Convenant 'Wij zijn Samen Nieuw-West' 230524.pdf

Bijdragen aan het programma; regulier en autonoom We committeren ons er dus aan het programma expliciet op te nemen in onze strategische koersen en daar ook middelen aan te verbinden. Deels reguliere middelen die wij herinrichten in de geest van de opgaven, deels middelen die autonoom te besteden zijn ten bate van het programma, als vliegwiel. De gemeente heeft dit principe inmiddels gestand gedaan door het (toen nog zogenoemde) ‘Masterplan Nieuw-West’ expliciet op te nemen in haar coalitieakkoord, inclusief een bijbehorende financiële reserve. Dit is een bepalende stap die wij in de nabije toekomst allemaal (naar draagkracht) zullen zetten.

Samen Nieuw-West

47

Convenant Alliantie Samen Nieuw-West

23 maart 2023

Aanspreekbaar zijn Over inzet van onze reguliere middelen in Nieuw-West gaan wij zelf, maar zijn wij onderling nadrukkelijk aanspreekbaar. Het kan na ondertekening van dit convenant immers niet meer zo zijn dat wij nog handelen in tegenspraak met de overeengekomen waarden en opgaven. We committeren ons eraan en leven na dat alles wat wij doen i.r.t. Nieuw-West, in samenhang en overeenstemming is met de brede opgave.

Samen verantwoordelijk Over de inzet van die autonome programma-/vliegwielmiddelen, beslissen wij ook echt samen. In overkoepelende zin doen wij dat door hierover afspraken te maken in onze uitvoeringsprogramma’s, die telkens in de alliantie worden vastgesteld. Gaande het proces doen wij dat door over voorstellen vanuit onze opgaveteams te besluiten in het alliantiebestuur (AB).

Heldere afspraken In de praktijk zal het waarschijnlijk vaak voorkomen dat het uitvoeringsprogramma, dan wel een autonoom voorstel, deels een beroep doet op specifieke programma-middelen en deels op de inzet van reguliere middelen van één of meer alliantiepartners. Wij zorgen er telkens met elkaar voor dat hierover heldere afspraken zijn gemaakt, welke wij ook duidelijk vastleggen. Ook bewaken wij gezamenlijk de proportionaliteit van onze afzonderlijke en gezamenlijke inzet. De waarden, opgaven en bedoeling, vormen daarbij evenwel altijd het uitgangspunt en dus niet onze afzonderlijke (organisatie)belangen. Wat wij in dit convenant afspreken, is leidend voor alles wat we doen in Nieuw-West.

Rijksmiddelen Aanvragen die wij indienen om middelen aan te trekken vanuit het Rijk (immers ook een alliantiepartner), worden altijd actief getoetst aan en moeten congruent zijn met het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Dit geldt dus (uiteraard) voor aanvragen die wij gezamenlijk doen, maar óók voor aanvragen die wij los van elkaar doen. Omgekeerd bewaakt het Rijk als alliantiepartner eveneens zelf deze ‘hygiëne’. Immers (samenvattend geparafraseerde passages uit het NPLV): Met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid investeren verschillende ministeries gezamenlijk om de stapeling van problemen aan te pakken. Bovendien gaat het Rijk samen met de allianties na of anders prioriteren/anders richten van overige relevante rijksmiddelen, op basis van de gezamenlijk gestelde doelen, aan de orde zou moeten zijn.

48

Samen Nieuw-West

23 maart 2023

Convenant Alliantie Samen Nieuw-West

Voortgang en monitoring Sturen op waarden15

Wij willen sturen op waarden en daarbij hoort waardevol verantwoorden. Gegevens, feiten en cijfers maken daar onderdeel van uit. Leefbaarheidsgegevens voor een wijk, zoals verzameld door BZK16 en door de stedelijke onderzoeksbureaus, geven globaal inzicht in die leefbaarheid. De Brede Welvaartsmonitor geeft dit inzicht voor de (sociale) staat van het land. Het is echter zaak om op basis van dit soort leefbaarheids- en welzijnsmonitoring het juiste gesprek te voeren, daar de juiste vormen van actie onderzoek en verhalende methoden aan toe te voegen en daar de daadwerkelijke beleving van bewoners (en dus die bewoners als zodanig) volop bij te betrekken. Hun ervaringen en (gepercipieerde) welzijn, dienen de kern te vormen. Als alliantie willen wij langs de vragen in onderstaande volgorde doorpraten over de vormgeving van onderlinge afspraken, sturing en monitoring:

1.  Vanuit welke waarden willen bewoners en organisaties in Nieuw-West de komende twintig jaar hun samenleving vormgeven en beleven? 2.  Wat zijn wezenlijke kenmerken van deze gewenste samenleving en welke (kiemen) zijn daar nu al van aanwezig? 3.  Welke maatschappelijke opgaven zijn het belangrijkst om deze waarden gestalte te geven en deze gewenste toekomst mogelijk te maken? 4.  Wat is nodig om deze opgaven tot resultaten te brengen en wat vraagt dat van wie? Welke inspanningen zijn nodig, in de zin van inhoudelijke resultaatgebieden, van processen, van samenwerkings (allianties) en van (context)sturing / leiding? 5.  Wat is het verhaal van Nieuw-West dat iedere dag verteld wil worden? 6.  Welke daaruit volgende concrete stappen en feitelijke acties, interventies, prestaties zijn nu/de komende vier jaar nodig? 7.  Welke (systemische) vernieuwingen worden de komende vier jaar in gang gezet om de toekomst vorm te geven? 8.  Welke data, actie-onderzoeken, leersessies en verhalen zijn in het licht van al het bovenstaande geschikt om te monitoren of we op de goede weg zijn? Wij zijn momenteel in gesprek met diverse wetenschappers en andere denkers op dit terrein om hier een weg in te vinden. Monitoren is op zichzelf ook weer een leer- en reflectieproces.

De te ontwikkelen relevante narratieven moeten de uitkomst zijn van gezamenlijk reflecteren en ook steeds weer de bijstelling van de koers voor de daaropvolgende periode bepalen. Uitsluitend varen op simpele, ‘harde’ indicatoren, biedt -zeker voor de langere termijn- te weinig ruimte voor een doelzoekende aanpak.

15: uit de notitie ‘Sturen op waarden, waardegestuurd verantwoorden’ van Samir Bashara en Willem van Spijker, 20 december 2022 16: In het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid wordt gezamenlijk met gemeenten een landelijke monitor ontwikkeld gericht op het kwantitatief en kwalitatief volgen van de ontwikkelingen in de gebieden.

Samen Nieuw-West

49

Convenant Alliantie Samen Nieuw-West

23 maart 2023

Begrippenlijst Bestaanszekerheid De zekerheid en rust om structureel te kunnen voorzien in basisbehoeften als zorg, water, energie, voedsel, onderwijs, huisvesting, publieke ruimte, openbaar vervoer en infrastructuur. Maar ook minder tastbare behoeften, zoals mentale gezondheid, leven in plaats van overleven en grip op het eigen leven.

Interculturele communicatie Interculturele communicatie gaat over de communicatie tussen mensen met een verschillende cultuur- en/of taalachtergrond. Waar het in de kern om gaat is het overbruggen van verschillen door het creëren van een gemeenschappelijke basis en het aanpassen van je gedrag aan verschillende situaties, zonder daarbij je eigen persoonlijkheid te verliezen.

Community Wealth Building Een actiegericht, plaatsgebonden economisch ontwikkelings­ model, gebaseerd op directe zeggenschap en eigenaarschap voor wijkbewoners, beheer over gemeenschappelijke middelen in de wijken en het lokaal laten circuleren van geldstromen zodat deze meer impact hebben. Een centrale rol is daarbij weggelegd voor ankerorganisaties, die als grote werkgevers, inkopers van goederen en diensten en eigenaren van grond en bezit (zoals vastgoed), grote invloed uitoefenen op de lokale economie en de arbeidsmarkt.

Jeugd Jeugd is in de context van dit convenant het overkoepelende begrip voor kinderen vanaf -9 maanden tot en met jongvolwassenen (23 jaar). In deze tekst gebruiken wij het woord kinderen en vragen de lezer om zich daarbij steeds te realiseren dat we de héle jeugd bedoelen, in welke leeftijd dan ook.

Diversiteit en inclusie Diversiteit gaat over de mogelijke aspecten waarop mensen kunnen verschillen. Zowel zichtbare als onzichtbare verschillen, denk aan leeftijd, sekse/gender, een beperking, seksuele voorkeur, opleidingsniveau, etniciteit, godsdienst of politieke overtuiging. Inclusie gaat over de keuze om verschillen te omarmen en te benutten. Iedereen doet ertoe en mag er zijn ongeacht deze verschillen. Iedereen krijgt ruimte om op alle mogelijke manieren het eigen leven vorm te geven. Een organisatie kan dus divers zijn, maar niet inclusief. Eigenaarschap Eigenaarschap beschouwen wij als zeggenschap en verantwoordelijkheid nemen, krijgen en ervaren, zodat een bijdrage kan worden geleverd en invloed kan worden uitgeoefend op zowel proces als uitkomst. Gedeeld eigendom kan een belangrijk middel zijn om eigenaarschap te ervaren. Gelijkwaardige partners De constructie van partijen, waarbij iedere partij in de Alliantie evenveel recht van spreken en handelen heeft, ieder vanuit zijn eigen rol, maar samen en met dezelfde overkoepelende doelen van het convenant voor ogen. Gemeenschappelijke pedagogiek Iedereen in Nieuw-West speelt een betekenisvolle rol in het opgroeien van de jeugd.

Het gaat hier niet om hoe ouders hun opvoeding vormgeven, maar om het bewustzijn van de eigen betekenisvolle bijdrage die iedereen in Nieuw-West kan leveren aan de context van de opgroeiende jeugd. Geweld achter de voordeur Geweld achter de voordeur beslaat alle onveilige situaties die in thuis kunnen ontstaan. Dit houdt dus ook huiselijk geweld in.

Klimaat en duurzaamheid Om fijn te kunnen blijven wonen en leven in Nieuw-West is het van belang om te investeren in klimaat en duurzaamheidsmaatregelen. Willen we immers over twintig jaar geen last hebben van bijvoorbeeld hittestress, moeten we nu klimaatadaptieve maatregelen nemen. Klimaat en duurzaamheidsmaatregelen zijn daarom middelen en niet het doel, dat is namelijk fijn wonen en leven. Leefwereld De leefwereld is de samenleving in brede zin, zoals deze wordt ervaren, waarin mensen met elkaar omgaan in en buiten de ‘systemen’ (alles wat mensen ontwikkeld hebben aan instellingen en structuren op gebieden als economie, politiek, onderwijs, wetenschap, overheid, gezondheidszorg, verzorgingsstaat enz.). Micro-allianties Microallianties zijn allianties op wijk- of gebiedsniveau van direct betrokken partijen (bewonersinitiatieven, gemeentelijke afdelingen en directies, ankerorganisaties en andere alliantiepartners bijvoorbeeld) die zich committeren aan actieve samenwerking rond de opgaven en hun beleid, investeringen en inkoop richten langs de prioriteiten die hieruit voortvloeien. Ongelijk investeren Ongelijk investeren in gelijke kansen betekent vooral investeren op die plekken en in die opgaven waar dat het hardst nodig is en waar we samen het grootste verschil kunnen maken.

Opgavegericht werken Maatschappelijke opgaven zijn (complexe) vraagstukken, waarbij een duurzaam, positief effect wordt beoogd voor (bepaalde groepen in) de samenleving. Het gaat om uitdagingen die de kwaliteit van leven van bewoners en ondernemers (in dit stadsdeel) beïnvloeden. De opgave zoals bewoners die ervaren, staat centraal. Zie ook de bijlage ‘Toelichting werken vanuit de bedoeling’.

50

Samen Nieuw-West

23 maart 2023

Convenant Alliantie Samen Nieuw-West

Bijlage Toelichting ‘werken vanuit de bedoeling’ Er is een bibliotheek aan vakliteratuur waaruit we kunnen kiezen, maar de benadering van Wouter Hart’s Werken Vanuit De Bedoeling vat de essentie van wat wij voor ogen hebben helder en praktisch samen. Wij committeren ons op dit moment dan ook aan deze benadering, die in de verdere uitwerking van onze opgaven in praktische uitvoeringsprogramma’s, centraal zal komen te staan. In een korte presentatie voor de VNG zette Hart ongeveer twee jaar geleden bondig zijn visie uiteen. Hij legt uit dat als we écht anders willen gaan werken, wat meer en meer het uitgangspunt van beleid en programma’s vormt, we dat alleen kunnen waarmaken met daadwerkelijke aandacht voor de menselijke maat, door ruimte te maken voor wat er in de praktijk gevraagd wordt en steeds in samenspraak te wegen wat ‘het goede’ is. Dit ‘opgavegericht werken’, wat in feite op hetzelfde neerkomt als zijn werken vanuit de bedoeling, klinkt wellicht eenvoudig en makkelijk gezegd/ opgeschreven, maar is des te moeilijker werkelijk gedaan, want… (tekst hier en daar iets ingekort): “(…) we zijn gewend vraagstukken op te knippen in losse delen en vanuit allerlei interne ordeningen te kijken naar wat er in de buitenwereld speelt en nodig is. Dat doen we vaak zeker ook wel klantgericht, maar dan wel vanuit al bestaande oplossingen en bijbehorende financieringscriteria.

(…) En daarbij lijkt het soms bovenal de bedoeling om vooral rechtmatig te werken, of doelmatigheid te zien vanuit een (te) smalle scope, waardoor soms de vraag wat er buiten wérkelijk gevraagd wordt en de vraag of we daar doeltréffend aan bijdragen, uit het beeld verdwijnen. Met onze nieuwe rol draaien wij die denkrichting als het ware om. De doeltreffendheid staat centraal en dáár begint het denken. Wat is er werkelijk nodig wanneer we door de ogen van de ander kijken naar wat zij zien en wat hen drijft. Want daar ligt vaak de sleutel tot de passende en duurzame oplossing die echt helpt. Wat is er in de omgeving voor handen om dat voor elkaar te krijgen en welke afwegingen spelen daarbij een rol? Want werken vanuit de bedoeling is natuurlijk iets anders dan werken vanuit jouw bedoeling, of mijn bedoeling. Juist de afweging van perspectieven en belangen, is wat ons werk zo betekenisvol en boeiend maakt. In die weging gaat het natuurlijk niet alleen om de doeltreffendheid. Rechtmatigheid, privacy of het efficiënt inrichten van processen spelen nog steeds een belangrijke rol. Maar ze zijn nooit absoluut en nooit het startpunt van het denken. We hebben immers geleerd dat een te grote focus op rechtmatigheid via het werken met te strakke regels, leidt tot onrechtvaardigheid voor wie daar niet in past.

En dat een eindeloze focus op efficiency binnen domeinen juist leidt tot verspilling in het grotere geheel. Als we de beweging goed willen lezen (…) goed willen vertalen, dan vraagt dat om een heel andere denk- en werkwijze. Met wat dat betekent voor de professionals die van ‘uitvoerders’ nu ‘wegers’ worden; voor de P&C-cycli en inkoopcontracten die de opgave moeten volgen en niet de organisatorische ordening; voor het samenspel met bewoners en ondernemers, en met de politiek; rondom de wijze van verantwoording maar ook het onderdrukken van de risico-regel-reflex als het een keer misgaat. (…)”