Dashboard 1 VGR SohIJ 2024.pdf

1. Dashboard Programma Sprong over het IJ Hieronder vindt u de per indicator de stand van zaken aangeven met een stoplicht en een korte toelichting. Het programmateam Sprong over het IJ van de gemeente Amsterdam geeft invulling aan de geactualiseerde Nota van Uitgangspunten van februari 2022 en is belast met de dagelijkse werkzaamheden die daaruit voortvloeien. Na de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten Sprong over het IJ in februari 2022 is er vanuit het programma team Sprong over het IJ gewerkt aan alle elementen uit het inrichtingsplan Rijkswateren Amsterdam. VGR t 2024-1 Scope

VGR t-1 2023





Planning





Financiën





Risico’s





De scope van het programma is vastgesteld met de actualisatie van de Nota van Uitgangspunten in februari 2022. Het voorkeursbesluit is gebaseerd op het inrichtingsplan Rijkswateren Amsterdam waartoe de adviescommissie van Alexander D’Hooghe een aanzet heeft gegeven in het advies genereus Verbonden. Tot de onderwerpen waarmee het programma zich in meer en mindere mate bezighoudt behoren: de pontverbinding Sporenburg – Zeeburgereiland, een nieuwe permanente fietsbrug naast de bestaande Amsterdamsebrug, de kabelbaan, analyse voor de zeecruise, het ondersteunen van het project Oostbrug bij project-overstijgende issues, relevante onderzoeken ten behoeve van de (urgentie) Westbrug, verplaatsing PTA, ontwikkelingen veren, het herijken van de organisatie rond het inrichtingsplan Rijkswateren Amsterdam, werkgroepen bedieningsregime en inrichting Oostelijk BinnenIJ, toeleidende routes stadsdelen Oost en Noord, afstemming HOV ZaanIJ en alle IJ gerelateerde ontwikkelingen die van invloed zijn op de oversteek. In de afgelopen tijd zijn er op verschillende niveaus gesprekken geweest over de scope van het programma in relatie tot reeds bestaande programma-, project-, of lijnorganisaties. Dat zal in de loop van 2024 leiden tot een actualisatie van de aanpak en de organisatie van het programma Sprong over het IJ.

Vanwege deze mogelijke scopeontwikkelingen gaat het stoplicht van groen naar geel. De concrete projecten die uit het programma voortvloeien zijn de Oostbrug, de Westbrug en de Voetgangerspassage. De ingebruikname van de Oostbrug kan op zijn vroegst plaatsvinden in 2034. De planning van de Westbrug is nog niet bestuurlijk vastgesteld. De verwachting is dat de Westbrug in elk geval in 2040 gerealiseerd is. Momenteel wordt nader onderzoek gedaan naar het theoretisch ideale en realistisch haalbare moment van realisatie van de Westbrug, in relatie tot de investeringen in het pontensysteem. Voor de voetgangerspassage is nog geen planning vastgesteld. Deze volgt de ontwikkelingen van de Oostbrug en de Westbrug. Voor het bekostigen van het programmateam Sprong over het IJ is een jaarlijks budget nodig van rond de € 1 mln. De werkelijke kosten variëren enigszins op de intensiteit van de werkzaamheden in een jaar. Anders dan bij een regulier project is dat moeilijker in te schatten en erg afhankelijk van externe omstandigheden. Tot en met 2025 is er nog voldoende ruimte in de reserve IJoeververbindingen. Voor het inventariseren van de risico’s van Sprong over het IJ is in 2022 samen met de nautische partners een risicoanalyse gemaakt. Een deel van die risico’s zijn met de financiering van de Oostbrug komen te vervallen, maar een deel 1

staat nog overeind. Begin volgend jaar wordt een nieuwe sessie belegd met de partners. In de afgelopen tijd is door het programmateam intern een sessie gehouden om te beoordelen welke risico’s nog relevant zijn, welke zijn vervallen en welke nieuwe risico’s zijn te benoemen. De belangrijkste risico’s hebben betrekking op: - Onvoldoende focus op het integrale advies/ inrichtingsplan rijkswateren Amsterdam - Druk op draagvlak voor planuitwerking bruggen en inrichting nautische voorzieningen bij gemeente, Regio en nautische partners door tegengestelde belangen - Groei mobiliteit over het IJ loopt vooruit op realisatie vaste oeververbindingen snelle groei mobiliteit over het IJ voordat bruggen gereed zijn - Stikstofdepositie stagneert de bouw van de bruggen

Kwal. & Org.

Onderstaand worden de risico’s nader toegelicht. De afgelopen periode is er gewerkt aan een herziening van de governance van het programma Sprong over het IJ. Samen met de partners en met advies van Alexander D’Hooghe wordt er gekeken hoe de samenwerking kan worden geoptimaliseerd.





Definitie:



Buiten vastgestelde kaders, niet beheersbaar door projectteamteam, escalatie naar het bestuur.



Buiten vastgestelde kaders, beheersbaar door projectteam.



Binnen vastgestelde kaders.

2. Financiën • Programma Sprong over het IJ Budgetmonitor (in M€) Programmamiddelen Prognose inkomsten Prognose uitgaven (Einde Werk)

VGR 2024

VGR 2023

Mutatie

1,0 0,85

1,0 0,7

0,0 0,15

Gerealiseerd In opdracht Nog op te dragen (incl. risicovoorziening)

0,3 0,5 0,05

Voorzien resultaat: overschot of tekort

0,15

0,7 0,0 0,0

0,3

0,15

Prognose inkomsten: +/- € 0 miljoen • In de reserve IJoeververbindingen zat vanaf 2022 circa € 4,2 mln. Dat is voor de periode 2022-2025 circa € 1 mln per jaar. Prognose uitgaven einde werk: -/- € 0,15 mln • Voor jaarschijf 2024 is € 1 mln begroot. De actuele pr0gnose voor de kosten 2024 komt uit op circa € 0,85 mln. De onderschrijding komt ten goede aan de periode 2025 en mogelijk later.

2

3. Toprisico’s 1. Onvoldoende focus op het integrale advies / inrichtingsplan rijkswateren Amsterdam - Het Inrichtingsplan Rijkswateren bestaat uit 15 maatregelen waarbij vooral de vaste oeververbindingen (Oostbrug, Westbrug) veel aandacht krijgen. Het risico is dat andere, voor de nautische partijen belangrijke onderdelen zoals de recreatievaart, ligplaatsen voor binnenvaartschepen en het behoud van de PTA door verplaatsing naar de Coenhaven te weinig aandacht krijgen binnen het programma. Dit kan negatieve invloed hebben op het draagvlak bij de nautische partners. - Tijdens het opstellen van het advies Genereus Verbonden is een aantal uitgangspunten vastgelegd. Deze zijn soms het resultaat van eisen uit wettelijke richtlijnen en soms ook het resultaat van een concessie/compromis tussen de verschillende belangen. De in dit proces tot stand gekomen uitgangspunten kunnen in de technische uitwerking ingewikkelder te realiseren blijken dan verondersteld, waardoor in de praktijk van de projecten uitgangspunten opnieuw worden onderzocht en onderbouwd. Het opnieuw onderzoeken van vastgestelde uitgangspunten kan leiden tot vermindering van draagvlak van de partners voor het Inrichtingsplan als geheel. - Er is binnen het programma Sprong over het IJ nog geen financiering beschikbaar voor andere maatregelen dan de Oostbrug.

Beheersmaatregelen: het programma organiseert samen met de partners op alle 15 maatregelen voldoende capaciteit en (bestuurlijke) aandacht. Het kader van het Inrichtingsplan Rijkswateren Amsterdam (Advies D’Hooghe 2020) bestuurlijk herbevestigen. Goed onderbouwde beslisdocumenten op elk van de issues en met de partners gezamenlijke bestuurlijke besluitvorming daarover organiseren. Dit ook in de participatie duidelijk communiceren en opnemen in de Q&A. Het gesprek aangaan waar nog ruimte zit voor optimalisatie aan beide kanten en hierover tijdig opschalen naar de bestuurlijke tafel. 2. Druk op draagvlak voor planuitwerking bruggen en inrichting nautische voorzieningen bij gemeente, Regio en nautische partners door tegengestelde belangen - De samenwerking met de nautische partners is voor de gemeente van groot belang. Doelstelling is immers een vlot en veilige overgang zowel voor het landverkeer als voor de scheepvaart. Het risico bestaat dat teveel aandacht en tijd uitgaat naar de relatie en daarmee naar het proces en te weinig naar de verschillende (en mogelijk conflicterende) individuele belangen en daarmee de inhoud. - Bij de Oostbrug en de Westbrug geldt als uitgangspunt dat zowel aan de noordelijke als aan de zuidelijke kant van de hoofdoverspanning een beweegbare brug wordt aangelegd om kruisend vaarverkeer te voorkomen.

Dat heeft invloed op het bedieningsregime van de brug en daarmee mogelijk op het comfort / doorstroming voor de fietser en de vaarweggebruiker, wat gevolgen kan hebben voor het draagvlak van de brug. Beheersmaatregelen: transparante communicatie over en weer en prioriteren van issues. Uitwerken van een bedieningsregime waarbij de doorstroming van zowel landverkeer als vaarwegverkeer geborgd is. Herzien van de bestaande governance. Heldere argumentatie ten aanzien van gescheiden vaarbewegingen (en daardoor twee beweegbare delen in de brug) beschrijven en gebruiken in de communicatie en participatie. 3. Groei mobiliteit over het IJ loopt vooruit op realisatie vaste oeververbindingen - Door ontwikkelingen in de woningbouw, voorzieningen en het bestaande verenprogramma is het mogelijk dat er al eerder grote problemen ontstaan in de mobiliteit op het IJ dan dat de bruggen en voetgangerspassage zijn gerealiseerd. Dit kan ook optreden indien realisatie van de Oostbrug en 3

later de Westbrug, gezien de complexiteit van de planprocessen en (voor wat betreft de Westbrug) de hoogte van de gevraagde financiering meer tijd gaat kosten dan gepland. - De planvoorbereiding van de Oostbrug is een intensief en complex proces met veel en soms tegengestelde belangen. Dat vraagt veel ambtelijke en bestuurlijke aandacht en krijgt daarmee ook vaak prioriteit ten koste van andere onderdelen van het programma. . Beheersmaatregelen: vroegtijdig specifieke capaciteit inzetten op de Westbrug (management, techniek, financieel, draagvlak) en mogelijk ook nu al op de voetgangerspassage; bestuurlijke prioriteit geven aan het haalbaarheidsonderzoek naar de verplaatsing van de PTA met daaraan gekoppeld de inzet om in dat kader bestuurlijke afspraken te maken met Rijk en regio over de financiering van Westbrug. Daarbij het programma Sprong over het IJ en het onderbouwende advies beschouwen als een adaptieve opgave (meebewegen met de ontwikkelingen). Meer focus op de Oostbrug via een separate dedicated stuurgroep. Ontkoppelen en beter onderscheid maken tussen strategie van programma en project Oostbrug. 4.

Stikstofdepositie stagneert de bouw van de bruggen De bouw van de Westbrug zal naar verwachting tegen dezelfde knelpunten op het gebied van stikstof aanlopen als de Oostbrug (geen emissievrij materieel, waardoor stikstofdepositie plaatsvindt nabijgelegen Natura2000 gebieden). Daarmee is dit zowel een projectrisico als een programma risico op het gebied van de benodigde Omgevingsplanwijziging Beheersmaatregelen: We schakelen externe expertise in om beheersmaatregelen te onderzoeken op het gebied van uitstoot beperking en saldering. Op gemeentelijk, regionaal en rijksniveau aandacht vragen voor salderingsmogelijkheden om de voortgang van projecten mogelijk te maken (houden).

4