Conceptverslag WV 17-10-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Dinsdag 17 oktober 2023 van 13.30 tot 16.55 uur 31 oktober 2023

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig en Pels Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Broersen (Volt), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Lochtenberg (CDA), Mangal (DENK), Van Renssen (GL), Veldhuyzen (Lijst AhmadiVeldhuyzen) Afwezige commissieleden: lid Havelaar (CDA) Overige aanwezigen: dhr. Dutilh (commissieondersteuner)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de volgende vergadering van de commissie WV plaatsvindt op 31 oktober 2023. Wethouder Scholtes heeft zich afgemeld. Lid Havelaar (CDA) is afwezig en wordt vervangen door de heer Lochtenberg die recent is benoemd en welkom wordt geheten in de commissie. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat er geen aanmeldingen zijn ontvangen voor agendapunt 4 dat wordt gehamerd. De agenda wordt conform vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 27 september 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid VON GERHARDT constateert dat de punten over afhandeling van Riekerhaven al geruime tijd open staan. Hij vraagt wanneer beantwoording hiervan plaatsvindt. Wethouder VAN DANTZIG zegt toe om in de volgende commissievergadering een afhandelingstermijn te overleggen. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER deelt mee dat is voorgesteld om TKN-1 samen met het initiatiefvoorstel ‘Samen woningen blijven bouwen ondanks de crisis’ van de leden Van Renssen (GL) en Minderhoud (PvdA) te bespreken wanneer de bestuurlijke reactie gereed is. Lid VON GERHARDT stelt dat dit afhankelijk is van wanneer de bestuurlijke reactie gereed is. Hij zou het graag in de volgende commissie willen bespreken. De VOORZITTER concludeert dat het waarschijnlijk de commissie van 15 november 2023 wordt. Lid VON GERHARDT vindt dit eigenlijk te laat en stelt daarom voor om TKN-1 in de volgende commissie te bespreken. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat TKN-1 bespreking van het initiatiefvoorstel van lid Minderhoud en haarzelf betreft, in combinatie met de halfjaarrapportage. Volgens haar is het zinvol om dit gezamenlijk te bespreken. Zij denkt dat 15 november nog voldoende tijd biedt.

Wethouder VAN DANTZIG deelt mee dat het onderwerp vandaag in het college is besproken en de bestuurlijke reactie zou per omgaande naar de commissie gestuurd kunnen worden. Lid VON GERHARDT verzoekt om agendering van TKN-2, omdat betaalbare woningen belangrijk zijn. Lid VAN RENSSEN zou graag TKN-3 willen bespreken in de volgende vergadering, omdat zij met de commissie van gedachten wil wisselen over participatie binnen de gebiedsontwikkeling. Tevens geeft zij aan een expertmeeting te willen organiseren over wooncoöperaties en het mogelijke wijzigingsbeleid hiervoor. Met lid Minderhoud heeft zij een conceptvoorstel hiertoe aan de griffie gezonden. De VOORZITTER meldt dat de griffie naar aanleiding hiervan een reactie zal sturen. Lid ASLAMI vindt dit een uitstekend voorstel en hij pleit ervoor om de recent ontvangen evaluatie van de wooncoöperaties hierbij te betrekken.

2

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 2 insprekers aangemeld. Mevrouw De Jong spreekt in namens de Studenten/bewonersvereniging van ZZW over woonrecht bij dreiging van sloop. Mevrouw DE JONG licht toe dat de visie van ZZW een buurt is die behalve duurzaam ook regeneratief is, waar het ecosysteem en creativiteit centraal staan, waar generaties samenkomen en waar collectief eigendom en voor elkaar zorgen in een groene omgeving de norm is. Helaas wordt ZZW bedreigd door dakloosheid, omdat op 13 september jl. is gecommuniceerd dat de bewoners hun woning per 30 juni 2024 vervroegd moeten verlaten. Juist in een periode dat studenten druk bezig zijn om het studiejaar af te ronden. DUWO is onwillig om vervangende woonruimte te bieden. De gemeente wordt dringend verzocht om bovengenoemde datum met drie maanden te verlengen, zodat het studiejaar kan worden afgerond en in de zomer verhuisd kan worden. Het is van cruciaal belang om de jongere generatie te betrekken bij de ontwikkeling van sociale, innovatieve en groene buurten. Hier wonen de toekomstige stadsplanners, ecologen, kunstenaars, beleidsmakers en ontwerpers.

De commissieleden worden uitgenodigd om langs te komen om te zien welke plek is gebouwd en te luisteren naar het voorstel voor een duurzame woon-maakgemeenschap. Lid BROERSEN vraagt of bij DUWO al om uitstel is gevraagd of dat er een brief naar het college is gestuurd. Mevrouw DE JONG zegt dat er contact is met DUWO dat heeft aangegeven geen vervangende woonruimte aan te bieden en dat vanuit de gemeente de panden leeg opgeleverd moeten worden. Lid VELDHUYZEN zal ervoor zorgen dat de vraag wordt doorgeleid naar de wethouder, zodat deze kan worden beantwoord. Hij vraagt wat de oorspronkelijke datum was waarop de studenten eigenlijk hadden moeten vertrekken. Mevrouw DE JONG antwoordt dat dit oorspronkelijk 31 december 2024 was. --De heer Van den Berg spreekt in namens Huurdersnetwerk Amsterdam over het Doorbouwakkoord. De heer VAN DEN BERG roept op om de sociale stad centraal te stellen en niet langer tegemoet te komen aan projectontwikkelaars en beleggers en om de marktwerking in de woningbouw te elimineren. Hoewel de bouwkosten enorm zijn gestegen en nieuwbouwwoningen moeilijker te verkopen zijn door de hoge hypotheekrente, is het de vraag of de gemeente moet opdraaien voor een falend overheidsbeleid en een desastreuze

3

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

marktwerking. Op 22 september jl. meldde Het Parool dat er een Doorbouwakkoord tussen de gemeente en ontwikkelaars is gesloten. Eveneens werd bekend dat er dit jaar 3000 woningen minder worden gebouwd dan gepland. Dit betekent dat de partijen die zijn gestopt met bouwen een Doorbouwakkoord sluiten. De bouw van sociale woningen is wel op peil gebleven. Veel ontwikkelaars willen geen middeldure huurwoningen meer bouwen, omdat is voorgesteld om de huren te gaan reguleren waarmee de winst omlaag gaat. De regulering van particuliere huren is echter broodnodig. De vraag is hoe het kan dat de gemeente die altijd voorstander is geweest van het reguleren van huren, nu partijen tegemoet komt die fel tegen regulering van de vrijesectorhuurprijzen zijn. Als de markt geen betaalbare woningen meer wil bouwen omdat er geen winst meer te behalen is, dan zij dit zo. De gemeente moet de regie terugpakken en moet sociale woningbouw en middeldure huurwoningen centraal stellen in de woningbouwopgave. Lid VAN RENSSEN vraagt of de heer Van den Berg het met haar eens is dat het Doorbouwakkoord er juist voor zorgt dat voor 40% sociaal en 40% middenhuur wordt gebouwd waarmee er in Amsterdam sociale woningen bij komen. De heer VAN DEN BERG is dit met haar eens als wordt vastgehouden aan de percentages.

Lid VAN BERKEL vraagt of de heer Van den Berg een advies heeft voor het college om de middeldure huurbouw aan te zwengelen. De heer VAN DEN BERG stelt dat woningcorporaties gestimuleerd moeten worden in het bouwen van middeldure huurwoningen. Lid ASLAMI vraagt hoe de heer Van den Berg de financiële huishouding bij de woningcorporaties beoordeelt nu vandaag weer is bericht over de verkoop van woningen om andere woningen bouwen en het verduurzamen een flinke opgave is. De heer VAN DEN BERG heeft begrepen dat de winstbelasting voor de corporaties zal verdwijnen en dat de verhuurdersheffing is verwijderd en hij hoopt dat corporaties hierdoor worden gestimuleerd en dat het college hier ook iets in gaat betekenen. Lid ALBERTS constateert dat altijd wordt gesproken over sociale huur en middeldure huur. Is de heer Van den Berg met haar eens dat zowel een groot deel van de sociale als de hele middeldure huur ook gewoon dure huur is De heer VAN DEN BERG is dit met haar eens. --2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid ALBERTS gaat in op het bericht dat Red Amsterdam het vertrouwen in de woningcorporaties heeft opgezegd. In Noord wordt in hoog tempo nieuwbouw gerealiseerd en de aandacht voor bestaande bouw staat hiermee in schril contrast.

Welke stappen zetten de corporaties om concreet woningen te gaan opknappen? Kan de wethouder ze hiertoe aansporen of loopt dit via de aanpak Noord? Wethouder PELS wijst erop dat Red Amsterdam wel heeft aangegeven in gesprek te willen blijven met de corporaties. De wethouder heeft zelf ook met deze

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

bewonersorganisatie gesproken. In de Van der Pekbuurt wordt inmiddels hard gewerkt, maar dit zal nog wel even duren. Het geduld van RAN raakt een beetje op en de vraag is of zaken wat versneld kunnen worden. Bij de samenwerkingsafspraken lopen gesprekken met de corporaties over deze thema’s en over ongelijk investeren in de buurten, maar deze gelden voor de hele stad. De gemeente houdt vinger aan de pols en blijft ondersteunen waar mogelijk. Lid ALBERTS ziet een verschil tussen het in gesprek blijven en aansporen. Wethouder PELS noemt haar inzet aansporen. Er wordt continu gevraagd of zaken niet sneller kunnen en waarom niet en of de gemeente ergens bij kan helpen. De indruk op basis van de samenwerkingsafspraken is dat de corporaties zich aangespoord voelen. Lid HEINHUIS stelt dat voor ongelijk investeren bewoners nodig zijn. Het is hierbij belangrijk dat bewoners vertrouwen houden en in dit kader vraagt zij hoe in de toekomst zo veel mogelijk kan worden voorkomen dat bewoners het vertrouwen opzeggen. Wethouder PELS erkent dat het heel belangrijk is om draagvlak te houden, zeker met de enorme vernieuwingsopgave voor de deur. Haar voorstel is om hier nader over te spreken als de Kaderafspraken staan geagendeerd. Hierbij speelt dat het eerlijke verhaal moet worden verteld; zaken als verduurzaming moeten bijvoorbeeld gebeuren, ongeacht of er draagvlak voor is.

Ook moet ervoor gewaakt worden dat de verwachtingen te hoog zijn Lid VAN RENSSEN vraagt zich af of bespreking van de Kaderafspraken het juiste moment is. Eerder is een aanpak schimmelwoningen aangekondigd en veel van het afgebrokkelde vertrouwen hangt samen met de slechte kwaliteit van woningen. Dit staat nog los van de verduurzaming. Wethouder PELS heeft gisteren nog met een van de woningcorporaties besproken hoe mensen bereikt kunnen worden die het meeste last hebben van slechte woningen. Met RAN is hierover eerder gesproken en is geopperd om gezamenlijk met de gemeente, corporaties en RAN een spreekuur te organiseren. De corporaties kunnen op deze manier direct worden verplicht om te handelen en de gemeente kan hierop toezien. Voor RAN is dit echter ingewikkeld, omdat zij worden vertrouwd in de buurt en niet duidelijk is wat de invloed zal zijn om andere gesprekspartners toe te voegen. Lid HEINHUIS gaat in op de brandbrief die vandaag, mede namens de corporaties, naar de Tweede Kamer is gestuurd waarin zorgen worden uitgesproken over de financiën. Corporaties staan voor de belangrijke opgaven van behoud en verbetering van de voorraad en nieuw te bouwen woningen. In het bericht werd gesuggereerd om wellicht toch sociale huurwoningen te verkopen. Een grote meerderheid van de raad is hier geen voorstander van.

Kan de wethouder hierop reflecteren? Wethouder PELS zegt dat het overleg met de corporaties zeer intensief is. Als de corporaties zouden besluiten om tot verkoop over te gaan, wordt de rekening neergelegd bij de mensen die deze het minst kunnen betalen en geen uitweg hebben naar een andere woning. De andere grote gemeenten maken zich hier ook grote zorgen over en naar aanleiding hiervan is gezamenlijk een brief naar de Kamer gestuurd om aandacht voor het probleem te vragen. De enige reden om een sociale huurwoning te verkopen, zou moeten zijn als dit een volkshuisvestelijk voordeel heeft, om wijken te mengen of om bij te bouwen. In de brief is al een aantal suggesties gedaan om corporaties te helpen om te voorkomen dat met de crisis van het klimaat en de energie, de wooncrisis verder wordt verdiept. Lid VAN RENSSEN dankt de wethouder voor de toelichting en het sturen van de brandbrief. Zij denkt dat iedereen er bij de Kamer op moet aandringen om de uitverkoop van de volkshuisvesting te stoppen. Voor een deel van de gemeenteraad is de verkoop van 600 woningen ook onacceptabel. Kan de wethouder toezeggen dat de voorwaarde nee, tenzij strikt zal worden geïnterpreteerd?

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

Wethouder PELS nodigt iedereen uit om contact op te nemen met de woordvoerder in Den Haag voor het debat dat vanavond zal plaatsvinden. Over de uitwerking van de voorwaarde nee, tenzij vindt deze week nog een gesprek plaats. Het streven is om alleen over te gaan tot verkoop van een woning als het volkshuisvestelijk van meerwaarde is. Helaas moet op dit moment worden geconcludeerd dat meer verkocht moet worden om de financiën rond te krijgen. Om volkshuisvesting prioriteit te geven, wordt toegegeven dat dit een maatschappelijke taak is van de overheid die geld kost en er moet inmiddels veel geld bij, omdat het de afgelopen jaren totaal is verwaarloosd. Lid ALBERTS stelt dat corporaties altijd hebben geklaagd over de financiën. Zou er meer inzicht kunnen komen waarom corporaties de financiën niet rond kunnen krijgen? Wethouder PELS zegt dat het gesprek over transparantie is gevoerd met de corporaties en daarom hebben zij besloten om het rapport van Ortec, de volledige financiële doorrekening van het bod en de consequenties voor de corporaties plus een aantal scenario's, vandaag te publiceren op de website van AFWC. Hieruit blijkt dat de weinige ruimte die er wellicht nog is niet in verhouding staat tot de opgave. Lid HEINHUIS heeft dit rapport al kort bekeken en zij constateert dat dit vrij technisch is.

Wellicht kan op korte termijn, al dan niet besloten, een korte sessie worden georganiseerd om uit te leggen wat er precies in het rapport staat. Wethouder PELS is akkoord met dit voorstel en zij zal kijken naar een goed moment waarop de informatie voor een presentatie kan worden geleverd. Lid ASLAMI vraagt zich af of de corporaties zelf geen toelichting zouden willen geven aangezien het hun rapport is. Wethouder PELS vindt dit een goede suggestie en zij zal deze vraag overbrengen aan de corporaties. Lid BROERSEN vraagt de wethouder, mede namens lid Veldhuyzen, of maatwerk voor de studentengemeenschap Zeeburgereiland mogelijk is. Wethouder VAN DANTZIG heeft inmiddels contactgegevens uitgewisseld en hij zal een en ander uitzoeken waarna hij erop terugkomt. Lid BROERSEN vraagt of de wethouder de commissie hiervan op de hoogte kan worden gehouden. Wethouder VAN DANTZIG zegt dit toe. Bespreekpunten Financiën 3. Vaststellen van de Begroting 2024 Nr. VN2023-021151 De VOORZITTER deelt mee dat de begroting vandaag in eerste en tweede termijn wordt besproken. Ingediende moties en amendementen worden 20 oktober a.s. via de dagmail verstuurd en zullen schriftelijk worden gepreadviseerd door het college. Moties en amendementen die na 19 oktober worden ingediend, zullen mondeling worden gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 8 en 9 november.

De schriftelijke preadviezen zullen uiterlijk 6 november verschijnen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

Lid VON GERHARDT vindt de bouw van 533 woningen in het middensegment een hard gelag voor de middenklasse in Amsterdam, zeker gezien de doelstelling van 3000 woningen. VVD heeft eind 2022 al schriftelijke vragen gesteld over de bezuiniging van 10 miljoen euro op het projectmanagement- en ingenieursbureau waarop de wethouder heeft gesteld dat dit niet tot problemen zou moeten leiden. Vanuit de markt zijn er signalen dat op verschillende momenten geen capaciteit beschikbaar is voor de beoordeling van plannen. Lid ASLAMI wijst op de gestegen bouwkosten, oplopende rente en een tekort aan personeel in de bouw. Hij vindt het opmerkelijk dat de VVD personeelstekorten bij de gemeente als bottleneck benoemt. Lid VON GERHARDT wijst erop dat ambtenaren eerder hebben gewaarschuwd dat de door hem genoemde bezuiniging zou kunnen leiden tot minder woningbouw en op dit moment krijgt hij signalen dat projecten in de ijskast worden gezet, omdat de gemeente Amsterdam te weinig ambtenaren heeft. Daarnaast zijn er vanzelfsprekend ook nog andere aspecten die de bouw belemmeren, maar hij kijkt liever naar wat de gemeente zelf kan doen. In de begroting staat dat 7 fte’s beschikbaar zijn voor handhaving inzake woninggebruik en dat hier 5,7 miljoen euro aan wordt besteed. Er moet worden getoetst op zaken als toeristische verhuur en leegstand en het aantal fte’s hiervoor lijkt laag.

Lid VAN RENSSEN vraagt hoeveel de VVD zou willen besteden aan woninggebruik en waar als eerste op ingezet zou worden. Lid VON GERHARDT weet niet hoeveel geld hiervoor beschikbaar zou moeten zijn, maar hij zou zoveel geld willen uitgeven totdat er geen illegaliteit meer is qua woninggebruik. Lid VAN RENSSEN vraagt of lid Von Gerhardt voor invoering van een leegstandsbelasting is, zodat het leegstaan financieel wordt gestraft. Lid VON GERHARDT zou willen weten hoe een dergelijk plan zou worden uitgewerkt, maar hij is niet per definitie tegen. Lid HEINHUIS heeft begrepen dat VVD bezig is met een tegenbegroting. Hoeveel geld heeft VVD gereserveerd voor dit onderwerp en waar wordt dit geld vandaan gehaald? Lid VON GERHARDT wijst erop dat de tegenbegroting 19 oktober komt. VVD zet altijd in op meer handhaving. Er wordt geld uitgetrokken voor 100 extra handhavers. Door morgen te kijken naar deze begroting zal duidelijk worden waar het geld vandaan komt. Lid HEINHUIS is benieuwd hoe de VVD iets extra’s wil doen terwijl er nog veel andere opgaven zijn op het gebied van woningen zoals het verbeteren van de kwaliteit ervan. Lid VON GERHARDT stelt dat Amsterdam heel veel regels kent en dat er tegelijkertijd een gebrek aan handhaving is. Misschien kan de raad gezamenlijk bekijken waar geld vandaan kan worden gehaald om dit belangrijke probleem op te lossen.

Lid VELDHUYZEN memoreert dat in 2022 slechts 2 boetes zijn uitgedeeld voor leegstand. Kraken is de beste oplossing tegen leegstand, maar de Woonbond pleit voor een landelijke Leegstandsboete. Zal de heer Von Gerhardt hier bij zijn landelijke fractie voor pleiten? Lid VON GERHARDT verwijst naar de Leegstandsverordening op grond waarvan boetes uitgedeeld kunnen. Dit is volgens de VVD een goede stap en nu is het zaak om deze te handhaven.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

De verduurzaming gaat wat betreft de VVD nog wat te langzaam. Veel mensen willen hun woning isoleren en de vraag is wanneer de regels worden vergemakkelijkt om dit te kunnen doen. Lid HEINHUIS dankt het college voor de keuzes die uit deze begroting blijken. Hiermee laat het college zien echt oog te hebben voor de ernstige gevolgen van de wooncrisis, met bijvoorbeeld de extra middelen voor het huisvesten van kwetsbare groepen. Amsterdam kan de wooncrisis niet alleen oplossen, hierbij zijn ook het Rijk, marktpartijen en corporaties nodig. Het is goed dat er extra middelen vanuit het Rijk zijn gekomen voor de aanpak van energiearmoede. Lid VON GERHARDT vraagt waar de PvdA eventuele extra middelen aan zou uitgeven. Lid HEINHUIS is blij met de extra 17 miljoen euro vanuit het Rijk. Niet alle uitdagingen zijn echter op te lossen met geld. Een voorbeeld hiervan is het tekort aan bouwpersoneel om het onderhoud van de woningen te verbeteren. Het bedrag dat corporaties nodig hebben, zodat het niet nodig zou zijn om woningen te verkopen, is dermate hoog dat Amsterdam dit niet ergens vandaan zal kunnen halen. Lid EMMERIK wijst erop dat de stad haar grenzen bereikt wat betreft bebouwing en verharding. Met verdere verharding zal het niet meer leefbaar zijn. Het natuurinclusief bouwen zou de hoogst mogelijke prioriteit moeten krijgen.

Geen enkele ambitie zou ten koste moeten gaan van de natuurinclusieve stad gezien de klimaatverandering. PvdD juicht het toe dat in de begroting staat dat in 2024 verder wordt gewerkt aan de toepassing van het puntensysteem van natuurinclusief bouwen in tenders. Hiermee wordt hopelijk bedoeld dat Amsterdam streeft naar een verplichting van natuurinclusief bouwen. Geldt de doelstelling om in 2024 15.000 m2 ecologisch groen te beheren ook voor de bebouwde omgeving of beperkt dit zich tot de groene ruimte? Als het ook voor de bebouwde omgeving geldt, hoeveel van de 15.000 m2 komt dan terug in deze commissie? Als het ecologisch groen buiten deze commissie valt, zijn er dan doelstellingen geformuleerd voor ecologisch te beheren terrein binnen de bebouwde omgeving? Worden bij renovatie of nieuwbouw maatregelen genomen om de rattenplaag te voorkomen, zoals het afdichten van gebouwen? Lid VAN RENSSEN vindt dat het streven moet blijven om jaarlijks 7.500 woningen te bouwen in de verhouding 40-40-20. Voor GL dient dit altijd het uitgangspunt te zijn. Geldt dit ook voor het college en is de zin in de begroting hierover ook zo bedoeld? Zo veel mogelijk maatregelen worden afgestemd op de behoeften van de stadsdelen. Welke maatregelen worden concreet genomen? Voor de bestaande woningen geldt dat moet worden geïnvesteerd in de woonkwaliteit en leegstand moet worden tegengegaan.

Wordt de 14,1 miljoen euro die is vrijgemaakt voor de aanpak Volkshuisvesting nog steeds op dezelfde manier gebruikt om de bestaande woningvoorraad beter te gebruiken? Lid VON GERHARDT heeft in de begroting gelezen dat er 7 fte’s zijn voor handhaving op woninggebruik. Denkt lid Van Renssen dat dit voldoende is of zou zij ook graag willen dat er meer fte’s zijn om de leegstand tegen te gaan? Lid VAN RENSSEN vindt dat alles op alles moet worden gezet op leegstand tegen te gaan. Haar voorstel was eerder om geen termijn van 6 maanden aan te houden om een nieuwe huurder te vinden, maar om dit naar 3 maanden te verkorten. Handhaving is niet het enige wat helpt tegen leegstand. Er moeten goede regels zijn en er kan bijvoorbeeld leegstandsbelasting worden ingevoerd. Lid VON GERHARDT zegt dat het mooi zou zijn als iedereen zich aan de regels houdt. De praktijk leert dat dit helaas niet het geval is en er zijn meer fte’s nodig om dit

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

probleem aan te pakken. Zou lid Van Renssen met hem mee willen zoeken om dit mogelijk te maken? Lid VAN RENSSEN vindt dat iedereen een eigen verantwoordelijkheid heeft. Iemand met bezit in Amsterdam moet hier op een verantwoorde manier mee omgaan. Twintig jaar neoliberaal beleid heeft ervoor gezorgd dat het als logisch wordt gezien dat aan huizen wordt verdiend in plaats van dat wonen als recht wordt gezien. Zij pleit vooral voor een versterking van de volkshuisvesting en het aanpakken van iedereen die een woning leeg laat staan. Lid VON GERHARDT concludeert dat er een mooie leegstandsverordening is, maar dat lid Van Renssen er niet voor wil zorgen dat deze gehandhaafd wordt. Lid VAN RENSSEN memoreert dat VVD heeft ingestemd met de aanpak Volkshuisvesting in juli jl. In hoofdstuk 8 staat dat naast 1 miljoen euro vrijmaken voor leegstand ook nog 13 miljoen euro wordt vrijgemaakt om het wonen in Amsterdam te bevorderen. Lid VAN BERKEL vraagt hoe lid Van Renssen aankijkt tegen leegstand van de helft van een groot huis. Lid VAN RENSSEN denkt dat iedereen in een bepaalde positie zich zou kunnen afvragen wat mogelijk is om anderen te helpen. Daarom is ook ingezet op het stimuleren van hospitaverhuur. Er zijn allerlei mogelijkheden om ervoor te zorgen dat minder mensen dakloos zijn waar uiteindelijk de hele samenleving bij gebaat is.

Voor de meest kwetsbaren worden 400 opvangplekken gecreëerd. Zijn dit er 400 per jaar of 400 voor de hele coalitieperiode en hoe worden deze gerealiseerd? Als mogelijke oplossing wordt voorgesteld om de urgentiecriteria aan te passen. Het is de vraag of dit de oplossing is en of het college nog andere mogelijkheden ziet om meer kwetsbaren te huisvesten. Lid VELDHUYZEN meent dat de overheid meer geld zou moeten investeren in het realiseren van huisvesting. Bewoners in Noord leveren kritiek op de bouwplannen, omdat ze zich afvragen voor wie wordt gebouwd. Woningen als verdienmodel en de toenemende gentrificatie zorgen ervoor dat Amsterdammers met een smalle beurs de stad uitgejaagd worden. Tegelijkertijd stonden er de afgelopen jaren ongeveer 10.000 woningen leeg en was er in het afgelopen decennium slechts een afname van 560 leegstaande woningen en de leegstaande kantoren zijn hier niet in meegeteld. Tegenover 340 meldingen over leegstand stonden 2 boetes. Hoe wordt getoetst of woningen na leegstand daadwerkelijk weer in gebruik zijn genomen? Overtreders blijken vaak niet meer traceerbaar te zijn waardoor boetes oninbaar zijn.

Kan de gemeente in dit soort gevallen overgaan tot onteigening? Lid ASLAMI stelt dat een aantal oorzaken van de achterblijvende bouw buiten de invloedssfeer van de gemeente ligt en daarom dient de nadruk te liggen op zaken waar wel iets aan gedaan kan worden. Voor D66 is het blijven bouwen van de juiste mix van betaalbare woningen een topprioriteit, de wooncrisis mag geen bouwcrisis worden. Het knelt vooral voor het middensegment en er moet voor worden gewaakt dat Amsterdam geen stad van alleen arm en rijk is. Lid HEINHUIS heeft lid Aslami horen zeggen dat grondoorzaken buiten de invloedssfeer van de gemeente liggen. De grondoorzaak van de wooncrisis is echter neoliberaal beleid en er zijn wel degelijk politieke keuzes geweest die ertoe hebben geleid dat er op dit moment grote tekorten zijn aan betaalbare huizen. Lid ASLAMI wijst erop dat minister Blok investeerders van ver heeft gehaald om de woonvoorraad op te kopen en vanzelfsprekend is dit een keuze die invloed heeft op de woningmarkt. De gemeenteraad heeft echter slechts een beperkte invloed.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

Lid HEINHUIS vindt het belangrijk om te constateert dat woonbeleid het gevolg is van keuzes die worden gemaakt. Lid ASLAMI noemt rentepercentage als een keuze waar Amsterdam niet over gaat. Lid ALBERTS wijst erop dat lid Aslami lid is van een politieke partij en dat hij landelijk zou moeten aankaarten dat het weggeven aan de markt een heel slecht idee is geweest en dat het tij gekeerd moet worden. Is lid Aslami bereid om dit te doen? Lid ASLAMI stelt dat lid Alberts en hij ideologisch een andere oorsprong hebben. Marktpartijen zijn ook nodig, omdat Amsterdam niet zelf bouwt. Lid MANGAL zegt dat D66 in deze en in de vorige regering zat. Blijft D66 bij het standpunt dat marktwerking werkt in de woningmarkt? Lid ASLAMI meent dat duidelijk is geworden dat ongebreidelde marktwerking niet werkt en het is zeker nodig om te reguleren. De wethouder heeft met het Doorbouwakkoord een belangrijke stap gezet, maar D66 wil de samenwerking blijven opzoeken. Amsterdam moet met publieke en private partijen om tafel en moet oog houden voor signalen die nu gaande zijn. Zo zijn er signalen van particuliere verhuurders die panden willen verkopen. Als verhuurders massaal hun woningen verkopen, komen er op korte termijn meer koopwoningen. Dit lijkt goed, maar het aandeel huurwoningen zal dalen.

Hoe wordt ervoor gezorgd dat de juiste mix wordt gebouwd van huur/koop in het middensegment? Lid ALBERTS vraagt of lid Aslami het een goed idee zou vinden als de gemeente zelf woningen zou opkopen en deze in beheer van de corporaties geeft. Lid ASLAMI stelt dat geld maar een keer kan worden uitgegeven. Woningen in eigen beheer zijn kostbaar zoals nu ook blijkt bij de corporaties. De gemeente verkoopt bepaalde woningen. D66 zou graag meer sociale koopwoningen zien. Lid VAN RENSSEN onderschrijft het betoog dat er voldoende betaalbare woningen moeten blijven. Huurwoningen verdwijnen echter niet zozeer vanwege de marktomstandigheden. Het grootste probleem bij middenhuurwoningen is dat ze na vijfentwintig jaar worden uitgepond. Zij vraagt of niet meer ingezet zou moeten worden om de 40% middenhuur eeuwigdurend te maken. Lid ASLAMI ziet graag GL aan zijn zijde om het middensegment in Amsterdam eeuwigdurend te verwezenlijken. Graag hoort de heer Aslami wat meer over stichting Cokopen. Volgend jaar gaat de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) van start, het fundament voor de volkshuisvesting voor de komende periode. In de doelenboom ontbreekt de AAV echter en hij vraag zich af of deze volgend jaar hierin kan worden meegenomen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze.

Lid ALBERTS constateert dat de resultaten die nu zichtbaar zijn het gevolg zijn van marktwerking. Hoeveel van het geld voor de AAV wordt gebruikt voor het programma Woningkwaliteit? De rijksbijdrage voor woningverbetering van 10 miljoen euro is bedoeld voor Amsterdam Zuidoost, maar in Zuidoost blijken veel mensen last te hebben van achterstallig onderhoud terwijl ze wel een hoge huurprijs betalen. Eigenlijk zouden ze een halve huur moeten betalen totdat de problemen zijn opgelost. Wordt hiervoor een apart plan gemaakt of is dit onderdeel van masterplan Zuidoost?

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

Lid BROERSEN constateert dat de beoogde 7500 woningen in 2023 niet zijn gelukt en er wordt niet verwacht dat dit in 2024 wel zal lukken. Hoeveel woningen denkt de wethouder wel te kunnen realiseren en hoe wordt ervoor gezorgd dat er kan worden gebouwd? Duurzaam optoppen en inbreien wordt in Rotterdam en Den Haag en ook in het buitenland al jaren succesvol gedaan. Waar liggen kansen in Amsterdam om het optoppen in te zetten? In de begroting staat dat de geplande verkoop van commercieel vastgoed wordt verlengd tot 2024. Tegelijkertijd ligt de vraag voor of strategisch vastgoed moet worden aangekocht voor bijvoorbeeld speciale groepen. Lid ASLAMI vraagt of lid Broersen op de hoogte was van het bezoek van de minister in Buitenveldert waar is gesproken over het optoppen. Lid BROERSEN weet dit en zij heeft dit via social media gevolgd. Welke speciale groepen worden bedoeld bij het aankopen van strategisch vastgoed? Volt is van mening dat de bouw van Kronenburg moet wordt gestart. Hoe staat het met de inspanning van de wethouder met de gemeente Amstelveen om zich hiervoor te blijven inzetten? Lid MANGAL heeft gehoord dat een middeldure huurwoning niet groter is dan een sociale huurwoning. Hij hoort graag of dit klopt. De ambitie van 7500 woningen per jaar wordt niet gehaald en de schaarsheid gaat parten spelen bij het aanbod en dus bij de prijzen van woningen.

Wat bedoelt de wethouder met gelabeld betaalbaar? Sociale woningen worden betaalbaar gehouden, maar hoe zit dit met middeldure huur, middeldure koop en starterswoningen? In Zuidoost wordt groot ingezet op kwaliteitsverbetering en dit is zeker goed als het betekent dat de energierekening hierdoor omlaag gaat. In hoeverre leidt dit tot puntenvermeerdering en dus huurverhoging? Hoe wordt ervoor gezorgd dat de besparing in de portemonnee van de huurder blijft? Begrijpt iedereen hoe de regels en het puntensysteem in elkaar zitten? Hebben digibeten geen achterstand op mensen die wel voldoende digitale kennis hebben? Het college erkent dat het nagenoeg onmogelijk is om een woning te kunnen vinden die zowel passend als betaalbaar is. Bij families moeten kinderen kamers delen en in dat geval moeten er wel twee bedden in passen. Als de kinderen uit huis gaan, kunnen ze geen eigen betaalbare woonruimte vinden. Het gemiddelde woonoppervlak van een Amsterdammer in huishoudens met kinderen ligt rond de 25 m2. Welke invloed zal dit hebben op de mentale gesteldheid van jongeren en jongvolwassenen? De schaarste wordt verdeeld over de expats, maar het is de vraag of zoveel internationale bedrijvigheid naar de stad moet worden gehaald. Lid VAN BERKEL constateert dat huishoudens met een middeninkomen al jaren noodgedwongen uit de stad vertrekken, omdat het leven hier niet betaalbaar is.

Vorig jaar heeft is hij zijn bijdrage zo begonnen en het is eigenlijk alleen maar erger geworden. Amsterdam bouwt vooral voor arm en rijk. Bij regulering geldt dat er een dramatische terugval is in huren in de vrije sector. Woningbouw loopt vast en kopers en bouwers haken af. Grootschalige huurwoningen zet huurprijzen in Amsterdam stevig in de lift en gisteren stond in de krant dat honderden verhuurders de Nederlandse staat dagvaarden om de maatregel die huurverhoging beperkt. Lid ALBERTS memoreert dat er lang geleden ook voor middengroepen gewoon betaalbare woningen waren. Deze moesten echter worden verkocht of worden geliberaliseerd en de nieuw te bouwen woningen waren allemaal duurder. Herkent lid Van Berkel dit en zou hij het geen goed idee vinden om terug in de tijd te gaan? Lid VAN BERKEL stelt dat lid Alberts en hij ideologisch een totaal andere visie op de woningmarkt hebben. Hij gelooft niet in een socialistische heilstaat, maar hij denkt dat

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

de vrije sector een groot deel moet bekostigen voor mensen die het niet kunnen betalen om zelf een woning te betrekken. Lid ALBERTS heeft een pragmatische vraag gesteld. Lid VAN BERKEL memoreert dat mevrouw Alberts in een andere commissie heeft gesproken over een berg koekjes die moest worden verdeeld. De koppen die hij zojuist heeft geciteerd, onderstrepen het tekort aan woningen. Het probleem is dat de taart te klein is en deze moet groter worden om in de behoefte te voorzien. JA21 denkt dat door sturen op meer vrije sector en middeldure huur een grotere taart ontstaat. Vanwege de dramatische bouwcijfers wordt inmiddels gepleit voor een verhouding van 10% sociaal, 60% middenhuur en 30% vrijesectorwoningen. Lid HEINHUIS concludeert dat lid Van Berkel voorstelt dat minder sociale huur moet worden gebouwd, precies het segment met de grootste tekorten. Lid VAN BERKEL stelt dat uit de laatste bouwcijfers blijkt dat juist de sociale huur nog redelijk op peil is gebleven vergeleken bij alle andere vormen van bouwen. Lid HEINHUIS wijst erop dat het om de betaalbaarheid van woningen gaat. Juist de middenhuur en de vrije sectorhuur zijn volstrekt onbetaalbaar zijn voor de meeste Amsterdammers. Lid VAN BERKEL vindt dat er vooral meer gebouwd moet worden en dit moeten de marktpartijen doen. Door meer te bouwen, kunnen uiteindelijk ook meer sociale huurwoningen worden gebouwd.

Lid HEINHUIS zegt dat ook nog het probleem speelt van een gemengde stad. Als de vrije sector wordt doorgebouwd, wordt een gedeelde stad verkregen. Lid VAN BERKEL wil gewoon dat wordt doorgebouwd en de linkse colleges hebben steeds gezegd ook te willen doorbouwen, maar dit is niet gelukt en wellicht is het tijd voor iets anders. Lid MANGAL vraagt voor wie Amsterdam moet bouwen. Lid VAN BERKEL heeft gesproken over de middeldure huur en de middeninkomens. Mensen komen niet zomaar in aanmerking voor een sociale huurwoning en de mensen die hier niet voor in aanmerking komen, moeten naar de middenhuur die niet meer wordt gebouwd. Lid MANGAL constateert dat middenhuur niet veel groter is dan de sociale huur. Voor wie wordt eigenlijk gebouwd? Lid VAN BERKEL verwijst naar de krantenkoppen die stellen dat de afgelopen jaren steeds voor rijk en arm is gebouwd. De middeninkomens trekken weg uit de stad, omdat ze niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. De vraag voor het college is om te kijken naar een aangepaste verhouding met minder sociale huurwoningen. Lid BILGIN onderschrijft het belang van middenhuur. Maar bij 10% minder sociale huur, zoals de heer Van Berkel voorstaat, denkt hij direct aan de golf van stadsvernieuwing in bijvoorbeeld Nieuw-West.

Waar moeten de mensen straks gaan wonen? Lid VAN BERKEL meent dat de behoefte voor iedereen onverminderd groot is, dus ook voor hen die een sociale huurwoning nodig hebben en ook voor mensen in het middensegment en ook voor mensen die zich geen koopwoning kunnen veroorloven maar dit wel graag zouden willen.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

Lid BILGIN noemt een vermindering van 40% naar 10% drastisch. Hierdoor zullen heel veel mensen geen zicht hebben op een nieuwe woning en dit heeft ook gevolgen voor de sociale cohesie. Is deze 10% realistisch? Lid VAN BERKEL pleit ervoor om in ieder geval een keer naar een andere bouwverhouding te kijken. Lid HEINHUIS begrijpt dat het rendabeler is om meer dure woningen te bouwen. De gemeente is echter geen commerciële partij, maar het is de bedoeling om een zo leefbaar mogelijke stad te creëren in een gemengde stad. Lid VAN BERKEL zegt dat al jaren niets is veranderd aan de woningaanpak en JA21 wil wat anders. Lid HEINHUIS denkt dat het gevolg van jarenlang sociaaldemocratisch beleid is dat Amsterdam vooralsnog een gemengde stad is, maar dit gaat in een snel tempo achteruit. Er moet voor gestreden worden dat iedereen in deze stad kan blijven wonen. Lid VAN RENSSEN vindt het verbazingwekkend om te pleiten voor meer middenhuurwoningen ten koste van de sociale huurwoningen. Wie is hierbij gebaat? Is de heer Van Berkel ervan op de hoogte dat de verkoop van dure huurwoningen volkomen stagneert? Lid VAN BERKEL ziet dat in deze sectoren veel minder wordt gebouwd en juist de sociale huurwoningen zijn wel op peil volgens de laatste cijfers. Lid VAN RENSSEN heeft gesteld dat er geen vraag is naar dure nieuwbouwwoningen die maandenlang leeg staan.

Daarom zou het toch veel beter zijn om in de verhouding 40-60 te bouwen? Lid VAN BERKEL begrijpt dat dit om 60% middeldure huur gaat. Lid VAN RENSSEN heeft gesproken over de verhouding 40% sociaal en 60% eeuwigdurende middenhuur. Lid VAN BERKEL denkt dat GL en JA21 elkaar kunnen vinden in de 60% middeldure huur maar niet in het hoge percentage sociale huur. Lid MANGAL vraagt of lid Van Berkel ervan op de hoogte is dat op peil bouwen van 40% sociale huur nog steeds te weinig is voor deze stad. Lid VAN BERKEL antwoordt dat alles te weinig is en daarom heeft hij eerder betoogd dat de taart groter moet zijn. Lid MANGAL begrijpt dat de taart groter moet, maar het lijkt hem niet dat de verhoudingen moeten veranderen. Lid VAN BERKEL vraagt de wethouder of hij wil onderzoeken wat het effect is van in een andere verhouding bouwen. In de begroting wordt gerefereerd aan het vervolg van het actieplan ‘Meer middeldure huur’ uit 2020. Wat heeft dit tot nu toe opgeleverd? Het college wil de processen voor de grondwaardebepaling versimpelen. Is dit onderzoek reeds uitgevoerd en wat is hier uitgekomen? JA21 vindt dat mensen hun woonomstandigheden moeten kunnen verbeteren als ze hier financieel toe in staat zijn, maar dat is op dit moment onmogelijk. Hoe kan het college worden gecontroleerd op het uitgevoerde werk als de bouwaantallen niet meer worden vastgesteld.

Er moet zeker een streefgetal bekend zijn.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

Lid BILGIN steunt het voorstel van de VVD over de handhaving, zowel voor de leegstand van de woningen als ook voor het terugdraaien van de bezuiniging op het projectmanagement. Minister De Jonge schijnt op zoek te zijn naar allerlei bouwlocaties op het platteland waardoor de indruk wordt gewekt dat het probleem vooral bij het gebrek aan bouwlocaties ligt. Het probleem is echter dat projecten gewoon niet van de grond komen. Daarnaast staat de middenhuur onder druk door de hoge bouwkosten en door de regulering die de minister heeft afgekondigd. Middenhuur is belangrijk om de sociale woningvoorraad te beschermen. Corporaties zullen woningen verkopen waar dit het meeste oplevert, dus in het centrum. Hierdoor wordt de druk hoger om in buitenwijken te bouwen terwijl mensen hier aangeven graag in gemengde wijken te willen wonen. Natuurinclusief bouwen is interessant om zaken te vergroenen, maar het werpt ook een extra barrière op doordat de bouwkosten hoger worden. Lid ASLAMI vraagt of hij goed begrijpt dat FvD voor meer diversiteit in de wijken en buurten is. Is lid Bilgin het met hem eens dat de commissie ook voorstander is van een gedeelde stad. Lid BILGIN is het met lid Aslami eens als 40-40-20 niet betekent dat in het ene deel van de stad vrije sector en in het andere deel sociale sector is.

Hij pleit ervoor om gemengd te bouwen, zodat verschillende groepen bij elkaar kunnen wonen. Isolatie heeft veel invloed op het woongenot van mensen. De 7 miljoen euro die hiervoor wordt vrijgemaakt, lijkt hem weinig en hij vraagt zich af of dit opweegt tegen de opgave. Mensen hebben interesse om in de nieuwe wijken te gaan wonen. In hoeverre wordt rekening gehouden bij de bouwplannen met deze mensen? Zoals lid Mangal heeft aangegeven wordt te klein gebouwd. Lid ASLAMI vraagt of FvD voor meer isolatie is. Lid BILGIN bevestigt dit. Isolatie is heel belangrijk voor het woongenot, gezondheid en de energierekening. Lid ASLAMI vraagt of lid Bilgin het met hem eens is dat hiermee ook het klimaat wordt geholpen. Lid BILGIN vindt isolatie heel kosteneffectief en het heeft ook andere voordelen. Lid ASLAMI constateert in dat geval dat FvD voorstander is voor klimaatbeleid. Lid BILGIN erkent dat er een klimaat is. Hij ondersteunt klimaatbeleid dat ook heel goed is voor het leefgenot van mensen. College Wethouder PELS licht met betrekking tot handhaving toe dat er vier uitvoerende teams met zestig fte’s zijn. De fte’s waarover de VVD sprak, betrof slechts het aantal voor handhaving van vakantieverhuur. Op basis van de Wet goed verhuurderschap komen er nog vijf fte’s bij en ook voor leegstand is als gevolg van de AAV geld vrijgemaakt voor meer handhaving.

Met de commissie kan worden besproken waar de prioriteit kan worden gelegd en een voorzet hiervoor zal begin van het nieuwe jaar komen. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder een concretere datum kan geven. Wethouder PELS noemt het eerste kwartaal, maar als het sneller kan zal dit op de termijnagenda kenbaar worden gemaakt. Het derde deel van het isolatieoffensief is onderweg naar de raad. Dit wordt besproken in de commissie DC. Voor het isoleren en het grootschalig opknappen van

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

woningen hebben corporaties meer geld nodig. Voor mensen met eigen huizen die subsidie ontvangen, zou het simpeler gemaakt moeten worden omdat ze niet in alle gevallen de investering kunnen voorschieten. Wat betreft energiearmoede en samenwerking met sociale firma’s is vrij recent een aanbesteding gepubliceerd waarin naar voren komt dat deze samenwerking verder opgebouwd wordt. Lid LOCHTENBERG vraagt inzake het drempels wegnemen voor isolatiemaatregelen hoe de wethouder er tegenaan kijkt dat erfpachters die investeren in hun woning een hogere erfpacht gaan betalen, omdat de woning en de erfpachtgrond duurder wordt. Wethouder PELS verwijst voor deze vraag naar de wethouder Erfpacht. Wel stelt zij dat de overheid mensen moet ondersteunen die geen isolatiemaatregelen nemen, omdat ze hiervoor de middelen niet hebben. Zij denkt dat mensen die het zich kunnen veroorloven om te verduurzamen niet extra beloond hoeven worden via erfpacht. De wethouder Zorg gaat over de bestrijding van ratten en rattenpreventie. Vanuit de portefeuille Dierenwelzijn kijkt wethouder Pels hierin mee. Voor de vragen over opvang verwijst zij naar wethouder Groot Wassink. Hij heeft recent een intensivering aangekondigd van opvang. Zoals eerder besproken, moeten de voorrangsmaatregelen een keer tegen het licht worden gehouden.

De minister is voornemens om de vergelijkbare categorie die er in Amsterdam is voor de wettelijke urgenties ook landelijk verplicht te stellen. Amsterdam heeft echter nog andere voorrangsregels en het is nodig om te bekijken of alle regels nog met elkaar in balans zijn. Met corporaties en de huurders is afgesproken om dit gezamenlijk te doen. Lid VAN RENSSEN heeft gevraagd welke oplossingen er zijn vanuit de regio of het Rijk om kwetsbaren te huisvesten. Wethouder PELS antwoordt dat met het Rijk continu overleg plaatsvindt over de huisvesting van bijvoorbeeld statushouders, maar ook over andere kwetsbare groepen. Recent is hierover een stuurgroep binnen de MRA geweest en binnen de MRA is ook gesproken over aantallen. Hieruit bleek dat Amsterdam meer doet dan straks zelfs wettelijk verplicht wordt. Een voorstel van de wethouder is geweest om te bekijken of het voor kleinere en middelgrote gemeenten niet haalbaar zou zijn om zich te specialiseren in bepaalde groepen en de zorg hieromheen op te richten. Dit voorstel kon op veel draagvlak rekenen. In de nieuwe versie van de leegstandsverordening kan een eigenaar zelfs worden verplicht om een huis geschikt te maken voor verhuur en wordt ook gecontroleerd of er daadwerkelijk iemand komt te wonen. Hoe wordt omgegaan met een huiseigenaar die niet te traceren is, zal de wethouder schriftelijk ingaan.

Onteigenen is een instrument dat niet makkelijk kan worden ingezet. Bij de AAV is besloten om eerst verder te gaan naar de uitvoeringsstrategie en daarna te bekijken hoe de doelenboom kan worden gewijzigd op een manier dat alle doelen concreet en controleerbaar zijn. Lid ASLAMI merkt op dat zijn oproep was bedoeld voor de begroting 2025 en hij hoopt dat tegen die tijd de doelen wat concreter en controleerbaarder zijn geformuleerd, omdat er middelen zijn vrijgemaakt. Wethouder PELS is dit met lid Aslami eens. De aansturing in het programma woningkwaliteit is € 500.000, maar het bevorderen van woningkwaliteit komt terug in verschillende programma’s zoals het isolatieoffensief en middelen uit het Volkshuisvestingsfonds. Alle stappen die worden gezet in de bestaande voorraad leveren een bijdrage aan het verbeteren van de woningkwaliteit. Aan de Tweede Kamer is meegegeven dat de bedragen uit het Volkshuisvestingsfonds niet hoog genoeg zijn om de woningcorporaties te steunen. Eerder is op initiatief van de raad gepleit om enkel

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

glas als een gebrek aan te merken, maar de minister is hier niet in meegegaan. Binnen het masterplan is ook een werkgroep die zich bezighoudt met veiligheid en wonen. Voor vastgoed wordt verwezen naar wethouder Groot Wassink. Lid BROERSEN weet dat vastgoed wordt besproken in de commissie SED, maar omdat het ook gaat over de aankoop van vastgoed voor speciale groepen heeft zij haar vraag in deze commissie gesteld. Wethouder PELS zegt dat hier in samenwerking met het Rijk naar wordt gekeken. Voor plekken die vanuit het Rijksvastgoedbedrijf ter beschikking gesteld kunnen worden, wordt bekeken of ze geschikt gemaakt kunnen worden voor opvang of huisvesting. Lid BROERSEN vraagt of de wethouder doelt op het aankopen van het vastgoed of op het ombouwen van het huidige vastgoed tot opvangplekken. Wethouder PELS meent dat veel van het bestaande vastgoed al is bestemd. Samen met Rijk wordt nu gekeken naar nieuw vastgoed dat aan de portefeuille kan worden toegevoegd. Mensen kunnen zowel online als offline ondersteuning krijgen bij het nieuwe woonruimteverdeelsysteem. Binnenkort zal in de regio worden besproken of de toegankelijkheid voldoende is gewaarborgd. Lid MANGAL vraagt hoe mensen die een woning zoeken worden bereikt als ze geen internet hebben.

Wethouder PELS zegt dat mensen die de digitale vaardigheden niet hebben, meestal wel in beeld zijn gezien andere problemen die dit oplevert. Buurtteams kunnen deze mensen ondersteunen en kunnen doorverwijzen. In de AAV wordt niet ingezet op expats. Als zij in Amsterdam gehuisvest moeten worden, is dit een taak van het bedrijf waarvoor ze werkzaam zijn. Er zijn steeds meer transacties van koopwoningen door expats en dit kan een probleem zijn op het moment dat dit prijsopdrijvend werkt. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat het grootste knelpunt niet bij het projectmanagementbureau ligt. Een deel van de capaciteit zit bij Ruimte en Duurzaamheid, omdat bij veel bouwprojecten het bestemmingsplan moet worden aangepast. Op dit moment wordt hard gewerkt om de huidige projecten er doorheen te trekken. Als blijkt dat deze blijven hangen op capaciteit, zal de wethouder hier een aanvraag voor doen bij de voorjaarsnota. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder de raad op de hoogte kan houden, zodat op het moment dat het wel begint te knellen bij het ambtenarenapparaat, de raad eventueel kan besluiten om hier geld voor vrij te maken. Wethouder VAN DANTZIG zal het melden als zich in dezen een probleem voordoet. Over natuurinclusief bouwen volgt binnenkort een brief over hoe hier in tenders mee omgegaan wordt. Bij het actieplan Middenhuur is Amsterdam de eerste die middenhuur heeft gereguleerd.

Corporaties hebben meer geld nodig, ze moeten minder verkopen en moeten meer bouwen, ook in het middensegment. Dit jaar moet verder volop worden ingezet op de Startbouwimpuls. Wat is de grens van betaalbare koop? Dit is weliswaar enigszins arbitrair, maar aansluitend bij de landelijke grens is dit € 350.000. De intentie is om in Zuidoost, waar de prijzen wat lager zijn, sociale koop toe te voegen. Twee experimenten met sociale koop voor sociale beroepen worden uitgevoerd. Ingewikkeld is dat een antispeculatiebeding slechts eenmaal kan worden toegepast.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

De marktwerking moet, zoals de SP aangeeft, verdwijnen. Wonen is een grondrecht en een publieke zaak. Waar mogelijk wordt opgetopt. Sloop/nieuwbouw bij corporaties is begrijpelijk, omdat het vaak niet de beste woningen om op te toppen. Lid VAN RENSSEN denkt ook dat er alles aan moet worden gedaan om meer woningen te verkrijgen. Verdichting is in zijn algemeenheid een goed idee, omdat dit duurzaam is. Zij waarschuwt er echter voor om voorzichtig te zijn. Bouwen in grote tuinen, zoals zij de wethouder hoorde zeggen, lijkt haar niet per se een goed idee. Zeker niet op plekken waar al veel verharding is en geen groen beschikbaar is. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat dit precies de afweging is. Het gaat om plekken waar dit wel mogelijk is. Met stadsdeelbesturen wordt dit onderzocht en een voorstel komt langs de raad. Het coalitieakkoord is altijd leidend als de tekst in de begroting, zoals GL heeft aangegeven, niet consequent is, De vraag of sociale middenhuurwoningen altijd groter zijn dan sociale woningen, beantwoordt de wethouder ontkennend. Gereguleerde middenhuur is vaak een soort sociale woningen waarbij korting op de erfpacht wordt gegeven om ervoor te zorgen dat mensen betaalbaar kunnen wonen.

Lid MANGAL vraagt zich af hoe een huurder wordt verleid om naar een andere woning te gaan als hij een grotere sociale woning moet achterlaten om naar een nieuwe, kleinere en duurdere woning te verhuizen om de doorstroom te bevorderen. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat het Rijk allerlei inkomensafhankelijke huurverhogingen heeft ingebed, maar hij erkent dat het een probleem is op het moment dat iemand in een riante ruime woning woont. Wel is het zo dat mensen graag willen verhuizen naar nieuwbouwwoningen en corporaties denken na over voorrangsregelingen. Lid MANGAL wijst op jonge gezinnen die in een oudere woning zitten en die moeten doorstromen naar een nieuwe middenhuurwoning, maar de vraag is wat passend is. Bij een nieuwe driekamerwoning zijn de kamers veelal kleiner dan in de huidige woningen. Hoe worden mensen verleid om door te stromen naar een nieuwe woning? Wethouder VAN DANTZIG stelt dat niemand zijn huis uit moet. Als voorbeeld noemt hij de actiegroep Wildeman die is begonnen met aanbellen bij mensen. Lid MANGAL begrijpt dat iemand kan doorstromen naar middenhuur zonder dat wordt verhuisd. Wethouder VAN DANTZIG zal hier schriftelijk op terugkomen. De expatregeling is oneerlijk en zorgt ervoor dat mensen een voordeel hebben. Dit voordeel wordt vervolgens geïnvesteerd in een koopwoning en hier zou het kabinet moeten optreden.

In de huidige wooncrisis is een onderzoek naar 10% sociale woningen geen goed idee. Lid VON GERHARDT hoopt dat een van de wethouders zijn vraag voor de wethouder Monumenten en Erfgoed kan beantwoorden. Wethouder PELS zal de vraag doorgeleiden. Lid MANGAL heeft nog geen antwoord gekregen op zijn vraag wat betaalbaar is en of verduurzaming kan leiden tot huurverhoging. Wethouder PELS stelt dat de eerste vraag door wethouder Van Dantzig is beantwoord. Wat betreft de tweede vraag, hebben corporaties aangegeven niet over te

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept raadscommissieverslag, 17 oktober 2023

WV

gaan tot huurverhoging op het moment dat zij de huizen verduurzamen. Bij particuliere verhuurders worden huren vaak wel verhoogd en het is bekend dat zij soms vergaand onderhandelen om onder bepaald werk uit te komen. De gemeente zoekt maximale ruimte op het gebied van handhaving en een volgend kabinet zal dit verdergaand moeten reguleren, zodat huurders weten waar ze aan toe zijn als verplichte verduurzaming wordt uitgevoerd. Lid VAN BERKEL heeft geïnformeerd naar het onderzoek uit het coalitieakkoord naar de vaste grondprijs voor middenhuur. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat dit de grondprijs voor eeuwigdurende middenhuur is. Dit anders te doen, lijkt op een vorm van staatssteunregelingen. De residuele methode lijkt uiteindelijk goed te werken. Op dit moment wordt ook gewacht op de wetswijziging naar aanleiding waarvan het middenhuurbeleid moet worden aangepast. Dienstverlening 4. Vaststellen van de Legesverordening Amsterdam 2024 Nr. VN2023-021053 Agendapunt 4 wordt gehamerd. Sluiting De VOORZITTER sluit de openbare vergadering om 16.55 uur. De volgende vergadering is op dinsdag 31 oktober 2023 om 13.30 uur.

18