Conceptverslag WV 06-12-2023.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 6 december 2023

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Woensdag 6 december 2023 van 09.00 tot 12.00 uur 10 januari 2024

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig en Pels Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Lochtenberg (CDA), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Molema (JA21Van Renssen (GL) Afwezige commissieleden: Broersen (Volt) Afwezige portefeuillehouders: wethouder Scholtes Overige aanwezigen: mw. Bakkali (commissieondersteuner)

Inhoudelijk 1.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering. 1.b. Mededelingen Lid VAN BERKEL deelt mee dat lid Molema voortaan ook het woord zal voeren namens JA21 bij deze commissie. Wethouder PELS refereert aan de uitspraak in hoger beroep die ertoe heeft geleid dat Change= de servicekosten moet aanpassen. Stichting !WOON wordt bedankt voor de inzet voor de huurders. De systematiek van de berekening van de servicekosten zal wijzigen en dit heeft ook gevolgen voor nieuwe huurders. Bij het meldpunt in het kader van de nieuwe Wet goed verhuurderschap zijn nog geen meldingen ontvangen over te hoge servicekosten. Op het moment dat deze wel binnenkomen, zullen de kosten worden verlaagd via een boete. Een structurele verlaging moet worden aangekaart bij de huurcommissie. Volgende week wordt opnieuw het Convenant Doorzon ondertekend, een samenwerkingsverband tussen publieke en private partijen met als doel onrechtmatig gebruik van een woning tegengaan. De gemeenteraad zal via de jaarlijkse update over woonfraude worden geïnformeerd. Lid ASLAMI vraagt wat de mededeling van Change= betekent voor (oud)huurders die teveel servicekosten hebben betaald. Wethouder PELS zegt dat voor de huurders die de zaak hebben aangespannen, geldt dat de servicekosten worden verlaagd naar het bedrag dat de rechter heeft voorgeschreven.

Ook over de systematiek is een uitspraak gedaan en dit betekent ook iets voor nieuwe huurders. Het zou goed zijn voor huurders die zich nog niet hebben gemeld

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

om dat alsnog te doen bij stichting !WOON om na te gaan of ook zij geld terug kunnen krijgen. 1.c. Vaststellen agenda Agendapunten 4 en 5 worden gevoegd behandeld. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslagen van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 15 november en 23 november 2023 De verslagen worden vastgesteld. 1.e. Termijnagenda per portefeuille Lid VON GERHARDT herhaalt zijn vraag over de afdoening van de motie over Riekerhaven. Wethouder VAN DANTZIG vraagt nog even om geduld. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ter agendering voor de vergadering van 10 januari 2024 ontvangen TKN-6 op verzoek van lid Broersen (Volt). Een motivatie hiervoor heeft in de dagmail gestaan. De commissie SED zal voor de bespreking uitgenodigd worden. TKN-5 op verzoek van lid Von Gerhardt, omdat hij nog veel vragen heeft over de afhandeling van de motie. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijk deel 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich geen insprekers aangemeld. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Lid VON GERHARDT informeert naar de stand van zaken van de entree Gulden Winckelgebied. Wethouder VAN DANTZIG wijst erop dat het project onder stadsdeel West valt en hij zal het stadsdeel verzoeken de gemeenteraad schriftelijk te informeren. Lid VON GERHARDT heeft vandaag in een artikel in Het Parool gelezen dat een bewoner tegen problemen aanliep bij de verduurzaming van haar woning die een monument is. Hoe maakt de gemeente het makkelijker om monumenten te verduurzamen? Wethouder PELS heeft gisteren met wethouder Scholtes de nieuwe agenda voor verduurzaming van monumenten en erfgoed besproken. Hierbij wordt gekeken naar maatregelen waarvoor vergunningen nodig zijn en maatregelen die vergunningsvrij kunnen. Zij zal haar collega vragen op welke termijn de nieuwe agenda beschikbaar is. Lid ASLAMI heeft begrepen dat skatepark Zuidoost moet sluiten vanwege het faillissement van Certidudo. Hij hoopt dat de gemeente iets kan betekenen voor dit mooie initiatieven. Wethouder VAN DANTZIG is er naar aanleiding van de berichtgeving in gedoken. Hij heeft contact opgenomen om de energielevering te herstellen. Afgelopen week is het energiecontract met Liander vernieuwd met het verzoek om de energievoorziening te herstellen. Naar verwachting zal dit eind volgende week in orde zijn. Lid VAN RENSSEN vraagt of er nog effecten worden verwacht door het faillissement van Certitudo.

Wethouder VAN DANTZIG stelt dat er maatregelen zijn genomen om ervoor te zorgen dat er niet gespeculeerd kan worden. De portefeuille wordt goed gevolgd en de planvorming met de nieuwe eigenaren zal zo spoedig mogelijk worden opgestart. Lid VAN BERKEL heeft vanmorgen op AT5 een bericht gezien over een wooncomplex aan de Vlaardingenlaan waar overlast wordt ervaren door bewoners door allerlei zaken. Kent de wethouder dit bericht en is er wellicht al contact geweest met Lieven de Key? Wethouder PELS heeft dit artikel vanmorgen vroeg ook gelezen. Zij zal contact opnemen met De Key. Lid BILGIN wijst erop dat de locatie zich bij het Delflandplan bevindt waar ook een instelling voor drugsverslaafden zit. Hij vraagt de wethouder of in de toekomst kan worden voorkomen dat dit soort zaken geclusterd worden in bepaalde wijken. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat het altijd lastig is om opvanglocaties te vinden. Voor het Delflandplein ligt een opgave om een en ander ruimtelijk beter te organiseren. Tegelijkertijd moeten mensen worden opgevangen en dit leidt soms tot spanningen. Lid AHMADI stelt dat Amsterdam niet aan haar taakstelling voldoet om statushouders te huisvesten. Is er zicht op het inhalen van de enorme achterstand? Wethouder PELS wijst erop dat de taakstelling tot twee keer toe is verdubbeld terwijl er een zeer krappe woningmarkt is.

De afgelopen periode is overlegd met het Rijk over de verschillende mogelijkheden zoals de Wet regie volkshuisvesting en de spreidingswet en vervolgens is het voornemen om met de regio integraal te bekijken hoe de opvang op langere termijn kan worden opgelost. Tegelijkertijd wordt met corporaties gekeken naar oplossingen zoals flexwoningen. De taakstelling is echter zo groot dat de achterstand niet op korte termijn zal zijn ingelopen.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Lid HAVELAAR steunt de lijn van het college en hij is benieuwd naar hoe de gesprekken met omliggende gemeenten lopen. Wethouder PELS vindt dat er binnen de stuurgroep van de MRA voor de huisvesting kwetsbare groepen iets is veranderd sinds er inzicht is wat welke gemeente doet. Volgens de Wet regie volkshuisvesting zou een gemeente mogen stoppen bij 30%, Amsterdam zit inmiddels op 41% en dit had een positief effect op het gesprek. De afspraak is om in het vervolg gesprekken te voeren over specialisatie per gemeente en de planning is om dit in 2024 te doen. Bespreekpunten Financiën 3. De Najaarsnota 2023 (VN2023-025180) Lid BILGIN leest dat de grenzen van de marktcapaciteit zijn bereikt, 4,3 miljoen euro voor het isolatieoffensief op de plank blijft liggen en mensen langer in de kou zitten terwijl ze torenhoge energierekeningen blijven ontvangen. Het was al bekend dat niet genoeg energieadviezen ingekocht kunnen worden, maar welke andere grenzen van de marktcapaciteit zijn bereikt? Wethouder PELS licht toe dat het de energieadviezen voor de vve’s betreft. Eerder was al aangekondigd dat in 2023 waarschijnlijk niet het gewenste aantal adviezen gehaald zou worden, omdat er op dit moment heel veel vraag is naar adviseurs. Inmiddels zijn meer mensen aangetrokken om ervoor te zorgen dat in 2024 een inhaalslag wordt gemaakt.

Lid ASLAMI merkt op dat de vve-bond ten aanzien van kwaliteit van de adviezen kritiek heeft geleverd. Neemt de wethouder deze ook mee in het toekomstige beleid? Wethouder PELS zal dit zeker doen. Bij het isolatieoffensief is dit al betrokken en het college blijft in goed contact met de VvE Bond. De zorgen en adviezen van de bond zijn behulpzaam om zaken te verbeteren. Lid BILGIN vraagt of er buiten voldoende gekwalificeerde mensen ook nog andere zaken meespelen bij de grenzen van de marktcapaciteit. Wethouder PELS ontkent dit en stelt dat het echt om de hoeveelheid adviseurs gaat die beschikbaar is om adviezen te geven. Lid LOCHTENBERG vraagt in voorbereiding op het gesprek in de commissie DC, of het college erover nagedacht heeft om met een scanauto rond te rijden om te bekijken welke huizen(blokken) teveel warmte uitstralen. Wethouder PELS zegt dat door verschillende adviseurs wordt gewerkt met infraroodcamera’s om energielekken te traceren. De warmtevraag is echter zeer inzichtelijk en hiermee is ook duidelijk hoe hoog de energierekeningen zijn. Als de oorzaak is achterhaald, kan met een adviseur worden bekeken welk probleem speelt. Lid LOCHTENBERG vraagt of de gegevens ook openbaar beschikbaar zijn. Wethouder PELS zegt dat er in het isolatieoffensief een kaart is opgenomen waarop duidelijk is aangegeven welke wijken de hoogste rekeningen qua warmtevraag hebben.

Vaak komen in deze wijken verschillende maatschappelijke problemen samen en hier worden dan mensen geholpen die het het hardst nodig hebben. Als de commissie meer gegevens inzichtelijk wil hebben, kan de wethouder bekijken hoe deze beschikbaar gesteld kunnen worden.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor behandeling in de raad. Woningbouw 4. Kennisnemen van het initiatiefvoorstel 'Samen woningen blijven bouwen, ondanks de crisis' van de leden Van Renssen (GroenLinks) en Minderhoud (PvdA) d.d. 18 september 2023 en de bestuurlijke reactie. (VN2023-025233) 5. Kennisnemen van de Halfjaarrapportage Woningbouw 2023 en het Doorbouwakkoord Amsterdam en afdoening van motie 378 accent en toezeggingen aan raadsleden Von Gerhardt d.d. 22 maart en Van Renssen d.d. 5 juli 2023 (VN2023-025234) Agendapunten 4 en 5 worden gevoegd behandeld. In de vergadering van 15 november is het onderwerp behandeld tot aan de beantwoording van de wethouder in de eerste termijn en deze zal de beantwoording voltooien. Wethouder VAN DANTZIG gaat als eerste in op de vraag van lid Minderhoud over het bouwoverleg. Deze vraag zal schriftelijk worden beantwoord. Amsterdam heeft net als Utrecht en Rotterdam vastgoednetwerken. Een uitwerking hiervan zal schriftelijk volgen. Hoe het bepalen van marktprijzen via de openboekmethode plaatsvindt, zal ook schriftelijk uiteengezet worden. Lid ALBERTS memoreert dat dit onderwerp al lang geleden is geagendeerd en zij vraagt zich af waarom vandaag wordt gemeld dat er schriftelijke reacties volgen.

Was het niet mogelijk om deze schriftelijke reacties eerder te verstrekken? Wethouder VAN DANTZIG heeft de weging gemaakt dat sommige zaken beter schriftelijk uiteengezet kunnen worden, maar hij neemt de oproep mee om vragen eerder schriftelijk te beantwoorden. De vraag over het controleren van elkaars bedrijfsvoering wordt meegenomen in de beantwoording van de openboekmethode. Lid Alberts heeft gevraagd of bij de openboekmethode het risico bestaat dat de gemeente wordt beetgenomen en waarom niet wordt gevraagd om meer grondposities voor de corporaties. Als de grondprijs per individu residueel wordt uitgerekend, bestaat het risico dat partijen zaken inbrengen die de gemeente anders ziet. De gemeente moet er vooral voor zorgen dat de modellen kloppen en dat de markt wordt gevolgd. Er wordt geprobeerd om meer grondposities voor corporaties te verkrijgen. Langzamerhand komen ontwikkelaars en corporaties tot samenwerking. In transformatiegebieden mag 30-40-30 gebouwd worden onder voorwaarde dat er een corporatie in zit. Deze maatregel lijkt te werken en het blijkt dat juist doordat er een corporatie aan boord is, er voor een groot deel van het segment een afnemer is. Wat betreft de opschaallijnen en de integrale bouwteams heeft de wethouder aangeboden om een masterclass gebiedsontwikkeling te organiseren.

Er wordt integraal in projectteams gewerkt waar alle aspecten van gebiedsontwikkeling bij elkaar komen. Schriftelijk zal hierop een nadere toelichting volgen. Verschillende vakdisciplines zorgen volgens lid Minderhoud voor tegenstrijdige opdrachten. De wethouder herkent dit signaal niet, noch dat van onuitvoerbare bouwenveloppen. Als dit voorkomt, is hij bereid om hiernaar te kijken en hij adviseert om casuïstiek in dezen te melden bij het projectteam. Bij transformaties bepaalt de ontwikkelaar het tempo. Er worden veel afsprakenbrieven verlengd, omdat soms een verlenging beter is voor het tempo dan het over twee of drie jaar opnieuw te doen. Waar mogelijk wordt op een bouwplicht gestuurd. Een voorwaarde om bijvoorbeeld in aanmerking te komen bij Start Bouwimpuls is dat er een Omgevingsvergunning kan worden aangevraagd.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

De wethouder is degene die projectmatig knopen kan doorhakken bij tegenstrijdige belangen en hierna kan het college dit doen. Het is belangrijk om zo snel mogelijk op te schalen. De lijn van projectteam naar wethouder gaat heel snel, voor het college is een collegestuk nodig. Via allerlei maatregelen wordt geprobeerd om het slagingspercentage omhoog te krijgen. De wethouder is niet bereid om een onafhankelijk onderzoek te doen, omdat hij meent dat dit op dit moment niet veel toegevoegde waarde heeft in verband met de economische recessie. Lid VON GERHARDT stelt dat in tijden waarin het economisch beter ging, het slagingspercentage ook laag was. Hij denkt dat een frisse blik van buiten kan helpen. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat dagelijks wordt gewerkt aan het realiseren van woningen. Als de economische crisis voorbij is, is hij bereid om extern te laten kijken welke zaken beter kunnen. Lid VON GERHARDT denkt dat het juist in deze tijden interessant is om dit te doen waarbij de economische aspecten meegewogen kunnen worden. Omdat het om een onafhankelijk onderzoek gaat, kost het geen ambtelijke capaciteit. Wethouder VAN DANTZIG wijst erop dat het wel ambtelijke capaciteit kost, omdat externen interne informatie nodig hebben. Amsterdam heeft een grote planvoorraad om ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk lukt.

Het is hierbij van belang om de productie hoog te houden en dat er altijd een slagingspercentage tussen de 50% en 60% is. De ambitiebonus is niet een-op-een gerelateerd aan betaalbare woningen, maar waren voor de duurzaamheidsambitie. De transformatie-impuls is wel een-op-een gerelateerd aan betaalbare woningen en het voornemen is om deze te verlengen. Lid VON GERHARDT constateert dat de overmaat naar beneden gaat waardoor het slagingspercentage omhoog moet. Hij begrijpt niet wat de wethouder tegen de ambitiebonus heeft. Wethouder VAN DANTZIG is dit niet met lid Von Gerhardt eens. Om betaalbare huur te stimuleren, wordt bekeken hoe de grondprijzen herberekend kunnen worden. Hij hoopt hiervoor nog voor het eind van het jaar maatregelen te kunnen presenteren. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder bereid is om in Amsterdam de regels te veranderen, zodat weer wordt voldaan aan de regels voor Start Bouwimpuls als het Rijk de voorwaarden verandert. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat het nog wel even zal duren voordat een nieuw kabinet nieuwe maatregelen zal aankondigen. Als dit gebeurt, zal Amsterdam zich hiertoe moeten verhouden. Schriftelijk wordt ingegaan op het betrekken van locaties bij de grondprijs.

Lid LOCHTENBERG vraagt of de gemeente mag onderhandelen over transformatieprojecten met individuele projectontwikkelaars om af te wijken van de afgesproken erfpacht grondprijs of dat ter voorkoming van staatssteun met alle ontwikkelaars in een keer een kortingsafspraak moet worden gemaakt. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat korting per definitie staatssteun is als dit op individueel niveau is. Het is geen staatssteun als er over de hele linie voor wordt gezorgd dat de grondprijzen marktconform zijn en dit wordt projectmatig gedaan. Lid LOCHTENBERG begrijpt niet hoe aan de ene kant projectafspraken gemaakt kunnen worden en het aan de andere kant gemeentebreed is. Dit betekent een verschillende behandeling tussen projectontwikkelaars voor verschillende projecten.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Wethouder VAN DANTZIG licht toe dat de factoren om tot een herijkte grondprijs te komen voor iedereen hetzelfde zijn, maar elk project is anders. De genormeerde residuele grondprijs heeft altijd een kleine vertraging. Dit middelt zich normaal gesproken altijd uit. Lid LOCHTENBERG stelt dat in een dalende markt eerder afgegeven erfpacht grondprijzen lager worden vastgesteld. Hoe zou de situatie zijn geweest als de grond niet in erfpacht was uitgegeven, maar gewoon was verkocht? Nu lijkt het erop dat de gemeente het verlies door de dalende markt moet nemen, terwijl dit bij verkoop voor de ontwikkelaars was geweest. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat erfpacht het mogelijk maakt om grondprijzen aan te passen. Meer informatie over locaties betrekken bij de grondprijs zal schriftelijk worden gedeeld. Samenwerking wordt gestimuleerd, maar bij grote conglomeraten is gebleken dat wanneer iets uitvalt, een heel groot deel van de gebiedsontwikkeling stil komt te liggen. Er wordt nu meer opgeknipt in complexe transformatiegebieden. Samenwerkingsverbanden van erfpachters zelf worden wel gestimuleerd. Lid VAN RENSSEN vraagt of bij gronduitgifte door de gemeente zelf wel ruimte wordt geboden voor gelijkwaardige oplossingen die kaveloverstijgend zijn. Wethouder VAN DANTZIG noemt smart mobility in Zuidoost als een voorbeeld hiervan.

Het bouwen door de gemeente zelf, zoals door SP voorgesteld, zou zeer begrotelijk zijn. DENK mist gentrificatie. In principe wordt geprobeerd om overal 40-40-20 te bouwen en om bij stedelijke vernieuwingsprojecten een evenredig aantal sociale woningen terug te bouwen en verder te verdichten en te mengen. Lid ALBERTS heeft er vaker op gewezen dat er onderzoek is gedaan naar een eigen woningbedrijf, maar dat het resultaat hiervan was dat er nog een vervolgonderzoek moest plaatsvinden. De echte argumentatie en onderbouwing ontbreekt nu nog. Zoals Wenen laat zien, heeft het ook een positieve spin-off om er als gemeente geld in te investeren, omdat huren laag kunnen blijven en het scheelt in andere subsidiestromen. Bovendien is er geen afhankelijkheid meer van de markt. Wethouder VAN DANTZIG meent dat het opstarten en de investeringen zo duur is dat het eigenlijk geen keuze is. Lid MANGAL begrijpt dat wordt gebouwd met 40-40-20 om op deze manier gentrificatie tegen te gaan, maar gezinnen hebben veel minder ruimte om in de stad te kunnen wonen. Wanneer zij vertrekken, komen ook de kinderen niet meer terug naar Amsterdam omdat er geen woningen zijn. Gentrificatie is veel breder dan alleen lage inkomens ruimte geven. Hoe wil de wethouder voorkomen dat de diversiteit in Amsterdam afneemt? Wethouder VAN DANTZIG zegt dat wordt gestuurd op verdeling van inkomens.

Het is ingewikkeld om op andere kenmerken te sturen waarbij vanzelfsprekend een uitzondering wordt gemaakt voor voorrangsregelingen voor de sociale cohesie. Lid MANGAL constateert dat mensen niet kunnen terugkeren naar hun eigen woning ingeval van wijkverbetering en renovaties. Houdt de stad bij waar Amsterdammers dan terechtkomen?

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de beleidslijn is dat iedereen die dit wenst, moet kunnen terugkeren na renovatie. Vaak grijpen mensen dit echter aan om ergens anders te gaan wonen. Lid MANGAL wijst erop dat in verschillende buurten in Nieuw-West wordt gerenoveerd waarna mensen niet kunnen terugkeren, omdat ze het niet kunnen betalen of omdat ze geen mogelijkheid hebben om terug te keren. Wethouder VAN DANTZIG herkent dit signaal niet. Lid MINDERHOUD vindt dat dit niet hoort bij de behandeling van het initiatiefvoorstel. Tweede termijn Lid VAN RENSSEN is blij om te horen dat wordt geprobeerd om bij transformatie het tempo op te voeren, dat waar mogelijk een bouwplicht wordt opgelegd en dat ervoor wordt gezorgd dat zo snel mogelijk een Omgevingsvergunning wordt aangevraagd. Het is niet wenselijk om te wachten op wanneer het kabinet met voorzieningen komt en de betaalbare huur in de wet is vastgelegd. Om de betaalbare huur te stimuleren, moet de gemeente Amsterdam alles uit de kast trekken. Al jaren ligt het slagingspercentage tussen de 58% tot 61%. GL wil niet alleen naar externe factoren kijken, maar ook naar de verschillende rollen van de gemeente en naar de vermenging van bevoegdheden met stadsdelen. Met betrekking tot het slagingspercentages is een van de voorstellen een integraal bouwteam. Lid VON GERHARDT ziet ook dat de gemeente heel veel rollen heeft.

Is het pleidooi van lid Van Renssen er ook op gericht dat de gemeente minder rollen zou moeten hebben binnen het hele traject? Lid VAN RENSSEN is altijd voorstander van meer overheid minder markt. Zij is het met de SP eens dat het mooi zou zijn als de gemeente meer kan doen in de uitvoering. Het gaat niet om het aantal rollen, maar om de samenwerking ertussen. Lid LOCHTENBERG vraagt of lid Van Renssen openstaat voor amendementen op het initiatiefvoorstel om het nog verder te verbreden. Lid VAN RENSSEN zegt dat er altijd over goede ideeën valt te praten. Het voorstel kan nog worden aangepast voordat het in stemming wordt gebracht in de raad. Lid MINDERHOUD onderstreept nogmaals de bedoeling van het initiatiefvoorstel, het alles op alles zetten om de bouw van betaalbare woningen doorgang te laten vinden. Het voorstel is bedoeld om in ieder geval alle drempels hiervoor weg te nemen. Op basis van projectmatige beslissingen worden knopen doorgehakt over bijvoorbeeld woningbouwprogramma's, maar wellicht zijn er ook nog drempels die marktpartijen en corporaties ervaren om te komen tot voldoende woningen. De voorstellen die ondersteunend zijn aan het beleid zouden over een halfjaar met een aantal partijen tegen het licht gehouden kunnen worden om zodoende eventueel nog verbeteringen door te voeren. Lid VON GERHARDT vindt dat er veel goede plannen in het initiatiefvoorstel staan.

Van welk punt vindt de PvdA dat het echt moet worden gedaan? Lid MINDERHOUD stelt dat de gemeente en de wethouder al veel stappen zetten om de bouw doorgang te laten vinden. De wethouder heeft nog veel schriftelijke beantwoording toegezegd en naar aanleiding hiervan wordt bekeken wat eventueel in het voorstel blijft staan of wat geschrapt wordt.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Lid LOCHTENBERG zegt dat CDA positief is over de stappen die de coalitiepartijen hebben genomen en verheugd is over de toezegging om mee te laten denken. CDA denkt hierbij aan ideeën als 0-100-0, residuele grondwaardebepaling aanpassen of een straatje bijbouwen. Lid ASLAMI ziet dat het met name knelt in het middensegment en hier moet wat D66 betreft de focus op blijven. Lid VON GERHARDT vraagt welke voorstellen D66 uit het plan omarmt en welke wat minder geapprecieerd worden. Lid ASLAMI verwijst naar zijn bijdrage in de vorige commissie. Voor nu stelt hij dat hij vooral veel goede voorstellen ziet. Lid VON GERHARDT vraagt of er een meerderheid aan het ontstaan is om het college in een bepaalde richting te duwen. Lid ASLAMI vindt dit niet te plaats om hierover te speculeren. Lid VON GERHARDT denkt dat de raad het aan de Amsterdammers verplicht is om te laten weten hoe partijen over bepaalde ideeën denken. Lid ASLAMI zegt dat D66 volop wil inzetten op het middensegment, de middeninkomens die nu vaak in huurarmoede leven. Ze komen niet in aanmerking voor sociale huur, maar betalen naar rato van hun inkomen teveel aan woonlasten. Alle voorstellen die aan verbetering op dit gebied bijdragen, zal D66 van harte ondersteunen. Lid MOLEMA is nieuw in de commissie en hoewel zij wist dat de woningbouw productie tegenviel, is zij erg geschrokken van de behaalde resultaten.

In de eerste helft van 2023 heeft de gemeente een schamele 2355 woningen in aanbouw genomen. Het slechte resultaat is wellicht niet geheel te wijten aan het college, maar het college heeft met de politieke keuzes die zijn gemaakt, het resultaat in ieder geval niet verbeterd. Van deze 2355 woningen zijn 1576 woningen sociale huur, dit is 67% van de complete voorraad. Lid MINDERHOUD vraagt in welk opzicht het college heeft bijgedragen aan het negatieve resultaat van de woningbouw productie. Lid MOLEMA constateert dat de bouwverdeling van 40-40-20 niet goed is en JA21 stelt voor om hiernaar te kijken. Lid MINDERHOUD hoort nergens van partijen dat deze verdeling een groot bezwaar is. Waar heeft JA21 gehoord dat dit wel het geval is? Lid MOLEMA heeft zojuist van de wethouder gehoord dat in transitiegebieden een andere verdeling kan helpen. De afgelopen tijd is in ieder geval gebleken dat de bouwverdeling niet heeft geleid tot goede resultaten. Lid MINDERHOUD wijst erop dat de wethouder ook heeft aangegeven dat hij knopen doorhakt als een andere verdeling beter zou zijn om een project doorgang te laten vinden. Lid MOLEMA zegt dat het fijn is dat de wethouder hier en daar knopen doorhakt, maar dit kan wat JA21 betreft vaker gebeuren. Lid ALBERTS hoort lid Molema zeggen dat de verhouding 40-40-20 problematisch kan zijn.

Wat is het voorstel van JA21? Wil JA21 meer richting markt bewegen en zo ja, is er dan over nagedacht wat de effecten hiervan zijn op de betaalbaarheid van de woningen?

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Lid MOLEMA zou graag zien dat de effecten worden onderzocht. Lid ALBERTS stelt dat een effect in Amsterdam zou kunnen zijn dat alle nieuwbouw onbetaalbaar wordt en dat zelfs de middenhuur onbereikbaar wordt voor de groep waarvoor deze is bedoeld. Lid MOLEMA erkent dat betaalbaarheid heel belangrijk is. JA21 ziet echter dat de huidige verdeling niet werkt en wil daarom onderzoeken of het anders en beter kan. Wat de groep van politieagenten, zorgmedewerkers en leraren nodig heeft, zijn betaalbare huurwoningen in het middensegment. 166 woningen zijn bij lange na niet genoeg voor deze groep. Ziet de wethouder dat in de tweede helft van 2023 meer woningen in aanbouw worden genomen voor het middensegment? Wordt inmiddels meer betaalbare huur en koop gebouwd? Het college neemt allerlei maatregelen om de resultaten te verbeteren, maar helaas is niet inzichtelijk wat ze opleveren. Lid VON GERHARDT gaat de komende tijd graag met partijen in gesprek om gezamenlijk tot een voorstel te komen dat wellicht raadsbreed kan worden aangenomen en dat ervoor kan zorgen dat de woningbouw productie omhoog gaat. Veel projectontwikkelaars zouden het fijn vinden als tenders op grotere gebieden worden uitgezet, zodat ze zelf bouwcombinaties kunnen maken om slagkracht te krijgen en om de kosten te drukken.

De procedures duren lang en inmiddels liggen er goede ideeën om processen te versnellen, maar met name de erfpachtonderhandelingen zouden sneller afgerond moeten worden. Lid MANGAL zegt dat vijfkamerwoningen bijzonder schaars zijn en gezinnen komen vaak in een tussenwoning terecht. DENK pleit ervoor om meer grotere woningen te bouwen. De vierkamerwoningen zijn ook veel krapper dan in het verleden en in de slaapkamers passen vaak niet eens tweepersoonsbedden. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat deze schaarste wordt aangepakt? Het lijkt erop dat met elke woning erbij de prijzen stijgen. Hoe wordt wonen in Amsterdam betaalbaar gehouden? Lid Mangal heeft nog geen antwoord gekregen op zijn vraag waarom er wel eeuwigdurende middenhuur bestaat, maar geen eeuwigdurende sociale huur. Middenhuur is eigenlijk dezelfde sociale woning, maar met een hogere huurprijs. College Wethouder VAN DANTZIG bevestigt dat er veel goede plannen in het initiatiefvoorstel zitten en veel hiervan worden al uitgevoerd in een wellicht iets andere vorm en deze ziet hij als ondersteuning van beleid. Tot de bezuiniging op het ingenieurs- en het projectmanagementbureau is besloten omdat de proceskosten niet moeten blijven groeien, maar het is wel een forse beperking. Om nog meer betaalbare huur te stimuleren, zal meer geld in het vereveningsfonds moeten zitten.

Dit kan door meer hoogrenderend vastgoed te bouwen, maar kantoren komen op dit moment moeilijk van de grond en voor middenhuur zijn ook geen afnemers. Meer koopwoningen gaan ten koste van sociale woningen. De bezuiniging zou teruggedraaid kunnen worden, maar dan zou er in het sociale domein structureel 10 miljoen euro gevonden moeten worden. De uitname zou verder teruggedraaid kunnen worden wat betekent dat bijvoorbeeld de Zuidasdok, de Ringlijn en de Noord/Zuidlijn niet worden gebouwd. Er zijn integrale projectteams. Lid VON GERHARDT memoreert dat VVD vaker vragen heeft gesteld over de bezuiniging op het projectmanagementbureau. Eerder werd gezegd dat deze bezuiniging van weinig invloed was, maar nu geeft de wethouder aan dat hierdoor wel minder dingen gedaan kunnen worden.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Wethouder VAN DANTZIG stelt dat het mogelijk moet zijn om de dingen die nodig zijn te doen ondanks de bezuiniging. Extra zaken die niet per se zorgen voor meer bouwproductie, maar wel voor meer proceskosten kunnen dan niet meer. Met de operatie ‘gewoon goed’ worden allerlei versimpelingen doorgelicht om ervoor te zorgen dat het slagingspercentage omhoog kan. Gezien het feit dat de hele productie op transformaties hangt, is het slagingspercentage relatief hoog en het is niet realistisch om naar een veel hoger percentage te streven. De evaluatie bij de volgende halfjaarcijfers waarnaar lid Minderhoud heeft geïnformeerd, zou in feite over een maand zijn als de bouwcijfers van het volgende halfjaar er zijn. Een voorstel is om na beantwoording het initiatiefvoorstel aan te houden. Zoals eerder aangegeven ligt er een uitnodiging om een masterclass gebiedsontwikkeling te volgen en wordt de commissie uitgenodigd voor investeerdersbijeenkomsten. Bij de halfjaarcijfers na de eerstvolgende cijfers kan de wethouder toezeggen om schriftelijk te rapporteren over alle zaken die in het initiatiefvoorstel zijn genoemd. Het is lid LOCHTENBERG niet duidelijk hoe lang de wethouder de initiatiefnota wil uitstellen. Wethouder VAN DANTZIG wijst erop dat de volgende halfjaarcijfers in januari 2024 komen. De hierop volgende cijfers zullen na de zomer komen.

Dit lijkt hem een goed moment om over alle punten te rapporteren. Het is belangrijk dat JA21 zich realiseert dat het college niet bouwt en alleen de voorwaarden schept. Door de economie is de bouwproductie tegengevallen. Een reflectie op een andere bouwverdeling heeft hij in de eerste termijn al gegeven. Lid MOLEMA vraagt of de wethouder het met JA21 eens is dat politieke keuzes wel invloed kunnen hebben op het resultaat. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat politieke keuzes altijd invloed hebben. De vraag is welk resultaat wordt beoogd. Persoonlijk, maar ook als wethouder woningbouw wil hij niet alleen maar dure vrijesectorwoningen bouwen. Lid MOLEMA vraagt of de wethouder kan aangeven of volgend jaar, als alle maatregelen tegengevallen blijken, bereid is om toch de verdeling van 40-40-20 aan te passen. Wethouder VAN DANTZIG verwijst naar het coalitieakkoord wat zijn werkinstructie is. Tegelijkertijd is afgesproken om hier pragmatisch naar te kijken. Het vereveningsfonds zou gespekt kunnen worden door minder betaalbaar te bouwen en zou eigenlijk de enige reden zijn om af te wijken van de verdeling. Volkshuisvesting is echter geen geldkwestie. Ontwikkelaars in Amsterdam vinden het bovendien wel prettig om te weten waar ze aan toe zijn; het uitgangspunt is 40-40-20 en per project wordt bekeken wat het beste past.

Lid VAN RENSSEN constateert dat op dit moment met name projecten in de sociale woningbouw en de middenhuur van de grond komen. Volgens haar worden nauwelijks projecten voor dure koopwoningen in aanbouw genomen. Wethouder VAN DANTZIG vindt het interessant dat de VVD vraagt om duidelijkheid van een partij terwijl op landelijk niveau iedereen benieuwd is naar duidelijkheid van de VVD. Lid VON GERHARDT meent dat het standpunt van de VVD in de coalitieonderhandelingen glashelder is. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat ontwikkelaars op dit moment eerder verzoeken om het knippen van kavels dan het bij elkaar voegen om het risico te beheersen. Ontwikkelaars kunnen altijd samen tot een conglomeraat komen.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Het is niet de inzet van de gemeente dat erfpachtonderhandelingen een paar jaar in beslag nemen. Wellicht komt dit in voorkomende gevallen voor en als hier voorbeelden van zijn, kan worden bekeken welke problematiek hier speelt. Eeuwigdurende sociale huur is er wel degelijk, woningen mogen alleen worden verkocht via de afspraak van de prestatieafspraken. Lid MANGAL heeft ook vragen gesteld over dezelfde grootte van een sociale woning als van een middenhuurwoning. Amsterdam wil graag inclusief bouwen, maar het blijkt dat in bepaalde maisonnette woningen geen stoellift past. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat iemand die een trap heeft, maar geen stoellift zal moeten verhuizen als de trap een probleem wordt. Wel wordt geprobeerd om 90% aanpasbaar te bouwen en ook specifiek rolstoelwoningen. Volgens het Bouwbesluit moet een kamer altijd 12 m2 zijn. In transformatiegebieden wordt gekeken naar hoe kleine woningen geschikt zijn voor een klein gezin. Lid VAN RENSSEN stelt dat de initiatiefnemers het voorstel in januari in de raad willen bespreken. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en het gewijzigde voorstel wordt geagendeerd voor de raad van 24 januari 2024. Lid VON GERHARDT vraagt of het voorstel nog in de commissie wordt besproken. Lid MINDERHOUD zegt dat het rechtstreeks naar de raad gaat. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze.

Volkshuisvesting 6. Kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over belastingvoordelen voor buitenlandse werknemers en het prijsopdrijvende effect op de woningmarkt (VN2023-025232) De VOORZITTER heropent de vergadering. Agendapunt 6 is geagendeerd op verzoek van lid Van Renssen. Lid VAN RENSSEN licht toe dat het gaat om de ongelijkheid bij de woningvoorraad, omdat een bepaalde groep in Amsterdam veel minder belasting betaalt en meer te besteden heeft. Dit geldt met name voor expats. Zij heeft verzocht om te bekijken hoe de fiscale voordelen aangepakt kunnen worden. Door een amendement bij het belastingplan 2024 van de Tweede Kamer wordt de 30%-regeling in stappen van twintig maanden afgebouwd. Lid Van Renssen is benieuwd wat dit betekent voor de woningvoorraad in Amsterdam en zij hoopt dat kan worden gelobbyd voor nog meer aanvullende maatregelen die ten gunste komen van Amsterdammers die een woning zoeken. Lid BILGIN sluit zich aan bij de voorgaande spreekster. De brief lijkt het prijsopdrijvend effect niet helemaal te erkennen. Een aantal maanden geleden heeft hij een vraag gesteld over de 30%-regeling en toen is geantwoord dat er een lobby richting het Rijk loopt om de regeling af te schaffen.

Wordt het effect nu wel of niet erkend door het college en wordt nog steeds gelobbyd voor een afschaffing van de 30%-regeling? Lid AHMADI begrijpt dat het college niet over deze regeling gaat. Zij heeft bekeken hoe verhuurders en bemiddelaar-bureaus met deze groep omgaan. Het blijkt dat huiseigenaren worden gepusht om hun huis specifiek te verhuren aan expats. Als redenen worden genoemd dat expats meer verdienen waardoor er een hogere maximale huurprijs

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

kan worden gevraagd. Een deel van de garantstelling wordt door de werkgever betaald. Expats wonen er vaak tijdelijk waardoor de verhuurder niet lang gebonden is aan een huurder. Vorige maand stond in Het Parool een artikel over het overbieden op huurwoningen door expats waarbij de werkgever het overboden bedrag vaak betaalt. Dit lijkt nu steeds meer de norm te worden. Huurwoningen worden steeds schaarser en volgens de minister past dit niet in goed verhuurderschap. Is het mogelijk om maatregelen te nemen? College Wethouder PELS zegt dat het college ook ziet dat de verhuur aan expats mogelijk een prijsopdrijvend effect heeft en daarom is het goed dat de landelijke wetgeving hierop ingrijpt. Ook zijn er negatieve effecten voor expats zelf. !WOON is beschikbaar om vragen te beantwoorden. Op dit moment is het nog niet mogelijk om in te grijpen op het overbieden op huurwoningen. De Wet betaalbare huur zal wel helpen om voor middenhuur in te kunnen grijpen. Voor de vrije sector is het Rijk aan zet en hiervoor zal zeker blijvend aandacht voor worden gevraagd. Ook deze sector zal meer gereguleerd moeten worden, zodat dit soort wantoestanden zo veel mogelijk worden ingeperkt. Ook wordt gelobbyd voor het afschaffen van de ATAD, zodat meer kan worden geïnvesteerd in sociale en middeldure woningen. Lid ASLAMI is benieuwd naar de visie van de wethouder op de koopmarkt.

Ook hier gaat het volgens notarissen voor meer dan de helft om expats. Wethouder PELS herkent dit signaal. Met het onderzoek ‘Wonen in Amsterdam’ wordt naar verwachting inzicht gegeven in het feit of het een effect heeft op de prijsontwikkeling. Omdat trapsgewijs wordt afgebouwd, zal het effect waarschijnlijk pas met de jaren duidelijk zijn. Op de koopmarkt heeft de gemeente geen middelen om in te grijpen. Amsterdam zou enerzijds meer instrumenten moeten hebben om ook op de koopmarkt in te grijpen en tegelijkertijd zou het Rijk harder moeten ingrijpen op de voordelen. Lid AHMADI vraagt of de wethouder specifiek wil lobbyen bij het Rijk over het overbieden, omdat de schaarste in Amsterdam een blijvend fenomeen is en zij vreest dat bemiddelaars-bureaus er niet makkelijk vanaf zullen wijken. Wethouder PELS is zeker bereid om dit op te pakken. De eerste Wet betaalbare verhuur moet in gezamenlijkheid worden bepleit. Zodra deze is vastgesteld, zal zeker het gesprek met de minister over het overbieden worden aangegaan. Lid VAN RENSSEN stelt dat ‘Wonen in Amsterdam’ een tweejaarlijks onderzoek is. De afbouw van de 30%-regeling gaat in trapjes van twintig maanden en zij pleit voor een steekproef met een nulmeting voor december 2023, vervolgens in september 2025 en weer twintig maanden later weer een soort steekproef.

Wethouder PELS wijst erop dat er op dit moment heel veel maatregelen worden genomen op de markt en de verwachting is dat zaken moeilijk zijn te onderscheiden. Een voorstel is om te bekijken of de onderzoeksvraag helder kan worden gekregen en hoeveel capaciteit het zou kosten. Zij zal hier schriftelijk op terugkomen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 7. Kennisnemen van de lobbybrieven over de knellende investeringscapaciteit van de woningcorporaties door de volkshuisvestelijke opgaves. (VN2023-025230) De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 7 is geagendeerd op verzoek van lid Wijmenga.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Lid LOCHTENBERG heeft tijdens de technische sessie over de financiële ruimte voor woningcorporaties begrepen dat corporaties er beter voor staan dan voorheen. Corporaties investeren echter minder dan mogelijk. Twee corporaties hebben de extra investeringsruimte die is vrijgekomen ten volle benut voor nieuwe woningen en voor renovatie van nieuwe woningen. Vier corporaties gebruiken de ruimte niet volledig. Grote buffers worden aangehouden voor beleidswijzigingen vanuit de overheid. Herkent de wethouder dit beeld en wat wordt gedaan om ervoor de zorgen dat de investeringsruimte wel wordt gebruikt voor extra woningen en renovatie en isolatie van woningen? Lid BILGIN noemt het zorgwekkend dat de bouw van sociale woningen dreigt vast te lopen. Hij onderschrijft de motie namens de G-4 om de Vpb voor corporaties af te schaffen. Corporaties in Amsterdam verkopen woningen om aan geld te komen, met name in het centrum waardoor de ongelijkheid in de stad toeneemt. Als corporaties voldoende geld hebben, kunnen zij woningen behouden en bouwen in het centrum waardoor de ongelijkheid afneemt en de leefbaarheid in de buitenwijken toeneemt. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat in de brief ook wordt opgeroepen voor meer financiële armslag voor corporaties.

Heeft FvD deze extra financiële armslag in het verkiezingsprogramma staan en wordt hier landelijk voor gepleit? Lid BILGIN stelt dat de verkiezingen achter de rug zijn. Zijn eigen mening is dat het belangrijk is om de corporaties financieel gezond te houden. Tijdens de genoemde motie is ook een andere motie ingediend door de SP waarin de regering werd verzocht om extra middelen vrij te maken voor meer nieuwbouw voor sociale huurwoningen, juist ook in wijken met een laag aandeel sociale huur. Omdat deze motie is verworpen, is de lobby nodig. Lid VAN BERKEL stelt dat corporaties woningen verkopen in het centrum waar sprake is van veel oude bouw en er problemen zijn met verduurzaming. Zou het niet beter zijn om juist deze woningen te verkopen? Met deze opbrengsten kunnen nieuwe woningen worden gerealiseerd. Lid BILGIN zegt dat woningen in het centrum worden verkocht, omdat corporaties dan niet veel geld in de renovatie hoeven steken en hoe dichter bij het centrum hoe meer geld woningen opleveren. Er moet echter ook rekening worden gehouden met leefbaarheid. Mensen met onbegrepen gedrag worden vaak gehuisvest in sociale huurwoningen en deze zouden gelijk verdeeld moeten worden over de stad en niet in een groep in een bepaalde wijk.

Lid AHMADI hoort lid Bilgin heel goede punten maken, maar zij vraagt zich af waarom hij lid is van een partij die maximaal 10% sociale huurwoningen wil en specifiek weinig van dit soort woningen in grote steden. Ook wil FvD geen verplichting op het bijbouwen van sociale huur. Lid BILGIN stelt dat de 10% landelijk is en er kunnen verschillen zijn tussen gemeenten. Vanuit Amsterdam denkt hij in ieder geval dat het belangrijk is om corporaties financieel gezond te houden. Lid VON GERHARDT noemt het een traditie van Amsterdam en van de corporaties om brandbrieven naar het Rijk te sturen om meer geld te vragen. Gezien de financiële ruimte die corporaties nog hebben, vraagt hij zich af of de wethouder goed prioriteert omdat er volgens hem geen geld nodig is. Het is beter om de corporaties aan te spreken op het feit dat zij hun investeringsruimte goed moeten gebruiken. Lid VAN RENSSEN heeft uit de technische sessie over de financiële positie van de woningcorporaties begrepen dat sprake is van een schaarste. Het grootste probleem is dat de corporaties de afgelopen twintig jaar volledig kaalgeplukt zijn en ze nu alleen nog geld kunnen lenen voor nieuwbouw, maar niet meer voor de verduurzamingsopgave en juist dit

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

laatste wil de VVD ook. Ook wil de VVD dat er ruimte voor jongeren is om te wonen. Lid Van Renssen verzoekt lid Von Gerhardt om de brandbrief daarom te steunen. Lid VON GERHARDT heeft in het plaatje tijdens de technische sessie gezien dat er nog veel ruimte is bij corporaties. Hij stelt voor dat ze deze ruimte eerst opmaken, voordat er een brief wordt gestuurd. Lid VAN RENSSEN steunt de brandbrief, omdat het begrijpelijk is dat corporaties ook een reserve moeten houden. De wethouder wordt gevraagd hoe ervoor kan worden gezorgd dat de verkoop op bijna nul zal uitkomen. Heeft de brandbrief al tot resultaat geleid? Lid VON GERHARDT vraagt hoe GL er tegenaan kijkt dat er corporaties zijn die nog niet eens de helft van hun maximale bestedingsruimte benutten. Lid VAN RENSSEN is een fervent voorstander van individuele afspraken en zij is blij dat elke corporatie inzicht geeft in de boekhouding. Zij begrijpt ook keuzes die worden gemaakt en reserves die worden aangehouden. Lid VON GERHARDT hoort lid Van Renssen steeds zeggen dat er scherp aan de wind moet worden gevaren en volgens hem helpt het dan niet om elke keer om meer geld te vragen. Hij denkt dat eerst scherp aan de wind moet worden gevaren. Lid ASLAMI stelt dat D66 het eens is met de lobbybrieven richting het Rijk. De woningkwaliteit moet verbeteren, er moet worden verduurzaamd en de energierekening moet omlaag.

Het Rijk zou corporaties niet moeten belasten, maar juist moeten helpen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. College De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS wijst erop dat de cijfers van het Ortec-rapport over het bod gaan. In de tussentijd hebben positieve wijzigingen plaatsgevonden en hebben corporaties nog meer de rek opgezocht. Er wordt veel gevraagd van corporaties en het moet niet worden vergeten dat de 200 miljoen euro per jaar voor de verhuurdersheffing niet is geïnvesteerd in de voorraad. Hierdoor is er een enorme achterstand ontstaan. Het slechtweerscenario dat op dit moment gaande is, heeft een groot effect op de financiële mogelijkheden van de corporaties. Lid VON GERHARDT zal naar deze scenario’s kijken. Hij hoort van veel corporaties dat zij last hebben van de constante OZB-verhoging van de gemeente. Waarom verhoogt de gemeente de lasten terwijl aan de andere kant wordt geprobeerd om de kosten voor de corporaties zo laag mogelijk te houden? Wethouder PELS zegt dat er al heel veel uitzonderingen worden gemaakt voor de corporaties zoals het omgaan met de grondprijzen. OZB-systematiek kan niet zomaar worden veranderd en vergeleken met ATAD is dit niet veel. Er zijn nog veel maatregelen die vanuit het Rijk genomen kunnen worden en hopelijk pleit de Amsterdamse VVD hiervoor.

Uiteindelijk zijn het de mensen met de laagste inkomens die de belasting betalen. Sommige corporaties kunnen niet meer ruimte benutten, omdat zij eerder zijn aangesproken en niet meer kunnen lenen. Er is gevraagd om maximaal op te rekken en dit doen ze, maar er zijn ook in dat geval nog steeds te weinig middelen. Er wordt gewerkt aan een onderhandelaarsakkoord waarin wordt bekeken wat komend jaar nodig is aan investeringsruimte, wat dit betekent voor de verkoop en als dit nodig is hoe deze vorm moet worden gegeven. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met de minister en de DG over de specifieke Amsterdamse situatie. Afgesproken is om het contact te behouden en de problemen helder in kaart te brengen om te bezien welke investeringsruimte benodigd is.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Lid LOCHTENBERG heeft begrepen dat een van de redenen voor grote buffers het continu wijzigende overheidsbeleid is. Wat kan de wethouder hieraan doen? Wethouder PELS heeft regelmatig contact met CDA-minister De Jonge die verantwoordelijk is voor dit beleid en hier wordt geprobeerd om de positie van corporaties naar voren te brengen. Juist corporaties zijn partners om anticyclisch te kunnen bouwen en investeren. Er zijn met name ondersteunende maatregelen genomen door de minister, maar dit zijn er niet genoeg. Meer geld is nodig en het moet makkelijker worden voor corporaties om in de middenhuur te stappen. Zij nodigt het CDA van harte uit om hierin samen met de wethouder op te trekken. Lid LOCHTENBERG zegt dat corporaties willen vermijden te dichtbij de norm te komen. Kan de wethouder bij individuele corporaties waar nog wel ruimte is, zoeken naar plekken om deze ruimte op een goede manier in te vullen? Wethouder PELS stelt dat dit het afgelopen halfjaar al is gedaan en dit blijft gedaan worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is gesproken. 8. Kennisnemen van de reactie op motie 448accent.23 van raadslid Boomsma over leegstand corporatiewoningen (VN2023-025235) De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 8 is geagendeerd op verzoek van lid Wijmenga. Lid LOCHTENBERG concludeert dat op een corporaties na alle leegstandscijfers bekend zijn.

Kunnen deze periodiek worden gedeeld met de raad? Wethouder PELS zegt dit toe. Er wordt nog een nieuwe meting gedaan, omdat nu nog verschillende definities worden gehanteerd die gelijkgetrokken moeten worden. Zij zal de gegevens het tweede kwartaal van 2024 kunnen opleveren. De cijfers worden elk kwartaal bijgewerkt. De corporaties hebben aangeboden om een expertmeeting te organiseren. Als de commissie behoefte heeft aan een nadere toelichting, zal deze worden georganiseerd. De VOORZITTER concludeert dat agendapunt 8 voldoende is behandeld. 9. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over maatregel om de B&B quota met 30% per wijk te verminderen (VN2023-025231) De VOORZITTER deelt mee dat er een besloten bijlage bij dit agendapunt zit die niet in de openbaarheid kan worden besproken. Agendapunt 9 is geagendeerd op verzoek van lid Wijmenga, maar CDA heeft helaas geen spreektijd meer. Lid VAN BERKEL memoreert dat JA21 in de raad een aantal amendementen heeft ingediend om te voorkomen dat deze quota niet worden opgenomen in de huisvestingsverordening. Door deze quota ook nog te verlagen, wordt alles in het werk gesteld om B&B’s tot een minimum te beperken terwijl dit voor veel mensen hun inkomen betreft of zelfs de mogelijkheid biedt om in hun huis te blijven wonen. in de raad is al een aantal vragen gesteld. JA21 noemt dit ‘schieten met een kanon op een mug’.

De B&B’s zijn een zeer klein segment en er is eigenlijk geen echt probleem. De overlast komt van waar de massa verblijft, de grote ketens.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 6 december 2023

WV

Wethouder PELS concludeert dat JA21 en het college van mening verschillen over dit onderwerp. Volgens de wethouder is er wel een enorme druk vanuit het toerisme vanuit de stad en hierop wordt met verschillende zaken ingegrepen. Dit kan worden teruggelezen in ‘Toerisme in Balans’. De regel betekent dat er een afname is van nieuwe vergunningen die kunnen worden uitgegeven. Mensen die nu een vergunning hebben, worden niet beperkt in de exploitatie van hun B&B. Hiermee grijpt het college in op een verdere groei. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen en sluit de laatste openbare commissievergadering van 2023 om 12.00 uur. De volgende vergadering is op woensdag 10 januari 2024.

17