zin is de Queer & Pride juist politiek door hierover een statement te maken. Er is politieke actie nodig voor gelijke rechten. Lid Van der Veen vraagt of lid Van Berkel het hiermee eens is. Lid VAN BERKEL geeft aan dat er in de pro-Palestina demonstratie sprake was van een politieke actie waar niet iedereen het mee eens was en dit veroorzaakte polarisatie binnen de LHBTIQ+-gemeenschap. Er zijn meer geopolitieke situaties waarvoor gedemonstreerd kan worden. Deze demonstratie had niet de maken met de homorechten die in Palestina met voeten worden getreden. Lid OLIVIEIRA vraagt of lid Van Berkel een pro-Israëldemonstratie wel gelegitimeerd op een Queer & Pride. Lid VAN BERKEL blijft bij zijn standpunt dat de Pride apolitiek moet zijn en moet gaan om LHBTIQ+-rechten. Lid NOORDZIJ meent dat de Pride politiek is, omdat het gaat om de rechten van de LHBTIQ+-gemeenschap. Lid VAN BERKEL beaamt dit en benadrukt dat het dan ook daarover moet gaan.
Dus ook demonstraties die gaan over de rechten van homo’s in andere landen horen thuis bij de Pride. Lid NOORDZIJ vraagt of lid Van Berkel derhalve de Pride politiek vindt. Lid VAN BERKEL memoreert dat de organisatie zich tot doel heeft gesteld geen politieke kleur te hebben, maar te strijden voor de rechten van de LHBTIQ+-gemeenschap. Lid NOORDZIJ houdt voet bij stuk en is van mening dat hier sprake is van een politiek doel. Lid VAN BERKEL vindt het tegenstrijdig dat er onder de noemer van de Pride een proPalestina demonstratie wordt gehouden, waar homoseksualiteit verboden en strafbaar is. Lid MANGAL vraagt of lid Van Berkel de mensen uit de LHBTIQ+-gemeenschap beschouwt als eendimensionaal. Lid VAN BERKEL stelt dat deze groep heel heterogeen is. Lid OLIVIEIRA vraagt of JA21 van de wethouder verwacht dat zij andere demonstraties verbiedt tijdens de Queer & Pridewalk. Lid VAN BERKEL stelt dat dit in verband met het demonstratierecht niet mogelijk zal zijn. Hij vervolgt met zijn vragen aan de wethouder: Erkent de wethouder dat de aanwezigheid van andere manifestaties die niets
18
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit.
FKD
Definitieve raadscommissieverslag, 18 januari 2024
met homorechten en seksuele vrijheden te maken hebben, leiden tot polarisatie binnen de LHBTIQ+-groep? Is de wethouder bereid om de doelen van de Pride scherper te definiëren en te kaderen in wat de gemeente beoogt met het evenement? Kan de wethouder toezeggen dat zij geen budget vrijmaakt voor activiteiten anders dan ter ondersteuning van de LHBTIQ+-rechten? Kan de wethouder ervoor zorgdragen dat Queer Amsterdam, als deze organisatie opnieuw een subsidie aanvraagt de Pride niet opnieuw zal belasten met een politiek omstreden protest?
Lid LUST stelt dat de specifieke Pride gerelateerde wijziging van het locatieprofiel Amstelveld voornamelijk tegemoet komt aan tegenstanders van het traditionele Amstelveldfeest. Door deze wijziging wordt dit feest effectief onmogelijk gemaakt, aangezien het organiseren van het feest met deze begrenzingen onrendabel is geworden. Zij verzoekt het college om samen met de organisator te zoeken naar een betere alternatieve locatie, zodat het feest dit jaar en in de toekomst alsnog doorgang kan vinden. Lid NOORDZIJ vindt het jammer dat er nog geen nieuw beleidskader is en dat er dus dit jaar een tussenvorm moet worden bedacht voor de Pride & Queer. Maar lid Noordzij begrijpt dat er eerst een zorgvuldige evaluatie moet plaatsvinden. Hierover heeft hij een aantal vragen: Van wie gaat de evaluatie uit? Wat is de rol van de andere partijen die bij de evaluatie zijn betrokken? Wanneer verwacht de wethouder dat de evaluaties zijn afgerond? Lid VAN DER VEEN geeft namens zijn partij aan dat hij wil onderzoeken of de Queerweek los kan komen van de Pride & Queer. Hij vraagt de wethouder dit mee te nemen in het nieuwe beleidskader. Lid PERDOK is het eens met de keuze van de wethouder om te kiezen voor twee organisatoren, Queer en Pride. Lijst AV steunt de wethouder in de politieke lijn die zij gaat volgen. Het is alleen jammer dat er nog steeds geen nieuw beleid is.
Lid Perdok stelt voor om lessen te trekken uit de Pride 2023. In de brief van november 2023 gaf de wethouder aan dat er werd gewerkt aan de evaluaties van Queer & Pride en lid Perdok vraagt naar de stand van zaken hiervan. Zij verzoekt de wethouder de resultaten hiervan te delen met de commissie. Wethouder MELIANI geeft aan dat er over het nieuwe beleid en de afhandeling van de subsidieaanvragen 2024 later eveneens nog zal worden gesproken. De wethouder vindt het belangrijk om te beseffen uit welke beweging het evenement is voortgekomen, namelijk de strijd voor de rechten van de LHBTIQ+-gemeenschap. Door de jaren heen kwamen er steeds nieuwe organisatoren met als doel deze rechten voortdurend te bevechten en dit blijft nodig, volgens de geluiden van allerlei verschillende groeperingen. Het is inderdaad zo dat de beweging steeds breder wordt getrokken. Het college financiert de programmering die is gericht op de emancipatie van die groepen. Demonstraties worden niet door het college gefinancierd en zij gaat niet over de inhoud. De bevindingen van de Queer & Pride 2023 zal de wethouder in februari in een brief aan de raad doen toekomen. Het Pride-beleid zal de wethouder in Q2 aan de commissie voorleggen. Er hebben zich twee groepen gemeld en er moet rekening gehouden worden met al die verschillende bewegingen, zodat het enige vertraging oploopt.