Dashboard 1 VGR Oostbrug 2024.pdf

1. Dashboard Project Oostbrug Hieronder vindt u per indicator de stand van zaken aangeven met een stoplicht en een korte toelichting. Het projectteam Oostbrug is belast met de voorbereiding, besluitvorming, aanbesteding en realisatie van de eerste brug over het IJ. Daarnaast werkt een separaat team aan de maatregelen op de toeleidende routes in Oost. Vanaf eind 2023 is het projectteam Oostbrug op volle kracht aan de slag en uiteenlopende werkzaamheden zijn opgestart en/of al volop in beweging.

VGR t 2024-1 Scope



VGR t-1 2023



Planning





De scope van het programma Sprong over het IJ is vastgesteld met de actualisatie van de Nota van Uitgangspunten in februari 2022. Daarmee ligt op hoofdlijnen ook de scope van project de Oostbrug vast; de ligging van de brug, de begrenzing van de scope van de brug van kade tot kade en de belangrijkste uitgangspunten waar de brug aan moet voldoen. Dat ligt vast in het ambtelijk vastgestelde projectplan van de Oostbrug. Het projectteam richt zich de komende tijd op een verdere verfijning van de scopedefinitie van het project, door het ophalen van eisen en wensen van stakeholders, het doen van onderzoek en het maken van een schetsontwerp waarmee wordt getoetst of de brug aan de eisen en wensen en de financiële kaders kan voldoen. Als gevolg van de komst van de Oostbrug, moeten een aantal bestaande en nieuwe functies op het water een nieuwe plek krijgen. Samen met de nautische partners RWS, PoA en CNB buigen we ons over de herinrichting van het Oostelijk Binnen IJ en wat dat voor consequenties heeft voor de scope van de Oostbrug en raakvlakprojecten. Hierbij wordt tevens een relatie gelegd met raakvlakprojecten zoals de toeleidende routes naar de brug. Met het definitiebesluit in 2026 wordt de verfijnde scope bestuurlijk vastgesteld.

Het projectteam heeft in de eerste helft van 2024 de globale planning van de brug, die nog gebaseerd was op de uitgangspunten van de Javabrug uit 2018, grondig herzien. Daarbij is vanuit iedere discipline (techniek, contract, omgeving, beheersing) bepaald welke robuuste periode nodig is om alle producten te maken ter voorbereiding van de brug. Dat betreft het ophalen en verwerken van alle eisen en wensen bij stakeholders, het doen van al het benodigde onderzoek, het opstellen van een schetsontwerp ter toetsing van alle eisen en wensen en het financiële kader, het uitvoeren van het juridisch planologisch proces in het kader van omgevingsplanwijziging en -vergunning, de participatie, de besluitvorming en het inkoopproces van inkoopstrategie naar aanbesteding en gunning. Daarnaast is met de huidige kennis (ook van andere reeds gerealiseerde bruggen) gekeken naar een robuuste uitvoeringsperiode, rekening houdend met actuele risico’s. De uitkomst daarvan, zoals ook vermeld in de raadsinformatiebrief van 21 mei 2024, is dat de Oostbrug op zijn vroegst in 2034 kan zijn gerealiseerd. Waarbij wel rekening is gehouden met risico’s, maar waarbij ook nog enkele onzekerheden t.a.v. bijvoorbeeld stikstof een negatieve invloed op de planning kunnen hebben.

1

Financiën





Risico’s





Om de Oostbrug in 2034 in gebruik te kunnen nemen dient het Definitiebesluit in 2026, het uitvoeringsbesluit in 2027, de gunning in 2028, en start uitvoering plaats te vinden in 2031. In de komende voorbereidingsfase wordt de planning verder uitgedetailleerd, wordt gezocht naar optimalisaties en wordt het beeld van de risico’s en onzekerheden verder aangescherpt. Bij het Definitiebesluit of zo mogelijk eerder, wordt een geactualiseerde planning afgegeven. De totale kosten voor de Oostbrug zijn geraamd op € 310,5 mln. (prijspeil januari 2024) bij een betrouwbaarheid van P85. Daarnaast is voor de toeleidende fietsroutes in Oost op basis van eerste ambtelijke voorstellen een bedrag van € 48,5 mln. (prijspeil januari 2024, P85) geschat (hierover dient nog nader onderzoek en besluitvorming plaats te vinden). In de begroting van 2024 is een bestemmingsreserve vastgesteld van € 100 mln. voor de Oostbrug. In de voorjaarsnota van 2024 heeft het college voorgesteld om nog eens € 120 mln. beschikbaar te stellen voor de Oostbrug én de toeleidende fietsroutes in Oost. De raad beslist daarover in de begroting 2025. De Vervoerregio heeft bestuurlijk toegezegd de helft van de brug te willen dekken als de gemeente datzelfde deel bijdraagt. Daaraan is met het voorstel in de voorjaarsnota voldaan. De Regioraad zal in oktober van dit jaar dat besluit bekrachtigen.

Daarmee zijn de Oostbrug en de toeleidende routes Oost gebaseerd op de huidige inzichten financieel gedekt. En kan (een deel van) de indexatie naar jaar van uitvoering worden opgevangen in de beschikbaar gestelde middelen. De kostenraming voor de Oostbrug wordt nog in 2024 geactualiseerd op basis van alle inzichten die in 2024 worden verkrijgen. De toeleidende fietsroutes in Noord zijn integraal onderdeel van project Johan van Hasselt zone en ook voor deze opgave is inmiddels zicht op dekking verkregen met voorstellen van het college in de voorjaarsnota 2024. Voor de voorbereiding van het project Oostbrug is € 20 miljoen beschikbaar (binnen de hiervoor genoemde middelen van gemeente en Vervoerregio). Ten laste van deze € 20 mln. is een eerste voorbereidingskrediet van € 6,5 mln. verstrekt voor de fase tot en met het definitiebesluit. Door de herziene planning is ook de begroting van deze fase herzien. De verwachting is dat fase 3 (definitiebesluit) langer duurt en fase 4 (uitvoeringsbesluit) korter duurt dan vooraf verwacht, maar dat we binnen het totale financiële kader blijven van € 20 mln. Mogelijk wordt daarom al voor het definitiebesluit een tweede voorbereidingskrediet aangevraagd voor het resterende bedrag tot aan het uitvoeringsbesluit. Het risicoprofiel van het project wordt doorlopend geactualiseerd en de risicobeheersmaatregelen worden gemonitord.

In de komende fase wordt, gekoppeld aan het groeiende technische inzicht dat we verkrijgen in het project, verder ingezoomd op mogelijke risico’s. Op basis van het actuele inzicht zijn de belangrijkste risico’s: - het voldoen aan de stikstofeisen tijdens de realisatie (en voor enkele nautische aspecten ook tijdens gebruik); - omgevingsinvloeden op de aan te vragen wijziging Omgevingsplan - het passend krijgen van de bestaande en nieuwe nautische voorzieningen in het Oostelijk Binnen-IJ. 2

-

-

-

het tijdig vinden van een passend bedieningsregime voor zowel landals waterverkeer. Het risico op onvoldoende dekking voor de verwachte kosten voor de voorbereiding en realisatie van de brug is met de recente besluiten van het college en de vervoerregio vervallen. En het risico op de beschikbaarheid van voldoende capaciteit is in de afgelopen periode met het succesvol bemensen van het projectteam beheerst. het doorontwikkelen van de samenwerking met de nautische partners is een aandachtspunt waarvoor momenteel gekeken wordt naar een aanpassing in de organisatie. Het beperken van de ontwerpvrijheid van de aannemende partij is een aandachtspunt in dezer fase.

Met name voor het stikstofrisico worden nog risicobeheersmaatregelen ontwikkeld, dat vergt nader onderzoek in de komende fase. Dat maakt dat het stoplicht van groen naar geel verkleurt. Kwal. & Org.





Het projectteam is eind 2023/begin 2024 op volle kracht gekomen, de projectprocessen zijn georganiseerd en er is gezamenlijke huisvesting gevonden. Voor het raakvlakproject toeleidende routes Oost is een begeleidingsteam opgezet die het maken van een schetsverkenning gaat begeleiden o.a. voor het participatieproces dat in 2024 gaat starten. De relatie met het programmateam Sprong over het IJ heeft vorm gekregen en de afstemming met raakvlakprojecten zoals Johan van Hasseltzone en Hamerkwartier is georganiseerd. Voor de afstemming met onze partners Vervoerregio Port of Amsterdam, Centraal Nautisch Beheer en Rijkswaterstaat is gebruik gemaakt van de reeds bestaande structuren rond programma Sprong over het IJ. Echter voor de nadere invulling van eisen en wensen van onze belangrijkste stakeholders is het nodig de governance op projectniveau te herzien, daar gaat in de komende periode de aandacht naar uit, onder meer onder begeleiding van (voormalig) commissievoorzitter Alexander D’Hooghe. Er zijn met vertegenwoordigers van de belangrijkste stakeholders werkgroepen actief die specifieke onderwerpen ter hand nemen en uitwerken tot concrete voorstellen zoals t.a.v. het bedieningsregime en de inrichting van het Oostelijk binnen-IJ. Hiermee worden de scope van het project Oostbrug en van de raakvlakprojecten verder uitgehard.

In het gemeentelijk projectplan Oostbrug is beschreven hoe de kwaliteit van de op te leveren producten in de voorbereidingsfase geborgd zal worden. Daarbij maken we gebruik van verschillende instrumenten. Op diverse producten t.b.v. het definitiebesluit vinden interne (collegiale) en externe (externe deskundigen) reviews plaats zoals op ontwerp, kostenraming en inkoopstrategie. Daarnaast zal er een gatereview worden georganiseerd voor elke faseovergang waarbij integraal door een extern team wordt beoordeeld of het project klaar is voor de volgende fase op alle disciplines (Techniek, Omgeving en bestuur, Beheersing, Contract etc.). Tot slot zal periodiek een review plaats vinden op de belangrijke projectprocessen door een nog in te richten intern auditteam.

3

Definitie:



Buiten vastgestelde kaders, niet beheersbaar door projectteamteam, escalatie naar het bestuur.



Buiten vastgestelde kaders, beheersbaar door projectteam.



Binnen vastgestelde kaders.

2. Financiën • Oostbrug Budgetmonitor (in M€) Eerste voorbereidingskrediet: Prognose inkomsten Prognose uitgaven (Einde Werk)

VGR t

VGR t-1

Mutatie

6,5 6,5

6,5 6,5

0,0 0,0

Gerealiseerd In opdracht Nog op te dragen (incl. risicovoorziening)

1,6 3,0 1,9

Tweede voorbereidingskrediet nog te gaan Prognose inkomsten Prognose uitgaven Uitvoeringskrediet nog te gaan Prognose inkomsten Prognose uitgaven Voorzien resultaat: overschot of tekort -

0,1 0,5 5,9

1,5 2,5 -/-4,0

13,5 13,5

13,5 13,5

0,0 0,0

290,5 290,5 0

155 290,5 135,5

135,5 0,0 -/- 135,5

Financiële peildatum 4-09-2024

In het overzicht is T de s.v.z. op 04-09-24: • De Vervoerregio heeft bestuurlijk ingestemd met het verhogen van de dekking voor de Oostbrug naar 50% van de totale kosten. Dat was op prijspeil 2023 nog € 150 mln. De Vervoerregio heeft daarbij aangegeven dat de bijdrage jaarlijks wordt geïndexeerd voor prijspeil correcties. Daarom wordt rekening gehouden met een bijdrage van 50% van € 310,5 = € 155,25. • Onderdeel van de bijdrage van de Vervoerregio is € 10 mln. bijdrage aan de voorbereidingskosten tot het uitvoeringsbesluit (totaal € 20 mln.). • De bestemmingsreserve van € 100 mln. wordt niet jaarlijks geïndexeerd. Het college heeft in de voorjaarsnota een extra bijdrage voorgesteld van € 120 mln. Dat is voor het resterende deel van de Oostbrug en voor de toeleidende routes Oost. Er resteert daarmee nog een bedrag dat kan worden ingezet om de te verwachten prijsstijgingen (deels) te compenseren. Zoals al vermeld wordt de bijdrage van de Vervoerregio jaarlijks wel geïndexeerd, dat wordt meegenomen in het geactualiseerde promotiebesluit. • Samen komt de huidige dekking dan uit op € 310,5 mln. (waarvan € 20 mln. dekking voor de voorbereiding (€ 6,5 mln. 1e voorbereidingskrediet en € 13,5 mln. 2e voorbereidingskrediet). • De kostenraming voor de voorbereidingsfase tot het definitiebesluit (eind 2024) was € 6,5 mln.

Omdat de planning voor fase 3 (definitiefase) is verlengd en die van de fase 4 (ontwerpfade) is verkort zal er naar verwachting eerder dan het definitiebesluit (begin 2026) een tweede voorbereidingskrediet worden aangevraagd. • Het projectteam Oostbrug is in de eerste helft van 2024 op volle kracht. Ook het daaraan verbonden externe ingenieursbureau is volop aan het werk. De gerealiseerde kosten en aangegane verplichtingen zijn 0p 04-09-24 samen circa € 4,6 mln. • De totale projectkosten zijn geraamd op € 310,5 mln. prijspeil januari 2024 (P85).

4

• Toeleidende routes Oost Budgetmonitor (in M€) Programmamiddelen Prognose inkomsten Prognose uitgaven (Einde Werk)

VGR t

VGR t-1

Mutatie

48,5 48,5

Nvt Nvt

Nvt Nvt

Nvt

Nvt

Gerealiseerd In opdracht Nog op te dragen (incl. risicovoorziening)

0,0 0,0 48,5

Voorzien resultaat: overschot of tekort

0,0

Prognose inkomsten: • De Vervoerregio heeft bij haar bestuurlijke vaststelling van de bijdrage in de Oostbrug tevens aangeven dat een bijdrage in de dekking voor de toeleidende routes kansrijk is. Uitgaande van een bijdrage tot maximaal 50% komt dat op een bedrag van maximaal € 24,25 mln. • Bij de voorjaarsnota 2024 heeft het college voorgesteld om de kosten van de toeleidende routes Oost te dekken als onderdeel van de extra beschikbaar te stellen middelen van € 120 mln. Hoe hoog de gemeentelijke bijdrage precies wordt is zoals in de vorige bullet wordt duidelijk gemaakt mede afhankelijk van de bijdrage van de Vervoerregio. Prognose uitgaven einde werk: • In de Nota van Uitgangspunten Sprong over het IJ zijn indicatief voorstellen gedaan voor maatregelen op de toeleidende fietsroutes in Oost. Ten behoeve van de integrale (financiële) afweging in de voorjaarsnota 2024 zijn mogelijke maatregelen financieel vertaald. Dat resulteert in een inschatting van de kosten op P85 niveau van € 48,5 mln. In de komende fase wordt mede vanwege de participatie een nadere schetsverkenning opgesteld voor de noodzakelijke maatregelen in Oost. Onderdeel hiervan is een (herijkte) kostenraming van deze maatregelen. Dat zal uiteindelijk resulteren in een voorkeursbesluit (en mogelijk een NvU). Vooralsnog zijn deze bedragen dus sterk indicatief.

• P-waarde De raming van de Oostbrug houdt rekening met een waarschijnlijkheid van 85%, oftewel de P-waarde is P85. Dat betekent dat de kans 85% is dat het project binnen deze raming kan worden gerealiseerd. 3. Toprisico’s 1. Het lukt niet om te voldoen aan de stikstofeisen in de aanlegfase; Een gedeelte van de bouw zal hoogstwaarschijnlijk niet met emissievrij materieel kunnen worden uitgevoerd, waardoor de bouw van de Oostbrug stikstofdepositie zal veroorzaken in nabijgelegen Natura2000 gebieden. Als het niet lukt deze uitstoot voldoende te beperken, danwel de uitstoot te salderen met interne of externe ontwikkelingen waar uitstoot wordt beperkt, dan kan de benodigde Omgevingsplanwijziging niet uitgevoerd worden. Dat heeft tot gevolg dat er geen Omgevingsvergunning wordt verleend en de realisatie stagneert. Beheersmaatregelen: We schakelen externe expertise in om beheersmaatregelen te onderzoeken op het gebied van uitstoot beperking en saldering. 2. Bezwaar/beroep omgevingspartijen en/of bewoners wordt gegrond verklaard; Omgevingspartijen voelen zich mogelijk onvoldoende gehoord of zijn het niet eens met de ontwikkeling van de brug of de aan te leggen nautische voorzieningen. Bewoners vrezen geluidsoverlast van de bouw 5

en/of de exploitatie van de brug en de nautische voorzieningen; Toekomstige bewoners Hamerkwartier kunnen niet of pas later worden betrokken in het participatieproces. Mogelijk gevolg is vertraging door beroepsprocedures op wijziging Omgevingsplan en vergunningen Beheersmaatregelen: Het participatieproces is reeds gestart, daarmee probeert de gemeente zoveel als mogelijk rekening te houden met eisen en wensen van bewoners en bedrijven in de omgeving, waarmee uiteindelijk formele beroep- en bezwaarprocedures zoveel mogelijk worden voorkomen. Helemaal uit te sluiten is dat echter niet, daarom is in de planning rekening gehouden met een redelijke termijn voor bezwaar- en beroepsprocedures. Daarnaast zorgen we voor inzet van (interne) experts voor het waarborgen van de wettelijke procedures. 3. Het uitwerken en vaststellen van de inrichting van het Oostelijk Binnen-IJ in relatie tot de Oostbrug vraagt meer tijd dan gepland; Als gevolg van de Oostbrug is een herinrichting van het Oostelijk Binnen IJ nodig, waarbij het project afhankelijk is van de inzet en besluitvorming bij de nautische partners. Hierdoor kan het gebeuren dat de besluitvorming niet tijdig afgerond is. Dat kan ook een negatieve invloed hebben op het participatieproces doordat er langere tijd onduidelijkheid blijft bestaan over de inrichting van het water op het Oostelijk Binnen IJ.

Beheersmaatregelen: de gemeente is voortdurend in overleg met de nautische partijen en geven prioriteit aan de herinrichting van het Oostelijk Binnen IJ en werkt samen aan een Werkplan Oostelijk Binnen IJ. De planning is gedeeld zodat de nautische partijen inzicht krijgen in kritieke momenten.

4. Overeenstemming over het bedienregime komt te laat Op dit moment wordt samen met de nautische partners een passend bedienregime (hoe vaak en hoe lang de brug open staat) onderzocht. Er bestaat echter een risico dat er binnen de vastgestelde planning niet tijdig een bedieningsregime wordt gevonden dat goed is voor een veilige afwikkeling van de scheepvaart en het landverkeer. Een bedieningsregime met twee beweegbare bruggen is zowel complex als uniek. Daarover moeten maatwerkafspraken met de betrokken partijen worden gemaakt. Als dit risico optreedt moeten mogelijk op een laat moment herzieningen worden doorgevoerd in het ontwerp. Dit kan effect hebben op de planning en de kosten. Beheersmaatregelen: Maatwerkoplossingen zoeken samen met de nautische partners, in combinatie met het analyseren van de doorwerking van een bepaald bedienregime op de Oranjesluizen en de Schellingwouderbrug en op de kruispunten nabij de aanlandplekken. 5. Er worden te veel eisen gesteld waardoor de ontwerpvrijheid of uitvoeringsmethode van de aannemende partij wordt beperkt Zowel door de Integrale Commissie Omgevingskwaliteit als de omgeving worden er mogelijk (hoge) eisen gesteld aan het ontwerp. Daarbij zijn er eisen van de (nautische) partijen over de uitvoeringsmethode die de mogelijkheden beperken.

De uitvoeringsduur en/of methode kan daarnaast nog beïnvloed worden doordat voldaan moet worden aan de eisen voor stikstofdepositie. Mogelijke gevolgen bij het optreden van dit risico is dat er weinig inschrijvers zijn bij aanbesteding en een beperkt aantal aanbiedingen om uit te selecteren waardoor de prijs-kwaliteitverhouding in het geding komt. Beheersmaatregelen: beheers de verwachtingen bij de samenwerkende partijen en omgeving over de organisatie van het ontwerpproces en de uitvoeringsmethode zodat er voldoende ruimte in het proces blijft voor de markt.

6