Conceptverslag WV 01-02-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

CONCEPT Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Woensdag 1 februari 2022 van 09.00 tot 12.00 uur 22 februari 2023

Voorzitter: lid Bouhassani Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig en Pels Commissiegriffier: mw. Van Klooster Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (BIJ1), Alberts (SP), Aslami (D66), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Mangal (DENK), Olivieira (Lijst Kabamba), Van Renssen (GL), Taşliyurt (D66) Afwezige commissieleden: lid Havelaar (CDA), lid Didderen (PvdD) Overige aanwezigen: mw. Hoff (commissieondersteuner)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen Er zijn afmeldingen ontvangen van de leden Havelaar en Didderen (PvdD). Wethouder Pels moet de vergadering uiterlijk om 11.45 uur verlaten. 1.c. Vaststellen agenda Er is een actualiteit van mevrouw Alberts (SP) over woningen in de Conradstraat die blank staan. De VOORZITTER concludeert dat de commissie geen bezwaar tegen behandeling heeft. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering WV d.d. 11 januari 2023 en de Expertmeeting Studenthuisvesting d.d. 17 januari 2023. In het verslag van de commissie WV van 11 januari jl. staat de naam Von Gerhardt foutief vermeld. Dit zal worden gewijzigd. Met bovengenoemde wijziging worden de verslagen vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid VAN RENSSEN verzoekt om de in TKN-1 genoemde datum van het eerste kwartaal 2024 naar aanleiding van motie 510 inzake evaluatie termijnen in de leegstandsverordening, op te nemen in de termijnagenda. Lid MANGAL leest in de termijnagenda Volkshuisvesting een toezegging aan de commissie over de evaluatie machinelearning-algoritme. Wat is de stand van zaken hiervan en wordt dit onderwerp in de commissie WV besproken of in de commissie FKD? Wethouder PELS stelt dat het onderwerp wat vertraging heeft opgelopen als gevolg van de focus op boetes, maar volgens haar kan het in de commissie WV worden behandeld. Zij zal proberen om de informatie voor april op te leveren. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft geen verzoeken ontvangen tot bespreking van de tknstukken. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich drie insprekers aangemeld. Mevrouw Greve spreekt namens wooncoöperatie Stroom in over de evaluatie van het Amsterdamse Leenfonds voor wooncoöperaties. Mevrouw GREVE is lid van het kernteam van Stroom, een wooncoöperatie voor multigenerationeel, duurzaam en betaalbaar wonen.

Sinds vorig jaar zijn de bouwkosten enorm toegenomen, de rente op leningen is sterk gestegen en er is een ongekend hoge inflatie. Omdat de huren niet even hard mee kunnen stijgen, ontstaat er een gat in de begroting van de startende wooncoöperatie. De bank aarzelt en het gemeentelijk leenfonds verandert niet mee met de veranderde geldmarkt. Als de gemeente zou instemmen met een aflossingstermijn van dertig jaar zou dit lucht geven en blijft de stad ook op termijn divers en toegankelijk voor meer mensen. Als de business case over drie maanden niet rond is, kan geen optieovereenkomst worden getekend en zijn de jarenlange inspanningen voor niets geweest. Lid VAN RENSSEN begrijpt dat meerdere geldstromen zijn onderzocht. Wat heeft de wooncoöperatie onderzocht qua financiering? Mevrouw GREVE antwoordt dat in ieder geval hypotheekvormen zijn onderzocht met twee verschillende banken. Het landelijk coöperatiefonds is ermee bezig. En ook crowdfunding is ingezet.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid AHMADI vraagt of mevrouw Greve het niet cruciaal vindt dat de gemeente alles op alles zet om ervoor te zorgen dat de idealen waarmee het project is begonnen in het woonbeleid terechtkomen. Mevrouw GREVE is het hier helemaal mee eens. Lid OLIVIEIRA heeft begrepen dat er belemmeringen zijn om de evaluatie van het leenfonds op korte termijn af te ronden. Wat is er nodig om deze weg te nemen? Mevrouw GREVE hoopt dat de bestuurlijke route sneller wordt doorlopen. Lid BROERSEN vraagt hoeveel mensen zijn betrokken bij de particuliere crowdfunding. Mevrouw GREVE antwoordt dat die zich pas in de fase van een plan van aanpak bevindt. --Mevrouw Schippers spreekt namens De Nieuwe Meent in over stimuleringsregeling voor wooncoöperaties en de situatie van de Nieuwe Meent.

de

Mevrouw SCHIPPERS is voorzitter van De Nieuwe Meent. Namens alle leden verzoekt zij om het plan voor de wooncoöperatie mede mogelijk te maken. De afgelopen vijf jaar is met een grote groep heel hard gewerkt aan het ontwerp, de grond, de Omgevingsvergunning en aan een contract met een aannemer. Het enige wat nog ontbreekt, is de financiering met de bank. Er is ruim € 450.000 aan crowdfunding opgehaald, allerlei subsidie zijn aangevraagd en er is eigen geld in het project gestoken, maar nog steeds is er geen bank die wil financieren. De rente en bouwkosten zijn de afgelopen jaren enorm gestegen en de bank wil slechts 50% tot 60% van het project financieren in plaats van de 70% waarop de gemeente had gerekend. Om dit gat te vullen, zijn drie grote bezuinigingsrondes doorgevoerd: de huur van de niet-woonruimte is fors verhoogd, de huurders in de buurt hebben extra geld betaald om de extra ruimtes te financieren, de huurstijging is maximaal geïndexeerd en ook heeft de gemeente bijgedragen door de stimuleringsregeling te verhogen naar 2,45 miljoen euro. Dit alles is echter nog steeds niet voldoende. Als De Nieuwe Meent failliet gaat, kost dit de gemeente zeker 0,5 miljoen euro, vijf jaar vrijwilligerswerk is voor niets geweest en de investeerders krijgen hun geld niet terug waardoor het voor andere coöperaties lastiger wordt om een crowdfunding op te zetten.

Na tien jaar tijd wordt de annuïteit berekend op dertig jaar waardoor het project financierbaar is. Een andere oplossing is dat de gemeente een stimuleringsregeling zet op een standaard looptijd van dertig jaar of herfinanciering na vijftien jaar garandeert. Lid VAN BERKEL vraagt hoe urgent de situatie met betrekking tot het naderende faillissement is. Mevrouw SCHIPPERS zegt dat de mogelijkheid tot een erfpachtovereenkomst eigenlijk vandaag zou verlopen. Gisteren is bekend geworden dat wat extra tijd wordt gegund. Maar hoe langer het duurt dat het niet lukt om een financiering te krijgen, hoe kleiner de kans wordt met de nog steeds stijgende rente. Lid VAN RENSSEN vraagt of mevrouw Schippers het classificeert als marktfalen. Mevrouw SCHIPPERS bevestigt dit. Zij denkt dat er niet op de markt kan worden vertrouwd om dit probleem op te lossen. Daarom wordt de gemeente gevraagd deze extra stap te zetten.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid VAN RENSSEN vraagt of bij het landelijk wooncoöperatiefonds is aangeklopt voor hulp. Mevrouw SCHIPPERS denkt dat dit fonds voor De Nieuwe Meent te laat is. Lid AHMADI vraagt of de bank in eerste instantie financiering tot 70% had toegezegd. Zij vraagt hoeveel is opgehaald via crowdfunding. Mevrouw SCHIPPERS zegt dat € 450.000 via crowdfunding is opgehaald. Ook is nog door eigen leden rond de € 160.000 ingelegd. Daarnaast zijn nog veel subsidieaanvragen gedaan. De stimuleringsregeling gaat er vanuit dat banken ongeveer 70% financieren. In gesprekken met de banken bleek dat zij helemaal niet bereid waren om dit percentage te betalen. --De heer Donkers spreekt in namens Hospi Housing over kennisnemen van het collegebesluit om het Landelijke Actieplan Studentenhuisvesting 2022-2030 te ondertekenen. De heer DONKERS is een van de oprichters van Hospi Housing, een platform voor hospitaverhuur anno nu. Hospitaverhuur was met name populair in de jaren ‘70 en ’80 van de vorige eeuw en ook toen als gevolg van het kamertekort. Het concept is simpel: iemand heeft een ruimte over in huis en kan iemand helpen aan tijdelijk onderdak. Dit biedt voordelen voor de kamerzoeker, aanbieder en voor de stad. Het biedt een duurzame en sociale oplossing voor de woningnood. Er hoeven geen woningen bijgebouwd te worden, er moet alleen beter en eerlijker gebruikgemaakt worden van de bestaande ruimte.

Het idee is om aan een of maximaal twee personen tijdelijk een kamer te verhuren en dat hier geen vergunning voor nodig is. Anders dan bij vakantieverhuur is de impact op de buurt minimaal en de meerwaarde voor de stad groot. Hospitaverhuur is al toegestaan in Amsterdam, maar er bestaat veel misinformatie over wat wel of niet is toegestaan zowel bij inwoners als bij woningcorporaties. Hospi Houding is in 2019 begonnen in Utrecht en is inmiddels als sociale onderneming in heel Nederland actief. In Utrecht wonen op dit moment ongeveer honderd jongeren bij een hospita en de verwachting is om te groeien naar vijfhonderd matches op jaarbasis. Het is belangrijk om zo spoedig mogelijk te starten met een informatiecampagne. Lid BROERSEN vraagt of het platform al samenwerkingen heeft in Amsterdam. De heer DONKERS antwoordt dat actief wordt samengewerkt met de VU waarmee een gezamenlijke campagne is opgezet en ook wordt samengewerkt met de HvA en de UVA. In andere steden wordt ook samengewerkt met gemeenten, onderwijsinstellingen en woningcorporaties. Lid BROERSEN vraagt of er interesse is vanuit mensen die woonruimte aanbieden in Amsterdam. De heer DONKERS zegt dat die er zeker is. In de stad zijn al matches gemaakt en ook in de regio. In steden waar actieve campagnes zijn opgezet, zijn dit er echter veel meer. 2.c.

Actualiteiten Actualiteit van het lid Alberts (SP) inzake ‘Schrijnende situatie waarbij woningen aan de Conradstraat blank staan’.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Commissie eerste termijn Lid ALBERTS stelt dat het drama in de Conradstraat zich al een tijdje afspeelt, vanaf twee weken geleden tot maanden geleden. De reden dat zij de kwestie aankaart, is dat zij benieuwd is waarom nu wel actie wordt ondernomen en waar Eigen Haard en de gemeente de afgelopen tijd waren. Het gaat om sociale huurwoningen waar heel zuinig mee omgesprongen moet worden. Voor een deel gaat het om een bouwtechnisch probleem, maar het is niet duidelijk waarom mensen niet tijdelijk ander onderdak is aangeboden. Mensen krijgen een woning aangeboden in Amstelveen, niet echt een goed alternatief. Wordt er een ander voorstel gedaan en hoe worden mensen begeleid? Zij hoopt dat Eigen Haard de mensen niet meldt dat ze hun verzekering moeten inschakelen voor de spullen die ook nat zijn geworden. Waarom heeft de corporatie niet eerder gereageerd? Het programma Woonkwaliteit is er om schimmel en achterstallig onderhoud te voorkomen of te verhelpen. Tot aan de coronabegroting in 2020 stond dit in de begroting, maar is inmiddels verdwenen. Wat is ermee gebeurd? Mevrouw Alberts gaat er vanuit dat het programma onderdeel zal uitmaken van de prestatieafspraken. Lid VAN RENSSEN stelt dat ook op grond van het Bouwbesluit veiligheid en gezondheid van woningen moet worden gewaarborgd. Tegelijkertijd heeft Eigen Haard een publieke taak om te zorgen voor goede en gezonde huisvesting.

Eerder is er een expertmeeting geweest over woningkwaliteit waarin ook is gesproken over opvolging. Wanneer komt een corporatie of particuliere verhuurder in actie als een gebrek wordt gemeld? Ondanks beloften van AFWC faalt dit beleid blijkbaar. De vraag is of de wethouder er nogmaals bij de corporaties op wil aandringen om gebreken sneller op te volgen. Op meerdere plekken in Amsterdam staat water in souterrains hoog en de verwachting is dat dit soort situaties zich in de toekomst vaker zullen voordoen. Een aantal jaar geleden is onderzoek gedaan naar de grondwaterstanden en wellicht zou dit opnieuw uitgevoerd moeten worden om duidelijk te krijgen waar zich eventueel problemen kunnen voordoen, zodat verhuurders, eigenaren en bewoners eerder maatregelen kunnen treffen. Wethouder PELS memoreert dat in januari 2023 een melding is ontvangen van bewoners bij de GGD. Deze is doorgezet naar Bouw en Woningtoezicht en ook is een bezoek aan de betreffende panden gebracht. Hier is inderdaad wateroverlast geconstateerd. Hierover is gesproken met Eigen Haard dat ook al bezig was met een aantal oplossingen. Voor twee woningen gaat het om problemen met de fundering en door grote regenoverlast is bij meerdere woningen wateroverlast ontstaan. Aan de bewoners met de funderingsproblemen is een vervangende woning aangeboden.

Bij de woningen met de wateroverlast is in eerste instantie inderdaad een woning aangeboden in Amstelveen, maar Eigen Haard heeft aangegeven deze week met een alternatief te komen. In de tussentijd houdt de gemeente contact met de bewoners en met Eigen Haard om een vinger aan de pols te houden over hoe snel de problemen zijn opgelost. De ervaring is dat mensen vaak wel met de corporaties bellen, maar niet met de gemeente. Binnen het programma Woonkwaliteit is het belangrijk om duidelijk te maken dat ook contact moet worden gezocht met de gemeente als de eigenaar van een pand niet (snel genoeg) actie onderneemt. Het programma Woonkwaliteit wordt nog steeds gedaan. Bij de begroting is de bezuiniging op wonen teruggedraaid waardoor er de komende jaren voldoende capaciteit is. Het is belangrijk om te zoeken naar een combinatie tussen het isolatieoffensief en het programma Woonkwaliteit. De corporaties zien zelf ook het snelle reageren door de klantenservice als een aandachtspunt. Dit zal zeker worden besproken in het bestuurlijk overleg, maar het zal ook worden meegenomen in de prestatieafspraken. De verwachting is dat de komende jaren meer overlast zal zijn van schimmel en wateroverlast. Dit heeft ook te maken met maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie. Lid MANGAL vraagt welke instrumenten het college heeft.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Wethouder PELS noemt handhaving vanuit Bouw en Woningtoezicht. Zij wijst op proportionaliteit; in dit geval worden op korte termijn alternatieven aangeboden en de corporatie werkt aan herstel. Als een eigenaar niet voornemens is om maatregelen te nemen, kan handhaving worden ingezet. Lid MANGAL stelt dat de SP er terecht op heeft gewezen dat het enige tijd heeft geduurd voordat werd ingegrepen. Is het geen idee om instrumenten eerder in te zetten? Wethouder PELS zou het bij voorkeur direct willen weten als gemeente, maar de gemeente is afhankelijk van meldingen en eerder was er geen kennis van het probleem. Lid VAN RENSSEN heeft de wethouder horen zeggen dat samenwerking op het gebied van klimaatadaptatie belangrijk is. Zij vraagt zich af of de mensen van het programma Woonkwaliteit ook de handen ineen kunnen slaan met de mensen van klimaatadaptatie. Wethouder PELS bevestigt dit. Er wordt niet alleen verbinding gezocht tussen woonkwaliteit en klimaatadaptatie, maar binnenkort wordt de impact van de klimaatverandering op Amsterdam ook in het college besproken. Commissie tweede termijn Lid ALBERTS heeft de wethouder horen zeggen dat het probleem deze week zal zijn opgelost. De vraag is waar de mensen in de tussentijd moeten verblijven.

Als de verwachting is dat er meer overlast zal komen, is het wellicht wenselijk om de actieprogramma’s hierop te richten, zodat kan worden voorkomen dat de overlast er komt. Het is eigenlijk wel bekend welke woningen tot problemen zullen leiden en de eigenaren zouden van tevoren al aangeschreven kunnen worden om ervoor te zorgen dat zaken op orde zijn. Wethouder PELS zegt dat deze week alternatieve woningen worden aangeboden. Eigen Haard kan niet worden gedwongen de mensen tijdelijk in een hotel te laten verblijven. Dit idee kan worden aangedragen, maar er zijn geen middelen om dit af te dwingen. Zelf zal zij vinger aan de pols houden of deze week inderdaad een alternatieve woning wordt aangeboden. Als dit niet gebeurt, zal de wethouder dit met de commissie delen. Om zaken helemaal te voorkomen, hadden de afgelopen twintig jaar heel andere maatregelen genomen moeten worden. Het is niet realistisch om te beloven dat extra inzet vanuit bijvoorbeeld Bouw en Woningtoezicht problemen kunnen voorkomen. Het is belangrijk om inzicht te krijgen in waar de grootste overlast zich zal voordoen. Een eerste stap is het gesprek dat het college zal hebben en daarna zal met collega Van der Horst worden bekeken waar de grootste impact zich zal voordoen ingeval van meer regen. Lid ALBERTS heeft begrepen dat er maatregelen worden genomen, maar ondertussen zitten mensen nog steeds in hun huis.

Deze week is voor haar wel vaag. Wethouder PELS hoopt dat het donderdag of vrijdag is geregeld. Als dit niet lukt, zal dit actief met de commissie worden gedeeld. Lid MANGAL vraagt waar mensen zich bij de gemeente kunnen melden als ze worden geconfronteerd met wateroverlast. Wethouder PELS antwoordt dat mensen zich kunnen melden bij Bouw en Woningtoezicht. In de aanpak Volkshuisvesting is communicatie een belangrijk aandachtspunt. Lid MANGAL vraagt of in de tussentijd een website of e-mailadres beschikbaar is.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Wethouder PELS zegt dat een melding kan worden doorgegeven via de website van de gemeente: www.amsterdam.nl De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en schorst de vergadering voor een korte pauze. 2.d. Rondvraag De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan mevrouw Van Renssen. Lid VAN RENSSEN memoreert dat op 8 juli 2021 de stimuleringsregeling is vastgesteld. De gemeente heeft hiervoor een bedrag van 20 miljoen euro vrijgemaakt om deze vorm van wooncoöperaties mogelijk te maken. Is het mogelijk om de aflossingstermijn aan te passen en kan de looptijd van de lening eventueel worden verlengd? Op welke manier kan de raad hier eventueel een bijdrage aan leveren? Het gaat om de toekomst van de zelfbouwers en coöperaties die nodig zijn. Wethouder VAN DANTZIG wijst erop dat op alle besluiten van het college geheimhouding rust. In het college zal hij voorstellen om deze er in ieder geval voor de raad af te halen. De gemeente spant zich binnen de door de raad gestelde kaders tot het uiterste in. Zoals de inspreker heeft aangegeven, is er uitstel verleend. Waar mogelijk is de gemeente in gesprek met financiers. Feit is wel dat de vastgestelde kaders moeilijk passen in de huidige situatie. De aanbestedingsvoorwaarden kunnen niet achteraf gewijzigd worden. Als de raad zou besluiten om kaders te verleggen, zou dit voor alle corporaties gelden.

Er is maximaal ruimte gezocht binnen de tendervoorwaarden en de stimuleringsregeling is aangeboden. Zonder een raadsbesluit kan niet meer ruimte worden genomen. De stijgende rentes zullen de business case er niet beter op maken en de gemeente is aan marktconformiteit gebonden, wat betekent dat bij volgende tranches ook de eigen rente verhoogd zou moeten worden. De wethouder is bereid om alle informatie te delen, maar dit zal in de beslotenheid moeten gebeuren. Met zowel de Rabobank als GLS lopen nog gesprekken. Voor Stroom geldt dat nog geen sluitende business case is aangeleverd waardoor het niet mogelijk is om tot een optieovereenkomst te komen. Lid VAN RENSSEN meent dat zowel de raad als de initiatiefnemers van De Nieuwe Meent er alles aan is gelegen is om zo spoedig mogelijk van start te kunnen gaan. Is ondersteuning bieden en financiers over de streep trekken het belangrijkste middel van de gemeente op dit moment? Wethouder VAN DANTZIG bevestigt deze constatering. Lid VAN BERKEL wijst erop dat wooncoöperaties door de gemeente zijn omarmd in de Omgevingsvisie. Deze zouden in ongeveer 10% van de totale woningvoorraad moeten voorzien voor 2040. Is de wethouder het met hem eens dat de situatie bij De Nieuwe Meent een zeer slechte basis vormt voor coöperatieve projecten in het algemeen? Wethouder VAN DANTZIG stelt dat vooraf duidelijk was dat het complex zou zijn.

De Warren en Bajesdorp hebben echter een financiering gekregen. In de snel veranderende marktomstandigheden zijn er ook projecten waarvoor de kaders knellen. --Lid HEINHUIS constateert dat er een stijging is van het aantal meldingen van schimmel. Dit zal een gevolg zijn van de stijgende energieprijzen waardoor mensen geneigd zijn om de temperatuur in huis te verlagen. De wethouder heeft aangegeven dat het programma Woonkwaliteit in samenhang met het isolatieoffensief zal worden uitgevoerd en

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

een aanvullende vraag is of ook met de wethouder Zorg kan worden bekeken of in samenwerking met huisartsen kan worden geprobeerd om mensen nog eerder te bereiken. Wethouder PELS zegt dat voor het kerstreces verkennend is gesproken met corporaties over hoe de inzet op schimmel versterkt zou kunnen worden. Zij neemt de suggestie mee en stelt voor om ook naar buurtteams en andere platforms te kijken om deze te betrekken in de communicatiestrategie over schimmelproblematiek. Bespreekpunten Woningbouw 3. Kennisnemen van het collegebesluit om het Landelijke Studentenhuisvesting 2022-2030 te ondertekenen. Nr. VN2022-039703

Actieplan

De VOORZITTER meldt dat het onderwerp is uitgesteld tijdens de vergadering van 16 november jl. en is geagendeerd op verzoek van de leden Broersen en Von Gerhardt. Commissie – eerste termijn Lid BROERSEN is blij dat het actieplan een vervolg krijgt voor de komende zeven jaar met als doel om onder andere studentenhuisvesting constant op de agenda te zetten bij de betrokken partijen. Twee weken geleden is een technische sessie over studentenhuisvesting georganiseerd. Een uur hiervoor konden studenten hun zorgen en wensen uiten. Hieruit kwamen vele problemen naar voren inclusief de angst om in geval van klachten een kamer te verliezen. In het LAS wordt benoemd dat gemeenten, studentenhuisvesters en studenten langetermijnafspraken moeten maken over het toevoegen van huisvesting en elkaar moeten aanspreken over het nakomen hiervan. De vraag hierbij is wat in 2023 concreet lokaal wordt gemerkt van de uitwerking van het LAS. Het benutten van oude en leegstaande kantoorpanden is een mogelijkheid. Door procedurele zaken blijkt dat dit in Amstelveen volledig is vastgelopen. In Amsterdam wordt de laatste jaren minder omgebouwd en ook lopen projecten spaak. Wat is de stand van zaken van de transformaties? Organisaties als CASA hebben last van de toeristenbelasting door de hotelfunctie van het pand.

Ziet de wethouder mogelijkheden om hierop een uitzondering te maken voor studenten? Drie van de dertien studenten hebben bij de expertmeeting aangegeven dat ze ooit van stichting !Woon hadden gehoord dat het LAS actief inzet op het wijzen van studenten op de dienstverlening van een huurteam. Vindt de wethouder dat dit voldoende wordt gecommuniceerd? De wethouder heeft laten weten dat zij liever een goede hospitaregeling zou zien dan vakantieverhuur via websites. Het LAS geeft aan dat goede voorlichting hierbij belangrijk is. Volt stelt voor om dit met de wethouder te bespreken, zodat dit voor de start van het semester in september kan worden geïntroduceerd. Voorafgaand aan de bijdrage van de heer Von Gerhardt sluit mevrouw Broersen zich aan bij de vragen over het woningdelen en het helpen van woningcorporaties bij het bemachtigen van grondposities. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de verhalen die twee weken geleden zijn gedeeld door studenten als oorzaak hebben dat Amsterdam op dit moment 7000 studentenwoningen tekort komt en dit aantal zal alleen maar stijgen. Het is goed dat het landelijke actieplan is getekend, maar er ontbreekt nog een plan van uitvoering in Amsterdam.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid VAN RENSSEN vraagt of de heer Von Gerhardt pleit voor meer huurbescherming voor studenten en voor de aanpak van particuliere verhuurders die veel te hoge huren vragen voor kleine kamers. Lid VON GERHARDT meent dat hier ook zeker naar moet worden gekeken. Iedere student moet een huur betalen die reëel is en die wettelijk is toegestaan. Als mensen hier misbruik van maken, dan is de VVD altijd voorstander van harde handhaving. Lid HEINHUIS wijst erop dat wat is toegestaan volgens de wet niet altijd de juiste effecten heeft op de mensen in de stad. Het probleem van de studentenhuisvesting staat niet op zichzelf en is onderdeel van een grotere wooncrisis waarbij heel veel mensen in onzekerheid leven en er veel daklozen zijn. Zou het niet nodig zijn om ook te onderzoeken welke wetten en regels aangepast moeten worden om te zorgen voor voldoende en betaalbare huisvesting voor iedereen in Amsterdam? Lid VON GERHARDT denkt dat hier landelijk ook al stappen in worden gezet. Vandaag wil hij zich graag focussen op Amsterdam. Lid HEINHUIS hoort de VVD dit vaak zeggen, maar juist de gemeenteraad ziet vaak de effecten van landelijk beleid op gewone mensen. Zij ziet het als de plicht van raadsleden om dit aan te geven. Lid VON GERHARDT stelt dat de Wet goed verhuurderschap binnenkort in werking treedt.

Achter de schermen heeft hij altijd contact met de landelijke fractie om de Amsterdamse zorgen over te brengen. Tijdens de expertsessie is gebleken dat door de nieuwe regels veel studenten in de illegaliteit zijn beland. Zij hebben geen officiële woonplek meer in Amsterdam, geen huurbescherming en ze zijn letterlijk van de radar verdwenen. Door de nieuwe regels verdwijnen op termijn ook duizenden kamers, omdat alle corporaties hebben aangegeven dat zij willen stoppen met woningdelen. Is de wethouder met de heer Von Gerhardt eens dat dit een onwenselijke situatie is? Hoe wordt de handhaving verbeterd om ervoor te zorgen dat de prikkel om de situatie te legaliseren groter wordt? Hoe wordt het aantal verloren kamers gecompenseerd? Het gezamenlijke doel van gemeente, universiteiten en de corporaties was om 9.500 studenteneenheden bij te bouwen tussen 2019-2022. De gemeente gaat, met een jaar vertraging, haar deel halen, maar het totale aantal woningen wordt niet gehaald. Op de planvoorraad staan 1700 eenheden tot 2026. Wat wordt ondernomen om de planvoorraad te vergroten? Universiteiten en corporaties hebben aangegeven een grotere regierol van de gemeente te verwachten, met name wat betreft het aantal locaties. Lid ASLAMI vraagt of de VVD van mening is dat er meer studentenwoningen gebouwd moeten worden. Lid VON GERHARDT bevestigt dit.

Lid ASLAMI vraagt hoe dit kan worden gerealiseerd als VVD pleit voor een andere verdeelsleutel en voor minder sociale huurwoningen. Lid VON GERHARDT erkent dat de VVD een ander percentage voorstaat, maar ook meer woningen wil bouwen. In totaliteit komt het uit op hetzelfde aantal sociale huurwoningen. VVD is er echter wel voorstander van dat een groot deel van deze woningen studentenwoningen zullen zijn. Lid ASLAMI stelt dat de VVD pleit voor 50% middelduur en 30% duur en hij vraagt zich af hoe evenveel of zelfs meer studentenwoningen gerealiseerd worden met de huidige omstandigheden.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid VON GERHARDT heeft in het woonprogramma van D66 gelezen dat D66 ook meer woningen wil bouwen. Lid VAN RENSSEN constateert dat aan de ene kant locaties beschikbaar moeten zijn voor huisvesting van studenten en jongeren, maar tegelijkertijd moet de instroom beperkt worden. Tijdens een landelijk debat heeft zij de VVD hier nauwelijks over gehoord. Lid VON GERHARDT zegt dat GL de VVD aan haar zijde kan vinden voor beperking van instroom van internationale studenten en andere financiering van universiteiten. Volgens hem heeft de landelijke woordvoerder van de VVD in het debat gezegd dat de minister echt moest gaan optreden. Veel corporaties moeten op dit moment strijden met particuliere beleggers voor grondposities, omdat particuliere beleggers hogere prijzen mogen vragen voor studentenkamers dan corporaties. Hoe kan ervoor worden gezorgd dat corporaties beter in positie gebracht kunnen worden? De regio wil graag dat Amsterdam een regierol pakt en zij betreurt het om geen officiële partner te zijn van het afgelopen convenant Studentenhuisvesting.

Wat gaat de gemeente eraan doen om het voor de buurtgemeenten mogelijk te maken om concrete stappen te ondernemen om het aantal studentenwoningen te vergroten? Ook is ervoor gepleit dat Amsterdam een grotere rol mag pakken in een lobby naar het Rijk om de studentenwoningen in Kronenburg te verwezenlijken en de VVD sluit zich aan bij deze oproep van Amstelveen. Lid VAN RENSSEN vraagt of VVD vindt dat Schiphol moet krimpen, zodat meer woningen gebouwd kunnen worden en dat de ILT een andere positie moet innemen. Lid VON GERHARDT vindt dat ILT zeker een andere positie moet innemen, want hij denkt dat de woningen er gewoon kunnen komen. Hij is geen voorstander van krimp van Schiphol, maar er moet worden ingezet op andere vormen die beter zijn voor het milieu waardoor het mogelijk blijft om te blijven vliegen en de woningen te bouwen. Lid VAN RENSSEN is blij dat de VVD ook vindt dat ILT een andere positie moet innemen. Volgens haar staat de dienst onder leiding van een minister. Kan de VVD er bij de minister op aandringen dat ILT een andere houding aanneemt? Lid VON GERHARDT heeft dit al gedaan en hij zal dit blijven doen. Lid HEINHUIS constateert dat uit het voorgaande betoog blijkt dat VVD het vertrouwen in de markt is verloren en nu ook erkent dat de markt dit soort problemen niet kan oplossen en dat wonen überhaupt geen markt zou moeten zijn.

Lid VON GERHARDT stelt dat de VVD als liberale partij altijd voor een markt met een goede sterke marktmeester is en zijn oproep is dat de gemeente deze sterke marktmeester is. Lid HEINHUIS hoort hier een tegenstrijdigheid in. Hoe kan de heer Von Gerhardt voor de markt zijn en erkennen dat de markt compleet heeft gefaald en ook met voorstellen komt om in te grijpen op de markt? Lid VON GERHARDT herhaalt dat een sterke marktmeester nodig is om de markt te laten bloeien. Er zijn knelpunten die de gemeente moet verbeteren. Lid HEINHUIS vindt knelpunten een eufemisme om de wooncrisis aan te duiden. Bovendien sluit dit niet aan bij de eerdere oproep. Lid VON GERHARDT ziet dat de markt zijn best doet, maar dat voor studentenwoningen de corporaties en de particuliere beleggers nodig zijn. Het uiteindelijke doel is dat er gezamenlijk wordt gebouwd en dat de gemeente hierin een sterke rol pakt.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid MANGAL wijst erop dat een woningcorporatie geen winstoogmerk mag hebben. Hoe kan deze een marktpartij zijn? Lid VON GERHARDT stelt voor om hier geen discussie over te voeren. Lid VAN RENSSEN stelt dat er ook een inzet nodig is voor jongerenhuisvesting. Zij vraagt of onder de afspraken van het actieplan ook jongerenhuisvesting wordt geschaard. Met welke studentenhuisvesters wordt op dit moment gesproken? Verder is zij benieuwd welke afspraken tot nu toe binnen de MRA zijn gemaakt. Amsterdam heeft in een addendum een aantal zaken benoemd die beter zouden moeten. Dit gaat onder andere over de instrumenten en regelingen ten behoeve van het aanbod kwaliteit en betaalbaarheid van studentenhuisvesting waarbij ook wordt gedacht aan het inperken van de hoge servicekosten. Wat is de stand van zaken hiervan? Lid AHMADI maakt zich er zorgen over dat er jongerenwoningen bij komen en sociale huurwoningen worden gesloopt, waarmee het aandeel sociale woningen in de stad afneemt. Amsterdam zou wellicht op Europees niveau moeten overleggen met andere steden om te bekijken of hier aansluitende studies zijn en of ook steden als Rotterdam, Den Haag en andere steden meegenomen worden. Lid BROERSEN vraagt of mevrouw Ahmadi bedoelt dat er in andere steden in Europa geen druk ligt op de woningmarkt.

Lid AHMADI denkt dat hier ook druk ligt, maar zij stelt voor om te bekijken of de druk kan worden verdeeld in gebieden waar minder druk is en vergelijkbare studies zijn en dit geldt ook voor steden binnen Nederland. Verkamering heeft gezorgd voor enorm dure kamers. Leidt flexibilisering hiervan niet tot nog meer problemen? Student Experience in Noord is een mooi voorbeeld van studentenhuisvesting waarin studenten elkaar binnen het gebouw kunnen vinden en waar niemand overlast ervaart van de levensstijl van studenten. Wordt meer gericht op dergelijke projecten? Lid OLIVIEIRA heeft begrepen dat wordt bekeken of huisvesting voor vluchtelingen kan worden bestemd voor studenten. Het gaat in beide gevallen om kwetsbare groepen en het lijkt erop dat de groepen op deze manier tegen elkaar opgezet worden. Lid ASLAMI vraagt waar de heer Olivieira dit heeft gelezen. Lid OLIVIEIRA heeft dit op pagina 21 gelezen. In sommige studentenhuizen is sprake van een no-internationals beleid. Voor Lijst Kabamba is dit een taboe. Lid BROERSEN meent dat er juist een aantal complexen is waar zowel vluchtelingen als studenten gehuisvest zijn. Zo leest zij dit ook op pagina 21. Lid OLIVIEIRA stelt dat het er heel duidelijk staat en hij is benieuwd wat de wethouder hiervan vindt. Hij vraagt of er op dit moment voorbeelden zijn van een nointernationals beleid.

Lid ASLAMI wijst erop dat van de eerstejaars studenten 40% niet uit Nederland komt. Hoe kijkt de wethouder naar dit percentage in het kader van het debat van gisteren waarin minister Dijkgraaf zijn plannen heeft toegelicht? Lid VON GERHARDT heeft gemerkt dat de houding van D66 in dit debat vrij terughoudend was. Hoe staat de heer Aslami hier tegenover?

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid ASLAMI kent de standpunten van zijn fractie in Den Haag, maar hij zit in Amsterdam. Zijn laatste vraag is of het addendum inmiddels is verwerkt tot actiepunten in het LAS en of andere partijen dit ook hebben ondertekend. Lid MANGAL stelt dat het om landelijke cijfers gaat en hij vreest dat een kamer voor minder dan 300 euro in Amsterdam niet aan de orde is. Hij vraagt of ook specifiek beleid bestaat voor studenten met een kleur die niet in woongroepen terecht kunnen komen. College Wethouder VAN DANTZIG zegt dat de wooncrisis nog vele malen erger is dan door de commissieleden is geschetst. De wooncrisis speelt namelijk niet alleen voor studenten, maar ook voor jongeren, Oekraïners, statushouders, voor kwetsbare groepen, maatschappelijke opvang en economische daklozen. Hij vindt het ingewikkeld om in te zoomen op het leed van één groep. In de Amsterdamse aanpak Volkshuisvesting zullen de verschillende afwegingen wellicht beter gevolgd worden. In september is het addendum getekend, omdat de oplossing niet alleen ligt in het bouwen van extra woningen. Lid BROERSEN ziet vanzelfsprekend dat er meer kwetsbare groepen zijn in Amsterdam die een woonruimte nodig hebben. Volt kijkt zeker beter naar het probleem, maar vandaag wordt over studentenhuisvesting gesproken en dit is de reden dat zij over deze groep heeft gesproken.

Wethouder VAN DANTZIG begrijpt dit, maar hij wil het perspectief meegeven om ook breder te kijken. Zoals uit het addendum blijkt, zal Amsterdam lokaal invulling geven aan de doelgroep studenten en jongeren. Het beeld dat Amsterdam er niet alles aan doet om Kronenburg te openen, herkent hij niet. Helaas heeft minister Harbers dit nog niet voor elkaar gekregen. Lid ASLAMI denkt dat de minister het direct zou kunnen oplossen en hij vraagt zich af hoe deze kan worden bewogen om actie te ondernemen. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat het standpunt van Amsterdam, Amstelveen en de MRA duidelijk is. Hij roept op om er alles aan te doen om deze woningen te gaan gebruiken. Hij is ervan overtuigd dat als de bestuurlijke en politieke wil er is om het op te lossen, dit mogelijk is. Lid VON GERHARDT memoreert dat Amstelveen tijdens de expertmeeting heeft opgeroepen tot een grotere rol van Amsterdam om hierin gezamenlijk op te trekken. Als dit al gebeurt, is hij benieuwd wat Amstelveen nog meer van Amsterdam verwacht. Wethouder VAN DANTZIG heeft uitgebreid contact met wethouder Gordon in Amstelveen en hij zal dit navragen. Binnen de MRA leeft geen breed gedeelde verantwoordelijkheid om toe te groeien naar 30% sociale woningen. Er is een duidelijke scheiding tussen gemeenten die geloven dat marktwerking het woonprobleem niet oplost en gemeenten die denken dat eengezinswoningen voldoende zijn.

In de regio moet het probleem breder worden bekeken dan studenten en jongeren. Dan moet het ook over andere kwetsbare groepen gaan. Lid ASLAMI heeft na de expertmeeting uitgebreid gesproken over Kronenburg met een ambtenaar uit Amstelveen. De constatering was dat de bal bij ILT en de minister van Infrastructuur en Waterstaat ligt. Zijn oproep is daarom om gezamenlijk in Den Haag demonstratief een punt te maken om de impasse te doorbreken. Wethouder VAN DANTZIG meldt dat binnenkort de particuliere transformatiemonitor beschikbaar zal zijn. De helft van de planvoorraad in Amsterdam is

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

transformatie en is geen grondpositie waar vrij gebouwd kan worden. Om absurde situaties met servicekosten zoals bij Change= te voorkomen, is uiteindelijk wetgeving noodzakelijk. De opmerking over de toeristenbelasting kent hij niet en hier komt de wethouder schriftelijk op terug. De Student Experience ligt aan de top van de markt en is juist zeer gericht op internationale studenten. Het idee van een spreidingswet voor internationale studenten is interessant, maar kan niet door Amsterdam worden geïnitieerd. Het beeld is echter dat de situatie in andere steden die zijn genoemd niet minder gespannen zijn dan Amsterdam. Lid AHMADI zegt dat het ook van belang is in hoeverre de UvA en de VU bereid zijn om naar deze problematiek te kijken. Het gaat om internationale studenten die in limbo verkeren, omdat ze geen huis kunnen vinden. Bij het opheffen van de vergunningsplicht voor meerdere kamers komt het probleem terug dat woonruimte verdwijnt. Bovendien streven studenten een andere leefstijl na die in de stad zorgt voor klachten. In Europa zijn veel steden met goede universiteiten waar vaak vergelijkbare studies worden aangeboden waarvoor nu studenten naar Amsterdam komen. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de landelijke politiek dit moet oppakken. Op dit moment is het moeilijk om de internationale studentenstroom aan banden te leggen.

Hij denkt dat als er geen huisvesting is, de studie waarschijnlijk niet geschikt is. Met de tekst op pagina 21 wordt bedoeld dat in het optimistische scenario waarin problemen worden opgelost, de plekken die geschikt zijn gemaakt voor vluchtelingen gebruikt kunnen worden voor studenten. Verder wordt juist geprobeerd om in gemengde complexen samen te leven. Wethouder PELS licht toe dat !Woon campagnes richt op jongeren en studenten. Recent is ook met een jongerenpanel gestart om de bekendheid onder studenten te vergroten. Er is voor gekozen om te handhaven op illegale situaties. Op dit moment ontstaat er een kantelpunt, maar helaas ontbreekt de capaciteit. De komende tijd worden vijftig vergunde situaties beoordeeld op het voldoen aan voorwaarden. Ook wordt gereageerd op signalen uit de stad. Wegens hetzelfde gebrek aan capaciteit lukt het niet altijd om dit heel snel te doen, maar het gebeurt wel. De wethouder is enthousiast over de hospitaregeling. Deze komt zeker terug in de aanpak Volkshuisvesting. Er is inmiddels contact gelegd met de inspreker en het is een goede suggestie om het gesprek te voeren voor het volgende studentenjaar. Commissie – tweede termijn Lid BROERSEN is het eens met de wethouder om te spreken over studenten en jongeren.

Kan de wethouder nog een verduidelijking geven over de lokale uitwerking en de gebiedsgerichte aanpak? Lid MANGAL vraagt zich af of het een goed idee is om woningen van vluchtelingen beschikbaar te stellen voor studenten. Op landelijk niveau zijn er ook problemen met de huisvesting van vluchtelingen. De wethouder heeft nog geen reactie gegeven op de opmerking van selectie bij woongroepen voor internationale studenten en studenten van kleur. Lid ASLAMI heeft de wethouder niet horen zeggen dat vluchtelingen plaats moeten maken voor studenten. Lid MANGAL heeft begrepen dat ruimtes die zijn toegewezen voor opvang van vluchtelingen gebruikt gaan worden voor studenten. Lid ASLAMI zegt dat dit niet is gezegd en ook niet op deze manier in de stukken staat. Hij heeft begrepen dat in het optimistische scenario dat de vluchtelingencrisis

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

verdwijnt en panden leeg komen te staan, deze potentieel ingezet kunnen worden voor studentenwoningen. Lid MANGAL leest de passage op pagina 21 voor waaruit volgens hem een andere interpretatie dan die van de heer Aslami blijkt. Lid ASLAMI verwijst naar de zin voor de voorgelezen tekst waar staat dat het om leegstaande panden gaat. Lid MANGAL stelt dat het erom gaat dat panden worden gereserveerd voor vluchtelingen die binnen kunnen komen. Als deze worden bestemd voor andere groepen ontstaan weer probleem om vluchtelingen te huisvesten. Lid ASLAMI zegt dat in het ideale scenario beide groepen worden bediend. Helaas gaat het op dit moment om tijdelijke huisvestingsvormen waarmee flexibel moet worden omgegaan in het bestemmen voor beide groepen. Lid MANGAL vraagt aan de wethouder waar vluchtelingen worden gehuisvest als opeens meer vluchtelingen komen. College Wethouder VAN DANTZIG herhaalt dat in het hypothetische geval het morgen wereldvrede zou zijn en er geen enkele verwachting is dat mensen vluchten voor oorlog en geweld, het goed zou zijn om de panden niet leeg te laten staan, maar te bekijken of deze tijdelijk voor studenten en jongeren gebruikt kunnen worden. Lid MANGAL vraagt of in de niet-ideale wereld, als er weer nieuwe vluchtelingen komen, er voldoende plekken zijn om ze op te vangen. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat dit totaal niet aan de orde is.

In april wordt een grote asielcrisis verwacht die eerst opgelost zal moeten worden. In de aanpak Volkshuisvesting en het Woningbouwplan wordt gebiedsgericht voor doelgroepen geprogrammeerd. Rond mei staat een overleg gepland met convenantpartners. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. De heer Von Gerhardt piept het naar de raad waar het naar verwachting middellang wordt besproken. De VOORZITTER last een korte schorsing in. Volkshuisvesting 4. Amsterdam loopt achter bij het huisvesten van statushouders Nr. VN2023-001542 De VOORZITTER heropent de vergadering. Het onderwerp is geagendeerd op verzoek van de heer Von Gerhardt. Lid VON GERHARDT constateert op basis van de cijfers over huisvesting van statushouders dat Amsterdam de enige gemeente is die de doelen niet haalt. De verwachting is dat er eind 2023 een achterstand van 702 woningen zou zijn. Lid VAN RENSSEN vraagt zich af waarom de VVD dit heeft geagendeerd en niet heeft gewacht op 22 februari a.s., zodat dit in samenhang met de brief programma huisvesting kwetsbare groepen, besproken kon worden.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid VON GERHARDT maakte zich zorgen over de cijfers en hij had dit al geagendeerd voordat de raadsinformatiebrief kwam. De provincie kan ingrijpen en hij denkt dat Amsterdam tempo moet maken met het huisvesten van de statushouders. Er staan nu 68 flexwoningen op de rol, maar er zouden er 1000 na de afspraken met het Rijk opgeleverd worden. Lid VAN RENSSEN hoort eigenlijk een pleidooi om het aantal sociale huurwoningen in Amsterdam te verhogen en zij is blij met deze wens van de VVD. Zij neemt aan dat het ook een pleidooi is om de verkoop van sociale huurwoningen te stoppen. De VOORZITTER meldt dat de heer Von Gerhardt helaas geen reactie kan geven wegens het ontbreken van spreektijd. Lid ASLAMI betreurt dit, want ook hem heeft het verbaasd dat de heer Von Gerhardt dit onderwerp voor vandaag heeft geagendeerd. Hij is benieuwd hoe de VVD zelf op de ontstane situatie reflecteert en überhaupt op de asiel- en wooncrisis. Welke rol ziet de VVD voor zichzelf in de raad, maar ook in Den Haag? Lid VON GERHARDT verbaast zich op zijn beurt over de verbazing van de coalitiepartijen. Als Amsterdam wil opkomen voor de statushouders en vluchtelingen, vindt hij niet dat er een dergelijke achterstand kan zijn. Lid VAN RENSSEN noemt dit een heel makkelijke manier van politiek bedrijven.

Eerst moesten de studenten worden gehuisvest, nu alle statushouders en ondertussen weigert VVD te kijken naar het bredere perspectief van de wooncrisis. Lid VON GERHARDT verwijst naar de cijfers van het ministerie volgens welke de regio aan de taakstelling voldoet. Amsterdam voldoet als enige niet aan de taakstelling. Hij roept de wethouder op om met een plan te komen. Lid ASLAMI vindt de suggestie dat Amsterdam zou wegkijken van de asielcrisis onterecht en hij wil hier met klem afstand van nemen. Amsterdam doet er alles aan om een humaan asielbeleid te voeren. De VVD is er verantwoordelijk voor dat er dertien jaar lang een asielbeleid is gevoerd waar heel Nederland de gevolgen van ondervindt. Lid VON GERHARDT constateert dat D66 zich geen zorgen maakt over de enorm oplopende achterstand van de taakstelling terwijl de VVD dit wel doet. Lid VAN RENSSEN heeft al aangegeven dat op 22 februari a.s. de brief over het programma huisvesting van kwetsbare groepen is geagendeerd. Zij denkt dat deze in samenhang moet worden besproken en dat niet alleen op een onderdeel moet worden gefocust. Amsterdam is de eerste om mensen die kwetsbaar zijn een woning te bieden. Er is echter in tegenstelling tot de regio ook een opgave om allerlei andere groepen op te vangen, omdat 85% van de maatschappelijke opvang van Amstelland in Amsterdam zit.

Het belangrijkste is dat er betaalbare woningen voor iedereen zijn en dit zijn voor GL vooral sociale woningen. Zij is het met D66 eens dat de crisis het gevolg is van twintig jaar neoliberaal beleid voor volkshuisvesting. Amsterdam moet samenwerken met de regio en het Rijk om ervoor te zorgen dat iedere kwetsbare een dak boven zijn hoofd heeft. Lid HEINHUIS herhaalt dat de markt faalt en niet alles kan oplossen. Het feit dat Amsterdam achterloopt, wordt breed erkend en er is ook een brede wens om meer te doen. Het gaat echter om een zeer vastgelopen situatie en het is te makkelijk om te wijzen naar het college om alle problemen op te lossen die het gevolg zijn van falend beleid dat al veel langer loopt. Het is eigenlijk ook te makkelijk om te spreken over een crisis, wat impliceert dat die opeens plotseling is ontstaan. Ze is blij dat de VVD tot inkeer is gekomen en zij gaat graag op een ander moment hierover in debat. Ook zij constateert dat er geen inhoudelijke stukken zijn.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid VAN BERKEL vraagt zich af hoe het mogelijk is dat de achterstand in Amsterdam is opgelopen. De woningen die in 2021 direct zijn aangeboden aan onder andere statushouders bleken niet voldoende. Slechts 23 Amsterdamse huishoudens zonder urgentie of status hebben een huurwoning toegewezen gekregen. Graag hoort hij hierover meer van de wethouder. Woonruimte voor gescheiden gezinnen of jongeren die op zichzelf willen gaan wonen, is onmogelijk. Zij behoren immers niet tot de groep urgenten of statushouders. Waar ligt voor de wethouder de grens voor het aantal statushouders dat kan worden gehuisvest in Amsterdam? Lid AHMADI wijst erop dat mensen niet onderaan een lijst komen te staan, omdat er statushouders gehuisvest worden, maar omdat er een woningtekort is. Zij hoopt dat de heer Van Berkel dit soort framing achterwege kan laten. Lid VAN BERKEL neemt zijn woorden zeker niet terug. Volgens hem is het een simpele rekensom. In de wooncrisis moeten pijnlijke keuzes worden gemaakt over aan wie een woning wordt toegekend. Meer dan 800 huurwoningen zijn toegekend aan statushouders en 23 aan ingezetenen van Amsterdam. Lid AHMADI betwist dit, maar ook vraagt zij zich af in hoeverre JA21 zich echt heeft ingezet om te voorkomen dat de liberalisering en verkoop van sociale huurwoningen plaatsvindt in Amsterdam.

Lid VAN BERKEL stelt dat de markt niet – zoals door meerdere fracties is gesteld – heeft gefaald, maar steeds verandert. De reden dat mensen er wegens economische redenen voor kiezen om hierheen te komen, is omdat de markt zo goed is. Lid AHMADI zegt dat de problematiek niet speelt sinds de oorlog in Oekraïne, maar al tientallen jaren. De markt wordt aangehaald als oplossing, maar tegelijkertijd stelt de heer Van Berkel dat kwetsbare groepen en jongeren niet gehuisvest kunnen worden, omdat de markt geen plek heeft en geen betaalbare woningen op de markt brengt. Lid VAN BERKEL heeft de indruk dat het linkse college mensen in kwetsbare posities wil voorzien van een woning terwijl normale ingezetenen helemaal geen woning meer kunnen krijgen, omdat er alleen nog woningen voor kwetsbare groepen zijn. Lid HEINHUIS noemt het een ongelooflijke naïviteit om te denken dat het probleem niet bij de markt ligt. Weet JA21 wat de definitie is van iemand die een statushouder wordt genoemd? Dit is iemand met verblijfsrecht, een Amsterdammer is en bij de stad hoort en Amsterdam heeft een plicht om ook voor die Amsterdammers een woning te zoeken. Lid VAN BERKEL kent de definitie van een statushouder. Uiteraard is het voor de statushouders die een band met Amsterdam hebben, fantastisch als ze snel worden voorzien van een sociale huurwoning.

Het gaat zijn partij om mensen die vanuit het buitenland zijn gekomen en voordat zij een status hebben gekregen, ingezetenen waren van een ander land. Hij maakt zich hard voor de mensen die al heel lang in Nederland en in Amsterdam wonen en een urgentieverklaring nodig hebben, maar deze niet krijgen. Lid HEINHUIS denkt dat deze zorgen breed worden gedeeld en deze worden ook regelmatig besproken. Voor deze kwetsbare groepen zijn ook voorrangsregelingen. Door de manier waarop de heer Van Berkel erover spreekt, zet hij groepen mensen tegen elkaar op. Lid VAN BERKEL vindt dat de verhoudingen zoek zijn. Hij vindt dat de opvang van statushouders achteraan in de wachtrij van mensen moet die ook aanspraak maken op woningen in Amsterdam.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept Raadscommissieverslag, 1 februari 2023

WV

Lid MANGAL heeft de heer Van Berkel een aantal van 23 horen noemen, maar volgens hem moet dit bijna 8000 zijn. Zoveel mensen zijn geholpen aan een sociale huurwoning. Lid VAN BERKEL heeft niet gezegd dat het om de toekenning van alle woningen ging. Hij heeft gesproken over mensen zonder urgentie die niet tot een bepaalde voorkeursregeling behoren. Lid ASLAMI is voorstander van het zo spoedig mogelijk huisvesten van statushouders. Dit kan echter niet worden gezien zonder het verband van de asielketen. Het feit dat deze overhoop ligt, is duidelijk. Momenteel wachten in Nederland meer dan vijftienduizend statushouders op een woning. Het is geen Amsterdams probleem, maar een landelijk probleem. In augustus 2022 is het besluit genomen om extra mensen in de noodopvang op te vangen. In Amsterdam zijn zeven opvanglocaties waar meer dan drieduizend mensen worden opgevangen. Om statushouders te huisvesten, zijn huizen nodig. Partijen die oproepen tot 50% nieuwbouw koopwoningen en vervolgens pleiten voor meer statushouders zijn niet geloofwaardig. De heer Aslami debatteert graag verder in een vervolgdebat. Lid VAN BERKEL vraagt of de heer Aslami met hem eens is dat als 50% middenhuur wordt gebouwd, dit meer zou opleveren om meer sociale huurwoningen te bouwen. Lid ASLAMI is dit niet met de heer Van Berkel eens.

Hij is niet overtuigd van het feit dat überhaupt meer middenhuur kan worden gerealiseerd, gegeven de marktomstandigheden. Maar of dit zou leiden tot meer sociale huurwoningen betwijfelt hij ook. College Wethouder PELS constateert dat zowel de woon- als de asielcrisis geen natuurverschijnselen zijn, maar helaas een gevolg zijn van falend beleid. Het is makkelijk om van groep naar groep te hoppen om aandacht te vragen. Slechts 23 Amsterdammers hebben zonder label een sociale huurwoning gekregen en dit is een pijnlijke constatering. Als de wethouder wordt opgeroepen om meer statushouders te huisvesten, legt zij de vraag voor welke labels geschrapt kunnen worden. Amsterdam spant zich er ook voor in dat de regio 30% kwetsbare groepen huisvest. Dit zou voor Amsterdam ook enorm schelen. Wellicht kan de VVD een beroep doen op de bestuurders dat zij hier ook voor tekenen bij de woondeal in de eigen gemeente. De opdracht die Amsterdam krijgt voor 2023 is onhaalbaar. Het is de grootste opdracht van het Rijk in de meest overkookte woningmarkt. Wethouder VAN DANTZIG meldt dat de woondeal MRA op 2 februari a.s. in het portefeuillehoudersoverleg wordt besproken. Een toevoeging is om niet alleen te streven naar 30% sociaal in elke gemeente, maar ook naar 30% kwetsbare groepen. Hij zal ervoor zorgen dat de raad een afschrift krijgt van welke gemeente dit tekent.

Het idee van het college is om in de flexibele schil van modulaire flexwoningen de doelgroepen samen te voegen. Hiermee wordt geprobeerd zaken te versterken, hoewel duidelijk is dat het probleem hiermee niet wordt opgelost. De wethouder steunt de oproep van collega Pels dat alles bespreekbaar is, maar dat het aan de raad is welke labels geschrapt kunnen worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de vergadering om 12.02 uur. De volgende vergadering is op 22 februari 2023.

17